KSIĘGA o rodzie Jezusa Chrystusa, syna Dawidowego, syna Abrahamowego.
Abraham spłodził Izaaka, a Izaak spłodził Jakóba, a Jakób spłodził Judę i braci jego.
A Juda spłodził Faresa i Zarę z Tamary, a Fares spłodził Hesrona, a Hesron spłodził Arama.
A Aram spłodził Aminadaba, a Aminadab spłodził Naasona, a Naason spłodził Salmona.
A Salmon spłodził Booza z Rahaby, a Booz spłodził Obeda z Ruty, a Obed spłodził Jessego.
A Jesse spłodził Dawida króla, a Dawid król spłodził Salomona z tej, która była żoną Uryjaszową.
A Salomon spłodził Roboama, a Roboam spłodził Abijasza, a Abijasz spłodził Azę.
A Aza spłodził Jozafata, a Jozafat spłodził Jorama, a Joram spłodził Ozyjasza.
A Ozyjasz spłodził Joatama, a Joatam spłodził Achaza, a Achaz spłodził Ezechijasza.
A Ezechijasz spłodził Manasesa, a Manases spłodził Amona, a Amon spłodził Jozyjasza.
A Jozyjasz spłodził Jechonijasza i braci jego w czasie zaprowadzenia do Babilonu.
A po zaprowadzeniu do Babilonu Jechonijasz spłodził Salatyjela, a Salatyjel spłodził Zorobabela.
A Zorobabel spłodził Abijuda, a Abijud spłodził Elijakima, a Elijakim spłodził Azora.
A Azor spłodził Sadoka, a Sadok spłodził Achima, a Achim spłodził Elijuda.
A Elijud spłodził Eleazara, a Eleazar spłodził Matana, a Matan spłodził Jakóba.
A Jakób spłodził Józefa, męża Maryi, z której się narodził Jezus, którego zowią Chrystusem.
A tak wszystkich pokoleń od Abrahama aż do Dawida jest pokoleń czternaście, a od Dawida aż do zaprowadzenia do Babilonu, pokoleń czternaście, a od zaprowadzenia do Babilonu aż do Chrystusa, pokoleń czternaście.
A narodzenie Jezusa Chrystusa stało się tak: Gdy Maryja, matka jego, poślubioną była Józefowi, pierwej niż się zeszli, okazała się brzemienną z Ducha Świętego.
A Józef, mąż jej, będąc sprawiedliwym i nie chcąc jej osławić, chciał ją potajemnie opuścić.
A gdy o tem rozmyślał, oto, Anioł Pański we śnie mu się ukazał, mówiąc: Józefie, synu Dawidów! nie bój się przyjąć Maryi, żony swojej; albowiem, co się w niej poczęło, z Ducha Świętego jest.
A urodzi syna, i nadasz mu imię Jezus; albowiem on zbawi lud swój od grzechów ich.
A to się wszystko stało, aby się wypełniło, co powiedział Pan przez proroka, mówiącego:
Oto, Panna będzie brzemienną i urodzi syna, i nadadzą mu imię Emanuel, co się wykłada: Bóg z nami.
A Józef obudziwszy się ze snu, uczynił, jak mu rozkazał Anioł Pański, i przyjął żonę swoją,
I nie zaznał jej, aż urodziła syna swego pierworodnego, i nadał mu imię, Jezus.
A GDY się Jezus narodził w Betlehemie Judzkim za dni króla Heroda, oto, mędrcy ze wschodu słońca przybyli do Jerozolimy, mówiąc:
Gdzież jest ten, który się narodził, Król Żydowski? Bośmy widzieli gwiazdę jego na wschodzie, i przybyliśmy oddać mu pokłon.
Co gdy król Herod usłyszał, zatrwożył się, i wszystka Jerozolima z nim;
I zebrawszy wszystkich przedniejszych kapłanów i nauczycieli ludu, wywiadywał się od nich, gdzie się ma Chrystus narodzić.
A oni mu rzekli: w Betlehemie Judzkim; bo tak napisano przez proroka:
I ty, Betlehemie, ziemio Judzka! żadną miarą nie jesteś najmniejszą między książęty Judzkimi; albowiem z ciebie wyjdzie wódz, który paść będzie lud mój Izraelski.
Wtedy Herod, wezwawszy potajemnie mędrców, dokładnie się wywiadywał od nich o czasie, którego się gwiazda ukazała.
A posławszy ich do Betlehemu, rzekł: idźcie i pilnie się wywiadujcie o dzieciątku; a gdy znajdziecie, oznajmijcie mi, abym i ja poszedł oddać mu pokłon.
Oni tedy, wysłuchawszy króla, poszli; i oto, gwiazda, którą widzieli na wschodzie, prowadziła ich, aż doszedłszy, stanęła nad miejscem, gdzie było dzieciątko.
A gdy ujrzeli gwiazdę, uradowali, się radością bardzo wielką.
I wszedłszy w dom, znaleźli dzieciątko z Maryją, matką jego, i upadłszy, oddali mu pokłon, i otworzywszy skarby swoje, ofiarowali mu dary: złoto, kadzidło i mirrę.
I będąc upomnieni od Boga we śnie, aby nie wracali do Heroda, inszą drogą wrócili do krainy swojej.
A gdy odeszli, oto, Anioł Pański ukazał się we śnie Józefowi, mówiąc: wstań, weźmij dzieciątko i matkę jego, i uchodź do Egiptu, i bądź tam, aż ci powiem; albowiem Herod będzie szukał dzieciątka, aby je zatracić.
On tedy wstawszy, wziął dzieciątko i matkę jego w nocy, i uszedł do Egiptu,
I był tam aż do śmierci Heroda; aby się wypełniło, co powiedział Pan przez proroka, mówiącego: Z Egiptu wezwałem syna swego.
Wtedy Herod ujrzawszy, że go mędrcy zawiedli, rozgniewał się bardzo, i posławszy pozabijał wszystkie dziatki, które były w Betlehemie i w całej okolicy jego, od dwóch lat i niżej, według czasu, o którym się dokładnie wywiedział od mędrców.
Wtedy się wypełniło, co powiedziano przez Jeremijasza proroka, mówiącego:
Głos w Ramie słyszano, lament, i płacz, i narzekanie wielkie: Rachel płacząca dziatek swoich; i nie dała się pocieszyć, dla tego że ich niemasz.
A gdy umarł Herod, oto, Anioł Pański ukazuje się we śnie Józefowi w Egipcie,
Mówiąc: wstań, weźmij dzieciątko i matkę jego, i idź do ziemi Izraelskiej; albowiem pomarli ci, którzy nastawali na życie dziecięcia.
A on wstawszy, wziął dzieciątko i matkę jego, i przyszedł do ziemi Izraelskiej.
Gdy zaś usłyszał, że Archelaus króluje w ziemi Judzkiej w miejsce Heroda, ojca swego, bał się tam iść; ale upomniony będąc od Boga we śnie, ustąpił w strony Galilejskie;
I przyszedłszy mieszkał w mieście, które zowią Nazaret; aby się wypełniło, co powiedziano przez proroków: Nazareńczykiem nazwany będzie.
A W one dni przyszedł Jan Chrzciciel, każąc na puszczy w ziemi Judzkiej,
I mówiąc: Upamiętajcie się, albowiem się przybliżyło królestwo niebieskie.
Ten bowiem jest, o którym powiedziano przez Izajasza proroka, mówiącego: Głos wołającego na puszczy: gotujcie drogę Pańską, prostemi czyńcie ścieżki jego.
A Jan miał odzienie z sierści wielblądowej i pas skórzany około biódr swoich, a pokarmem jego była szarańcza i miód leśny.
Wtedy wychodziła do niego Jerozolima, i wszystka ziemia Judzka, i wszystka kraina około Jordanu;
I byli chrzczeni od niego w Jordanie, wyznając grzechy swoje.
A gdy ujrzał wielu z Faryzeuszów i Saduceuszów przychodzących do chrztu jego, rzekł im: plemię jaszczurcze! któż was nauczył, żebyście uciekali przed przyszłym gniewem?
Przynoścież tedy owoce godne upamiętania;
I nie mniemajcie, że możecie mówić sami w sobie: ojca mamy Abrahama; albowiem powiadam wam, iż Bóg i z tych kamieni wzbudzić może dzieci Abrahamowi.
A już i siekiera do korzenia drzew jest przyłożona; wszelkie tedy drzewo, które nie przynosi owocu dobrego, bywa wycięte i w ogień wrzucone.
Ja was chrzczę wodą ku upamiętaniu; ale ten, który przyjdzie za mną, mocniejszy jest odemnie; którego obuwia nosić nie jestem godzien; on was chrzcić będzie Duchem Świętym i ogniem.
Którego łopata jest w ręku jego, i wyczyści klepisko swoje, i zgromadzi pszenicę swoją do gumna, ale plewy spali ogniem nieugaszonym.
Wtedy Jezus przyszedł z Galilei nad Jordan do Jana, aby być ochrzczonym od niego.
Ale mu Jan wzbraniał, mówiąc: ja potrzebuję być ochrzczonym od ciebie, a ty przychodzisz do mnie?
A odpowiadając Jezus rzekł do niego: ustąp teraz; albowiem tak przystoi nam, abyśmy wypełnili wszelką sprawiedliwość. Wtedy mu ustąpił.
I Jezus ochrzczony będąc, wnet wystąpił z wody, i oto, otworzyły się mu niebiosa, i widział Ducha Bożego, zstępującego jako gołąb, i przychodzącego nań.
I oto, głos z niebios mówiący: Ten jest Syn mój miły, w którym mi się upodobało.
WTEDY Jezus zaprowadzony został na puszczę przez Ducha, aby był kuszony od dyjabła.
I gdy pościł czterdzieści dni i czterdzieści nocy, potem łaknął.
I przystąpiwszy do niego kusiciel, rzekł: jeśliś jest Syn Boży, rzeknij, aby się te kamienie stały chlebem.
A on odpowiadając rzekł: napisano: Nie samym chlebem żyć będzie człowiek, ale każdem słowem, wychodzącem z ust Bożych.
Wtedy go wziął dyjabeł do miasta świętego, i postawił go na szczycie świątyni,
I rzekł mu: jeśliś jest Syn Boży, rzuć się na dół, albowiem napisano: Aniołom swoim przykaże o tobie, i na rękach nosić cię będą, abyś nie obraził czasem o kamień nogi swojej.
Rzekł mu Jesus: znowu napisano: Nie będziesz kusił Pana, Boga twego.
Wziął go znowu dyjabeł na górę bardzo wysoką, i pokazał mu wszystkie królestwa świata i chwałę ich,
I rzekł mu: to wszystko dam ci, jeśli upadłszy oddasz mi pokłon.
Wtedy mu rzekł Jezus: idź precz, szatanie! albowiem napisano: Panu, Bogu twemu, pokłon oddawać i jemu samemu służyć będziesz.
Wtedy go opuścił dyjabeł, i oto, Aniołowie przystąpili i służyli mu.
A gdy usłyszał Jesus, iż Jana uwięziono, wrócił do Galilei;
A opuściwszy Nazaret, przyszedł i zamieszkał w Kapernaum, nad morzem, w granicach Zabulonowych i Neftalimowych;
Aby się wypełniło, co powiedziano przez Izajasza proroka, mówiącego:
Ziemia Zabulonowa i ziemia Neftalimowa przy drodze morskiej za Jordanem, Galileja pogan,
Lud, który siedział w ciemności, widział światłość wielką, i siedzącym w krainie i w cieniu śmierci weszła światłość.
Od tego czasu począł Jezus kazać i mówić: Upamiętajcie się, albowiem przybliżyło się królestwo niebieskie.
A gdy Jezus chodził nad morzem Galilejskiem, ujrzał dwóch braci, Szymona, którego zowią Piotrem, i Andrzeja, brata jego, którzy zapuszczali sieć w morze; albowiem byli rybakami.
I rzekł im: pójdźcie za mną, a uczynię was rybakami ludzi.
A oni zaraz opuściwszy sieci, poszli za nim.
I poszedłszy stamtąd dalej, ujrzał drugich dwóch braci, Jakóba, syna Zebedeuszowego, i Jana, brata jego, w łodzi z Zebedeuszem, ojcem ich, naprawiających sieci swoje, i wezwał ich.
A oni zaraz opuściwszy łódź i ojca swego, poszli za nim.
I obchodził Jezus całą Galileję, ucząc w bóżnicach ich, i opowiadając Ewangieliję o królestwie, i uzdrawiając wszelką chorobę i wszelką niemoc między ludem.
I rozeszła się wieść o nim po całej Syryi; i przyprowadzano do niego wszystkich słabych, rozmaitemi chorobami i cierpieniami dotkniętych, i opętanych, i lunatyków, i sparaliżowanych; i uzdrawiał ich.
A szło za nim wiele ludu z Galilei, i z Dziesięciogrodu, i z Jerozolimy, i z ziemi Judzkiej, i z Za-Jordania.
A JEZUS, widząc tłumy ludu, wstąpił na górę; i gdy usiadł, przystąpili do niego uczniowie jego.
I otworzywszy usta swe, uczył ich, mówiąc:
Błogosławieni ubodzy w duchu; albowiem ich jest królestwo niebieskie.
Błogosławieni, którzy się smucą; albowiem oni pocieszeni będą.
Błogosławieni cisi; albowiem oni odziedziczą ziemię.
Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości; albowiem oni nasypem będą.
Błogosławieni miłosierni; albowiem oni miłosierdzia dostąpią.
Błogosławieni czystego serca; albowiem oni Boga oglądać będą.
Błogosławieni pokój czyniący; albowiem oni synami Bożymi nazwani będą.
Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości; albowiem ich jest królestwo niebieskie.
Błogosławieni jesteście, gdy was dla mnie lżyć będą i prześladować, i kłamliwie wszystko złe przeciwko wam mówić będą;
Radujcie się i weselcie się; albowiem zaplata wasza obfita jest w niebiesiech; tak bowiem prześladowali proroków, którzy byli przed wami.
Wy jesteście solą ziemi; jeśli zaś sól zwietrzeje, czemże ją osolą? Na nic się już nie przyda, tylko aby była precz wyrzuconą i od ludzi podeptaną.
Wy jesteście światłością świata; nie może się miasto ukryć, na górze leżące.
Ani zapalają świecy i stawiają jej pod korzec, ale na świeczniku, i świeci wszystkim, którzy są w domu.
Tak niechaj świeci światłość wasza przed ludźmi, aby widzieli uczynki wasze dobre, i chwalili Ojca waszego, który jest w niebiesiech.
Nie mniemajcie, żem przyszedł rozwiązać Zakon albo Proroków; nie przyszedłem rozwiązać, ale wypełnić.
Zaprawdę bowiem powiadam wam: dopóki nie przeminie niebo i ziemia, jedna jota albo kreska nie przeminie z Zakonu, aż się wszystko stanie.
Ktoby tedy rozwiązał jedno z tych przykazań najmniejszych, i uczyłby tak ludzi, najmniejszym będzie nazwany w królestwie niebieskiem; a ktoby czynił i uczył, ten będzie wielkim nazwany w królestwie niebieskiem.
Albowiem powiadam wam: jeśli nie będzie obfitszą sprawiedliwość wasza, niż liczonych w Piśmie i Faryzeuszów, nie wnijdziecie do królestwa niebieskiego.
Słyszeliście, iż rzeczono przodkom: Nie będziesz zabijał; a ktoby zabił, będzie winien Sądu.
A ja wam powiadam, iż każdy, kto się gniewa na brata swego bez przyczyny, będzie winien Sądu; a ktokolwiek rzecze bratu swemu: Racha! będzie winien Rady; a ktokolwiek rzecze: Błaźnie! będzie winien ognia piekielnego.
A tak jeślibyś ofiarował dar swój na ołtarzu, a tambyś wspomniał, iż brat twój ma co przeciwko tobie,
Zostaw tam dar swój przed ołtarzem, i odejdź; pierwej się pojednaj z bratem swoim, a potem przyszedłszy ofiaruj dar swój.
Zgódź się z przeciwnikiem swoim rychło, pókiś jest z nim w drodze, aby cię czasem przeciwnik nie podał sędziemu, i sędzia nie podał cię słudze, i abyś nie był wrzucony do więzienia.
Zaprawdę powiadam ci nie wyjdziesz stamtąd, póki nie oddasz do ostatniego grosza.
Słyszeliście, iż rzeczono przodkom: Nie będziesz cudzołożył.
A ja wam powiadam, iż każdy, który patrzy na niewiastę, aby jej, pożądał, już z nią cudzołóstwo popełnił w sercu swojem.
Jeśli cię tedy prawe oko twoje gorszy, wyłup je i rzuć od siebie; albowiem pożyteczniej jest dla ciebie, aby zginął jeden z członków twoich, a całe ciało twoje nie było wrzucone w ogień piekielny.
I jeśli cię prawa ręka twoja gorszy, odetnij ją i rzuć od siebie; albowiem pożyteczniej jest dla ciebie, aby zginął jeden z członków twoich, a całe ciało twoje nie było wrzucone w ogień piekielny.
Powiedziano też: Ktoby opuścił żonę swoją, niech jej da list rozwodowy.
A ja wam powiadam: ktoby opuścił żonę swoją, oprócz przyczyny cudzołóstwa, przywodzi ją do cudzołóstwa, a ktoby opuszczoną pojął, cudzołoży.
Słyszeliście znowu, iż rzeczono przodkom: Nie będziesz krzywoprzysięgał, ale dotrzymasz Panu przysięgi swojej.
A ja wam powiadam, abyście zgoła nie przysięgali, ani na niebo, gdyż jest tronem Bożym;
Ani na ziemię, gdyż jest podnóżkiem nóg jego; ani na Jerozolimę, gdyż jest miastem wielkiego króla;
Ani na głowę swoją będziesz przysięgał, gdyż nie możesz ani jednego włosa białym albo czarnym uczynić.
Ale mowa wasza niech będzie: tak, tak; nie, nie; a co więcej nad to, to od złego jest.
Słyszeliście, iż powiedziano: Oko za oko, ząb za ząb,
A ja wam powiadam: nie sprzeciwiajcie się złemu, ale kto cię uderzy w prawy policzek twój, nadstaw mu i drugi;
I temu, który się z tobą chce prawować i suknię twoją wziąć, puść mu i płaszcz;
I ktoby cię przymuszał iść milę jedną, idź z nim i dwie;
Temu, co cię prosi, daj, i od tego, co chce od ciebie pożyczyć, nie odwracaj się.
Słyszeliście, iż powiedziano: Będziesz miłował bliźniego swego, i będziesz miał w nienawiści nieprzyjaciela swego.
A ja wam powiadam: miłujcie nieprzyjaciół swoich; błogosławcie tym, którzy was przeklinają; dobrze czyńcie tym, którzy was nienawidzą, i módlcie się za tych, którzy was krzywdzą i prześladują;
Abyście byli synami Ojca waszego, który jest w niebiesiech; bo on to czyni, że słońce jego wschodzi na złych i na dobrych, i deszcz spuszcza na sprawiedliwych i na niesprawiedliwych.
Albowiem, jeśli miłujecie tych, którzy was miłują, jakąż zapłatę macie? czyż i celnicy tego nie czynią?
A jeślibyście tylko braci swoich pozdrawiali, cóż osobliwego czynicie? czyż i celnicy tak nie czynią?
Bądźcież wy tedy doskonałymi, jak i Ojciec wasz, który jest w niebiesiech, doskonały jest.
STRZEŻCIE się, abyście jałmużny swojej nie dawali w obec ludzi dlatego, żeby was widzieli; inaczej nie będziecie mieli zapłaty u Ojca waszego, który jest w niebiesiech.
Przetoż, gdy dajesz jałmużnę, nie trąb przed sobą, jak obłudnicy czynią w bóżnicach i na ulicach, aby ich ludzie chwalili; zaprawdę powiadam wam, już mają zapłatę swoją.
Ale ty gdy dajesz jałmużnę, niechaj nie wie lewica twoja, co czyni prawica twoja,
Aby jałmużna twoja była w skrytości, a Ojciec twój, który widzi w skrytości, ten ci odda jawnie.
I gdy się modlisz, nie bądź jak obłudnicy; albowiem oni radzi w bóżnicach i na rogach ulic stojąc modlą się, aby ich ludzie widzieli; zaprawdę powiadam wam, iż już mają zapłatę swoją.
Ale ty, gdy się modlisz, wnijdź do komory swojej, i zamknąwszy drzwi swoje, módl się do Ojca twego, który jest w skrytości; a Ojciec twój, który widzi w skrytości, odda ci jawnie.
A modląc się, nie bądźcie wielomówni, jak poganie; albowiem oni mniemają, że dla swojej wielomówności wysłuchani będą.
Nie bądźcież tedy im podobni, gdyż wie Ojciec wasz, czego potrzebujecie, pierwej niżbyście go prosili.
Wy tedy tak się módlcie: Ojcze nasz, któryś jest w niebiesiech! Święć się imię twoje;
Przyjdź królestwo twoje; bądź wola twoja jako w niebie, tak i na ziemi.
Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj;
I odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom;
I nie wwódź nas w pokuszenie, ale nas zbaw ode złego; albowiem twoje jest królestwo, i moc, i chwała na wieki. Amen.
Bo jeśli odpuścicie ludziom przewinienia ich, odpuści i wam Ojciec wasz niebieski.
Ale jeśli nie odpuścicie ludziom przewinień ich, i Ojciec wasz nie odpuści wam przewinień waszych.
A gdy pościcie, nie bądźcież smętnej twarzy, jak obłudnicy; szpecą bowiem twarze swoje, aby ludzie widzieli, że poszczą; zaprawdę powiadam wam, już mają zapłatę swoją.
Ale ty, gdy pościsz, namaść głowę swoją, i umyj twarz swoją,
Abyś nie był widziany od ludzi, że pościsz, ale od Ojca twego, który jest w skrytości; a Ojciec twój, który widzi w skrytości, odda ci jawnie.
Nie skarbcie sobie skarbów na ziemi, gdzie mól i rdza niszczy, i gdzie złodzieje podkopują i kradną;
Ale skarbcie sobie skarby w niebie, gdzie ani mól, ani rdza nie niszczy, i gdzie złodzieje nie podkopują i nie kradną.
Albowiem gdzie jest skarb wasz, tam będzie i serce wasze.
Światłem ciała jest oko; jeśli tedy oko twoje szczere jest, całe ciało twoje jasne będzie;
Jeśli zaś oko twoje złe jest, całe ciało twoje ciemne będzie. Jeśli tedy światłość, która jest w tobie, ciemnością jest, sama ciemność jakże wielką będzie?
Nikt nie może dwom panom służyć, gdyż albo jednego będzie miał w nienawiści, a drugiego będzie miłował; albo jednego trzymać się będzie, a drugim pogardzi; nie możecie Bogu służyć i mamonie.
Dlatego powiadam wam: nie troszczcie się o życie swoje, cobyście jedli, albo cobyście pili, ani o ciało swoje, czembyście się odziewali; czyż życie nie jest ważniejsze niż pokarm, i ciało niż odzienie?
Spójrzycie na ptaki niebieskie, iż nie sieją, ani źną, ani zbierają do gumien, a Ojciec wasz niebieski żywi je; czyliż wy nie jesteście daleko zacniejsi od nich?
A któż z was troskliwie myśląc, może przydać do wzrostu swego łokieć jeden?
I o odzienie cóż się troszczycie? Przypatrzcie się lilijom polnym, jak rosną; nie pracują, ani przędą;
A powiadam wam, iż ani Salomon w całej sławie swojej nie był tak przyodziany, jak jedna z nich.
Jeśli tedy trawę polną, która dziś jest, a jutro będzie w piec wrzucona, Bóg tak przyodziewa, czyż nie daleko więcej was? o małowierni!
Nie troszczcie się tedy, mówiąc: cóż będziemy jedli? albo, co będziemy pili? albo, czem się będziemy przyodziewali?
Bo tego wszystkiego poganie szukają; wie bowiem Ojciec wasz niebieski, że tego wszystkiego potrzebujecie.
Ale szukajcie naprzód królestwa Bożego i sprawiedliwości jego, a to wszystko będzie wam przydane.
Przetoż nie troszczcie się o jutrzejszy dzień; albowiem jutrzejszy dzień troszczyć się będzie o swoje potrzeby. Dosyć ma dzień na swojem utrapieniu.
NIE sądźcie, abyście nie byli sądzeni.
Albowiem jakim sądem sądzicie, takim sądzeni będziecie, i jaką miarą mierzycie, taką wam odmierzono będzie.
A czemuż widzisz źdźbło w oku brata swego, a belki, która jest w oku twojem, nie dostrzegasz?
Albo jakże powiesz bratu swemu: dozwól, że wyjmę źdźbło z oka twego; a oto, belka jest w oku twojem.
Obłudniku! wyjmij pierwej belkę z oka swego, i wtedy przejrzyj, abyś wyjął źdźbło z oka brata swego.
Nie dawajcie psom tego, co jest święte, i nie rzucajcie pereł swoich przed świnie, by ich czasem nie podeptały nogami swemi, i obróciwszy się, nie rozszarpały was.
Proście, a będzie wam dano; szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie, a będzie wam otworzono.
Każdy bowiem, kto prosi, dostaje; i kto szuka, znajduje; i temu, co kołacze, będzie otworzono.
Albo jestże jaki człowiek między wami, który synowi swemu da kamień, kiedy go o chleb prosi?
Albo da węża, kiedy go prosi o rybę?
Jeśli wy tedy, będąc złymi, umiecie dary dobre dawać dzieciom swoim, o ileż więcej Ojciec wasz, który jest w niebiesiech, da rzeczy dobre tym, którzy go proszą.
Wszystko tedy, cobyście chcieli, aby wam ludzie czynili, to i wy im czyńcie; taki bowiem jest Zakon i Prorocy.
Wchodźcie przez ciasną bramę; albowiem przestronna jest brama i szeroka droga, która prowadzi na zatracenie, i wielu jest, którzy nią wchodzą.
A ciasna jest brama i wązka droga, która prowadzi do życia; i mało jest takich, którzy ją znajdują.
A strzeżcie się fałszywych proroków, którzy przychodzą do was w odzieniu owczem, ale wewnątrz są wilkami drapieżnemi.
Z owoców ich poznacie ich. Czyż zbierają z ciernia grona winne, albo z ostu figi?
Tak wszelkie dobre drzewo owoce dobre przynosi; ale złe drzewo owoce złe przynosi.
Nie może dobre drzewo owoców złych przynosić, ani drzewo złe owoców dobrych przynosić.
Wszelkie drzewo, które nie przynosi owocu dobrego, bywa wycięte i w ogień wrzucone.
A tak z owoców ich poznacie ich.
Nie każdy, który mi mówi: Panie, Panie! wnijdzie do królestwa niebieskiego; ale ten, który czyni wolę Ojca mojego, który jest w niebiesiech.
Wielu rzecze mi dnia onego: Panie, Panie! czyżeśmy w imieniu twojem nie prorokowali, i w imieniu twojem dyjabłów nie wyganiali, i w imieniu twojem wielu cudów nie czynili?
A wtedy im powiem: nigdym was nie znał; odstąpcie odemnie, którzy czynicie nieprawość.
Wszelkiego więc, który słucha tych słów moich i wykonywa je, przyrównam do męża mądrego, który zbudował dom swój na opoce;
I spadł deszcz gwałtowny, i przyszła powódź, i wiatry wiały, i uderzyły na ów dom, i nie upadł, bo był założony na opoce.
A wszelki, który słucha tych słów moich i nie wykonywa ich, przyrównany będzie do męża głupiego, który zbudował dom swój na piasku;
I spadł deszcz gwałtowny, i przyszła powódź, i wiatry wiały, i uderzyły na ów dom, i upadł, i był wielki upadek jego.
I stało się, gdy dokończył Jezus tych słów, że się zdumiewał lud nad nauką jego.
Albowiem uczył ich jako moc mający, a nie jak uczeni w Piśmie.
A GDY zstąpił z góry, szło za nim wiele ludu;
I oto, trędowaty przyszedłszy, oddał mu pokłon, mówiąc: Panie! jeśli chcesz, możesz mię oczyścić.
I wyciągnąwszy Jezus rękę, dotknął się go, mówiąc: chcę, bądź oczyszczony; i zaraz oczyszczony został z trądu.
I rzekł mu Jezus: patrz, abyś nikomu nie powiadał; ale idź, ukaż się kapłanowi, i ofiaruj dar, który przykazał Mojżesz, na świadectwo przeciwko nim.
A gdy Jezus wszedł do Kapernaum, przyszedł do niego setnik, prosząc go,
I mówiąc: Panie! sługa mój leży w domu sparaliżowany, i ciężko cierpi.
I rzekł mu Jezus: Ja przyjdę i uzdrowię go.
I odpowiadając setnik rzekł: Panie! nie jestem godzien, abyś wszedł pod dach mój, ale tylko rzeknij słowo, i będzie uzdrowiony sługa mój.
Bom i ja człowiek pod władzą innego, mający pod sobą żołnierzy; i mówię temu: idź, a idzie; i drugiemu: przyjdź, a przychodzi; i słudze swemu: czyń to, a czyni.
A gdy to usłyszał Jezus, zadziwił się, i rzekł tym, którzy szli za nim: zaprawdę powiadam wam, ani w Izraelu tak wielkiej wiary nie znalazłem.
A powiadam wam, iż wielu ich od wschodu i od zachodu przyjdzie, i usiądą za stołem z Abrahamem i z Izaakiem i z Jakóbem w królestwie niebieskiem.
Ale synowie królestwa będą wyrzuceni do ciemności zewnętrznych, tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.
I rzekł Jezus setnikowi: idź, i jakeś uwierzył, i niech ci się stanie. I uzdrowiony został sługa jego onejże godziny.
I gdy Jezus przyszedł do domu Piotrowego, ujrzał świekrę jego, leżącą na łożu w gorączce.
I dotknął się ręki jej, i opuściła ją gorączka; i wstała i posługiwała im.
A gdy nadszedł wieczór, przywiedli do niego wielu opętanych; i wypędził duchy słowem, i uzdrowił wszystkich, którzy się źle mieli;
Aby się wypełniło, co powiedziano przez Izajasza proroka, mówiącego: On niemoce nasze wziął na się, i choroby nasze nosił.
A widząc Jezus wiele ludu około siebie, kazał przeprawić się na drugą stronę.
I przystąpiwszy jeden z uczonych w Piśmie, rzekł mu: Mistrzu! pójdę za tobą, dokądkolwiek pójdziesz.
I rzekł mu Jezus: lisy mają jamy, i ptaki niebieskie gniazda; ale Syn człowieczy nie ma, gdzieby głowę skłonił.
A drugi z uczniów jego rzekł mu: Panie! pozwól mi pierwej odejść i pogrześć ojca mego.
Ale mu Jezus rzekł: pójdź za mną, a niechaj umarli grzebią umarłych swoich.
I gdy on wstąpił w łódź, weszli za nim uczniowie jego.
I oto, burza wielka powstała na morzu, tak iż się łódź bałwanami okrywała; a on spał.
I przystąpiwszy uczniowie jego, obudzili go, mówiąc: Panie! ratuj nas, giniemy.
I rzekł do nich: czemużeście bojaźliwi? o małowierni! Wtedy wstawszy, zgromił wiatry i morze; i nastała cisza wielka.
A ludzie się dziwowali, mówiąc: któż jest ten, że mu i wiatry i morze posłuszne są?
I gdy przybył na drugą stronę do krainy Giergiezeńczyków, zabiegli mu drogę dwaj opętani, z grobów wychodzący, bardzo okrutni, tak iż nie mógł nikt przechodzić oną drogą.
I oto zawrzeszczeli, mówiąc: cóż my mamy z tobą, Jezusie, Synu Boży? Przyszedłeś tu przed czasem dręczyć nas?
A była opodal od nich trzoda wielka świń pasących się.
Tedy go dyjabli prosili, mówiąc: jeśli nas wyganiasz, kaź nam wnijść w trzodę tych świń.
I rzekł im: idźcie. A oni wyszedłszy, weszli w trzodę świń, i oto, porwawszy się cała trzoda świń, z urwiska rzuciła się w morze, i pozdychały w wodach.
Lecz pasterze uciekli, i poszedłszy do miasta, opowiedzieli wszystko, i to, co się z opętanymi stało.
I oto, wszystko miasto wyszło naprzeciw Jezusowi, i ujrzawszy go, prosili, aby z ich granic odszedł.
I WSTĄPIWSZY w łódź, przewiózł się, i przyszedł do miasta swego.
I oto, przynieśli mu sparaliżowanego, leżącego na łożu. I widząc Jezus wiarę ich, rzekł sparaliżowanemu: ufaj, synu! odpuszczone są ci grzechy twoje.
I oto, niektórzy z uczonych w Piśmie mówili sami w sobie: ten bluźni.
I widząc Jezus myśli ich, rzekł: czemuż myślicie złe rzeczy w sercach swoich?
Albowiem cóż jest łatwiej, rzec: odpuszczone są ci grzechy twoje, czyli rzec: wstań i chodź?
Ale abyście wiedzieli, iż Syn człowieczy ma moc na ziemi odpuszczać grzechy, (wtedy rzekł sparaliżowanemu:) wstań, weźmij łoże swoje, i idź do domu swego.
I wstawszy, poszedł do domu swego.
Co ujrzawszy lud, dziwował się, i chwalił Boga, który dał taką moc ludziom.
I odchodząc stamtąd Jezus, ujrzał człowieka, siedzącego na cle, którego zwano Mateusz, i rzekł mu: pójdź za mną; i on wstawszy, szedł za nim.
I stało się, gdy Jezus siedział u stołu w domu jego, że oto, wielu celników i grzeszników przyszedłszy, usiadło z Jezusem i z uczniami jego.
Co widząc Faryzeusze, rzekli uczniom jego: czemuż z celnikami i grzesznikami je nauczyciel wasz?
A Jezus usłyszawszy to, rzekł im: nie potrzebują zdrowi lekarza, ale ci, co się źle mają.
Idźcie tedy i nauczcie się, co to jest: Miłosierdzia chcę, a nie ofiary. Bom nie przyszedł wzywać sprawiedliwych, ale grzesznych do upamiętania się.
Wtedy przyszli do niego uczniowie Jana, mówiąc: dla czego my i Faryzeusze często pościmy, a twoi uczniowie nie poszczą?
I rzekł im Jezus.: czyliż się mogą towarzysze oblubieńca smucić, póki z nimi jest oblubieniec? Ale przyjdą dni, gdy od nich będzie wzięty oblubieniec, a wtedy pościć będą.
A nikt nie wstawia łaty z sukna nowego w szatę starą; albowiem ta łata ujmuje nieco z szaty, i staje się gorsze rozdarcie.
I nie leją wina młodego w stare statki; bo inaczej pękają statki, i wino wycieka, i statki się psują; ale młode wino leją w nowe statki, i oboje bywają zachowane.
To gdy do nich mówił, oto, przełożony przyszedłszy, oddał mu pokłon, mówiąc: córka moja dopiero co skonała; ale pójdź i włóż na nią rękę swoją, a ożyje.
I wstawszy Jezus, szedł za nim, i uczniowie jego.
I oto, niewiasta, która krwotok od lat dwunastu miała, przystąpiwszy z tyłu, dotknęła się podołka szaty jego;
Bo mówiła sama w sobie: jeśli się tylko dotknę szaty jego, będę uzdrowiona.
Ale Jezus obróciwszy się i ujrzawszy ją, rzekł: ufaj, córko! wiara twoja cię uzdrowiła; i uzdrowiona była niewiasta od onejże godziny
A gdy przyszedł Jezus w dom przełożonego, i ujrzał piszczki i lud zgiełk czyniący,
Rzekł im: ustąpcie; albowiem dzieweczka nie umarła, ale śpi. I naśmiewali się z niego.
Ale gdy wygnano lud, wszedłszy, ujął ją za rękę, i wstała dzieweczka.
I rozeszła się ta wieść po całej onej ziemi.
I gdy Jezus odchodził stamtąd, szli za nim dwaj ślepi, wołając i mówiąc: Synu Dawidów! zmiłuj się nad nami.
A gdy wszedł do domu, przyszli do niego owi ślepi, i rzekł im Jezusa wierzycież, iż to mogę uczynić? Rzekli mu: tak, Panie!
Wtedy się dotknął oczu ich, mówiąc: według wiary waszej niechaj się wam stanie.
I otworzyły się oczy ich; i przykazał im surowo Jezus, mówiąc: patrzcież, aby nikt o tem nie wiedział.
Lecz oni wyszedłszy, rozsławili go po całej onej ziemi.
A gdy oni wychodzili, oto, przywiedli do niego człowieka niemego, opętanego od dyjabła.
A gdy był wygnany dyjabeł, przemówił niemy; i dziwował się lud, mówiąc: nigdy się nic takiego nie pokazało w Izraelu.
Ale Faryzeusze mówili: mocą ksiąźęcia dyjabłów wygania dyjabły.
I obchodził Jezus wszystkie miasta i miasteczka, nauczając w bóżnicach ich, i każąc Ewangieliję o królestwie, i uzdrawiając wszelką chorobę i wszelką niemoc między ludem.
A widząc lud, użalił się nad nim; byli bowiem strudzeni i rozproszeni jak owce, niemające pasterza.
Wtedy rzekł uczniom swoim: żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało.
Proście tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje.
I ZWOŁAWSZY dwunastu uczniów swoich, dał im moc nad duchami nieczystemi, aby je wyganiali, i aby uzdrawiali wszelką chorobę i wszelką niemoc.
A dwunastu Apostołów te są imiona: pierwszy Szymon, zwany Piotrem, i Andrzej, brat jego; Jakób, syn Zebedeusza, i Jan, brat jego;
Filip i Bartłomiej, Tomasz i Mateusz celnik, Jakób, syn Alfeusza, i Lebeusz, przezwany Tadeuszem,
Szymon Kananejczyk i Judasz Iszkaryjot, ten, który go wydał.
Tych dwunastu posłał Jezus, rozkazując im i mówiąc, na drogę pogan nie zachodźcie, i do miasta Samarytańczyków nie wchodźcie,
Ale raczej idźcie do owiec, które zginęły z domu Izraelskiego.
A idąc każcie, mówiąc: przybliżyło się królestwo niebieskie.
Chorych uzdrawiajcie, trędowatych oczyszczajcie, umarłych wskrzeszajcie, dyjabłów wyganiajcie; darmoście wzięli, darmo dawajcie.
Nie bierzcie z sobą złota, ani srebra, ani miedzi w trzosy swoje,
Ani torby na drogę, ani dwóch sukien, ani obuwia, ani laski; albowiem godzien jest robotnik żywności swojej.
A do któregokolwiek miasta lub miasteczka wnijdziecie, wywiadujcie się, ktoby w niem tego był godzien, i tam mieszkajcie, póki nie wyjdziecie.
A wszedłszy w dom, pozdrówcie go.
A jeśliby dom tego był godzien, niech nań przyjdzie pokój wasz, a jeśliby nie był godzien, pokój wasz niech się wróci do was.
A gdyby kto was nie przyjął, ani słuchał słów waszych, wychodząc z domu albo z miasta onego, otrząśnijcie proch z nóg swoich.
Zaprawdę powiadam wam: lżej będzie ziemi Sodomskiej i Gomorskiej w dzień sądny, niżeli miastu onemu.
Oto, ja posyłam was jak owce między wilki; bądźcież tedy roztropnymi jak węże, a szczerymi jak gołębie.
A strzeżcie się ludzi; albowiem wydawać was będą do Rady, i w zgromadzeniach swoich biczować was będą.
I przed starostów i przed królów wodzeni będziecie dla mnie, na świadectwo przeciwko nim i poganom.
Ale gdy was wydadzą, nie troszczcie się, jak i co mówić macie; albowiem dano wam będzie onej godziny, co mówić macie;
Bo to nie wy jesteście, którzy mówicie, ale duch Ojca waszego, który mówi w was.
A wyda brat brata na śmierć, i ojciec syna, i powstaną dzieci przeciwko rodzicom, i będą ich zabijali.
I będziecie w nienawiści u wszystkich dla imienia mego; ale kto wytrwa do końca, ten będzie zbawiony.
A gdy was prześladować będą w tem mieście, uciekajcie do drugiego; bo zaprawdę powiadam wam, że nie obejdziecie miast Izraelskich, póki nie przyjdzie Syn człowieczy.
Nie jest uczeń nad mistrza, ani sługa nad pana swego;
Dosyć uczniowi, aby był jak mistrz jego, a sługa jak pan jego; jeślić gospodarza Belzebubem nazywali, o ile więcej domowników jego nazywać będą.
Przetoż nie bójcie się ich; albowiem nic nie ma skrytego, coby nie miało być objawione, i nic tajemnego, czegoby się dowiedzieć nie miano.
Co wam w ciemności mówię, powiadajcie na świetle; i co w ucho słyszycie, obwołujcie na dachach.
I nie bójcie się tych którzy zabijają ciało, lecz duszy zabić nie mogą; ale raczej bójcie się tego, który może i duszę i ciało zatracić w piekielnym ogniu.
Czyliż dwóch wróbelków nie sprzedają za pieniążek, a wszakże ani jeden z nich nie upadnie na ziemię bez woli Ojca waszego.
Nawet i włosy na głowie waszej wszystkie są policzone.
Nie bójcie się tedy; więcej znaczycie wy niż wiele wróbelków
Ktokolwiek tedy wyzna mię przed ludźmi, tego i ja wyznam przed Ojcem moim, który jest w niebiesiech;
A ktoby się mnie zaparł przed ludźmi, tego i ja się zaprę przed Ojcem moim, który jest w niebiesiech.
Nie mniemajcie, żem przyszedł dawać pokój na ziemię; przyszedłem dawać nie pokój, ale miecz.
Bom przyszedł poróżnić człowieka z ojcem jego, i córkę z matką jej, i synowę ze świekrą jej;
I nieprzyjaciółmi będą człowiekowi domownicy jego.
Kto miłuje ojca albo matkę nademnie, nie jest mnie godzien; i kto miłuje syna lub córkę nademnie, nie jest mnie godzien.
I kto nie bierze krzyża swego i nie idzie za mną, nie jest mnie godzien.
Kto zachowa życie swoje, straci je; i kto straci życie swoje dla mnie, znajdzie je.
Kto was przyjmuje, mnie przyjmuje; i kto mnie przyjmuje, przyjmuje tego, który mię posłał.
Kto przyjmuje proroka w imieniu proroka, zapłatę proroka weźmie; i kto przyjmuje sprawiedliwego w imieniu sprawiedliwego, sprawiedliwego zapłatę weźmie.
I ktoby napoił jednego z tych małych tylko kubkiem zimnej wody w imię ucznia, zaprawdę powiadam wam, nie straci zapłaty swojej.
I STAŁO się, gdy Jezus przestał rozkazywać dwunastu uczniom swoim, że poszedł stamtąd, aby uczyć i kazać w miastach ich.
A Jan, usłyszawszy w więzieniu o czynach Chrystusowych, posławszy dwóch z uczniów swoich,
Rzekł mu: Tyżeś jest ten, który ma przyjść, czy inszego czekać mamy?
I odpowiadając Jezus rzekł im: idźcie i oznajmijcie Janowi, co słyszycie i widzicie:
Ślepi widzą, i chromi chodzą; trędowaci zostają oczyszczeni, i głusi słyszą; umarli zmartwychwstają, i ubogim Ewangielija jest opowiadana;
I błogosławiony jest, kto się nie zgorszy ze mnie.
A gdy oni odeszli, począł Jezus mówić do ludu o Janie; cóż widzieć wyszliście na puszczę? czy trzcinę chwiejącą się od wiatru?
Ale coście wyszli widzieć? czy człowieka w miękkie szaty obleczonego? Oto, którzy miękkie szaty noszą, w domach królewskich są.
Ale coście wyszli widzieć? czy proroka? Zaiste powiadam wam, i więcej niż proroka.
Bo ten to jest, o którym napisano: Oto, Ja posyłam Anioła swego przed obliczem twojem, który zgotuje drogę twoją przed tobą.
Zaprawdę powiadam wam: nie powstał z tych, którzy się z niewiast rodzą, większy nad Jana Chrzciciela; ale najmniejszy w królestwie niebieskiem większy jest, niżeli on.
A ode dni Jana Chrzciciela aż dotąd królestwo niebieskie gwałtu doznaje, i gwałtownicy porywają je.
Bo wszyscy Prorocy i Zakon aż do Jana prorokowali.
I jeśli to chcecie przyjąć, on-ci jest Elijasz, który miał przyjść.
Kto ma uszy ku słuchaniu, niechaj słucha.
Ale do kogóż przyrównam ród ten? podobni są do dziatek, które siedzą na rynkach i wołają na towarzyszów swoich,
I mówią: graliśmy wam na piszczałce, i nie tańcowaliście; śpiewaliśmy pieśni żałobne, i nie płakaliście.
Albowiem przyszedł Jan, nie jedzący i nie pijący, i mówią: dyjabelstwo ma.
Przyszedł Syn człowieczy, jedzący i pijący, i mówią: oto człowiek żarłok i pijanica wina, przyjaciel celników i grzeszników; i usprawiedliwioną została mądrość przez synów swoich.
Wtedy począł przymawiać miastom, w których się najwięcej działo cudów jego, że się nie upamiętały mówiąc:
Biada tobie, Chorazynie! biada tobie, Betsaido! bo gdyby się były w Tyrze i w Sydonie te cuda stały, które się w was stały, dawnoby były w worze i w popiele żałowały za grzechy.
Ale powiadam wam: lżej będzie Tyrowi i Sydonowi w dzień sądny, niżeli wam.
A ty, Kapernaum! któreś aż do nieba wywyższone, aż do piekła strącone będziesz; bo gdyby się były w Sodomie te cuda stały, które się stały w tobie, zostałaby była aż do dnia dzisiejszego.
Ale powiadam wam: lżej będzie ziemi Sodomskiej w dzień sądny, niżeli tobie.
W on czas odpowiadając Jezus rzekł: wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi! żeś te rzeczy zakrył przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je prostaczkom.
Zaprawdę, Ojcze! tak się upodobało tobie.
Wszystko dane mi jest od Ojca mego, i nikt nie zna Syna, tylko Ojciec, i nikt nie zna Ojca, tylko Syn, i ten, komu Syn objawić zechce.
Pójdźcie do mnie wszyscy, którzyście spracowani i obciążeni, a ja wam sprawię odpocznienie.
Weźmijcie jarzmo moje na się, i uczcie się ode mnie, bom ja cichy i pokornego serca; a znajdziecie odpocznienie dla dusz swoich;
Albowiem jarzmo moje łagodne jest, i brzemię moje lekkie jest.
W ON czas szedł Jezus w sabat przez zboża, a uczniowie jego łaknęli, i zaczęli rwać kłosy i jeść.
A ujrzawszy to Faryzeusze, rzekli mu: oto, uczniowie twoi czynią, czego się nie godzi czynić w sabat.
A on im rzekł: czyście nie czytali, co uczynił Dawid, gdy łaknął, on i ci, którzy z nim byli?
Jak wszedł do domu Bożego, i chleby pokładne jadł, których mu się nie godziło jeść, ani tym, którzy z nim byli, chyba tylko samym kapłanom.
Alboście nie czytali w Zakonie, że w sabat i kapłani w świątyni sabat gwałcą, a bez winy są?
Ale mówię wam, iż tu większy jest, niż świątynia.
A gdybyście wiedzieli, co to jest: Miłosierdzia chcę, a nie ofiary, nie potępialibyście niewinnych.
Albowiem Syn człowieczy jest Panem i sabatu.
I odszedłszy stamtąd, przyszedł do bóżnicy ich.
I oto, był tam człowiek, który miał rękę uschłą. I pytali go, mówiąc: czy godzi się w sabat uzdrawiać? aby go oskarżyć.
A on im rzekł: któż z was, mając owcę jedną, jeśli mu ta w sabat w dół wpadnie, nie pochwyci jej i nie wyciągnie?
O ileż więc zacniejszy jest człowiek od owcy? Przetoż godzi się w sabat dobrze czynić.
Wtedy rzekł człowiekowi: wyciągnij rękę swą; a on wyciągnął, i stała się zdrową jak druga.
A wszedłszy Faryzeusze naradzali się przeciwko niemu, jakby go stracić.
Ale Jezus poznawszy to, odszedł stamtąd, i szło za nim wiele ludu, i uzdrowił ich wszystkich,
I przygroził im, aby go nie objawiali:
Żeby się wypełniło, co powiedziano przez Izajasza proroka, mówiącego:
Oto sługa mój, któregom wybrał, mój umiłowany, w którym się upodobało duszy mojej; położę ducha mego na nim, a sąd narodom opowie;
Nie będzie się wadził, ani będzie krzyczał, i nikt na ulicach nie usłyszy głosu jego;
Trzciny nadłamanej nie dołamie, i lnu tlejącego nie zagasi, aż przywiedzie sprawę do zwycięztwa;
I w imieniu jego narody będą nadzieję miały
Wtedy przywiedziono do niego opętanego, który był ślepy i niemy; i uzdrowił go, tak iż ślepy i niemy mówił i widział
I zdumiał się wszystek lud, i mówili: nie jestże to czasem syn Dawida?
Ale Faryzeusze, usłyszawszy to, rzekli: ten wygania dyjabły chyba przez Belzebuba, ksiąźęcia dyjabłów.
Lecz Jezus, wiedząc myśli ich, rzekł im, każde królestwo, rozdwojone samo w sobie, pustoszeje, i każde miasto albo dom, rozdwojony sam w sobie, nie ostoi się.
I jeśli szatan szatana wygania, sam z sobą w rozdwojeniu jest ; jakże więc ostoi się królestwo jego?
I jeśli ja przez Belzebuba wyganiam dyjabły, synowie wasi przez kogóż wyganiają? Dlatego sędziami waszymi oni będą.
A jeśli ja duchem Bożym wyganiam dyjabły, tedy przyszło do was królestwo Boże.
Albo jakże może kto wnijść do domu mocarza i sprzęty jego rozchwycić, jeśli pierwej nie zwiąże mocarza, a potem dom jego złupi?
Kto nie jest ze mną, przeciwko mnie jest, i kto nie zbiera ze mną, rozprasza.
Dla tego powiadam wam, wszelki grzech i bluźnierstwo ludziom odpuszczone będzie; ale bluźnierstwo przeciwko Duchowi Świętemu nie będzie odpuszczone ludziom.
I ktobykolwiek rzekł słowo przeciwko Synowi człowieczemu, będzie mu odpuszczono; ale ktoby mówił przeciwko Duchowi Świętemu, nie będzie mu odpuszczono, ani w tem życiu, ani w przyszłem.
Czyńcież albo drzewo dobrem, to i owoc jego dobry będzie; albo czyńcie drzewo złem, to i owoc jego zły będzie; albowiem z owocu drzewo poznawane bywa.
Rodzie jaszczurczy! jakże możecie mówić dobre rzeczy, będąc złymi? bo czem przepełnione serce, to usta mówią.
Dobry człowiek z dobrego skarbu serca wydobywa rzeczy dobre, a zły człowiek ze złego skarbu wydobywa rzeczy złe.
Ale powiadam wam, że z każdego słowa próżnego, któreby mówili ludzie, zdadzą sprawę w dzień sądny;
Albowiem ze słów swoich będziesz usprawiedliwiony, i ze słów swoich będziesz osądzony.
Wtedy odpowiedzieli niektórzy z uczonych w Piśmie i z Faryzeuszów, mówiąc: Nauczycielu! chcemy od ciebie znak widzieć.
A on odpowiadając rzekł im; ród zły i cudzołożny znaku żąda; i znak nie będzie mu dany, chyba znak Jonasza proroka.
Albowiem jak Jonasz był w brzuchu wieloryba trzy dni i trzy noce, tak będzie Syn człowieczy w sercu ziemi trzy dni i trzy noce.
Mężowie Niniwiccy staną na sądzie z tym rodem, i potępią go, bo upamiętali się w skutek kazania Jonasza; a oto, tu więcej niżeli Jonasz.
Królowa z południa stanie na sądzie z tym rodem, i potępi go; bo przyszła od krańców ziemi, aby słuchać mądrości Salomona; a oto, tu więcej niżeli Salomon.
A gdy nieczysty duch z człowieka wyjdzie, chodzi po miejscach suchych, szukając odpoczynku, ale nie znajduje.
Wtedy mówi: wrócę do domu swego, skąd wyszedłem, i przyszedłszy znajduje go próżnym i umiecionym i przyozdobionym.
Wtedy idzie, i bierze z sobą siedmiu inszych duchów gorszych od siebie, i wszedłszy mieszka tam; i bywa ostatni stan człowieka onego gorszy, niżeli pierwszy. Tak będzie z tym rodem złym.
A gdy on jeszcze mówił do ludu, oto, matka i bracia jego stali przed domem, chcąc z nim mówić.
I rzekł mu ktoś: oto, matka twoja i bracia twoi stoją przed domem, chcąc z tobą mówić.
A on odpowiadając rzekł temu, co ma to powiedział: któż jest matką moją? i którzy są braćmi moimi?
I wyciągnąwszy rękę swoją na uczniów swoich, rzekł: oto matka moja i bracia moi!
Albowiem ktobykolwiek czynił wolę Ojca mojego, który jest w niebiesiech, ten jest bratem moim, i siostrą, i matką.
A DNIA onego wyszedłszy Jezus z domu, osiadł nad morzem.
I zebrało się do niego mnóstwo ludu; dlatego wstąpił w łódź i siedział, a wszystek lud stał na brzegu.
I mówił do nich wiele w podobieństwach i rzekł: Oto, rozsiewca wyszedł siać.
A gdy on siał, niektóre ziarna padły podle drogi; i przyleciały ptaki, i zjadły je.
Drugie zaś padły na miejsca opoczyste, gdzie nie miały wiele ziemi; i prędko powschodziły, dla tego że nie miały głębokiej ziemi.
Ale gdy słońce weszło, wygorzały, a że nie miały korzenia, uschły.
A inne padły między ciernie, i wzrosło ciernie i zadusiło je.
A inne padły na ziemię dobrą, i wydały plon, jedne stokrotny, drugie sześćdziesięciokrotny, a inne trzydziestokrotny.
Kto ma uszy ku słuchaniu, niechaj słucha!
Wtedy przystąpiwszy uczniowie rzekli mu: dlaczegóż im w podobieństwach mówisz?
A on odpowiadając rzekł im: wam dano wiedzieć tajemnice królestwa niebieskiego, ale onym nie dano.
Albowiem kto ma, temu będzie dano, i obfitować będzie; ale kto nie ma, i to, co ma, będzie od niego odjęte.
Dlatego im w podobieństwach mówię, iż widząc nie widzą, i słysząc nie słyszą, ani rozumieją.
I spełnia się na nich proroctwo Izajaszowe, które mówi; Słuchem słuchać będziecie, a nie zrozumiecie; i patrząc patrzeć będziecie, a nie ujrzycie;
Albowiem zatyło serce ludu tego, a uszyma ciężko słyszeli, i oczy swe zamrużyli, żeby czasem oczyma nie widzieli i uszyma nie słyszeli, i sercem nie zrozumieli, i nie nawrócili się, a ja żebym ich nie uzdrowił.
Ale oczy wasze błogosławione, że widzą, i uszy wasze, że słyszą.
Bo zaprawdę powiadam wam, iż wielu proroków i sprawiedliwych żądało widzieć to, co wy widzicie, i nie widzieli, i słyszeć to, co słyszycie, i nie słyszeli.
Wy tedy słuchajcie podobieństwa o rozsiewcy.
Gdy ktokolwiek słucha słowa o królestwie, i nie rozumie, przychodzi zły i porywa to, co zasiano w sercu jego; to jest ów podle drogi posiany.
A który na opoczystych miejscach posiany jest ten, który słucha słowa i zaraz je z radością przyjmuje;
Ale nie ma korzeni w sobie, i nie jest wytrwałym; a gdy przychodzi ucisk albo prześladowanie dla słowa, wnet się gorszy.
A który między ciernie posiany, jest ten, który słucha słowa; ale troska świata tego i omamienie bogactw zadusza słowo, i staje się bez pożytku.
A który na dobrej ziemi posiany, jest ten, który słucha słowa i rozumie; ten przynosi owoc, i przynosi jeden stokrotny, drugi sześćdziesięciokrotny, i inny trzydziestokrotny.
Inne podobieństwo powiedział im, mówiąc: podobne jest królestwo niebieskie człowiekowi, rozsiewającemu dobre nasienie na roli swojej.
A gdy ludzie zasnęli, przyszedł nieprzyjaciel jego, i nasiał kąkolu między pszenicą, i odszedł.
A gdy urosło zboże i owoc wydało, wtedy się pokazał i kąkol.
A przystąpiwszy słudzy gospodarscy, rzekli mu: Panie! czyliżeś dobrego nasienia nie nasiał na roli swojej? skądże tedy ma kąkol?
A on im rzekł: nieprzyjaciel to uczynił. A słudzy rzekli do niego: chceszże więc, abyśmy poszli i pozbierali go?
A on rzekł: nie! ażebyście czasem, zbierając kąkol, nie wykorzenili razem z nim i pszenicy.
Dopuśćcie obojgu społem rość aż do żniwa; i czasu żniwa rzekę żeńcom: zbierzcie pierwej kąkol i zwiążcie go w snopki ku spaleniu; ale pszenicę zgromadźcie do gumna mojego.
Insze podobieństwo powiedział im, mówiąc: podobne jest królestwo niebieskie ziarnu gorczycznemu, które wziąwszy człowiek, zasiał na roli swojej.
Ono wprawdzie najmniejsze jest ze wszystkich nasion; ale kiedy urośnie, największe jest ze wszystkich jarzyn, i staje się drzewem, tak iż ptaki niebieskie przylatują, i gniazda sobie robią na gałązkach jego.
Insze podobieństwo powiedział im: podobne jest królestwo niebieskie kwasowi, który wziąwszy niewiasta, rozczyniła w trzech miarach mąki, aż wszystko skisło.
To wszystko mówił Jezus w podobieństwach do ludu, a bez podobieństwa nie mówił do nich;
Aby się wypełniło, co powiedziano przez proroka, mówiącego: Otworzę w podobieństwach usta swoje, wypowiem rzeczy skryte od założenia świata.
Wtedy rozpuściwszy lud, przyszedł Jezus do domu; i przystąpili do niego uczniowie jego, mówiąc: wyłóż nam podobieństwo o kąkolu onej roli.
A on odpowiadając, rzekł im: ten, który rozsiewa dobre nasienie, jest Syn człowieczy;
A rola to świat, a dobre nasienie to synowie królestwa; a kąkol to synowie złego;
Nieprzyjaciel zaś, który je rozsiał, to dyjabeł, a żniwo to koniec świata, a żeńcy to Aniołowie.
Jak tedy zbierają kąkol, i palą go w ogniu, tak będzie przy końcu świata tego.
Poszle Syn człowieczy Aniołów swoich, a oni zbiorą z królestwa jego wszystkie zgorszenia, i tych, którzy nieprawość czynią;
I wrzucą ich w piec ognisty ; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów
Wtedy sprawiedliwi lśnić się będą jak słońce w królestwie Ojca swego. Kto ma uszy ku słuchaniu, niechaj słucha.
Znowu podobne jest królestwo niebieskie skarbowi skrytemu w roli, który człowiek znalazł i skrył, i ucieszony nim, odchodzi, i wszystko, co ma, sprzedaje, i kupuje oną rolę.
Znowu podobne jest królestwo niebieskie kupcowi szukającemu pięknych pereł;
Który znalazłszy jedną perłę bardzo drogą, odszedł, i sprzedał wszystko, co miał, i kupił ją.
Znowu podobne jest królestwo niebieskie niewodowi zapuszczonemu w morze, i ryby wszelkiego rodzaju zagarniającemu;
A gdy ten był pełen, wyciągnęli na brzeg, a usiadłszy wybierali co dobre w naczynia, a co złe, precz wyrzucali.
Tak będzie przy końcu świata; wyjdą Aniołowie i wyłączą złych z pośrodka sprawiedliwych,
I wrzucą ich w piec ognisty; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.
Rzekł im Jezus: zrozumieliścież to wszystko? Rzekli mu: tak, Panie!
A on im rzekł: przeto każdy uczony w Piśmie, przysposobiony do królestwa niebieskiego, podobny jest gospodarzowi, który dobywa ze skarbu swego nowe i stare rzeczy.
I stało się, gdy Jezus dokończył tych podobieństw, że poszedł stamtąd.
I przyszedłszy do ojczyzny swojej, nauczał w bóżnicy ich, tak iż się bardzo zdumiewali i mówili: skądże temu ta mądrość i ta moc?
Nie jestże to syn cieśli? czyż matki jego nie zowią Matyją, a braci jego Jakóbem, i Jozesem, i Szymonem, i Juda?
A siostry jego czyż wszystkie nie są u nas? Skądże tedy temu to wszystko?
I gorszyli się z niego; ale Jezus rzekł im: nigdzie nie jest prorok wzgardzony, chyba w ojczyznie swojej i w domu swoim.
I nie uczynił tam wiele cudów dla niedowiarstwa ich.
W ON czas usłyszał Herod Tetrarcha wieść o Jezusie.
I rzekł sługom swoim: to jest Jan Chrzciciel; on to zmartwychwstał, i dla tego się cuda przezeń dzieją.
Albowiem Herod, pojmawszy Jana, związał go i wtrącił do więzienia z przyczyny Herodyjady, żony Filipa, brata swego.
Bo mu Jan mówił: nie godzi ci się jej mieć.
I chciał go zabić, ale bał się ludu; albowiem go za proroka mieli.
A gdy obchodzono dzień narodzenia Heroda, tańcowała córka Herodyjady w pośrodku gości, i podobała się Herodowi.
Dla tego pod przysięgą, obiecał jej dać, czegobykolwiek żądała.
A ona będąc przedtem namówiona przez matkę swoją, rzekła: daj mi tu na misie głowę Jana Chrzciciela.
I zasmucił się król; ale dla przysięgi i dla współbiesiadników kazał jej dać.
I posławszy, kazał ściąć Jana w więzieniu.
I przyniesiono głowę jego na misie, i oddano dzieweczce, i odniosła ją matce swojej.
I przyszedłszy uczniowie jego, wzięli ciało i pogrzebali je, a odszedłszy, powiedzieli Jezusowi.
To usłyszawszy Jezus, ustąpił stamtąd w łodzi na miejsce puste, osobno; i lud usłyszawszy, szedł za nim z miast pieszo.
I wyszedłszy Jezus ujrzał mnóstwo ludu i zlitował się nad nim i uzdrawiał chorych.
A gdy nadszedł wieczór, przystąpili do niego uczniowie jego, mówiąc: puste jest to miejsce, i czas już przeminął; rozpuść ten lud, aby odszedłszy do miasteczek, kupili sobie żywności.
A Jezus im rzekł: nie potrzeba żeby odeszli; dajcie wy im jeść.
Ale oni mu rzekli: mamy tu tylko pięć chlebów i dwie ryby.
A on rzekł: przynieście mi je tu.
I rozkazał ludowi usiąść na trawie, i wziąwszy pięć chlebów i dwie ryby, wejrzawszy w niebo, błogosławił, i łamiąc dawał uczniom chleby, a uczniowie ludowi.
I jedli wszyscy i nasyceni byli; i zebrali, co zbywało ułomków, dwanaście koszów pełnych.
A tych, którzy jedli, było około pięciu tysięcy mężów, oprócz niewiast i dziatek.
I zaraz przymusił Jezus uczniów swoich wejść do łodzi, i uprzedzić go na drugą stronę, aż rozpuści lud.
A rozpuściwszy lud, wstąpił na górę na osobność modlić się; a gdy nastał wieczór, sam tam był.
A łódź będąc już w pośrodku morza, miotana była od bałwanów; albowiem był wiatr przeciwny
A o czwartej straży nocnej zszedł do nich Jezus, idąc po morzu.
I ujrzawszy go uczniowie po morzu chodzącego, zatrwożyli się, mówiąc: widmo to jest! i ze strachu krzyknęli.
Lecz wnet rzekł do nich Jezus, mówiąc: ufajcie! Jam to jest, nie bójcie się!
A odpowiadając mu Piotr rzekł: Panie! jeśliś ty jest, każ mi przyjść do siebie po wodzie,
A on rzekł: chodź! A Piotr, wystąpiwszy z łodzi, szedł po wodzie, aby przyjść do Jezusa.
Ale widząc wiatr gwałtowny, zląkł się; i gdy począł tonąć, zawołał, mówiąc: Panie! ratuj mię!
A Jezus zaraz wyciągnąwszy rękę, uchwycił go i rzekł mu: o małowierny! czemużeś wątpił?
I gdy wstąpili w łódź, uciszył się wiatr.
A ci, którzy byli w łodzi, przystąpiwszy oddali mu pokłon, mówiąc: zaprawdę jesteś Syn Boży.
I przeprawiwszy się przyszli do ziemi Gienezaret
I poznawszy go mężowie miejsca onego, posłali do wszystkiej onej okolicznej krainy; i przyniesiono do niego wszystkich, którzy się źle mieli.
I prosili go, aby się tylko dotknąć podołka szaty jego; i ktobykolwiek się dotknęli, uzdrowieni zostali.
WTEDY przystąpili do Jezusa uczeni w Piśmie i Faryzeusze z Jerozolimy, mówiąc:
Czemu uczniowie twoi przestępują ustawę starszych? albowiem nie umywają rąk swoich, gdy mają jeść chleb.
A on odpowiadając, rzekł im: czemuż i wy przestępujecie przykazanie Boże dla ustawy swojej?
Albowiem Bóg przykazał, mówiąc: Czcij ojca swego i matkę; i: Kto złorzeczy ojcu albo matce, śmiercią niechaj umrze.
Ale wy powiadacie: ktoby rzekł ojcu albo matce: ofiarowałem to, czembym ci mógł dopomódz; ten nie potrzebuje uczcić ojca swego albo matki swojej.
I wzruszyliście przykazania Boże dla ustawy swojej.
Obłudnicy! dobrze o was prorokował Izajasz, mówiąc:
Lud ten przybliża się do mnie usty swemi, i czci mię wargami; ale serce ich dalekie jest odemnie.
Lecz próżno mię czczą, ucząc nauk, które są ustawami ludzkiemi.
I zawoławszy do siebie lud, rzekł im: słuchajcie i rozumiejcie.
Nie to, co wchodzi w usta, kala człowieka; ale co wychodzi z ust, to kala człowieka.
Wtedy przystąpiwszy uczniowie jego, rzekli mu: wiesz, że Faryzeusze, usłyszawszy tę mowę, zgorszyli się?
A on odpowiadając rzekł: wszelki szczep, którego nie sadził Ojciec mój niebieski, wykorzeniony będzie.
Zostawcie ich; oni są ślepymi przewodnikami ślepych, a jeżeli ślepy ślepego prowadzi, obadwa w dół wpadną.
A odpowiadając Piotr, rzekł mu: wyłóż nam to podobieństwo.
A Jezus rzekł: jeszczeż i wy niepojętni jesteście?
Jeszczeż nie rozumiecie, iż wszystko, co wchodzi w usta, do brzucha idzie i do wychodu bywa wyrzucane?
Ale co z ust wychodzi, z serca pochodzi, i to kala człowieka.
Albowiem z serca pochodzą złe myśli, zabójstwa, cudzołóstwa, wszeteczeństwa, złodziejstwa, fałszywe świadectwa, bluźnierstwa.
To jest, co kala człowieka; ale jeść nieumytemi rękoma nie kala człowieka.
I wyszedłszy Jezus stamtąd, odszedł w strony Tyru i Sydonu.
I oto, niewiasta Chananejska z owych granic wyszedłszy, wołała, mówiąc do niego: zmiłuj się nademną, Panie, synu Dawida! córka moja ciężko bywa od dyjabła dręczona.
A on jej nie odpowiedział ani słowa. I przystąpiwszy uczniowie jego, prosili go, mówiąc: odpraw ją, bo woła za nami.
A on odpowiadając rzekł: jestem posłany tylko do owiec, które zginęły z domu Izraelskiego.
Lecz ona przystąpiwszy, oddała mu pokłon, mówiąc: Panie, ratuj mię!
A on odpowiadając rzekł: niedobrze jest brać chleb dzieci a rzucać szczeniętom.
A ona rzekła: tak jest, Panie! wszakże i szczenięta jedzą odrobiny, które padają ze stołu panów ich.
Wtedy odpowiadając Jezus rzekł jej: o niewiasto! wielka jest wiara twoja; niechaj ci się stanie, jak chcesz. I uzdrowioną została córka jej onejże godziny.
A Jezus poszedłszy stamtąd, przyszedł nad morze Galilejskie, i wstąpiwszy na górę, siedział tam.
I przyszło do niego wiele ludu, mając z sobą chromych, ślepych, niemych, ułomnych i inszych wielu, i kładli ich u nóg Jezusowych; i uzdrawiał ich;
Tak iż się lud dziwował, widząc, że niemi mówią, ułomni uzdrowieni są, chromi chodzą, i ślepi widzą; i wielbili Boga Izraelskiego.
A Jezus, wezwawszy uczniów swoich, rzekł: żal mi tego ludu; albowiem już trzy dni przy mnie zostają, i nie mają co jeść, i nie chcę ich rozpuścić głodnych, by czasem nie pomdleli w drodze.
I rzekli mu uczniowie jego: skądżebyśmy wzięli tyle chleba na pustyni, aby takie mnóstwo ludu nasycić?
I rzekł im Jezus: ileż macie chlebów? A oni rzekli: siedem i trochę rybek,
I kazał ludowi usiąść na ziemi.
I wziąwszy siedem chlebów i ryby, złożywszy dzięki, łamał i dawał uczniom swoim. a uczniowie ludowi.
I jedli wszyscy i nasyceni byli, i zebrali, co zbyło ułomków, siedem koszów pełnych.
A było tych, którzy jedli, cztery tysiące mężów, oprócz niewiast i dziatek.
I rozpuściwszy lud, wstąpił w łódź, i przybył na granicę Magdali.
I PRZYSTĄPIWSZY Faryzeusze i Saduceusze, kusząc prosili go, aby im znak z nieba ukazał.
A on odpowiadając, rzekł im: gdy jest wieczór, mówicie: pogoda będzie, bo się niebo czerwieni;
A rano: dziś będzie niepogoda, albowiem się niebo pochmurne czerwieni. Obłudnicy! oblicze nieba umiecie rozpoznawać, a znaków tych czasów nie możecie.
Ród zły i cudzołożny znaku żąda; i znak nie będzie mu dany, chyba znak Jonasza proroka. I opuściwszy ich, odszedł.
I gdy się przeprawili uczniowie jego na drugą stronę, zapomnieli wziąć chleba.
A Jezus rzekł im: patrzcie i strzeżcie się kwasu Faryzeuszów i Saduceuszów.
A oni rozmawiali między sobą, mówiąc: żeśmy chleba nie wzięli.
Co obaczywszy Jezus, rzekł im: pocóż rozmawiacie między soba, o małowierni! żeście chleba nie wzięli?
Jeszczeż nie rozumiecie, ani pamiętacie o pięciu chlebach dla pięciu tysięcy ludzi, i ileście koszów zebrali?
Ani o siedmiu chlebach dla czterech tysięcy ludzi, i ileście koszów zebrali?
Jakżeż nie rozumiecie, żem wam nie o chlebie powiedział, mówiąc, abyście się strzegli kwasu Faryzeuszów i Saduceuszów?
Wtedy zrozumieli, że nie mówił, aby się strzegli kwasu chleba, ale nauki Faryzeuszów i Saduceuszów.
A gdy przyszedł Jezus w strony Cezarei Filipa, pytał uczniów swoich, mówiąc: za kogóż ludzie poczytują mnie, Syna człowieczego?
A oni rzekli: jedni za Jana Chrzciciela, a drudzy za Elijasza, a inni za Jeremijasza, albo za jednego z proroków.
Rzekł im: a wy za kogo mię poczytujecie?
A odpowiadając Szymon Piotr rzekł: Tyś jest Chrystus, Syn Boga żywego.
I odpowiadając Jezus rzekł mu: błogosławionyś Szymonie, synu Jonasza! bo nie ciało i krew objawiły ci to, ale Ojciec mój, który jest w niebiesiech.
A ja ci też powiadam, żeś ty jest Piotr; i na tej opoce zbuduję kościół mój, a bramy piekielne nie przemogą go;
I dam ci klucze królestwa niebieskiego; i cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane i w niebiesiech; i cokolwiek rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane i w niebiesiech.
Wtedy przykazał uczniom swoim, aby nikomu nie powiadali, ze on jest Jezus Chrystus.
Odtąd począł Jezus wykazywać uczniom swoim, iż musi pójść do Jerozolimy, i wiele ucierpieć od starszych i od przedniejszych kapłanów i od uczonych w Piśmie, i być zabitym, i trzeciego dnia zmartwychwstać.
I wziąwszy go Piotr na stronę, począł go upominać, mówiąc: zmiłuj się sam nad sobą, Panie! nie przyjdzie to na cię.
A on obróciwszy się rzekł Piotrowi: idź precz odemnie, szatanie! jesteś mi zgorszeniem; albowiem ty myślisz nie o tem, co Boże, ale o tem, co jest ludzkie.
Wtedy rzekł Jezus do uczniów swoich: jeśli kto chce iść za mną, niech się zaprze siebie samego, i weźmie krzyż swój, i niech idzie za mną.
Bo kto chce życie swoje zachować, straci je; a kto straci życie swoje dla mnie, znajdzie je.
Albowiem cóż pomoże człowiekowi, choćby cały świat pozyskał, a na duszy swojej szkodę poniósł? albo co w zamian da człowiek za duszę swoją?
Albowiem Syn człowieczy przyjdzie w chwale Ojca swego z Aniołami swoimi, i wtedy odda każdemu według uczynków jego.
Zaprawdę powiadam wam: są niektórzy z tych, co tu stoją, którzy nie zaznają śmierci, póki nie ujrzą Syna człowieczego, przychodzącego w królestwie swojem.
I PO sześciu dniach wziął Jezus Piotra i Jakóba i Jana, brata jego, i wprowadził ich na górę wysoką na osobność.
I przemienił się przed nimi, i rozjaśniło się oblicze jego, jak słońce, a szaty jego stały się białe, jak światłość.
I oto, ukazali się im Mojżesz i Elijasz z nim rozmawiający.
A odpowiadając Piotr rzekł do Jezusa: Panie! dobrze nam tu być; jeśli chcesz, zrobimy tu trzy namioty, tobie jeden, i Mojżeszowi jeden, i Elijaszowi jeden.
Gdy on jeszcze mówił, oto, obłok jasny zacienił ich; i oto, głos z obłoku mówiący: Ten jest Syn mój miły, w którym mi się upodobało, jego słuchajcie.
To usłyszawszy uczniowie, upadli na twarz swoją i bali się bardzo.
I przystąpiwszy Jezus dotknął się ich i rzekł: wstańcie i nie bójcie się.
A oni podniósłszy oczy swoje, nikogo nie widzieli, tylko Jezusa samego.
A gdy zstępowali z góry, przykazał im Jezus, mówiąc: nikomu nie powiadajcie tego widzenia, aż Syn człowieczy zmartwychwstanie.
I pytali go uczniowie jego, mówiąc: cóż tedy uczeni w Piśmie powiadają, że Elijasz pierwej ma przyjść?
A Jezus odpowiadając rzeki im: Elijasz pierwej przyjdzie i naprawi wszystko;
Ale powiadam wam: iż Elijasz już przyszedł, i nie poznali go, ale zrobili z nim, co tylko chcieli; tak i Syn człowieczy ma ucierpieć od nich.
Wtedy zrozumieli uczniowie, że o Janie Chrzcicielu mówił do nich.
I gdy przyszli do ludu, przystąpił do niego człowiek, który upadł przed nim na kolana,
I rzekł: Panie! zmiłuj się nad synem moim; albowiem lunatykiem jest, i ciężko cierpi; częstokroć bowiem wpada w ogień, i częstokroć w wodę.
I przywiodłem go do uczniów twoich, ale go nie mogli uzdrowić.
A odpowiadając Jezus, rzekł: o rodzie niewierny i przewrotny! dokądże będę z wami? dokądże was będę cierpiał? przywiedźcie mi go tu.
I zgromił go Jezus; i wyszedł z niego dyjabeł, i uzdrowiony został młodzieniec onejże godziny.
Wtedy przystąpiwszy uczniowie do Jezusa na osobność, rzekli mu: czemuż my go wygnać nie mogliśmy?
A Jezus rzekł do nich: dla niedowiarstwa waszego; zaprawdę bowiem powiadam wam: jeśli macie wiarę jak ziarnko gorczycy, rzeknijcie tej górze: przenieś się stąd na tamto miejsce, i przeniesie się, i nic niepodobnego dla was nie będzie.
Ale ten rodzaj nie wychodzi, chyba przez modlitwę i post.
A gdy przebywali w Galilei, rzekł do nich Jezus: Syn człowieczy będzie wydany w ręce ludzkie,
I zabiją go, i trzeciego dnia zmartwychwstanie. I zasmucili się bardzo.
A gdy przyszli do Kapernaum, przystąpili do Piotra ci, którzy podatek wybierają, i rzekli: czy nauczyciel wasz nie daje podatku?
Rzekł: daje. I gdy wchodził w dom, uprzedził go Jezus, mówiąc: cóż ci się zdaje, Szymonie? królowie ziemscy od kogóż biorą cło albo czynsz? od synów swoich, czyli od obcych?
Rzekł mu Piotr: od obcych. Rzekł mu Jezus: więc synowie są wolni.
Wszakże, abyśmy ich nie zgorszyli, idź do morza i zarzuć wędę, i rybę, którą najpierwej wyciągniesz, weźmij, i otworzywszy gębę jej, znajdziesz stater, który wziąwszy, daj im za mnie i za siebie.
ONEJ godziny przystąpili uczniowie do Jezusa, mówiąc: któż tedy większy jest w królestwie niebieskiem?
I przywoławszy Jezus dziecię, postawił je w pośrodku ich,
I rzekł: zaprawdę powiadam wam: jeśli się nie nawrócicie i nie staniecie się jak dzieci, nie wnijdziecie do królestwa niebieskiego.
Kto się tedy uniży jak to dziecię, ten jest większy w królestwie niebieskiem.
A ktoby przyjął jedno dziecię takie w imieniu mojem, mnie przyjmuje.
Ktoby zaś zgorszył jednego z tych małych, którzy we mnie wierzą, pożyteczniejby mu było, aby zawieszono kamień młyński u szyi jego, i utopiono go w głębokości morskiej.
Biada światu dla zgorszenia! Muszą wprawdzie zgorszenia przyjść, ale biada człowiekowi temu, przez którego zgorszenie przychodzi!
Przetoż jeśli ręka twoja albo noga twoja gorszy cię, odetnij ją i rzuć od siebie; lepiej jest tobie wnijść do żywota chromym albo ułomnym, niżeli dwie ręce albo dwie nogi mając, być wrzuconym w ogień wieczny.
I jeśli cię oko twoje gorszy, wyłup je i rzuć od siebie; lepiej jest tobie jednookim wnijść do żywota, niżeli oba oczy mając, być wrzuconym w ogień piekielny.
Patrzcież, abyście nie gardzili żadnym z tych małych; albowiem powiadam wam, iż Aniołowie ich w niebiesiech zawsze patrzą na oblicze Ojca mojego, który jest w niebiesiech.
Przyszedł bowiem Syn człowieczy, aby zbawić to, co zginęło.
Co się wam zdaje? Gdyby jaki człowiek miał sto owiec, a zabłąkałaby się jedna z nich, czyż nie zostawi dziewiędziesięciu dziewięciu na górach, i nie pójdzie szukać zbłąkanej?
A jeśli mu się zdarzy znaleść ją, zaprawdę powiadam wam, że się z niej bardziej raduje, niż z onych dziewiędziesięciu dziewięciu niezbłąkanych.
Tak też nie jest wolą Ojca waszego, który jest w niebiesiech, aby zginął jeden z tych małych.
A. jeśliby zgrzeszył przeciwko tobie brat twój, idź, upomnij go sam na sam; jeśliby cię usłuchał, pozyskałeś brata swego.
Jeśliby zaś nie usłuchał, przybierz sobie jeszcze jednego albo dwóch, aby przez usta dwóch albo trzech świadków potwierdzone było każde słowo.
A jeśliby ich nie usłuchał, powiedz zborowi; a jeśliby zboru nie usłuchał, niech będzie ci jak poganin i celnik.
Zaprawdę powiadam wam: cokolwiek zwiążecie na ziemi, będzie związane i w niebie; i co rozwiążecie na ziemi, będzie rozwiązane i w niebie.
Znowu powiadam wam: gdyby się z was dwaj zgodzili na jaką rzecz na ziemi, wszystko, o coby prosili, stanie się im od Ojca mego, który jest w niebiesiech.
Albowiem gdzie są dwaj albo trzej zgromadzeni w imię moje, tam jestem w pośrodku ich.
Wtedy przystąpiwszy do niego Piotr, rzekł: Panie! ile razy, jeżeli brat mój przeciwko mnie grzeszyć będzie, mam mu odpuścić? Czy aż do siedmiu razy?
I rzekł mu Jezus: mówię ci: nie do siedmiu razy, ale aż do siedemdziesiąt razy siedem.
Dla tego podobne jest królestwo niebieskie królowi, który się chciał obliczyć ze sługami swymi.
A gdy się począł obliczać, stawiono mu jednego, który był winien dziesięć tysięcy talentów.
A gdy nie miał skąd oddać, kazał go pan jego zaprzedać, i żonę jego, i dzieci, i wszystko, co miał, i dług oddać.
Padłszy tedy sługa, pokłonił mu się, mówiąc: panie! miej cierpliwość nade mną, a wszystko ci oddam.
A użaliwszy się pan onego sługi, uwolnił go, i dług mu odpuścił.
A wyszedłszy ów sługa, spotkał jednego z tych, co z nim służyli, który mu był winien sto groszy; i porwawszy go, dusił go, mówiąc: oddaj mi, coś winien.
Padłszy tedy współsługa do nóg jego, prosił go, mówiąc: miej cierpliwość nade mną, a oddam ci wszystko.
Lecz on nie chciał, ale poszedłszy wrzucił go do więzienia, ażby oddał, co był winien.
Ujrzawszy tedy współsłudzy jego, co się stało, zasmucili się bardzo, i poszedłszy oznajmili panu swemu wszystko, co się stało.
Wtedy zawoławszy go pan jego, rzekł mu: sługo zły! wszystek dług odpuściłem ci, żeś mię prosił;
Czyś i ty nie powinien był się zlitować nad współsługą swoim, jak się i ja zlitowałem nad tobą?
A rozgniewawszy się pan jego, podał go katom, ażby oddał to wszystko, co mu był winien.
Tak i Ojciec mój niebieski uczyni wam, jeśli nie odpuścicie każdy bratu swemu z serc swoich przewinień ich.
I STAŁO się, gdy dokończył Jezus tych mów, że odszedł z Galilei, i przyszedł w granice Judzkie z za Jordanu.
I szły za nim tłumy ludu, i uzdrawiał ich tam.
I przyszli do niego Faryzeusze, kusząc go i mówiąc mu: czy godzi się człowiekowi opuścić żonę swoją dla każdej przyczyny?
A on odpowiadając rzekł im; nie czytaliście, iż Stworzyciel na początku mężczyzną i niewiastą uczynił ich,
I rzekł: dla tego opuści człowiek ojca i matkę, i przyłączy się do żony swojej, i będą dwoje jednem ciałem?
A tak już nie są dwoje, ale jedno ciało. Co tedy Bóg złączył, człowiek niechaj nie rozłącza.
Rzekli mu: czemuż tedy Mojżesz rozkazał dać list rozwodowy i opuścić ją?
Rzekł im: Mojżesz dla zatwardziałości serca waszego dopuścił wam opuszczać żony wasze, lecz z początku nie było tak.
Ale powiadam wam: ktobykolwiek opuścił żonę swoją (oprócz dla cudzołóstwa), i insząby pojął, cudzołoży; i ktoby opuszczoną pojął, cudzołoży.
Rzekli mu uczniowie jego: jeśli taką jest sprawa męża z żoną, tedy nie dobrze jest żenić się.
A on im rzekł: nie wszyscy pojmują te słowa, ale ci, którym to dano.
Albowiem są rzezańcy, którzy się tak z żywota matki narodzili, są też rzezańcy, którzy są od ludzi urzezani; są też rzezańcy, którzy się sami urzezali dla królestwa niebieskiego. Kto może pojąć, niechaj pojmuje!
Wtedy mu przynoszono dziatki, aby na nie ręce wkładał i modlił się; ale uczniowie gromili je.
Lecz Jezus rzekł: dopuśćcie dziatki, i nie zabraniajcie im przychodzić do mnie; albowiem takich jest królestwo niebieskie.
I włożywszy na nie ręce, poszedł stamtąd.
I oto, jeden przystąpiwszy, rzekł mu: Nauczycielu dobry! co dobrego mam czynić, abym miał żywot wieczny?
Ale on mu rzekł: czemu mię nazywasz dobrym? nikt nie jest dobry, tylko jeden, Bóg. A jeśli chcesz wnijść do żywota, przestrzegaj przykazań.
Rzekł mu: których? A Jezus rzekł, tych: Nie zabijaj, nie cudzołóż, nie kradnij, nie mów fałszywego świadectwa;
Czcij ojca twego i matkę, i: Miłować będziesz bliźniego swego, jak siebie samego.
Rzekł mu młodzieniec: tegom wszystkiego przestrzegał od młodości swojej; czegóż mi jeszcze nie dostaje?
Rzekł mu Jezus: jeśli chcesz być doskonałym, idź, sprzedaj majętności swoje, i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie; i przyszedłszy tu, idź za mną.
A gdy młodzieniec te słowa usłyszał, odszedł smutny; albowiem wiele miał majętności.
Jezus zaś rzekł uczniom swoim: zaprawdę powiadam wam, że z trudnością bogaty wnijdzie do królestwa niebieskiego.
A nadto powiadam wam: łatwiej wielbłądowi przejść przez ucho igielne, niż bogatemu wnijść do królestwa Bożego.
Co usłyszawszy uczniowie jego, zdumieli się bardzo, mówiąc : któż tedy może być zbawiony?
A Jezus wejrzawszy na nich, rzekł im: u ludzi to niemożliwe, lecz u Boga wszystko jest możliwe.
Wtedy odpowiadając Piotr, rzekł mu: oto, my opuściliśmy wszystko, i poszliśmy za tobą; cóż za to mieć będziemy?
A Jezus im rzekł: zaprawdę powiadam wam, iż wy, którzyście za mną poszli, w odrodzeniu, gdy usiądzie Syn człowieczy na tronie chwały swojej, usiądziecie i wy na dwunastu tronach, sądząc dwanaście pokoleń Izraelskich.
I każdy, ktoby opuścił domy, albo braci, albo siostry, albo ojca, albo matkę, albo żonę, albo dzieci, albo role dla imienia mego, stokroć tyle weźmie, i żywot wieczny odziedziczy.
A wielu pierwszych będą ostatnimi, i ostatnich pierwszymi.
ALBOWIEM podobne jest królestwo niebieskie gospodarzowi, który wyszedł bardzo rano najmować robotników do winnicy swojej.
A ugodziwszy się z robotnikami na grosz dziennie, posłał ich do winnicy swojej.
I wyszedłszy około trzeciej godziny, ujrzał drugich, którzy stali na rynku próżnując,
I rzekł im: idźcie i wy do winnicy, a według słuszności dam wam.
A oni poszli. Znowu wyszedłszy około szóstej i dziewiątej godziny, podobnież uczynił.
A wyszedłszy około jedenastej godziny, znalazł innych, którzy stali próżnując, i rzekł im: cóż tu stoicie cały dzień próżnując?
Rzekli mu: bo nas nikt nie najął. Rzekł im; idźcie i wy do winnicy, a według słuszności weźmiecie.
A gdy nadszedł wieczór, rzekł pan winnicy rządcy swemu: zawołaj robotników, i daj im zapłatę, począwszy od ostatnich aż do pierwszych.
I gdy przyszli ci, którzy o jedenastej godzinie byli najęci, wzięli po groszu.
Gdy zaś przyszli pierwsi, mniemali, że więcej wezmą; ale i oni wzięli po groszu.
A wziąwszy, szemrali przeciwko gospodarzowi,
Mówiąc: ci ostatni jedną godzinę robili, a zrównałeś ich z nami, cośmy znosili ciężar dnia i upał.
A on odpowiadając rzekł jednemu z nich: przyjacielu! nie czynię ci krzywdy; czyżeś się nie na grosz zemną ugodził?
Bierz co twego i idź; chcę bowiem temu ostatniemu dać jak i tobie.
Albo czyż mi się nie godzi czynić ze swojem, co chcę? Czy oko twoje złośliwe jest, iż ja jestem dobry?
Tak będą ostatni pierwszymi, a pierwsi ostatnimi; albowiem wielu jest wezwanych, ale mało wybranych.
I idąc Jezus do Jerozolimy, wziął dwunastu uczniów na osobność w drodze, i rzekł im:
Oto, idziemy do Jerozolimy, i Syn człowieczy będzie wydany przedniejszym kapłanom i uczonym w Piśmie, i osądzą go na śmierć,
I wydadzą go poganom na pośmiewisko i na ubiczowanie i na ukrzyżowanie; i trzeciego dnia zmartwychwstanie.
Wtedy przystąpiła do niego matka synów Zebedeusza z synami swoimi, oddając mu pokłon i prosząc go o coś.
A on jej rzekł: czego chcesz? Rzekła mu: powiedz, aby siedzieli ci dwaj synowie moi, jeden po prawicy twojej, a drugi po lewicy w królestwie twojem.
Ale Jezus odpowiadając rzekł: nie wiecie, o co prosicie; możecież pić kielich, który ja będę pił? i chrztem, którym się ja chrzczę, być ochrzczeni? Rzekli mu: możemy.
I rzekł im: kielich mój wprawdzie pić będziecie, i chrztem, którym się ja chrzczę, ochrzczeni będziecie; ale siedzieć po prawicy mojej i po lewicy mojej nie moja to rzecz dać, ale będzie dano tym, którym jest zgotowano od Ojca mojego.
I usłyszawszy to owi dziesięciu, rozgniewali się na dwóch braci.
Ale Jezus przywoławszy ich, rzekł: wiecie, iż książęta narodów panują nad niemi, i możni przewodzą nad niemi.
Lecz nie tak będzie między wami; ale ktobykolwiek chciał być wielkim między wami, niech będzie sługą waszym.
I ktobykolwiek między wami chciał być pierwszym, niech będzie sługą waszym.
Tak jak Syn człowieczy nie przyszedł, aby mu służono, ale aby służył, i aby dał życie swe na okup za wielu.
I gdy wychodzili z Jerycha, szło za nim mnóstwo ludu.
I oto, dwaj ślepi, siedzący przy drodze, usłyszawszy, iż Jezus przechodził, zawołali, mówiąc: zmiłuj się nad nami, Panie, synu Dawida!
A lud gromił ich, aby milczeli; lecz oni tem więcej wołali, mówiąc: zmiłuj się nad nami, Panie, synu Dawida!
I stanąwszy Jezus, zawołał ich i rzekł: cóż chcecie, abym wam uczynił?
Rzekli mu: Panie! aby otworzone były oczy nasze.
A Jezus ulitowawszy się, dotknął się oczu ich, i zaraz przejrzały oczy ich; i szli za nim.
I GDY się przybliżyli do Jerozolimy i przyszli do Betfagi, ku górze Oliwnej, wtedy Jezus posłał dwóch uczniów,
Mówiąc im: idźcie do miasteczka, które jest przed wami, i niebawem znajdziecie oślicę uwiązaną i oślę z nią; odwiązawszy, przywiedźcie mi je.
A jeśliby wam kto co mówił, powiedzcie, iż Pan ich potrzebuje; a zaraz poszle je.
A to się wszystko stało, aby się wypełniło, co powiedziano przez proroka, mówiącego:
Powiedzcie córce Syjońskiej: Oto, Król twój przychodzi do ciebie, łagodny i siedzący na oślicy i na oślęciu, synu podjarzemnej.
A poszedłszy uczniowie i uczyniwszy tak, jak im był rozkazał Jezus,
Przywiedli oślicę i oślę, i włożyli na nie szaty swoje, i wsadzili go na nie.
A bardzo wielu z ludu słało szaty swoje na drodze, drudzy zaś obcinali gałązki z drzew i słali na drodze.
A lud przed nim i za nim idący wołał, mówiąc: Hosanna synowi Dawida! błogosławiony, który przychodzi w imieniu Pańskiem! Hosanna na wysokościach!
I gdy wjechał do Jerozolimy, poruszyło się całe miasto, mówiąc: któż to jest?
A lud mówił: jest to Jezus, prorok z Nazaretu Galilejskiego.
I wszedł Jezus do świątyni Bożej, i wygnał wszystkich sprzedających i kupujących w świątyni; i stoły tych, co pieniędzmi handlowali, i stołki sprzedających gołębie poprzewracał.
I rzekł im: napisano: Dom mój domem modlitwy nazwany będzie; a wyście uczynili z niego jaskinię zbójców.
I przystąpili do niego ślepi i chromi w świątyni, i uzdrowił ich.
A obaczywszy przedniejsi kapłani i uczeni w Piśmie cuda, które czynił, i dzieci wołające w świątyni i mówiące: Hosanna synowi Dawida! rozgniewali się,
I rzekli mu: czy słyszysz, co oni mówią? A Jezus im rzekł: i owszem. Czyście nigdy nie czytali: Z ust niemowląt i ssących zgotowałeś sobie chwałę?
I opuściwszy ich, wyszedł z miasta do Betanii, i tam zanocował.
A rano wracając do miasta, łaknął.
I ujrzawszy jedno figowe drzewo przy drodze, przyszedł do niego, i nie znalazł nic na niem, tylko same liście, i rzekł mu: niechaj się więcej z ciebie owoc nie rodzi na wieki. I uschło zaraz figowe drzewo.
I ujrzawszy to uczniowie, dziwowali się, mówiąc: jakże prędko uschło figowe drzewo!
A odpowiadając Jezus rzekł im: zaprawdę powiadam wam: jeślibyście mieli wiarę, i nie wątpili, nie tylko to, co się stało z figowem drzewem, uczynicie, ale gdybyście i tej górze rzekli; podnieś się i rzuć się w morze, stanie się.
I wszystko, o cokolwiekbyście prosili w modlitwie, wierząc, weźmiecie.
A gdy on przyszedł do świątyni, przystąpili do niego, gdy uczył, przedniejsi kapłani i starsi ludu, mówiąc: jakąż mocą to czynisz? i kto ci dał tę moc?
A odpowiadając Jezus rzekł im: spytam i ja was o jedną rzecz, którą jeśli mi powiecie, ja wam powiem, jaką mocą to czynię.
Chrzest Jana skąd był? z nieba, czy z ludzi? A oni myśleli sami w sobie, mówiąc: jeśli powiemy: z nieba, rzecze nam: czemuście mu tedy nie uwierzyli?
Jeśli zaś powiemy: z ludzi, boimy się ludu; bo wszyscy Jana mają za proroka.
A odpowiadając Jezusowi rzekli: nie wiemy. Rzekł im i on: to i ja wam nie powiem, jaką mocą to czynię.
Ale cóż się wam zdaje? Człowiek pewien miał dwóch synów; i przystąpiwszy do pierwszego, rzekł: synu! idź, pracuj dziś w winnicy mojej.
A on odpowiadając rzekł: nie chcę, ale potem upamiętawszy się, poszedł.
I przystąpiwszy do drugiego, rzekł podobnież. A on odpowiadając rzekł: idę, panie! ale nie poszedł.
Któryż z tych dwóch uczynił wolę ojcowską? Rzekli mu: pierwszy. Rzekł im Jezus: zaprawdę powiadam wam, że was celnicy i wszetecznice wyprzedzają do królestwa Bożego.
Albowiem przyszedł do was Jan drogą sprawiedliwości, i nie uwierzyliście mu, ale celnicy i wszetecznice uwierzyli mu; a wy chociażeście to widzieli, jednak nie upamiętaliście się, aby mu uwierzyć.
Drugiego podobieństwa słuchajcie: Był pewien gospodarz, który zasadził winnicę, i płotem ją ogrodził, i wkopał w niej tłocznię, i zbudował strażnicę, i oddał ją robotnikom, i odjechał.
A gdy się przybliżył czas owoców, posłał sługi swoje do robotników, aby odebrali owoce jego.
I robotnicy, pojmawszy sługi jego, jednego zbili, drugiego zabili, a trzeciego ukamionowali.
Znowu posłał inszych sług, więcej niż pierwej, i tak samo im uczynili.
A na ostatek posłał do nich syna swego, mówiąc: uszanują syna mego.
Lecz robotnicy, ujrzawszy syna, rzekli sobie: to jest dziedzic; pójdźcie, zabijmy go, a otrzymamy dziedzictwo jego.
I porwawszy go, wyrzucili go precz z winnicy i zabili.
Gdy tedy pan winnicy przyjdzie, cóż uczyni onym robotnikom?
Rzekli mu: jako złoczyńców srodze ich pozabija, a winnicę odda inszym robotnikom, którzy mu oddawać będą owoce czasu swego.
Rzekł im Jezus: nieczytaliścież nigdy w Pismach: Kamień, który odrzucili budujący, stał się kamieniem węgielnym; od Pana się to stało i dziwne jest w oczach naszych?
Przetoż powiadam wam, iż od was odjęte będzie królestwo Boże, i będzie dane narodowi, czyniącemu owoce jego.
A ktoby padł na ten kamień, roztrąci się, a na kogoby on upadł, zetrze go.
I usłyszawszy przedniejsi kapłani i Faryzeusze podobieństwa jego, domyślili się, iż o nich mówił;
I starali się go pojmać, lecz bali się ludu, ponieważ go miał za proroka.
I ODPOWIADAJĄC Jezus znów im rzekł w podobieństwach, mówiąc:
Podobne jest królestwo niebieskie królowi, który wyprawił wesele synowi swemu,
I posłał sługi swe, aby wezwali zaproszonych na wesele; ale nie chcieli przyjść.
Znowu posłał insze sługi, mówiąc: powiedzcie zaproszonym: otom obiad przygotował, woły moje i co było karmnego pobito, i wszystko gotowe; pójdźcież na wesele.
Ale oni nie dbając odeszli, jeden do roli swojej, a drugi do kupiectwa swego;
A inni pojmawszy sług jego, zelżyli i pozabijali ich.
Co gdy król usłyszał, rozgniewał się, i posławszy wojska swoje, wytracił onych morderców i miasto ich spalił.
Wtedy rzekł sługom swoim: wesele wprawdzie jest gotowe, lecz zaproszeni nie byli godni.
Przeto idźcie na rozstajne drogi, i kogokolwiek znajdziecie, wezwijcie na wesele.
I wyszedłszy owi słudzy na drogi, zgromadzili wszystkich, którychkolwiek znaleźli, złych i dobrych, i napełniło się wesele gośćmi.
A wszedłszy król, aby się przypatrzeć gościom, obaczył tam człowieka uieodzianego w szatę weselną.
I rzekł mu: przyjacielu! jakeś tu wszedł, nie mając szaty weselnej? A on zaniemiał.
Wtedy rzekł król sługom: związawszy nogi i ręce jego, Weźmijcie go i wrzućcie do ciemności zewnętrznych; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.
Albowiem wielu jest wezwanych, ale mało wybranych.
Wtedy odszedłszy Faryzeusze naradzali się, jakby go usidlić w mowie.
I posłali do niego uczniów swoich z Herodyjanami, mówiąc: Nauczycielu! wiemy, żeś jest szczery, i drogi Bożej prawdziwie uczysz, i nie dbasz o nikogo ; albowiem nie patrzysz na osobę ludzką.
Przetoż powiedz nam, co ci się zdaje? czy godzi się dawać czynsz cesarzowi, czy nie?
Ale Jezus poznawszy złość ich, rzekł: czemuż mię kusicie, obłudnicy?
Pokażcie mi monetę czynszową; a oni mu podali pieniądz.
I rzekł im: czyjże to obraz i napis?
Rzekli mu: cesarski. Wtedy im rzekł: oddawajcież tedy, co jest cesarskiego, cesarzowi, i co jest Bożego, Bogu.
Co usłyszawszy, zadziwili się, i opuściwszy go, odeszli.
Dnia onego przyszli do niego Saduceusze, którzy mówią, iż niemasz zmartwychwstania, i pytali go,
Mówiąc: Nauczycielu! Mojżesz powiedział: Jeśli kto umrze, nie mając dzieci, to brat jego prawem powinowactwa ma pojąć żonę jego, i wzbudzić potomstwo bratu swemu.
Było tedy u nas siedmiu braci; i pierwszy pojąwszy żonę, umarł, i nie mając potomstwa, zostawił żonę swoją bratu swemu.
Podobnież drugi i trzeci, aż do siódmego.
A na ostatek po wszystkich umarła i niewiasta.
Przy zmartwychwstaniu tedy, któregoż z tych siedmiu będzie żoną, gdyż ją wszyscy mieli?
A odpowiadając Jezus rzekł im: błądzicie, nie znając Pisma ani mocy Bożej.
Albowiem przy zmartwychwstaniu ani się żenić, ani za mąż wychodzić nie będą, ale będą jak Aniołowie Boży w niebie.
O zmartwychwstaniu zaś czy nie czytaliście, co wam powiedziano od Boga, mówiącego:
Jam jest Bóg Abrahama, i Bóg Izaaka, i Bóg Jakóba. Bóg nie jest Bogiem umarłych, ale żywych.
I usłyszawszy to lud, zdumiał się nad nauką jego.
Lecz gdy usłyszeli Faryzeusze, że zawarł usta Saduceuszom, zeszli się razem.
I spytał go jeden z nich, nauczyciel zakonu, kusząc go i mówiąc:
Nauczycielu! jakie jest największe przykazanie w zakonie?
A Jezus mu rzekł: Będziesz miłował Pana, Boga twego, ze wszystkiego serca swego, i ze wszystkiej duszy swojej, i ze wszystkiej myśli swojej;
To jest pierwsze i najwieksze przykazanie.
A drugie podobne jest temuż: Będziesz miłował bliźniego swego, jak siebie samego.
Na tych dwóch przykazaniach cały Zakon i Prorocy się zasadzają.
A gdy się Faryzeusze zebrali, spytał ich Jezus,
Mówiąc: co się wam zdaje o Chrystusie? czyim jest synem? Rzekli mu: Dawidowym.
Rzekł im: jakże tedy Dawid w duchu nazywa go Panem, mówiąc:
Rzekł Pan Panu memu: Siądź po prawicy mojej, aż położę nieprzyjaciół twoich podnóżkiem nóg twoich.
Jeśli go tedy Dawid nazywa Panem, jakże jest synem jego?
I żaden mu nie mógł odpowiedzieć i słowa, i nie śmiał go nikt więcej od onego dnia pytać.
WTEDY Jezus rzekł do ludu i do uczniów swoich, mówiąc:
Na krześle Mojżeszowem usiedli uczeni w Piśmie i Faryzeusze.
Przetoż wszystkiego, czegoby rozkazali przestrzegać, przestrzegajcie i czyńcie, ale według uczynków ich nie czyńcie; albowiem oni mówią, ale nie czynią.
Bo wiążą brzemiona ciężkie i nieznośne, i kładą je na ramiona ludzkie, lecz palcem swoim nie chcą ich ruszyć.
A wszystkie uczynki swoje czynią, aby byli widziani od ludzi. A rozszerzają swoje znaki przykazań i przedłużają podołki płaszczów swoich,
I lubią pierwsze miejsce na wieczerzach, i przedniejsze stołki w bóżnicach,
I pozdrawiania na rynkach, i aby ich nazywali ludzie: Rabi, Rabi!
Ale wy siebie nie pozwalajcie nazywać Rabi; albowiem jeden jest mistrz wasz, Chrystus; ale wyście wszyscy braćmi.
I nikogo na ziemi nie nazywajcie ojcem swoim; albowiem jeden jest Ojciec wasz, który jest w niebiesiech.
I nie pozwalajcie siebie nazywać mistrzami; albowiem jeden jest mistrz wasz, Chrystus.
Ale kto z was największym jest, niech będzie sługą waszym.
A kto będzie siebie wywyższał, będzie poniżony; i kto się będzie uniżał, będzie wywyższony.
Lecz biada wam, uczeni w Piśmie i Faryzeusze, obłudnicy! że zamykacie królestwo niebieskie przed ludźmi; albowiem sami nie wchodzicie, i wchodzącym wejść nie dozwalacie.
Biada wam, uczeni w Piśmie i Faryzeusze, obłudnicy! iż pożeracie domy wdów, a to pod pokrywką długich modlitw; dlatego cięższy sąd odniesiecie.
Biada wam, uczeni w Piśmie i Faryzeusze, obłudnicy! iż obchodzicie morze i ziemię, aby jednego współwyznawcą swoim uczynić, a gdy nim zostanie, czynicie go synem piekła, dwakroć większym niżeliście sami.
Biada wam, wodzowie ślepi! którzy powiadacie: ktoby przysiągł na świątynię, to nic; ale ktoby przysiągł na złoto świątyni, związany jest.
Głupi i ślepi! albowiem cóż jest większego, złoto czy świątynia, która uświęca złoto?
I ktoby przysiągł na ołtarz, to nic; lecz ktoby przysiągł na dar, który jest na nim, związany jest.
Głupi i ślepi! albowiem cóż jest większego, dar, czy ołtarz, który uświęca dar?
Kto tedy przysięga na ołtarz, przysięga nań i na wszystko, co na nim jest;
I kto przysięga na świątynię, przysięga na nią i na tego, który w niej mieszka;
I kto przysięga na niebo, przysięga na tron Boży i na tego, który siedzi na nim.
Biada wam, uczeni w Piśmie i Faryzeusze, obłudnicy! że dajecie dziesięcinę z mięty i z anyżu i z kminu, a opuszczacie ważniejsze rzeczy zakonu: sąd i miłosierdzie i wiarę; te rzeczy trzebaby czynić, i tamtych nie opuszczać.
Wodzowie ślepi! którzy przecedzacie komara, a wielbłąda połykacie,
Biada wam, uczeni w Piśmie i Faryzeusze, obłudnicy! że zewnątrz oczyszczacie kubek i misę, a wewnątrz pełne są łupiestwa i niepowściągliwości.
Faryzeuszu ślepy! oczyść pierwej to, co jest wewnątrz kubka i misy, aby i to, co jest zewnątrz, czyste było.
Biada wam, uczeni w Piśmie i Faryzeusze, obłudnicy! żeście podobni grobom pobielanym, które się wydają zewnątrz pięknemi, ale wewnątrz pełne są kości umarłych i wszelakiej nieczystości.
Tak i wy zewnątrz wydajecie się ludziom sprawiedliwymi, ale wewnątrz pełni jesteście obłudy i nieprawości.
Biada Wam, uczeni w Piśmie i Faryzeusze, obłudnicy! iż budujecie groby proroków, i zdobicie nagrobki sprawiedliwych.
I mówicie: gdybyśmy byli za dni ojców naszych, nie bylibyśmy wspólnikami ich we krwi proroków.
A tak świadczycie sami przeciwko sobie, iż jesteście synami tych, którzy proroków pozabijali;
I wy dopełnijcie miary ojców swoich.
Żmije! plemię jaszczurcze! jakże będziecie mogli ujść przed sądem ognia piekielnego?
Dlatego, oto, Ja posyłam do was proroków, i mędrców, i uczonych w Piśmie, i z nich niektórych zabijecie i ukrzyżujecie, i niektórych ubiczujecie w bóżnicach swoich, i będziecie ich prześladowali od miasta do miasta;
Aby przyszła na was wszystka krew sprawiedliwa, wylana na ziemi od krwi Abla sprawiedliwego aż do krwi Zacharyjasza, syna Barachyjasza, któregoście zabili między świątynią i ołtarzem.
Zaprawdę powiadam wam: przyjdzie to wszystko na plemię to.
Jerozolimo! Jerozolimo! która zabijasz proroków i kamionujesztych, którzy do ciebie są posyłani, ilekroć chciałem zgromadzić dzieci twoje, jak kokosz zgromadza kurczęta swoje pod skrzydła, a nie chcieliście.
Oto, dom wasz pustym zostawiony wam będzie.
Albowiem powiadam wam, że mię nie ujrzycie od tego czasu, aż rzeczecie: błogosławiony, który przychodzi w imieniu Pańskiem.
WYSZEDŁSZY Jezus odchodził od świątyni; i przystąpili uczniowie jego, aby mu ukazać zabudowania świątyni.
A Jezus rzekł im: czyż nie widzicie tego wszystkiego? Zaprawdę powiadam wam, nie zostanie tu kamień na kamieniu, któryby nie był rozwalony.
A gdy siedział na górze Oliwnej, przystąpili do niego uczniowie na osobność, mówiąc: powiedz nam, kiedy się to stanie, i co za znak przyjścia twego i skończenia świata?
I odpowiadając Jezus rzekł im: patrzcie, aby was kto nie zwiódł.
Albowiem wielu przyjdzie pod imieniem mojem, mówiąc: jam jest Chrystus; i wielu zwiodą;
I usłyszycie wojny i wieści o wojnach. Patrzcież, abyście się nie trwożyli; albowiem wszystko to stać się musi; ale jeszcze nie koniec.
Albowiem powstanie naród przeciwko narodowi, i królestwo przeciwko królestwu, i będzie głód i mór i będą trzęsienia ziemi miejscami.
A wszystko to jest początkiem boleści.
Wtedy was podadzą w udręczenie, i będą was zabijali, i będziecie w nienawiści u wszystkich narodów dla imienia mego.
I wtedy wielu się zgorszy, i jedni drugich wydadzą, i jedni drugich nienawidzieć będą.
I wielu fałszywych proroków powstanie, i uwiodą wielu.
I przez rozmnożenie się nieprawości oziębnie miłość wielu.
Ale kto wytrwa aż do końca, ten zbawiony będzie.
I będzie głoszona ta Ewangielija o królestwie po całym świecie, na świadectwo przeciwko wszystkim narodom. I wtedy przyjdzie koniec.
Kiedy więc ujrzycie obrzydliwość spustoszenia, opowiedzianą przez proroka Danijela, stojącą na miejscu świętem, (kto czyta, niechaj uważa!)
Wtedy ci, którzy będą w ziemi Judzkiej, niech uciekają na góry;
Kto na dachu, niechaj nie zstępuje, aby co wziąć z domu swego;
I kto na roli, niech się nazad nie wraca, aby wziąć szaty swe.
A biada brzemiennym i piersiami karmiącym w one dni!
Módlcie się tedy, aby ucieczka wasza nie była zimą, ani w sabat.
Albowiem wówczas będzie wielki ucisk, jakiego nie było od początku świata aż dotąd, i nie będzie.
A gdyby niebyły skrócone owe dni, nie byłoby ocalone żadne ciało; ale dla wybranych będą skrócone owe dni.
Wtedy jeśliby wam kto rzekł: oto, tu jest Chrystus, albo tam, nie wierzcie.
Albowiem powstaną fałszywi Chrystusowie i fałszywi prorocy, i czynić będą znaki wielkie i cuda, tak, aby zwieść (jeżeli można) i wybranych.
Otóż przepowiedziałem wam.
Jeśliby wam tedy rzekli; oto, na puszczy jest, nie wychodźcie; oto, w komorach, nie wierzcie.
Albowiem jak błyskawica wychodzi od wschodu i widzianą jest aż na zachodzie, tak będzie i przyjście Syna człowieczego.
Bo gdzie będzie ścierw, tam się zgromadzą i orły.
A zaraz po utrapieniu onych dni słońce się zaćmi, i księżyc nie da jasności swojej, i gwiazdy padać będą z nieba, i moce niebieskie poruszą się.
I wtedy się ukaże znak Syna człowieczego na niebie, i wtedy narzekać będą wszystkie pokolenia ziemi, i ujrzą Syna człowieczego, przychodzącego na obłokach niebieskich z mocą i z chwałą wielką.
I poszle Aniołów swoich z trąbą głosu wielkiego, i zgromadzą wybranych jego od czterech wiatrów, od jednych krańców niebios aż do drugich.
A od drzewa figowego uczcie się podobieństwa: gdy się już gałąź jego odmładza i liście wypuszcza, poznajecie, iż blizko jest lato.
Tak i wy, gdy ujrzycie to wszystko, wiedzcie, że blizko jest przede drzwiami.
Zaprawdę powiadam wam: nie przeminie to pokolenie, aż się to wszystko stanie.
Niebo i ziemia przeminą, ale słowa moje nie przeminą.
A o onym dniu i godzinie nikt nie wie, ani Aniołowie niebiescy, tylko sam Ojciec mój.
Ale jak było za dni Noego, tak będzie i przyjście Syna człowieczego.
Albowiem jak za dni onych przed potopem jedli i pili, żenili się i za mąż wydawali, aż do dnia, którego wszedł Noe do korabia,
I nie spostrzegli się, aż przyszedł potop i zabrał wszystkich: tak będzie i przyjście Syna człowieczego.
Wtedy będzie dwóch na roli; jeden będzie przyjęty, a drugi zostawiony;
Dwie mleć będą w młynie; jedna będzie przyjęta, a druga zostawiona.
Czuwajcie tedy, ponieważ nie wiecie, której godziny Pan wasz przyjdzie.
A to wiedzcie, że gdyby wiedział gospodarz, o której straży złodziej ma przyjść, czuwałby, i nie dałby podkopać domu swego.
Przetoż i wy bądźcie gotowi; bo Syn człowieczy przyjdzie w chwili, w której się nie spodziewacie.
Kto tedy jest sługą wiernym i roztropnym, którego postanowił pan nad czeladzią swoją, aby im dawał pokarm czasu swego?
Błogosławiony ów sługa, którego pan jego, gdy przyjdzie, znajdzie tak czyniącym.
Zaprawdę powiadam wam, że go nad wszystkiemi dobrami swemi postanowi.
Ale jeśliby rzekł ów zły sługa w sercu swojem: odwleka pan mój przyjście swoje,
I począłby bić współsługi, a jeść i pić z pijanicami:
Przyjdzie pan owego sługi, dnia, którego się nie spodziewa, i godziny, której nie wie;
I rozetnie go, i wyznaczy mu dział równy z obłudnikami; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.
WTEDY podobne będzie królestwo niebieskie dziesięciu pannom, które wziąwszy lampy swoje, wyszły na spotkanie oblubieńca.
A było z nich pięć mądrych, i pięć głupich.
Głupie wziąwszy lampy swoje, nie wzięły oleju z sobą.
Lecz mądre wzięły oleju w naczynia swoje z lampami swemi.
A gdy oblubieniec opóźniał się, zdrzemały się wszystkie i posnęły.
A o północy stał się krzyk: oto, oblubieniec przychodzi; wyjdźcie na spotkanie jego!
Wtedy obudziły się wszystkie owe panny, i przyrządzały lampy swoje.
A głupie rzekły do mądrych: dajcie nam oleju swego; bo lampy nasze gasną,
A mądre odpowiedziały, mówiąc: bynajmniej, aby czasem nam i wam nie zabrakło; idźcie raczej do przedających i kupcie sobie.
A gdy odeszły kupować, przyszedł oblubieniec, i te, które były gotowe, weszły z nim na wesele: i zamknięto drzwi.
Lecz potem przyszły i drugie panny, mówiąc; panie, panie, otwórz nam!
A on odpowiadając rzekł: zaprawdę powiadam wam, nie znam was.
Czuwajcież tedy; bo nie wiecie dnia ani godziny, której Syn człowieczy przyjdzie.
Albowiem jak człowiek odjeżdżający zwołał sługi swoje, i oddał im majętności swoje;
I dał jednemu pięć talentów, a drugiemu dwa, a trzeciemu jeden, każdemu według zdolności jego, i zaraz odjechał.
A poszedłszy ten, który wziął pięć talentów, robił niemi, i zarobił drugie pięć talentów.
Podobnież i ten, który wziął dwa, zyskał także drugie dwa.
Ale ten, który wziął jeden, odszedłszy, wykopał dół w ziemi i skrył pieniądze pana swego.
A po długim czasie przyszedł pan owych sług, i rachował się z nimi.
I przystąpiwszy ten, który wziął pięć talentów, przyniósł drugie pięć talentów, mówiąc: panie! oddałeś mi pięć talentów, oto, drugie pięć talentów zyskałem niemi.
A pan jego rzekł mu: dobrze, sługo dobry i wierny! nad małem byłeś wiernym, wiele ci poruczę; wnijdź do radości pana swego.
A przystąpiwszy i ten, który wziął dwa talenty, rzekł: panie! oddałeś mi dwa talenty, oto, drugie dwa talenty zyskałem niemi.
Rzekł mu pan jego: dobrze, sługo dobry i wierny! nad małem byłeś wiernym, wiele ci poruczę; wnijdź do radości pana swego.
A przystąpiwszy i ten, który wziął jeden talent, rzekł: panie! wiedziałem, żeś człowiek srogi, że żniesz, gdzieś nie siał, i zbierasz, gdzieś nie rozsypywał;
Bojąc się tedy, poszedłem i skryłem talent twój w ziemię; oto masz, co jest twego.
A odpowiadając pan jego rzekł mu: sługo zły i gnuśny! wiedziałeś, iż żnę, gdziem nie siał, i zbieram, gdziem nie rozsypywał:
Powinieneś więc był dać pieniądze moje wekslarzom, a ja przyszedłszy, wziąłbym, co jest mojego, z lichwą.
Przetoż weźcie od niego ten talent, i dajcie temu, który ma dziesięć talentów.
Albowiem każdemu, który ma, będzie dano, i obfitować będzie; a temu, który nie ma, i to, co ma, będzie odjęte.
A niepożytecznego sługę wrzućcie do ciemności zewnętrznych; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.
A gdy przyjdzie Syn człowieczy w chwale swojej, i wszyscy święci Aniołowie z nim, wtedy usiądzie na tronie chwały swojej.
I będą zgromadzone przed nim wszystkie narody, i odłączy jednych od drugich, jak pasterz odłącza owce od kozłów.
I postawi owce po prawicy swojej, a kozły po lewicy.
Wtedy rzecze król tym, którzy będą po prawicy jego: pójdźcie, błogosławieni Ojca mego! odziedziczcie królestwo wam zgotowane od założenia świata.
Albowiem łaknąłem, i daliście mi jeść; pragnąłem, i daliście mi pić; byłem gościem, i przyjęliście mię;
Byłem nagim, i przyodzieliście mię; byłem chorym, i nawiedziliście mię; byłem w więzieniu, i przychodziliście do mnie.
Wtedy mu odpowiedzą sprawiedliwi, mówiąc: Panie! kiedyśmy cię widzieli łaknącym, i nakarmiliśmy cię? albo pragnącym, i napoiliśmy cię?
I kiedyśmy cię widzieli gościem, i przyjęliśmy cię? albo nagim, i przyodzieliśmy cię?
I kiedyśmy cię widzieli chorym, albo w więzieniu, i przychodziliśmy do ciebie?
I odpowiadając król rzecze im: zaprawdę powiadom wam, cokolwiek uczyniliście jednemu z tych braci moich najmniejszych, mnieście uczynili.
Potem rzecze i tym, którzy będą po lewicy: idźcie ode mnie, przeklęci! w ogień wieczny, który zgotowany jest dyjabłu i aniołom jego.
Albowiem łaknąłem, i nie daliście mi jeść; pragnąłem, i nie daliście mi pić;
Byłem gościem, i nie przyjęliście mię; nagim, i nie przyodzieliście mię; chorym i w więzienia, i nie nawiedziliście mię.
Wtedy mu odpowiedzą i oni, mówiąc: Panie! kiedyśmy cię widzieli łaknącym, albo pragnącym, albo gościem, albo nagim, albo chorym, albo w więzieniu, i nie służyliśmy ci?
Wtedy im odpowie, mówiąc : zaprawdę powiadam wam, czegokolwiek nie uczyniliście jednemu z tych najmniejszych, i mnieście nie uczynili.
I pójdą ci na mękę wieczną; ale sprawiedliwi do żywota wiecznego.
I STAŁO się, gdy dokończył Jezus tych wszystkich mów, iż rzekł do uczniów swoich;
Wiecie, iż po dwóch dniach będzie Wielkanoc, i Syn człowieczy będzie wydany, aby był ukrzyżowany.
Wówczas się zebrali przedniejsi kapłani i uczeni w Piśmie i starsi ludu do dworu najwyższego kapłana, którego zwano Kaifasz,
I naradzali się, aby Jezusa zdradą pojmać i zabić;
Lecz mówili: nie w święto, aby nie powstał rozruch między ludem.
A gdy Jezus był w Betanii, w domu Szymona trędowatego,
Przystąpiła do niego niewiasta, mająca słoik alabastrowy olejku bardzo kosztownego, i wylała go na głowę jego, gdy siedział u stołu.
Co widząc uczniowie jego, rozgniewali się, mówiąc: na cóż ta strata?
Albowiem można było ten olejek drogo sprzedać, i rozdać ubogim.
Co poznawszy Jezus, rzekł im: dla czego przykrość tej niewieście wyrządzacie? dobry bowiem uczynek spełniła względem mnie.
Albowiem ubogich zawsze macie z sobą, ale mnie nie zawsze mieć będziecie.
Bo ona wylawszy ten olejek na ciało moje, uczyniła to ku pogrzebowi memu.
Zaprawdę powiadam wam: gdziekolwiek będzie ogłaszana ta Ewangielija po całym świecie, i to, co ona uczyniła, będzie opowiadane na pamiątkę jej.
Wówczas odszedł jeden z dwunastu, którego zwano Judaszem Iskaryjotem, do przedniejszych kapłanów,
I rzekł im: co mi dacie, a ja go wam wydam. A oni mu odważyli trzydzieści srebrników.
I odtąd szukał sposobności, aby go wydać.
A pierwszego dnia przaśników przystąpili uczniowie do Jezusa, mówiąc mu: gdzie chcesz, abyśmy przygotowali ci, byś pożywał baranka wielkanocnego?
A on rzekł: idźcie do miasta, do takiego to człowieka, i rzeczcie mu: Nauczyciel mówi: czas mój blizko jest, u ciebie będę obchodził Wielkanoc z uczniami swoimi.
I uczynili uczniowie, jak im rozkazał Jezus, i przygotowali baranka.
A gdy wieczór nadszedł, usiadł u stołu z dwunastoma.
I gdy jedli, rzekł: zaprawdę powiadam wam, iż jeden z was wyda mię.
I zasmuciwszy się bardzo, poczęli mówić do niego każdy z nich: wszak nie ja, Panie?
A on odpowiadając rzekł: który umaczaj ze mną rękę w misie, ten mię wyda.
Wprawdzie Syn człowieczy odchodzi, jak napisano o nim; ale biada człowiekowi temu, przez którego Syn człowieczy będzie wydany! dobrzeby mu było, gdyby się był nie narodził człowiek ten.
A odpowiadając Judasz, który go wydawał, rzekł: wszak nie ja, Nauczycielu? Rzecze mu: tyś powiedział.
A gdy jedli, wziąwszy Jezus chleb i pobłogosławiwszy, łamał i dawał uczniom, i rzekł: bierzcie, jedzcie, to jest ciało moje.
I wziąwszy kielich i podziękowawszy, dał im, mówiąc: pijcie z tego wszyscy;
Albowiem to jest krew moja nowego testamentu, która się za wielu wylewa na odpuszczenie grzechów.
Ale powiadam wam, iż nie będę pił odtąd z tego owocu winnej latorośli, aż do dnia onego, gdy go będę pił z wami nowy w królestwie Ojca mego.
I zaśpiewawszy pieśń, wyszli na górę Oliwną.
Wtedy im rzekł Jezus: wy wszyscy zgorszycie się ze mnie tej nocy; albowiem napisano: Uderzę pasterza, i będą rozproszone owce trzody.
Lecz gdy zmartwychwstanę, poprzedzę was do Galilei.
A odpowiadając Piotr rzekł mu: choćby się wszyscy zgorszyli z ciebie, ja się nigdy nie zgorszę.
Rzekł mu Jezus: zaprawdę powiadam ci, iż tej nocy, pierwej niż kur zapieje, trzykroć się mię zaprzesz.
Rzekł mu Piotr: choćbym z tobą miał umrzeć, nie zaprę się ciebie. Podobnież i wszyscy uczniowie mówili.
Wtedy przyszedł Jezus z nimi na miejsce, które zwano Gietsemane, i rzekł uczniom: siedźcież tu, dopóki odszedłszy modlić się tam będę.
A wziąwszy z sobą Piotra i dwóch synów Zebedeusza, począł się smucić i trwożyć.
Wtedy im rzekł Jezus: smętna jest dusza moja aż do śmierci; zostańcież tu, i czuwajcie ze mną.
I postąpiwszy trochę, padł na oblicze swoje, modląc się i mówiąc: Ojcze mój, jeśli można, niech mię minie ten kielich; wszakże nie jak ja chcę, ale jak Ty.
I przyszedł do uczniów, i znalazł ich śpiącymi, i rzekł Piotrowi: takżeście to nie mogli jednej godziny czuwać ze mną?
Czuwajcież i módlcie się, abyście nie popadli w pokuszenie; duch wprawdzie jest chętny, ale ciało mdłe.
Powtórnie znów odszedłszy, modlił się, mówiąc: Ojcze mój, jeśli mię nie może ten kielich minąć, tylko żebym pił, niech się stanie wola Twoja.
I przyszedłszy, znalazł ich znowu śpiącymi; albowiem oczy ich były obciążone.
I opuściwszy ich, znowu odszedł i modlił się po raz trzeci, też same słowa mówiąc.
Wtedy przyszedł do uczniów swoich i rzekł im: wy jeszcze śpicie i odpoczywacie! oto się przybliżyła godzina, i Syn człowieczy wydany zostaje w ręce grzeszników.
Wstańcie, pójdźmy! oto się przybliża ten, który mię wydaje.
I gdy on jeszcze mówił, oto, Judasz, jeden z dwunastu, przyszedł, i z nim wielka zgraja z mieczami i z kijami, od przedniejszych kapłanów i od starszych ludu.
Ale ten, który go wydawał, dał im był znak, mówiąc: którego pocałuję, ten jest; imajcie go.
I zaraz przystąpiwszy do Jezusa, rzekł: bądź pozdrowiony, Mistrzu! i pocałował go.
Ale mu rzekł Jezus: przyjacielu! pocoś przyszedł? Wtedy przystąpiwszy, rzucili się na Jezusa i pojmali go.
I oto, jeden z tych, którzy byli z Jezusem, wyciągnął rękę i dobył miecza swego, i uderzywszy sługę kapłana najwyższego, uciął mu ucho.
Wtedy mu rzekł Jezus włóż miecz swój w miejsce jego, albowiem wszyscy którzy się do miecza wezmą, od miecza poginą.
Lub czy mniemasz, że nie mógłbym teraz prosić Ojca mego, i stawiłby mi więcej niż dwanaście legijonów Aniołów?
Jakżeby tedy wypełniły się Pisma, że się tak stać musi?
Onej godziny mówił Jezus do zgrai: jak na zbójcę wyszliście z mieczami i z kijami, pojmać mię; codzień siadałem u was, ucząc w świątyni, a nie pojmaliście mię.
Ale się to wszystko stało, aby się wypełniły Pisma prorockie. Wtedy uczniowie jego wszyscy, opuściwszy go, uciekli.
A ci, co pojmali Jezusa, przywiedli go do Kaifasza, najwyższego kapłana, gdzie byli zebrani uczeni w Piśmie i starsi.
Ale Piotr szedł za nim zdaleka aż do dworu najwyższego kapłana; i wszedłszy tam, siedział ze sługami, aby widzieć koniec.
Ale przedniejsi kapłani i starsi i cała Rada szukali fałszywego świadectwa przeciwko Jezusowi, aby go na śmierć skazać,
I nie znaleźli; i chociaż wielu fałszywych świadków przychodziło, przecież nie znaleźli. A na ostatek wystąpiwszy dwaj fałszywi świadkowie,
Rzekli ten mówił: mogę rozwalić świątynię Bożą, i w trzech dniach zbudować ją.
A wstawszy najwyższy kapłan, rzekł mu: nic nie odpowiadasz? cóż to ci przeciwko tobie świadczą?
Lecz Jezus milczał A odpowiadając najwyższy kapłan rzekł mu; zaklinam cię na Boga żywego, abyś nam powiedział, czyś ty jest Chrystus, syn Boży?
Rzekł mu Jezus: tyś powiedział. Nadto powiadam wam: odtąd ujrzycie Syna człowieczego siedzącego na prawicy Majestatu, i przychodzącego na obłokach niebieskich.
Wtedy najwyższy kapłan rozdarł szaty swoje, mówiąc: bluźnił! pocóź jeszcze potrzebujemy świadków! otoście teraz słyszeli bluźnierstwo jego
Cóż się wam zdaje? A oni odpowiadając rzekli: godzien jest śmierci.
Wtedy plwali na oblicze jego, i pięściami go bili, a drudzy go policzkowali,
Mówiąc: prorokuj nam, Chrystusie! kto cię uderzył?
A Piotr zewnątrz siedział na podwórzu. I przystąpiła do niego jedna dziewka, mówiąc; i tyś był z Jezusem Galilejskim.
A on się zaparł przed wszystkimi, mówiąc nie wiem, co mówisz.
A gdy on wyszedł do przysionka ujrzała go tusza, i rzekła do tych, co tam byli: i ten był z Jezusem Nazareńskim.
I znowu zaparł się z przysięgą: nie znam tego człowieka.
A przystąpiwszy po małej chwilce ci, co tam stali, rzekli Piotrowi: prawdziwie i tyś jest z nich, bo cię i mowa twoja wydaje.
Tedy się począł zaklinać i przysięgać: nie znam tego człowieka, i zaraz kur zapiał.
I wspomniał Piotr na słowa Jezusa, który mu był powiedział: pierwej niż kur zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz; i wyszedłszy precz, gorzko płakał.
A GDY było rano, uradzili wszyscy przedniejsi kapłani i starsi ludu przeciwko Jezusowi, aby go zabić;
I związawszy go, zaprowadzili i oddali go staroście Poncyjuszowi Piłatowi.
Wtedy Judasz, który go wydał, widząc, iż był osądzony, żałując tego, zwrócił trzydzieści srebrników przedniejszym kapłanom i starszym ludu,
Mówiąc: zgrzeszyłem, wydawszy krew niewinną! A oni rzekli cóż nam do tego? ty sobie patrz.
I porzuciwszy srebrniki w świątyni, odszedł, i poszedłszy powiesił się.
Ale przedniejsi kapłani, wziąwszy srebrniki, mówili: nie godzi się ich kłaść do skarbony, gdyż to jest zapłata krwi.
A naradziwszy się, kupili za nie rolę garncarza na cmentarz dla przychodniów.
Dla tego ona rola nazwana jest rolą krwi, aż do dnia dzisiejszego.
Wtedy się wypełniło, co powiedziano przez Jeremijasza proroka, mówiącego: I wzięli trzydzieści srebrników, zapłatę kupionego, którego kupili od synów Izraelskich,
I dali je za rolę garncarza, jak mi postanowił Pan.
A Jezus stał przed starostą ; i pytał go starosta, mówiąc: tyżeś jest król Żydowski? A Jezus mu rzekł: ty powiadasz.
I gdy nań skarżyli przedniejsi kapłani i starsi, nic nie odpowiedział.
Wtedy mu rzekł Piłat: czy nie słyszysz, jak wiele przeciwko tobie świadczą?
A on nie odpowiedział mu ani na jedno słowo tak iż się starosta bardzo dziwował.
A na święto zwykł był starosta wypuszczać ludowi jednego więźnia którego chcieli.
A mieli na ten czas więźnia znacznego, który się nazywał Barabasz.
Gdy się więc zebrali, rzekł do nich Piłat: któregoż chcecie, abym wam wypuścił. Barabasza, czy Jezusa, którego zowią Chrystusem?
Bo wiedział, iż go z nienawiści wydali.
A gdy on siedział na sądowem krześle, posłała do niego żona jego, mówiąc: nie miej żadnej sprawy z tym sprawiedliwym ; bom wiele ucierpiała dziś we śnie dla niego.
Ale przedniejsi kapłani i starsi namówili lud, aby prosili o Barabasza, a Jezusa aby stracili.
A odpowiadając starosta rzekł im: którego chcecie, abym wam z tych dwóch wypuścił? a oni odpowiedzieli Barabasza.
Rzekł im Piłat: cóż tedy uczynię z Jezusem, którego zowią Chrystusem? Rzekli mu wszyscy: niech będzie ukrzyżowany!
A starosta rzekł: cóż więc złego uczynił? Ale oni tern bardziej wołali, mówiąc: niech będzie ukrzyżowany!
A widząc Piłat, ii to nic nie pomaga, ale owszem rozruch się wzmaga, wziąwszy wodę, umył ręce przed ludem, mówiąc nie jestem ja winien krwi tego sprawiedliwego, wy sobie patrzcie.
A odpowiadając wszystek lud rzekł: krew jego na nas i na dziatki nasze!
Wtedy im wypuścił Barabasza, ale Jezusa ubiczowawszy wydał, aby był ukrzyżowany.
Wówczas żołnierze starosty przywiódłszy Jezusa na ratusz, zebrali na niego całą rotę;
A zdjąwszy z niego odzienie, ubrali go w płaszcz szkarłatny;
I uplotłszy koronę z ciernia, włożyli na głowę jego, i trzcinę w prawą rękę jego, a upadając przed nim na kolana, naśmiewali się z niego, mówiąc bądź pozdrowiony, Królu Żydowski!
I plując nań, wzięli trzcinę i bili go w głowę.
A gdy się z niego naśmieli, zdjęli z niego płaszcz, i oblekli go w szaty jego, i powiedli go na ukrzyżowanie.
A wychodząc spotkali Cyrenejczyka, imieniem Szymona; tego przymusili, aby niósł krzyż jego.
A przyszedłszy na miejsce, zwane Golgota, co znaczy miejsce trupich głów,
Dali mu pić ocet z żółcią zmieszany; a skosztowawszy, nie chciał pić.
A ukrzyżowawszy go, rozdzielili szaty jego, rzucając los; aby się wypełniło, co powiedziano przez proroka: Rozdzielili między siebie szaty moje, i o odzienie moje los miotali.
I siedząc, strzegli go tam.
I umieścili nad głową jego napis wyrażający winę jego: Ten jest Jezus, Król Żydowski.
Byli też ukrzyżowani z nim dwaj zbójcy, jeden po prawicy, a drugi po lewicy.
A ci, którzy mimo przechodzili, bluźnili przeciwko niemu, kiwając głowami swojemi.
I mówiąc: ty, co rozwalasz świątynię, i w trzech dniach budujesz ją, ratuj siebie samego; jeśliś jest Syn Boży, zstąp z krzyża.
Także i przedniejsi kapłani z uczonymi w Piśmie i z starszymi naśmiewając się, mówili:
Innych ratował, a siebie samego ratować nie może; jeśli jest królem Izraelskim, niech teraz zstąpi z krzyża, i uwierzymy mu.
Ufa w Bogu; niechże go teraz wybawi, jeśli go miłuje; bo powiedział: jestem Syn Boży.
Także też i zbójcy, którzy byli z nim ukrzyżowani, urągali mu.
A od szóstej godziny stała się ciemność po wszystkiej ziemi aż do dziewiątej godziny.
A około dziewiątej godziny zawołał Jesus głosem wielkim, mówiąc: Eli, Eli, lama sabachtani! to jest, Boże mój, Boże mój, czemuś mię opuścił!
A niektórzy z tych, co tam stali, usłyszawszy to, mówili; Elijasza ten woła.
I zaraz pobiegłszy jeden z nich, wziął gąbkę i napełnił ją octem, i włożywszy na trzcinę, dał mu pić.
A drudzy mówili: poczekaj, patrzmy, czy przyjdzie Elijasz, aby go wybawić.
Ale Jezus zawoławszy powtórnie głosem wielkim, oddał ducha.
I oto, zasłona świątyni rozerwała się na dwoje od góry aż do dołu, i zatrzęsła się ziemia, i skały się rozpadały,
I groby się otworzyły, a wiele ciał świętych, którzy byli zasnęli, powstało,
I wyszedłszy z grobów, po zmartwychwstaniu jego, weszli do miasta świętego, i pokazali się wielu.
A setnik i ci, co z nim Jezusa strzegli, widząc trzęsienie ziemi i to, co się stało, zlękli się bardzo, mówiąc: prawdziwie ten był Synem Bożym.
A było tam wiele niewiast zdaleka się przypatrujących. które przyszły za Jezusem z Galilei, posługując mu;
Między któremi była Maryja Magdalena, i Maryja, matka Jakóba i Jozesa, i matka synów Zebedeusza.
A gdy był wieczór, przyszedł człowiek bogaty z Arymatei, imieniem Józef, który też był uczniem Jezusa.
Ten przyszedłszy do Piłata, prosił o ciało Jezusa. Wtedy Piłat rozkazał oddać ciało.
I wziąwszy Józef ciało, obwinął je w czyste prześcieradło,
I złożył je w nowym grobie swoim, który był wykuł w opoce; a przywaliwszy otwór grobowy kamieniem wielkim, odszedł.
A była tam Maryja Magdalena, i druga Maryja, siedząc naperzeciw grobu.
A nazajutrz po dniu przygotowania zgromadzili się przedniejsi kapłani i Faryzeusze do Piłata,
Mówiąc: panie! przypomnieliśmy sobie, iż ów zwodziciel powiedział, gdy jeszcze żył: po trzech dniach zmartwychwstanę.
Rozkaż tedy zabezpieczyć grób aż do dnia trzeciego, żeby czasem uczniowie jego, przyszedłszy w nocy, nie ukradli go, i nie powiedzieli ludowi, iż powstał z martwych; i będzie ostatnie oszustwo gorsze niż pierwsze.
Rzekł im Piłat: macie straż; idźcież, zabezpieczcie jak umiecie.
A oni poszedłszy, zabezpieczyli grób strażą, opieczętowawszy kamień.
A PO sabacie, gdy już świtało na pierwszy dzień tygodnia, przyszła Maryja Magdalena i druga Maryja, aby grób obaczyć.
I oto, stało się wielkie trzęsienie ziemi; albowiem Anioł Pański zstąpiwszy z nieba przystąpił i odwalił kamień od otworu, i usiadł na nim.
A była postać jego jak błyskawica, a szata jego biała jak śnieg.
A ze strachu przed nim zadrżeli stróże, i stali się jakby martwymi.
Ale Anioł odpowiadając rzekł do niewiast: nie bójcie się wy; wiem, iż Jezusa ukrzyżowanego szukacie.
Niemasz go tu; albowiem powstał z martwych, jak powiedział; chodźcie, oglądajcie miejsce, gdzie leżał Pan.
I prędko idźcie i powiedzcie uczniom jego, że zmartwychwstał; i oto, poprzedza was do Galilei; tam go ujrzycie; otom wam powiedział.
I wyszedłszy prędko z grobu z bojaźnią i z radością wielką, biegły oznajmić uczniom jego.
A gdy szły, aby oznajmić uczniom jego, oto, Jezus zaszedł im drogę, mówiąc: bądźcie pozdrowione. A one przystąpiwszy, uchwyciły się nóg jego i oddały mu pokłon.
Wtedy im rzekł Jezus: nie bójcie się; idźcie, powiedzcie braciom moim, aby poszli do Galilei, a tam mię ujrzą.
A gdy one poszły, oto, niektórzy ze straży, przyszedłszy do miasta, oznajmili przedniejszym kapłanom wszystko, co się stało.
A ci, zgromadziwszy się ze starszymi i naradziwszy się, dali niemało pieniędzy żołnierzom,
Mówiąc: opowiadajcie: uczniowie jego w nocy przyszedłszy, ukradli go, gdyśmy spali.
I jeśliby się to do starosty doniosło, my go przekonamy i was bezpiecznymi uczynimy.
A oni wziąwszy pieniądze, uczynili, jak ich nauczono. I rozniosło się to opowiadanie między Żydami aż do dnia dzisiejszego.
Lecz jedenastu uczniów poszło do Galilei na górę, gdzie im był naznaczył Jezus.
A ujrzawszy go, oddali mu pokłon; lecz niektórzy wątpili.
I przystąpiwszy Jezus, mówił do nich i rzekł: dana mi jest wszelka moc na niebie i na ziemi.
Idźcie tedy, i czyńcie uczniami wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego,
Ucząc je przestrzegać wszystkiego, com wam przykazał. I oto, jam jest z wami po wszystkie dni aż do skończenia świata. Amen.
POCZĄTEK Ewangielii Jezusa Chrystusa, Syna Bożego.
Jak napisano u proroków: Oto, Ja posyłam Anioła swego przed obliczem twojem, który zgotuje drogę twoją przed tobą,
Głos wołającego na puszczy: Gotujcie drogę Pańską; prostemi czyńcie ścieżki jego.
Jan chrzcił na puszczy, i głosił chrzest upamiętania na odpuszczenie grzechów.
I wychodziła do niego wszystka ziemia Judzka, i Jerozolimczycy; i wszyscy byli od niego chrzczeni w rzece Jordanie, wyznając grzechy swoje.
A Jan przyodziany był sierścią wielbłądową, i pasem skórzanym około biódr swoich, i jadał szarańcze i miód leśny,
I głosił, mówiąc: idzie za mną możniejszy ode mnie, któremu nie jestem godzien, schyliwszy się, rozwiązać rzemyka u jego obuwia.
Jam was chrzcił wodą; ale on was będzie chrzcił Duchem Świętym.
I stało się w one dni, że przyszedł Jezus z Nazaretu Galilejskiego, i ochrzczony został od Jana w Jordanie.
I zaraz wystąpiwszy z wody, ujrzał rozstępujące się niebiosa, i Ducha zstępującego nań, jak gołąb.
I stał się głos z nieba: Tyś jest Syn mój miły, w którym mi się upodobało.
I zaraz Duch wypędził go na puszczę.
I był tam na puszczy przez czterdzieści dni, będąc kuszony od szatana, i był ze zwierzętami, i Aniołowie służyli mu.
Lecz potem, gdy Jan był uwięziony, przyszedł Jezus do Galilei, głosząc Ewangieliję o królestwie Bożem.
I mówiąc: wypełnił się czas, i przybliżyło się królestwo Boże; Upamiętajcie się i wierzcie Ewangielii.
A przechadzając się nad morzem Galilejskiem, ujrzał Szymona i Andrzeja, brata jego, zapuszczających sieć w morze; bo byli rybakami.
I rzekł im Jezus: pójdźcie za mną, a uczynię was rybakami ludzi.
I oni zaraz opuściwszy sieci swoje, poszli za nim.
I poszedłszy stamtąd trochę dalej, ujrzał Jakóba, syna Zebedeuszowego, i Jana, brata jego, w łodzi naprawiających sieci.
I zaraz ich powołał; i oni, zostawiwszy ojca swego Zebedeusza w łodzi z czeladzią, poszli za nim.
I weszli do Kapernaum ; i zaraz w sabaty wszedłszy Jezus do bóżnicy, nauczał,
I zdumiewali się nad nauką jego; albowiem uczył ich, jako mający moc, a nie jak uczeni w Piśmie.
I był w bóżnicy ich człowiek mający ducha nieczystego, który zawołał,
Mówiąc: ach! cóż my z tobą mamy, Jezusie Nazareński? Przyszedłeś wytracić nas ? wiem, kto jesteś, źeś święty Boży.
I zgromił go Jesus, mówiąc: umilknij i wynijdź z niego!
I potargawszy go duch nieczysty, zawołał, głosem wielkim, i wyszedł z niego.
I wylękli się wszyscy, tak iż się wzajemnie pytali, mówiąc: cóż to jest? cóż to za nowa nauka, że podług swej władzy nawet duchom nieczystym rozkazuje, i są mu posłuszne?
A rozeszła się wieść o nim prędko po wszystkiej krainie około Galilei.
I wyszedłszy zaraz z bóżnicy, przyszli do domu Szymona i Andrzeja z Jakóbem i Janem.
A świekra Szymona leżała w gorączce, o czem mu wnet powiedzieli.
I przystąpiwszy podniósł ją, ująwszy za rękę; i zaraz opuściła ją gorączka, i posługiwała im.
A gdy nadszedł wieczór i słońce zaszło, przynosili do niego wszystkich, którzy się źle mieli, i opętanych;
I całe miasto zgromadziło się u drzwi.
I uzdrowił wielu, których rozliczne choroby trapiły, i wygnał wielu dyjabłów, i nie dopuścił mówić dyjabłom; bo go znali.
I bardzo rano przede dniem wstawszy, wyszedł, i odszedł na puste miejsce i tam się modlił.
I pośpieszyli za nim Szymon i ci, którzy z nim byli;
I znalazłszy go, rzekli mu: wszyscy szukają cię.
I rzekł im: idźmy do przyległych miasteczek, abym i tam kazał; bom na to przyszedł.
I kazał w bóżnicach ich po całej Galilei, i wyganiał dyjabłów.
I przyszedł do niego trędowaty, prosząc go i upadając przed nim na kolana, i mówiąc mu: jeśli chcesz, możesz mię oczyścić.
A Jezus zmiłowawszy się, wyciągnął rękę, dotknął się go i rzekł mu: chcę, bądź oczyszczony!
I gdy to wyrzekł, zaraz odszedł trąd od niego, i był oczyszczony.
I przygroziwszy mu Jezus, zaraz go odprawił,
I rzekł mu: patrz, abyś nikomu nie powiadał; ale idź, pokaż się kapłanowi, i ofiaruj za oczyszczenie swoje to, co rozkazał Mojżesz, na świadectwo przeciwko nim.
Ale on odszedłszy, począł wiele opowiadać i rozsławiać tę rzecz, tak iż Jezus nie mógł już jawnie wejść do miasta, ale był na ustroniu, na miejscach pustych. I schodzili się do niego zewsząd.
I ZNOWU przyszedł po kilku dniach do Kapernaum, i usłyszano, że jest w domu.
I wnet zeszło się wielu, tak że się i przede drzwiami zmieścić nie mogli, i opowiadał im Słowo.
I przyszli do niego, przynosząc sparaliżowanego, którego czterech niosło.
I gdy do niego przystąpić nie mogli dla ciżby, zdarli dach, gdzie był Jezus, i wyłamawszy go, spuścili po powrozach na dół łoże, na którem leżał sparaliżowany.
A widząc Jezus wiarę ich, rzekł sparaliżowanemu: synu! odpuszczone są ci grzechy twoje.
A byli tam niektórzy z uczonych w Piśmie; ci siedzieli i myśleli w sercach swoich:
Czemuż ten mówi takie bluźnierstwa? któż może grzechy odpuszczać oprócz jednego, Boga?
I zaraz poznawszy Jezus duchem swym, iż tak w sobie myślą, rzekł im: czemuż tak myślicie w sercach swoich?
Cóż łatwiej jest, rzec sparaliżowanemu: odpuszczone są ci grzechy, czyli rzec: wstań, weźmij łoże swoje i chodź?
Ale abyście wiedzieli, iż Syn człowieczy ma moc na ziemi odpuszczać grzechy, (rzekł sparaliżowanemu:)
Tobie mówię: wstań, weźmij łoże swoje i idź do domu swego.
I on wstał zaraz, i wziąwszy łoże swoje, wyszedł w obec wszystkich, tak iż się wszyscy zdumiewali i chwalili Boga, mówiąc: nigdyśmy nic takiego nie widzieli..
I wyszedł znów nad morze, i wszystek lud przychodził do niego, i nauczał ich.
I odchodząc, ujrzał Lewijego, syna Alfeusza, siedzącego na cle, i rzekł mą: pójdź za mną! a on wstawszy, szedł za nim.
I stało się, gdy siedział u stołu w domu jego, że wielu celników i grzeszników wespół siedziało z Jezusem i z uczniami jego; bo ich wielu było, i chodzili za nim.
I uczeni w Piśmie i Faryzeusze widząc, że jadł z celnikami i grzesznikami, mówili do uczniów jego: czemu z celnikami i grzesznikami je i pije?
I usłyszawszy to Jezus, rzekł im: nie potrzebują zdrowi lekarza, ale ci, co się źle mają: nie przyszedłem wzywać sprawiedliwych, ale grzesznych do upamiętania się.
A uczniowie Jana i Faryzeuszów pościli, i przyszedłszy mówili do niego: czemuż uczniowie Jana i Faryzeuszów poszczą, a twoi uczniowie nie poszczą?
I rzekł im Jezus: czyliż mogą towarzysze oblubieńca pościć, póki z nimi jest oblubieniec? póki z sobą oblubieńca mają, nie mogą pościć.
Ale przyjdą dni, gdy od nich wzięty będzie oblubieniec, i wtedy pościć będą w one dni.
A nikt nie wstawia łaty z sukna nowego w szatę starą; bo inaczej jego łata nowa ujmuje nieco od starej szaty, i staje się gorsze rozdarcie.
I nikt nie leje wina młodego w stare statki; bo inaczej wino młode rozsadza statki, i wino wycieka, i statki się psują; ale nowe wino ma być wlewane w nowe statki.
I stało się, że szedł Jezus w sabat przez zboża, i zaczęli uczniowie jego idąc rwać kłosy.
I Faryzeusze mówili do niego: oto, czemu ci czynią w sabat, czego się nie godzi czynić?
A on im rzekł: czyście nigdy nie czytali, co uczynił Dawid, gdy niedostatek cierpiał i łaknął, on i ci, którzy z nim byli?
Jako wszedł do domu Bożego za Abijatara, kapłana najwyższego, i jadł chleby pokładne, których się nie godzi jeść, chyba tylko kapłanom, a dał i tym, którzy z nim byli.
I rzekł im: sabat dla człowieka uczyniony, nie człowiek dla sabatu.
Dla tego Syn człowieczy jest panem i sabatu.
I WSZEDŁ znowu do bóżnicy, i był tam człowiek, który miał rękę uschłą.
I podstrzegali go, czy go w sabat uzdrowi, aby go oskarżyć.
I rzekł człowiekowi, który miał rękę uschłą: wystąp na środek!
I rzekł do nich: czy godzi się w sabat dobrze czynić, czy źle czynić? życie zachować, czy zatracić? a oni milczeli.
Tedy spójrzawszy po nich do koła z gniewem i zasmuciwszy się nad zatwardziałością serca ich, rzekł onemu człowiekowi: wyciągnij rękę swoją! i wyciągnął; i ręka jego stała się zdrową jak druga.
I wyszedłszy Faryzeusze, naradzali się zaraz z Herodyjanami przeciwko niemu, jakby go stracić,
I Jezus z uczniami swymi ustąpił nad morze, i wielkie mnóstwo szło za nim z Galilei i z ziemi Judzkiej,
I z Jerozolimy, i z Idumei, i z za Jordanu, i ci, którzy mieszkali około Tyru i Sydonu, w wielkiem mnóstwie, słysząc, jak wielkie rzeczy czynił, przyszli do niego.
I rozkazał uczniom swoim, aby łódkę mieli w pogotowiu z powodu ludu, aby go nie cisnęli.
Albowiem ich wielu uzdrawiał, tak iż nań padali, aby się go dotknąć, którzykolwiek choroby mieli.
I duchy nieczyste, gdy go ujrzały, upadały przed nim i wołały, mówiąc: tyś jest Syn Boży!
A on wielce ich gromił, żeby go nie objawiały.
I wstąpił na górę, i zawołał do siebie tych, których sam chciał, i przyszli do niego.
I ustanowił ich dwunastu, aby z nim byli, i żeby ich wysłać dla opowiadania Ewangielii,
I żeby mieli moc uzdrawiać choroby i wyganiać dyjabłów:
Szymona, któremu dał imię Piotr,
I Jakóba, syna Zebedeuszowego, i Jana, brata Jakóbowego, (którym dał imię Boanerges, to jest synowie gromu;)
I Andrzeja, i Filipa, i Bartłomieja, i Mateusza, i Tomasza, i Jakóba, syna Alfeuszowego, i Tadeusza, i Szymona Chananejczyka,
I Judasza Iskaryjota, tego, który go wydał.
I przyszli do domu. I zgromadził się znowu lud, tak iż nie mogli ani chleba jeść.
I gdy o tem usłyszeli jego powinowaci, przyszli, aby go pojmać; bo mówili, że odszedł od rozumu.
A uczeni w Piśmie, którzy byli przyszli z Jerozolimy, mówili, iż ma Belzebuba, i że przez książęcia dyjabłów wygania dyjabłów.
I zwoławszy ich, mówił do nich w podobieństwach: Jakże może szatan szatana wyganiać?
A jeśli królestwo samo w sobie będzie rozdwojone, nie może się ostać to królestwo.
I jeśli dom sam w sobie będzie rozdwojony, nie może się ostać ów dom.
I jeśliby szatan powstał przeciwko sobie samemu i był rozdwojony, nie może się ostać, ale koniec bierze.
Nikt nie może sprzęta mocarza, wszedłszy do domu jego, rozchwycić, jeśli pierwej mocarza onego nie zwiąże, a potem dom jego złupi.
Zaprawdę powiadam wam:, wszystkie grzechy synom ludzkim będą odpuszczone, i bluźnierstwa, jakiemikolwiekby bluźnili;
Ale kto bluźni przeciwko Duchowi Świętemu, nie ma odpuszczenia na wieki, ale winien jest sądu wiecznego.
Bo mówili: ma ducha nieczystego.
Przyszli tedy bracia i matka jego, i stojąc przed domem, posłali do niego, aby go zawołać.
A lud siedział około niego. I rzekli mu: oto, matka twoja i bracia twoi szukają cię przed domem.
I odpowiedział im, mówiąc: któż jest matką moją, albo braćmi moimi?
I spójrzawszy do koła po tych, którzy koło niego siedzieli, rzekł: oto matka moja i bracia moi!
Albowiem ktobykolwiek czynił wolę Bożą, ten jest bratem moim, i siostrą moją, i matką moją.
I ZNOWU począł uczyć przy morzu; i zgromadziło się do niego wiele ludu, tak iż wstąpiwszy w łódź, siedział na morzu, i wszystek lud był przy morzu na ziemi.
I nauczał ich wielu rzeczy w podobieństwach, i mówi? do nich w nauce swojej:
Słuchajcie! Oto, rozsiewca wyszedł siać.
I stało się, gdy siał, że jedno padło podle drogi, i przyleciały ptaki niebieskie, i zjadły je.
Drugie zaś padło na miejsce opoczyste, gdzie nie miało wiele ziemi; i prędko weszło, dla tego że nie miało głębokiej ziemi;
A gdy słońce weszło, wygorzało, a że korzenia nie miało, uschło.
A inne padło między ciernie; i wzrosło ciernie i zadusiło je, i owocu nie dało.
Inne zaś padło na ziemię dobrą, i wydało plon bujno wschodzący i rosnący; i przyniosło jedno trzydziestokrotny, a drugie sześćdziesięciokrotny, a inne stokrotny.
I mówił im: kto ma uszy ku słuchaniu, niechaj słucha.
A gdy był sam jeden, pytali go o to podobieństwo ci, co przy nim byli z dwunastoma.
A on im odpowiedział: Wam dano wiedzieć tajemnicę królestwa Bożego; ale tym, którzy są obcymi, wszystko się podaje w podobieństwach;
Aby patrząc patrzyli i nie widzieli, i słuchając słuchali i nie zrozumieli, żeby się czasem nie nawrócili, i nie były im grzechy odpuszczone.
I rzekł do nich: nierozumiecie tego podobieństwa? I jakże zrozumiecie wszystkie inne podobieństwa?
Rozsiewca rozsiewa słowo.
A którzy podle drogi, są ci, którym się rozsiewa słowo; ale gdy usłyszeli, zaraz przychodzi szatan i wybiera słowo wsiane w serca ich.
A na opoczystych miejscach posiani, są ci, którzy, gdy usłyszeli słowo, zaraz je z radością przyjmują;
Ale nie mają korzenia w sobie i nie są wytrwałymi; potem, gdy przychodzi ucisk albo prześladowanie dla słowa, wnet się gorszą.
A między ciernie posiani, są ci, którzy słuchają słowa;
Ale troski świata tego, i omamienie bogactw, i pożądliwości innych rzeczy, wszedłszy zaduszają słowo, i staje się bez pożytku.
A na dobrą ziemię posiani, są ci, którzy słuchają słowa, i przyjmują je, i przynoszą owoc, jedno trzydziestokrotny, a drugie sześćdziesięciokrotny, a inne stokrotny.
I mówił im: czyliż przynoszą świecę, aby stawioną była pod korzec albo pod łoże? czyliż nie dla tego, aby ją w świecznik wstawiono?
Bo nic nie masz tajemnego, coby nie miało być objawione, i nic się nie stało, aby było skryte, ale, aby na jaw wyszło,
Jeśli kto ma uszy ku słuchaniu, niechaj słucha!
I rzekł do nich: patrzcież, czego słuchacie; jaką miarą mierzycie, taką wam będzie odmierzono, a będzie wam przydano, którzy słuchacie.
Albowiem kto ma, będzie mu dano; a kto nie ma, temu i to, co ma, będzie odjęte.
I mówił: tak jest z królestwem Bożem, jak gdyby człowiek wrzucił nasienie w ziemię,
I spał i wstawał we dnie i w nocy, a nasienie weszło i urosło, sam nie wie jak.
Bo ziemia samą z siebie owoc wydaje, naprzód trawę, potem kłos, potem zupełne zboże w kłosie.
A skoro się zboże dostoi, wnet gospodarz zapuszcza sierp; bo żniwo przyszło.
I mówił: do czego przyrównamy królestwo Boże, albo jakiem je podobieństwem wyrazimy?
Jest jak ziarno gorczyczne, które, gdy wsiane bywa w ziemię, najmniejsze jest ze wszystkich nasion na ziemi;
I gdy bywa wsiane, wzrasta, i bywa większe nad wszystkie jarzyny, i rozpuszcza gałęzie wielkie, tak iż pod cieniem jego mogą sobie robić gniazda ptaki niebieskie.
I przez wiele takich podobieństw mówił do nich słowo, tak jak słuchać mogli.
A bez podobieństwa nie mówił do nich; osobno zaś uczniom swym wszystko wykładał.
I rzekł do nich onegoż dnia, gdy już nastał wieczór: przeprawmy się na drugą stronę.
A rozpuściwszy lud, wzięli go z sobą, tak jak był w łodzi; ale i inne łódki były przy nim.
I powstał gwałtowny wicher, a wały biły na łódź, tak że się już napełniała.
A on w tylnej części łodzi spał na wezgłowiu; i obudzili go i mówili mu: Nauczycielu! nie dbasz, że giniemy?
I ocknąwszy się, zgromił wiatr, i rzekł morzu: umilknij, uśmierz się! I przestał wiatr, i nastała cisza wielka.
I rzekł im: czemużeście tak bojaźliwi? jakżeż nie macie wiary?
I bali się bojaźnią wielką, i mówili jedni do drugich: któż więc jest ten, że mu i wiatr i morze są posłuszne?
I PRZEPRAWILI się za morze do krainy Gadareńczyków.
I gdy wyszedł z łodzi, zaraz mu zabiegł drogę z grobów człowiek, mający ducha nieczystego,
Który miał mieszkanie w grobach, i nie mógł go nikt nawet łańcuchami związać,
Gdyż będąc często pętami i łańcuchami związany, łańcuchy zrywał i pęta kruszył; i nie mógł go nikt ukrócić.
I zawsze we dnie i w nocy na górach i w grobach był, wołając i kamieniami się tłukąc.
A ujrzawszy Jezusa zdaleka, biegł i oddał mu pokłon,
I wołając głosem wielkim, rzekł; cóż ja mam z tobą, Jezusie, Synu Boga najwyższego? zaklinam cię przez Boga, nie dręcz mię!
(Albowiem mówił mu: wynijdź, duchu nieczysty, z tego człowieka!)
I zapytał go: jak ci na imię? A on odpowiadając rzekł: imię moje jest wojsko, albowiem nas jest wielu.
I prosił go bardzo, aby ich nie wyganiał z tej krainy.
A była tam przy górach wielka trzoda świń, która się pasła.
I prosili go wszyscy dyjabli, mówiąc: poszlij nas w te świnie, abyśmy w nie weszli.
I pozwolił im zaraz Jezus. I wyszedłszy duchy nieczyste, weszły w świnie; i porwała się trzoda z urwiska w morze, (a było ich około dwóch tysięcy) i potonęły w morzu.
A pasący świnie uciekli, i oznajmili to w mieście i we wsiach; i wyszli, aby widzieć to, co się stało.
I przyszli do Jezusa, i ujrzeli, że ten, który był opętany, siedział obleczony i przy zdrowych zmysłach, ten, w którym było wojsko dyjabłów; i zlękli się.
A ci, którzy to widzieli, opowiedzieli im, jak działo się z opętanym, i o świniach.
I poczęli go prosić, aby odszedł z granic ich.
A gdy wstąpił w łódź, prosił go ten, który był opętany, aby mógł być przy nim.
Lecz mu Jezus nie dopuścił, ale mu rzekł: idź do domu swego, do swoich, i oznajmij im, jak wielkie rzeczy Pan ci uczynił, i jak się nad tobą zmiłował.
I odszedł, i począł opowiadać w Dziesięciogrodzie, jak wielkie rzeczy uczynił mu Jezus; i dziwowali się wszyscy.
A gdy się znów Jezus przeprawił w łodzi na drugą stronę, zebrało się do niego mnóstwo ludu; a on był nad morzem.
I oto, przyszedł jeden z przełożonych bóżnicy, imieniem Jair, i ujrzawszy go, przypadł do nóg jego,
I prosił go wielce, mówiąc: córeczka moja kona; pójdź, włóż na nią ręce, aby była uzdrowiona, a będzie żyła.
I poszedł z nim; i szło za nim wiele ludu, i cisnęli go.
A pewna niewiasta, która od lat dwunastu krwotok miała,
I wiele ucierpiała od wielu lekarzy, i wydała wszystko, co miała, i nic jej nie pomogło, owszem, jeszcze więcej jej się pogorszyło,
Usłyszawszy o Jezusie, przyszła z tyłu między ludem, i dotknęła się szaty jego;
Bo mówiła: jeśli się tylko dotknę szaty jego, będę uzdrowiona.
I zaraz wyschło źródło krwi jej, i poczuła na ciele, że jest uzdrowiona od choroby swojej.
I wnet poznawszy Jezus sam w sobie, że z niego moc wyszła, obrócił się do ludu i rzekł: kto się dotknął szat moich?
I rzekli mu uczniowie jego: widzisz, że cię ten lud ciśnie, i mówisz: kto się mnie dotknął?
I spójrzał w koło, aby ujrzeć tę, która to uczyniła.
Ale niewiasta z bojaźnią i ze drżeniem, wiedząc, co się w niej stało, przystąpiła, i upadła przed nim, i powiedziała mu wszystką prawdę.
A on jej rzekł: córko! wiara twoja uzdrowiła cię, idźże w pokoju, i bądź zdrową od cierpienia swego.
Gdy on jeszcze mówił, przyszli słudzy przełożonego bóżnicy, mówiąc: córka twoja umarła, czemuż jeszcze trudzisz nauczyciela?
Ale Jezus, skoro usłyszał to, co oni mówili, rzekł do przełożonego bóżnicy: nie bój się, tylko wierz!
I nie pozwolił nikomu iść za sobą, tylko Piotrowi i Jakóbowi i Janowi, bratu Jakóba.
I przyszedł do domu przełożonego bóżnicy, i ujrzał tam zgiełk, płaczących i bardzo narzekających.
I wszedłszy rzekł im: czemu zgiełk czynicie i płaczecie? dziecię nie umarło, ale śpi.
I naśmiewali się z niego. Ale on wygnawszy wszystkich, wziął z sobą ojca i matkę dziecięcia i tych, którzy z nim byli, i wszedł tam, gdzie dziecię leżało.
I ująwszy dzieweczkę za rękę, rzekł do niej: Talita kumi! co się wykłada: dzieweczko, (mówię ci) wstań?
I zaraz dziewieczka wstała i chodziła; miała bowiem lat dwanaście. I zdumieli się zdumieniem wielkiem.
I przykazał im wielce, aby o tem nikt nie wiedział; i rozkazał, aby jej dano jeść.
I WYSZEDŁSZY stamtąd, przyszedł do ojczyzny swojej, i szli za nim uczniowie jego.
I gdy nadszedł sabat, począł w bóźnicy nauczać; i wielu słuchając, zdumiewali się i mówili: skądże temu to wszystko? i co to za mądrość, która mu jest dana, że się i takie cuda dzieją przez ręce jego?
Czy to nie jest ów cieśla, syn Maryi, brat Jakóba i Jozesa i Judy i Szymona? I czy tu niema i sióstr jego u nas? I gorszyli się z niego.
Ale Jezus rzekł do nich: nigdzie nie jest prorok wzgardzony, chyba w ojczyźnie swojej i między krewnymi i w domu swoim.
I nie mógł tam uczynić żadnego cudu; tylko niektórych chorych uzdrowił, wkładając na nich ręce.
I dziwował się niedowiarstwu ich; i obchodził okoliczne miasteczka, nauczając.
I zwoławszy do siebie dwunastu, począł ich po dwóch rozsyłać, i dał im moc nad duchami nieczystemi.
I rozkazał im, aby nic nie brali na drogę, chyba tylko laskę; ani torby, ani chleba, ani pieniędzy w trzos;
Ale żeby wdziali obuwie, i nie oblóczyli dwóch sukien.
I mówił do nich: gdziekolwiek wnijdziecie w dom, tam mieszkajcie, póki stamtąd nie wyjdziecie.
A którzykolwiekby was nie przyjęli, ani was słuchali, wyszedłszy stamtąd, otrząśnijcie proch z nóg swoich na świadectwo im. Zaprawdę powiadam wam: lżej będzie w dzień sądny Sodomie i Gomorze, niż miastu onemu.
I oni wyszedłszy głosili, żeby się upamiętano.
I wyganiali wielu dyjabłów, i wielu chorych olejem mazali, i uzdrawiali ich.
I usłyszał król Herod (głośnem bowiem stało się imię jego) i rzekł: Jan Chrzciciel zmartwychwstał, i dla tego moce działają w nim.
Drudzy mówili: Elijasz to jest; inni zaś mówili: prorok to jest, albo jakby jeden z proroków.
Co usłyszawszy Herod, rzekł: jest to Jan, któregom ja ściął, on zmartwychwstał.
On bowiem, Herod, posławszy pojmał Jana, i wsadził go do więzienia z przyczyny Herodyjady, żony Filipa, brata swego, gdyż ją był pojął za żonę.
Bo Jan mówił Herodowi: nie godzi ci się mieć żony brata swego.
A Herodyjada czyhała nań, i chciała go zabić, ale nie mogła;
Albowiem Herod obawiał się Jana, wiedząc, iż był mężem sprawiedliwym i świętym; i oglądał się nań, i słuchając go, wiele czynił i rad go słuchał.
I gdy przyszedł dzień sposobny, którego Herod w urodziny swoje wyprawiał ucztę dla książąt swoich i dla hetmanów i dla przedniejszych z Galilei,
I gdy weszła córka Herodyjady i tańczyła, i podobała się Herodowi i współbiesiadującym, rzekł król do dzieweczki: proś mię, o co chcesz, a dam ci.
I przysiągł jej: o cokolwiekbyś mię prosiła, dam ci, aż do połowy królestwa mego.
A ona wyszedłszy, rzekła matce swojej: o co mam prosić? A ona rzekła: o głowę Jana Chrzciciela.
I ona zaraz wszedłszy spiesznie do króla, prosiła mówiąc: chcę, abyś mi teraz dał na misie głowę Jana Chrzciciela.
I zasmucił się król bardzo; wszakże dla przysięgi i dla współbiesiadujących nie chciał jej odmówić.
I król, zaraz posławszy kata, rozkazał przynieść głowę jego.
A on poszedłszy, ściął go w więzieniu, i przyniósł głowę jego na misie, i dał ją dzieweczce, a dzieweczka dała ją matce swojej.
Co gdy usłyszeli uczniowie jego, przyszli i wzięli ciało jego, i położyli je w grobie.
I Apostołowie, zszedłszy się do Jezusa, opowiedzieli mu wszystko, i co czynili, i czego uczyli.
I rzekł im: idźcie sami na osobność na miejsce puste i odpocznijcie trochę; bo ich wielu było, co przychodzili i odchodzili, tak iż nie mieli wolnego czasu do jedzenia.
I odjechali w łodzi na miejsce puste na osobność.
I widział ich lud, że odjeżdżali, i poznało go wielu, i zbiegli się tam pieszo ze wszystkich miast, i poprzedzili ich, i zgromadzili się do niego.
I wyszedłszy Jezus ujrzał wiele ludu i użalił się nad nim, byli bowiem jak owce nie mające pasterza; i począł ich nauczać wielu rzeczy.
I gdy już pora była późna, przystąpiwszy do niego uczniowie jego, rzekli: puste jest to miejsce, i pora już późna.
Rozpuść ich, aby odszedłszy do okolicznych wsi i miasteczek, nakupili sobie chleba; bo nie mają co jeść.
A on odpowiadając rzekł im: dajcie wy im jeść. I rzekli mu: czy mamy pójść i kupić za dwieście groszy chleba, i dać im jeść?
A on im rzecze: ileż chlebów macie? Idźcie, i zobaczcie. A oni dowiedziawszy się powiedzieli: pięć, i dwie ryby.
I kazał im posadzić wszystkich gromadami na zielonej trawie.
I usiedli rzędami po stu, i po pięćdziesięciu.
A wziąwszy one pięć chlebów, i dwie ryby, wejrzawszy w niebo, błogosławił; i łamał chleby i dawał uczniom swoim, aby kładli przed nich; i one dwie ryby rozdzielił między wszystkich.
I jedli wszyscy, i nasyceni byli.
I było ułomków dwanaście koszów pełnych, i z onych ryb.
I było tych, którzy jedli chleby, około pięciu tysięcy mężów.
I zaraz kazał uczniom swoim wejść do łodzi, i uprzedzić go na drugą stronę ku Betsaidzie, ażby on rozpuścił lud.
I odprawiwszy ich, odszedł na górę modlić się.
A gdy nastał wieczór, była łódź pośród morza, a on sam był na lądzie,
I widział, że się spracowali, wiosłami robiąc (bo wiatr mieli przeciwny); i około czwartej straży nocnej przyszedł do nich, idąc po morzu, i chciał ich wyminąć.
Ale oni ujrzawszy go idącego po morzu, mniemali, że to widmo, i krzyknęli.
(Bo go wszyscy widzieli, i wylękli się.) Ale zaraz przemówił do nich i rzekł im: ufajcie, jam to jest, nie bójcie się!
I wstąpił do nich w łódź, i uciszył się wiatr; a oni się sami w sobie bardzo zdumiewali i dziwowali.
Bo nie zrozumieli cudu z chlebami, gdyż serce ich było zdrętwiałe.
I przeprawiwszy się, przyszli do ziemi Gienezaret, i przybili do brzegu.
I gdy wyszli z łodzi, zaraz go poznano,
I obiegłszy całą okoliczną krainę, poczęli znosić na łożach tych, którzy się źle mieli, gdzie usłyszeli, że tam jest.
I gdzie tylko wszedł do miasteczek, albo do miast, albo do wsi, kładli chorych po ulicach, i prosili go, aby się mogli dotknąć tylko podołka szaty jego; i którzykolwiek się go dotknęli, byli uzdrowieni.
I ZGROMADZILI się do niego Faryzeusze i niektórzy z uczonych w Piśmie, którzy przyszli z Jerozolimy;
I ujrzawszy, że niektórzy z uczniów jego pospolitemi, to jest nieumytemi, rękoma jedzą chleb, ganili to.
Albowiem Faryzeusze i wszyscy Żydzi nie jedzą, nie umywszy pilnie rąk, zachowując ustawę starszych.
I z rynku przyszedłszy, nie jedzą, nie umywszy się; i wiele innych przepisów przyjęli do zachowania, jak oto: umywanie kubków, i konewek, i miednic, i stołów.
Potem go pytali Faryzeusze i uczeni w Piśmie: dla czego uczniowie twoi nie postępują według ustawy starszych, ale nieumytemi rękoma chleb jedzą?
On zaś odpowiadając rzekł im: dobrze Izajasz o was obłudnikach prorokował, jak napisano: Lud ten czci mię wargami, ale serce ich daleko jest ode mnie;
Lecz próżno mię czczą, nauczając nauk, które są ustawami ludzkiemi.
Albowiem opuściwszy przykazanie Boże, zachowujecie ustawy ludzkie, umywanie konewek i kubków, i wiele innych tym podobnych rzeczy czynicie.
I mówił im: pięknie usuwacie przykazanie Boże, aby ustawy swoje zachować.
Bo Mojżesz rzekł: Czcij ojca twego i matkę twoją; i: Kto złorzeczy ojcu albo matce, niech śmiercią umrze.
Ale wy mówicie: jeśliby człowiek rzekł ojcu albo matce: korban (czyli ofiarą) jest, czembym ci mógł dopomódz;
I już nie pozwalacie mu nic uczynić dla ojca swego albo matki swojej,
Wniwecz obracając słowo Boże ustawą swoją, którąście ustanowili; i wiele tym podobnych rzeczy czynicie.
I zwoławszy wszystek lud, mówił im: słuchajcie mię wszyscy, i zrozumiejcie!
Niemasz nic, coby z zewnątrz wchodząc w człowieka, mogło go kalać; ale to, co wychodzi z niego, to jest, co kala człowieka.
Jeśli kto ma uszy ku słuchaniu, niechaj słucha!
I gdy od ludu wszedł do domu, pytali go uczniowie jego o to podobieństwo.
I rzecze im: czyliż i wy tak niepojętnymi jesteście? Czy nie rozumiecie, iż wszystko, co z zewnątrz wchodzi w człowieka, nie może go kalać?
Albowiem nie wchodzi w serce jego, ale w brzuch, i do wychodu idzie, który wszelką nieczystość pokarmów wyrzuca.
Ale, powiedział, co wychodzi z człowieka, to kala człowieka.
Bo z wnętrza serca ludzkiego wychodzą złe myśli, cudzołóstwa, wszeteczeństwa, zabójstwa,
Kradzieże, łakomstwa, złości, zdrada, bezwstyd, zawiść, bluźnierstwo, pycha, głupstwo.
Wszystkie te złe rzeczy wychodzą z wnętrza, i kalają człowieka.
I stamtąd wstawszy, poszedł na granice Tyra i Sydonu; i wszedłszy w dom, nie chciał, aby kto o tem wiedział; lecz nie mógł się utaić.
Albowiem usłyszawszy o nim niewiasta, której córeczka miała ducha nieczystego, przyszła i przypadła do nóg jego.
A ta niewiasta była Greczynką, rodem z Syrofenicyi, i prosiła go, aby dyjabła wygnał z córki jej.
Ale Jezus rzekł do niej, niech się pierwej dzieci nasycą; bo nie dobrze jest brać chleb dzieci i rzucać szczeniętom.
A ona odpowiedziała i rzekła mu: tak jest, Panie! wszakże i szczenięta pod stołem jadają z odrobin dziecinnych.
I rzekł do niej: dla tych słów idź; wyszedł dyjabeł z córki twojej.
I gdy odeszła do domu swego, znalazła, iż dyjabeł wyszedł, i córka leżała na łożu.
I gdy znowu odszedł z granic Tyru i Sydonu, przyszedł nad morze Galilejskie, środkiem ziem Dziesięciogrodzkich.
I przywiedli mu głuchego, z trudnością mówiącego, i prosili go, aby nań rękę włożył.
I wziąwszy go od ludu na osobność, włożył palce swoje w uszy jego, i plunąwszy dotknął się języka jego;
I wejrzawszy w niebo, westchnął i rzekł do niego: Effata! to jest, otwórz się!
I zaraz otworzyły się uszy jego, i rozwiązały się więzy języka jego, i wymawiał dobrze.
I przykazał im, aby nikomu nie powiadali. Ale im bardziej im przykazywał, tem bardziej rozgłaszali,
I niezmiernie się zdumiewali, mówiąc: dobrze wszystko uczynił; bo sprawia, że głusi słyszą i niemi mówią.
W ONE dni, gdy było wiele ludu i nie mieli co jeść, zwoławszy Jezus uczniów swoich, rzecze im:
Żal mi tego ludu; bo już trzy dni trwają przy mnie, a nie mają co jeść.
I jeśli ich głodnych rozpuszczę do domu, pomdleją na drodze; albowiem niektórzy z nich zdaleka przyszli.
I odpowiedzieli mu uczniowie jego: skądże tych będzie mógł kto nasycić chlebem tu na puszczy?
I spytał ich: ileż macie chlebów? A oni rzekli: siedem.
I kazał ludowi usiąść na ziemi; a wziąwszy one siedem chlebów i podziękowawszy, łamał i dawał uczniom swoim, aby kładli przed lud; i kładli.
Mieli też trochę rybek, i pobłogosławiwszy, kazał i one kłaść przed lud.
Jedli tedy i nasyceni byli, i zebrali, co zbyło ułomków, siedem koszów.
A było tych, co jedli, około czterech tysięcy; i rozpuścił ich.
I zaraz wstąpiwszy w łódź z uczniami swoimi, przyszedł w strony Dalmanuckie.
I wyszli Faryzeusze i poczęli z nim spór wieść, i kusząc go, żądali od niego znaku z nieba.
I westchnąwszy w duchu swym, rzecze: dla czego ten ród znaku żąda? Zaprawdę powiadam wam, że nie będzie dany znak temu rodowi.
I opuściwszy ich, wstąpił znowu w łódź, i przeprawił się na drugą stronę.
A zapomnieli byli uczniowie wziąć z sobą chleba, i nie mieli z sobą nic więcej, jak tylko jeden chleb w łodzi.
I upominał ich, mówiąc: baczcież, strzeżcie się kwasu Faryzeuszów i kwasu Herodowego.
I rozmawiali między sobą i rzekli: bo chleba nie mamy.
Co poznawszy Jezus, rzecze im: o czemże rozmawiacie? iż nie macie chleba? jeszczeż nie spostrzegacie i nie rozumiecie? jeszczeż zdrętwiałe jest wasze serce?
Oczy mając, nie widzicie, i uszy mając, nie słyszycie, i nie pamiętacie?
Gdym pięć chlebów połamał między pięć tysięcy ludzi, ileście pełnych koszów ułomków, zebrali? Rzekli mu: dwanaście.
A gdym siedem chlebów połamał między cztery tysiące ludzi, ileście koszów pełnych ułomków zebrali? A oni rzekli: siedem.
I rzekł im: jakżeż tedy nie rozumiecie?
I przyszedł do Betsaidy; i przywiedli do niego ślepego, prosząc, aby się go dotknął.
I ująwszy ślepego za rękę, wywiódł go za miasteczko, i plunąwszy na oczy jego, włożył nań ręce i pytał go, czy co widzi.
A on spójrzawszy w górę, rzekł: widzę ludzi; bo widzę chodzących, jakby drzewa.
Potem znowu włożył ręce na oczy jego, i kazał mu w górę spójrzeć; i został uzdrowiony na wzroku, tak że i zdaleka wszystkich jasno widział.
I odesłał go do domu, mówiąc: ani do tego miasteczka nie wchodź, ani nikomu z miasteczka nie powiadaj.
I wyszedł Jezus z uczniami swymi do wsi należących do Cezarei Filipa, i pytał w drodze uczniów swoich, mówiąc im: za kogóż mię poczytują ludzie?
A oni mu odpowiedzieli: jedni za Jana Chrzciciela, drudzy za Elijasza, a inni za jednego z proroków.
A on im rzekł: wy zaś za kogo mię poczytujecie? A odpowiadając Piotr rzekł mu: Tyś jest Chrystus.
I przykazał im, aby o nim nikomu nie powiadali.
I począł ich nauczać, że Syn człowieczy musi wiele ucierpieć, i odrzuconym być od starszych ludu, i od przedniejszych kapłanów, i od uczonych w Piśmie, i być zabitym, i po trzech dniach zmartwychwstać.
I mówił to otwarcie. I wziąwszy go Piotr na stronę, począł upominać.
Ale on obróciwszy się i ujrzawszy uczniów swoich, zgromił Piotra, mówiąc: idź precz odemnie, szatanie! albowiem ty myślisz nie o tem, co Boże, ale o tem, co ludzkie.
A przywoławszy lud i uczniów swoich, rzekł im: kto chce iść za mną, niech się zaprze siebie samego, i weźmie krzyż swój, i niech idzie za mną.
Albowiem kto chce życie swoje zachować, straci je; a kto straci życie swoje dla mnie i dla Ewangielii, ten je zachowa.
Bo cóż pomoże człowiekowi, choćby cały świat pozyskał, a na duszy swojej szkodę poniósł?
Albo co człowiek da w zamian za duszą swoją?
Albowiem kto się wstydzi mnie i słów moich między tym rodem cudzołożnym i grzesznym, tego się i Syn człowieczy wstydzić będzie, gdy przyjdzie w chwale Ojca swego z Aniołami świętymi.
I MÓWIŁ im: zaprawdę powiadam wam: są niektórzy z tych, co tu stoją, którzy nie zaznają śmierci, aż ujrzą, że królestwo Boże przyszło w mocy.
I po sześciu dniach wziął z sobą Jezus Piotra i Jakóba i Jana, i wprowadził ich na górę wysoką samych na osobność, i przemienił się przed nimi.
I szaty jego stały się lśniące, bardzo białe jak śnieg, jak ich blicharz na ziemi nie może wybielić.
I ukazał się im Elijasz z Mojżeszem, którzy rozmawiali z Jezusem.
I odpowiadając Piotr rzecze Jezusowi: Mistrzu! dobrze nam tu być; przeto zróbmy trzy namioty, tobie jeden, i Mojżeszowi jeden, i Elijaszowi jeden.
Albowiem nie wiedział, co ma powiedzieć; bo przestraszeni byli.
I stał się obłok, który ich zacienił; i przyszedł głos z obłoku, mówiący: Ten jest Syn mój miły, jego słuchajcie.
I wnet obejrzawszy się, już nikogo nie widzieli, tylko Jezusa samego przy nich.
A gdy zstępowali z góry, przykazał im, aby tego nikomu nie powiadali, co widzieli, aż Syn człowieczy zmartwychwstanie.
I zatrzymali to słowo u siebie, pytając się między sobą: co to jest zmartwychwstanie?
I pytali go, mówiąc: cóż tedy uczeni w Piśmie powiadają, że Elijasz ma przyjść pierwej?
A on odpowiadając rzekł im: Elijasz przyszedłszy pierwej, naprawi wszystko; oraz, jak napisano o Synu człowieczym, że musi wiele ucierpieć, i za nic być poczytanym.
Ale powiadam wam, że i Elijasz przyszedł, i uczynili mu, cokolwiek chcieli, jak o nim napisano.
I przyszedłszy do uczniów, ujrzał wiele ludu około nich, i uczonych w Piśmie spór wiodących z nimi.
I wnet lud wszystek ujrzawszy go, zdumiał się, i przybiegłszy, witali go.
I pytał uczonych w Piśmie: o cóż spór macie z nimi?
I odpowiadając jeden z ludu, rzekł: Nauczycielu! przywiodłem do ciebie syna swego, który ma ducha niemego.
Ten gdziekolwiek go napadnie, rwie go, a on się pieni i zgrzyta zębami i schnie; i mówiłem uczniom twoim, aby go wygnali; i nie mogli.
Lecz on odpowiadając mu, rzecze: o rodzie niewierny! dokądże z wami będę? i dokądże was cierpieć będę? przywiedźcie go do mnie.
I przywiedli go do niego; i skoro go ujrzał, zaraz go duch porwał, a on upadłszy na ziemię, przewracał się, pieniąc się.
I spytał ojca jego: od jak dawna to nań przypadło? A on powiedział: od dzieciństwa.
I często go rzucał i w ogień i w wodę, żeby go stracić; ale jeżeli co możesz, ratuj nas, zlitowawszy się nad nami.
Ale mu Jezus rzekł: owszem, jeżeli możesz wierzyć; wszystko jest możliwe wierzącemu.
I zaraz ojciec dziecięcia zawoławszy, rzekł ze łzami: wierzę, Panie! pomóż niedowiarstwu memu.
A widząc Jezus, iż się lud zbiega, zgromił ducha nieczystego, mówiąc mu: duchu niemy i głuchy! Ja ci rozkazuję, wynijdź z niego, i nie wchodź więcej weń.
I krzyknąwszy i bardzo go skręciwszy, wyszedł; i stał się jak umarły, tak że wielu mówiło, iż umarł.
Ale Jezus ująwszy go za rękę, podniósł go; i wstał.
I gdy wszedł w dom, pytali go na osobności uczniowie jego: czemuż my go wygnać nie mogliśmy?
I rzekł im: ten ród inaczej wyjść nie może, chyba przez modlitwę i post.
I stamtąd wyszedłszy, szli przez Galileję; a niechciał, aby kto wiedział.
Albowiem nauczał uczniów swoich, i mówił im: Syn człowieczy będzie wydany w ręce ludzkie, i zabiją go; ale gdy będzie zabity, dnia trzeciego zmartwychwstanie.
Lecz oni tych słów nie rozumieli; i bali się go spytać.
I przyszedł do Kapernaum, a będąc w domu, pytał ich: o czemżeście w drodze między sobą rozmawiali?
Lecz oni milczeli: albowiem rozmawiali między sobą w drodze, kto większy.
I usiadłszy, zawołał dwunastu i mówił im: jeśli kto chce być pierwszym, niech będzie ze wszystkich ostatnim i sługą wszystkich.
I wziąwszy dzieciątko, postawił je w pośrodku nich, a wziąwszy je na ręce, rzekł im:
Ktoby jedno z takich dziateczek przyjął w imieniu mojem, mnie przyjmuje; a ktoby mnie przyjął, nie mnie przyjmuje, ale tego, który mię posłał.
Tedy mu odpowiedział Jan, mówiąc: Nauczycielu! widzieliśmy jednego w imieniu twojem dyjabłów wyganiającego, który nie chodzi za nami, i zabroniliśmy mu, dlatego że nie chodzi za nami.
Ale Jezus rzekł: nie zabraniajcie mu; albowiem niemasz nikogo, coby czynił cuda w imieniu mojem, a mógł zaraz źle mówić o mnie.
Bo kto nie jest przeciwko nam, za nami jest.
Albowiem ktoby was napoił kubkiem wody w imieniu mojem, dla tego że jesteście Chrystusowymi, zaprawdę powiadam wam, nie straci zapłaty swojej.
A ktoby zgorszył jednego z tych małych, którzy we mnie wierzą, daleko lepiejby mu było, aby zawieszono kamień młyński u szyi jego i w morze go wrzucono,
I jeśli cię gorszy ręka twoja, odetnij ją; lepiej jest tobie ułomnym wnijść do żywota, niżeli dwie ręce mając, iść do piekła w ogień nieugaszony,
Gdzie robak ich nie umiera, i ogień nie gaśnie.
I jeśli cię noga twoja gorszy, odetnij ją; lepiej tobie jest chromym wnijść do żywota, niżeli dwie nogi mając, być wrzuconym do piekła w ogień nieugaszony,
Gdzie robak ich nie umiera, i ogień nie gaśnie.
I jeśli cię oko twoje gorszy, wyłup je; lepiej tobie jemookim wnijść do królestwa Bożego, niżeli dwoje oczu mając, być wrzuconym w ogień piekielny,
Gdzie robak ich nie umiera, i ogień nie gaśnie.
Albowiem każdy ogniem osolony będzie, i każda ofiara solą osolona będzie.
Dobra jest sól; ale jeśli się sól niesłoną stanie, czemże ją osolicie? Miejcież sól sami w sobie, i zachowajcie pokój między sobą.
I ODDALIWSZY się stamtąd, przyszedł do granic Judzkich przez Za-Jordanie; i zszedł się znowu do niego lud, i jak zwykle, uczył ich znowu.
I przystąpiwszy Faryzeusze, pytali go kusząc: czy godzi się mężowi żonę opuścić?
A on odpowiadając rzekł im: cóż wam przykazał Mojżesz?
A oni rzekli: Mojżesz pozwolił napisać list rozwodowy i opuścić ją.
I odpowiadając Jezus rzekł im: dla zatwardziałości serca waszego napisał wam to przykazanie;
Ale od początku stworzenia mężczyzną i niewiastą uczynił ich Bóg.
Dla tego opuści człowiek ojca swego i matkę, i przyłączy się do żony swojej,
I będą dwoje jednem ciałem. A tak już nie są dwoje, ale jedno ciało.
Co tedy Bóg złączył, człowiek niechaj nie rozłącza.
I w domu uczniowie jego znowu o toż samo go pytali.
I rzecze im: ktokolwiek opuści żonę swą i pojmie inną, cudzołoży względem niej;
I jeśli niewiasta opuści męża swego i pójdzie za drugiego, cudzołoży.
I przynoszono do niego dziatki, aby się ich dotykał; ale uczniowie gromili tych, którzy je przynosili;
Co ujrzawszy Jezus, rozgniewał się i rzekł im: dopuśćcie dziatkom przychodzić do mnie, i nie zabraniajcie im; albowiem takich jest królestwo Boże.
Zaprawdę powiadam wam: ktokolwiek nie przyjmie królestwa Bożego jak dzieciątko, nie wnijdzie do niego.
I wziąwszy je na ręce swoje, błogosławił je, kładąc na nie ręce.
I gdy on wychodził w drogę, przybiegł jeden, i upadłszy przed nim na kolana, pytał go: Nauczycielu dobry! cóż mam czynić, abym odziedziczył żywot wieczny?
Ale mu Jezus rzekł: dla czego mię nazywasz dobrym? Nikt nie jest dobry, tylko jeden, Bóg.
Przykazania znasz: Nie cudzołóż, nie zabijaj, nie kradnij, nie mów świadectwa fałszywego, nie oszukuj, czcij ojca twego i matkę.
A on odpowiadając rzekł mu: Nauczycielu! tegom wszystkiego przestrzegał od młodości swojej.
A Jezus spójrzawszy nań, umiłował go, i rzekł mu: jednego ci niedostaje; idź, sprzedaj co masz, i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie, i przyjdź tu i chodź za mną, wziąwszy krzyż.
A on niezadowolony z tej mowy, odszedł smutny, albowiem miał wiele majętności.
I spójrzawszy Jezus wkoło, rzecze do uczniów swoich: jakże trudno tym, którzy mają bogactwa, wnijść do królestwa Bożego!
A uczniowie zdumieli się na te słowa jego. Lecz Jezus znowu odpowiadając rzecze im: dziatki, jakże jest trudno tym, co ufają w bogactwa, wnijść do królestwa Bożego.
Łatwiej jest wielbłądowi przejść przez ucho igielne, niż bogatemu wnijść do królestwa Bożego.
A oni się tem więcej zdumiewali, mówiąc między sobą: i któż może być zbawiony?
A Jezus spójrzawszy na nich rzecze: u ludzi to niemożliwe, ale nie u Boga; albowiem u Boga wszystko jest możliwe.
I począł Piotr mówić do niego: oto, my opuściliśmy wszystko, i poszliśmy za tobą.
A Jezus odpowiadając rzekł: zaprawdę powiadam wam: niemasz nikogo, ktoby opuścił dom, albo braci, albo siostry, albo ojca, albo matkę, albo żonę, albo dzieci, albo role dla mnie i dla Ewangielii,
Żeby nie miał wziąć teraz w tym czasie stokroć tyle i domów, i braci, i sióstr, i matek, i dzieci, i ról, z prześladowaniem, a w przyszłym wieku żywota wiecznego.
A wielu pierwszych będzie ostatnimi, a ostatnich pierwszymi.
A byli w drodze, idąc do Jerozolimy i Jezus szedł przed nimi, i zdumiewali się, i idąc za nim, bali się. I znowu wziąwszy z sobą dwunastu, począł im powiadać, co nań przyjść ma,
Mówiąc: oto, idziemy do Jerozolimy, i Syn człowieczy będzie wydany przedniejszym kapłanom i uczonym w Piśmie, i osądzą go na śmierć, i wydadzą go poganom.
I naśmiewać się będą z niego, i ubiczują go, i będą nań plwali, i zabiją go; i dnia trzeciego zmartwychwstanie.
I przystąpili do niego Jakób i Jan, synowie Zebedeuszowi, mówiąc: Nauczycielu! chcemy, abyś nam uczynił, o co cię prosić będziemy.
A on im rzekł: cóż chcecie, abym wam uczynił?
A oni mu rzekli: daj nam, abyśmy jeden po prawicy twojej, a drugi po lewicy twojej siedzieli w chwale twojej.
A Jezus rzeki im: nie wiecie, o co prosicie. Możecież pić kielich, który ja piję, i chrztem, którym się ja chrzczę, być ochrzczeni?
A oni mu rzekli: możemy. A Jezus im rzekł: kielich wprawdzie, który ja piję, pić będziecie, i chrztem, którym się ja chrzczę, ochrzczeni będziecie;
Ale siedzieć po prawicy mojej, albo po lewicy mojej, nie moja rzecz jest dać; ale będzie dano tym, którym zgotowano.
I usłyszawszy to dziesięciu, poczęli się gniewać na Jakóba i na Jana.
Ale Jezus przywoławszy ich, rzecze im: wiecie, iż ci, którzy są uważani za książąt narodów, panują nad niemi, a możni wśród nich przewodzą im.
Lecz nie tak będzie między wami; ale ktobykolwiek chciał być wielkim między wami, będzie sługą waszym;
I ktobykolwiek z was chciał być pierwszym, będzie sługą wszystkich.
Bo i Syn człowieczy nie przyszedł, aby mu służono, ale aby służył, i aby dał życie swe na okup za wielu.
I przyszli do Jerycha; i gdy wychodził z Jerycha, on i uczniowie jego i lud mnogi, syn Tymeusza, Bartymeusz ślepy, siedział przy drodze żebrząc.
I usłyszawszy, że to jest Jezus Nazareński, począł wołać, mówiąc: Jezusie, Synu Dawida! zmiłuj się nade mną!
I gromiło go wielu, aby milczał; a on tem więcej wołał: Synu Dawida! zmiłuj się nade mną!
I stanąwszy Jezus, kazał go zawołać. I zawołali ślepego, mówiąc mu: ufaj, wstań, woła cię.
A on porzuciwszy płaszcz swój, wstał, i przyszedł do Jezusa.
I odpowiadając Jezus rzecze mu: cóż chcesz, abym ci uczynił? A ślepy rzekł mu: Mistrzu! abym przejrzał.
A Jezus mu rzekł: idź, wiara twoja uzdrowiła cię. I zaraz przejrzał, i szedł drogą za Jezusem.
I GDY się przybliżyli do Jerozolimy, do Betfagi i Betanii ku górze Oliwnej, posłał dwóch z uczniów swoich,
I rzekł im: idźcie do miasteczka, które jest przed wami, i wszedłszy do niego, niebawem znajdziecie oślę uwiązane, na którem nikt z ludzi nie siedział; odwiążcież i przywiedźcie mi je.
A jeśliby wam kto rzekł: cóż to czynicie? powiedzcie, iż go Pan potrzebuje; a zaraz je tu poszle.
Szli tedy i znaleźli oślę uwiązane u drzwi zewnątrz na ulicy, i odwiązali je.
I niektórzy z tych, co tam stali, mówili: cóż czynicie, że odwiązujecie oślę?
A oni im powiedzieli, jak im był rozkazał Jezus. I puścili ich.
I przywiedli oślę do Jezusa, i włożyli na nie szaty swoje; i wsiadł na nie.
A wielu słało szaty swoje na drodze; drudzy zaś obcinali gałązki z drzew i słali na drodze.
A ci co przed nim, i ci co za nim szli, wołali, mówiąc: Hosanna, błogosławiony, który przychodzi w imieniu Pańskiem!
Błogosławione królestwo ojca naszego Dawida, które przychodzi w imieniu Pańskiem! Hosanna na wysokościach!
I wjechał Jezus do Jerozolimy i wszedł do świątyni, i obejrzawszy wszystko, gdy już była wieczorna godzina, wyszedł do Betanii z dwunastoma.
I drugiego dnia, gdy wyszli z Betanii, łaknął.
I ujrzawszy zdaleka figowe drzewo, mające liście, przyszedł, czyby czasem na niem czego nie znalazł; i gdy do niego przyszedł, nic nie znalazł, tylko liście; bo nie był czas na figi.
I odpowiadając Jezus, rzekł mu: niechajże więcej na wieki nikt z ciebie owocu nie je. I słyszeli to uczniowie jego.
I przyszli do Jerozolimy; i wszedłszy Jezus do świątyni, począł wyganiać przedających i kupujących w świątyni, i poprzewracał stoły tych, co pieniędzmi handlowali, i stołki tych, co przedawali gołębie;
I nie dopuścił, żeby kto miał nieść naczynie przez świątynię.
I nauczał, mówiąc im: czyliż nie napisano: Dom mój domem modlitwy będzie nazwany od wszystkich narodów? a wyście uczynili z niego jaskinię zbójców.
A słyszeli to uczeni w Piśmie i przedniejsi kapłani, i szukali, jakby go stracić; albowiem się go bali, dla tego że wszystek lud zdumiewał się nad nauką jego.
I gdy nadszedł wieczór, wychodził z miasta.
I rano przechodząc mimo drzewa figowego, ujrzeli, iż uschło z korzenia.
I przypomniawszy sobie Piotr rzecze mu: Mistrzu! oto, figowe drzewo, któreś przeklął, uschło.
I Jezus odpowiadając rzecze im: miejcie wiarę w Boga.
Bo zaprawdę powiadam wam: ktobykolwiek rzekł tej górze: podnieś się i rzuć się w morze, a nie wątpiłby w sercu swojem, leczby wierzył, że się stanie, co mówi, stanie się mu, cokolwiek rzecze.
Przetoż powiadam wam: o cokolwiekbyście, modląc się, prosili, wierzcie, że otrzymacie, a stanie się wam.
I gdy stoicie modląc się, odpuśćcież, jeśli co przeciw komu macie, aby i Ojciec wasz, który jest w niebiesiech, odpuścił wam przewinienia wasze.
Bo jeśli wy nie odpuścicie, i Ojciec wasz, który jest w niebiesiech, nie odpuści wam przewinień waszych.
I przyszli znowu do Jerozolimy. I gdy się on przechadzał po świątyni, przystąpili do niego przedniejsi kapłani i uczeni w Piśmie i starsi.
I mówili do niego: jakąż mocą to czynisz? i kto ci dał tę moc, abyś to czynił?
A Jezus odpowiadając rzekł im: spytam i ja was o jedną rzecz; odpowiedzcież mi, a powiem wam, jaką mocą to czynię.
Chrzest Jana czy z nieba był, czy z ludzi? Odpowiedzcie mi.
I myśleli sami w sobie, mówiąc: jeśli powiemy, z nieba, rzecze: czemuście mu tedy nie uwierzyli?
Jeżeli zaś powiemy: z ludzi, bali się ludu; bo wszyscy Jana mieli za prawdziwego proroka.
Tedy odpowiadając rzekli Jezusowi: niewiemy. A Jezus odpowiadając rzekł im: i ja wam nie powiem, jaką mocą to czynię.
I POCZĄŁ do nich mówić w podobieństwach: Człowiek pewien zasadził winnicę, i ogrodził ją płotem, i wkopał tłocznię, i zbudował strażnicę, i oddał ją robotnikom, i odjechał.
I w czasie właściwym posłał sługę do robotników, aby od robotników odebrał z owoców onej winnicy.
Lecz oni pojmawszy zbili go, i odesłali z niczem.
I znowu posłał do nich drugiego sługę, którego obrzuciwszy kamieniami, zranili w głowę, i odesłali zelżonego.
I znowu innego posłał; i tego zabili, i wielu innych, z których jednych zbili, a drugich pozabijali.
Mając tedy jeszcze jedynego syna swego miłego, posłał na ostatek do nich i tego, mówiąc: uszanują syna mego.
Owi zaś robotnicy rzekli do siebie: to jest dziedzic; pójdźcie, zabijmy go, i naszem będzie dziedzictwo.
I wziąwszy go zabili, i wyrzucili precz z winnicy.
Cóż tedy uczyni pan winnicy? Przyjdzie i potraci robotników, i winnicę odda innym.
Czyliście nie czytali tego Pisma: Kamień, który odrzucili budujący, ten stał, się kamieniem węgielnym?
Od Pana się to stało i dziwne jest w oczach naszych.
I starali się go pojmać, lecz bali się ludu; bo poznali, iż przeciwko nim owo podobieństwo powiedział. I zaniechawszy go, odeszli.
I posłali do niego niektórych z Faryzeuszów i Herodyjanów, aby go usidlili w mowie.
A oni przyszedłszy rzekli mu: Nauczyciela! wiemy, żeś jest szczery i nie zważasz na nikogo; albowiem nie patrzysz na osobę ludzką, ale według prawdy drogi Bożej nauczasz; czy godzi się dawać czynsz cesarzowi, czy nie? Mamyż go dać, czy nie dać?
A on poznawszy obłudę ich, rzekł im: czemuż mię kusicie? Przynieście mi pieniądz, abym go obejrzał.
Tedy mu przynieśli; a on im rzekł: czyjże to jest obraz i napis? A oni mu powiedzieli: cesarski.
I odpowiadając Jezus rzekł im: oddawajcież tedy, co jest cesarskiego, cesarzowi, i co jest Bożego, Bogu. I dziwowali mu się.
I przyszli do niego Saduceusze, którzy mówią, ii niemasz zmartwychwstania, i pytali go, mówiąc:
Nauczycielu! Mojżesz nam napisał, jeśli czyj brat umrze, i zostawi żonę, a dziatek nie zostawi, żeby brat jego pojął żonę jego i wzbudził potomstwo bratu swemu.
Było tedy siedmiu braci; i pierwszy pojąwszy żonę, umarł, i nie zostawił potomstwa;
I drugi pojąwszy ją, umarł, lecz i on nie zostawił potomstwa; także i trzeci.
A tak ją pojęło siedmiu braci, i nie zostawili potomstwa. Na ostatek po wszystkich umarła i niewiasta.
Przy zmartwychwstaniu tedy, gdy powstaną, któregoż z nich będzie żoną? bo siedmiu ich miało ją za żonę.
I odpowiadając Jezus rzekł im; czyliż nie dlatego błądzicie, że nie znacie Pisma, ani mocy Bożej?
Albowiem gdy zmartwychwstaną, ani się żenić, ani za mąż wychodzić nie będą; ale są jak Aniołowie w niebiesiech.
O umarłych zaś, że będą wzbudzeni, nie czytaliścież w księdze Mojżesza przy krzaku, jak Bóg do niego mówił i rzekł: Jam jest Bóg Abrahama, Bóg Izaaka, i Bóg Jakóba?
Bóg nie jest Bogiem umarłych, ale Bogiem żywych; wy przeto bardzo błądzicie.
I przystąpiwszy jeden z uczonych w Piśmie, który słyszał ich rozprawiających, a wiedząc, że im dobrze odpowiedział, spytał go: jakie jest najpierwsze ze wszystkich przykazań?
A Jezus mu odpowiedział: najpierwsze ze wszystkich przykazań: Słuchaj, Izraelu! Pan, Bóg nasz, Pan jeden jest.
I będziesz miłował Pana, Boga twego, ze wszystkiego serca swego, i ze wszystkiej duszy swojej, i ze wszystkiej myśli swojej, i ze wszystkiej siły swojej; to jest pierwsze przykazanie.
I wtóre temu podobne: Będziesz miłował bliźniego swego jak siebie samego. Większego przykazania innego nad to niemasz.
I rzekł mu uczony w Piśmie: Nauczycielu! zaprawdę dobrześ powiedział, iż jeden jest Bóg, a niemasz inszego oprócz niego.
I miłować go ze wszystkiego serca, i ze wszystkiej myśli, i ze wszystkiej duszy, i ze wszystkiej siły, i miłować bliźniego jak siebie samego, więcej jest nad wszystkie całopalenia i ofiary.
I widząc Jezus, że on mądrze odpowiedział, rzekł mu: nie dalekoś jest od królestwa Bożego. I nie śmiał go już nikt pytać.
I odpowiadając Jezus rzekł, nauczając w świątyni: jakże powiadają uczeni w Piśmie, iż Chrystus jest synem Dawida?
Bo sam Dawid przez Ducha Świętego powiedział: Rzekł Pan Panu memu: siądź po prawicy mojej, aż położę nieprzyjaciół twoich podnóżkiem nóg twoich.
Sam więc Dawid nazywa go Panem, jakże tedy jest synem jego? A lud mnogi rad go słuchał.
I mówił do nich w nauce swojej: strzeżcie się uczonych w Piśmie, którzy chcą w długich szatach chodzić, i być pozdrawiani na rynkach,
I na przedniejszych stołkach siadać w bóżnicach, i pierwsze miejsca mieć na wieczerzach,
Którzy pożerają domy wdów, i to pod pokrywką długich modlitw. Ci odniosą cięższy sąd.
A Jezus siedząc naprzeciw skarbnicy, przypatrywał się, jak lud rzucał pieniądze do skarbnicy, i jak wielu bogatych wiele rzucało.
I przyszedłszy jedna wdowa uboga, wrzuciła dwa drobne pieniążki, co czyni grosz.
I przywoławszy uczniów swoich, rzecze im: zaprawdę powiadam wam, że ta uboga wdowa więcej wrzuciła, niżeli ci wszyscy, którzy rzucali do skarbnicy.
Wszyscy bowiem z tego, co im zbywało, wrzucili; ale ta z ubóstwa swego wszystko, co miała wrzuciła, wszystką żywność swoją.
I GDY on wychodził ze świątyni, rzecze mu jeden z uczniów jego: Nauczycielu! patrz, jakie to kamienie i jakie zabudowania.
I odpowiadając Jezus rzekł mu: widzisz te wielkie zabudowania? Nie zostanie kamień na kamieniu, któryby nie był rozwalony.
I gdy siedział na górze Oliwnej naprzeciw świątyni, pytali go na osobności Piotr i Jakób i Jan i Andrzej:
Powiedz nam, kiedy się to stanie, i co za znak, kiedy się to wszystko ma spełnić?
A Jezus odpowiadając im, począł mówić: patrzcie, aby was kto nie zwiódł.
Albowiem wielu przyjdzie pod imieniem mojem, mówiąc: jam jest, i wielu zwiodą.
Gdy tedy usłyszycie wojny i wieści o wojnach, nie trwóżcie się; albowiem to stać się musi; ale jeszcze nie koniec.
Albowiem powstanie naród przeciwko narodowi, i królestwo przeciwko królestwu, i będą miejscami trzęsienia ziemi, i głód, i zamieszanie.
Początki to boleści. Ale wy miejcie się sami na baczności, albowiem wydawać was będą do Rady i do zgromadzeń; będą was bić, i przed starostami i królami stawiani będziecie dla mnie, na świadectwo przeciwko nim.
I potrzeba, aby u wszystkich narodów wprzód opowiadana była Ewangielija.
A gdy wydając powiodą was, nie troszczcie się wprzód, co mówić macie, i nie przemyśliwajcie, ale co wam będzie dano onejże godziny, to mówcie; albowiem nie wy jesteście, którzy mówicie, ale Duch Święty.
A wyda brat brata na śmierć, i ojciec syna; i powstaną dzieci przeciwko rodzicom, i będą ich zabijali.
I będziecie w nienawiści u wszystkich dla imienia mego; ale kto wytrwa do końca, ten będzie zbawiony.
Gdy tedy ujrzycie obrzydliwość spustoszenia, opowiedzianą przez proroka Danijela, stojącą, gdzie stać nie miała, (kto czyta, niechaj uważa!) wtedy ci, którzy będą w ziemi Judzkiej, niech uciekają na góry;
A kto na dachu, niech nie zstępuje do domu, i nie wchodzi, aby co wziąć z domu swego;
I kto na roli, niech się nie wraca nazad, aby wziąć szatę swoją.
A biada brzemiennym i piersiami karmiącym w one dni!
Módlcie się tedy, aby ucieczka wasza nie była w zimie.
Albowiem będą te dni takiem uciśnieniem, jakiego od początku stworzenia, które stworzył Bóg, aż dotąd nie było, i nie będzie.
A jeśliby Pan nie skrócił onych dni, nie byłoby żadne ciało ocalone; lecz dla wybitnych, których wybrał, skrócił dni one.
I wtedy jeśliby wam kto rzekł: oto, tu jest Chryste, albo oto tam, nie wierzcie.
Albowiem powstaną fałszywi Chrystusowie i fałszywi prorocy, i czynić będą znaki i cuda ku zwiedzeniu, jeżeli można, i wybranych.
Wy tedy strzeżcie się; otóż przepowiedziałem wam wszystko.
Ale w one dni po utrapieniu onem, zaćmi się słońce, i księżyc nie da jasności swojej.
I gwiazdy niebieskie będą padały, a moce, które są na niebie, poruszą się.
A wtedy ujrzą Syna człowieczego, przychodzącego w obłokach z mocą wielką i z chwałą.
I wtedy poszle Aniołów swoich, i zgromadzi wszystkich wybranych swoich od czterech wiatrów, od krańców ziemi aż do krańców nieba.
A od figowego drzewa uczcie się tego podobieństwa: gdy się już gałąź jego odmładza i liście wypuszcza, poznajecie, iż blizko jest lato.
Tak i wy, gdy ujrzycie, że się to dzieje, wiedzcie, że blizko jest przede drzwiami.
Zaprawdę powiadam wam, że nie przeminie to pokolenie, aż się to wszystko stanie.
Niebo i ziemia przeminą, ale słowa moje nie przeminą.
Lecz o onym dniu i godzinie nikt nie wie, ani Aniołowie, którzy są w niebie, ani Syn, tylko Ojciec.
Patrzcież, czuwajcie i módlcie się; bo nie wiecie, kiedy ten czas będzie.
Jak człowiek, który odjeżdżając zostawił dom swój, i rozdał urzędy sługom swoim, i każdemu robotę jego, i odźwiernemu przykazał, aby czuwał.
Czuwajcież tedy, (bo nie wiecie, kiedy pan domu przyjdzie, czy z wieczora, czy o północy, czy gdy kur pieje, czy rano).
By niespodzianie przyszedłszy, nie znalazł was śpiącymi.
A co wam mówię, wszystkim mówię: czuwajcie!
A PO dwóch dniach była Wielkanoc i święto Przaśników; i szukali przedniejsi kapłani i uczeni w Piśmie, jakby go zdradą pojmać i zabić.
Lecz mówili: nie w święto, aby czasem nie było rozruchu między ludem.
I gdy on był w Betanii, w domu Szymona trędowatego, i siedział u stołu, przyszła niewiasta, mając słoik alabastrowy olejku nardowego czystego, bardzo drogiego, i stłukłszy słoik alabastrowy, wylała go na głowę jego.
A gniewali się niektórzy sami w sobie, mówiąc: na cóż się stała strata tego olejku?
Albowiem można było to sprzedać drożej niż za trzysta groszy, i rozdać ubogim; i szemrali przeciwko niej.
Ale Jezus rzekł: dajcie jej pokój; dla czego jej przykrość wyrządzacie? Dobry uczynek spełniła względem mnie.
Albowiem ubogich zawsze macie z sobą, i kiedykolwiek chcecie, możecie im dobrze czynić; ale mnie nie zawsze mieć będziecie.
Ona, co mogła, to uczyniła; uprzedziła, aby ciało moje namaścić ku pogrzebowi.
Zaprawdę powiadam wam: gdziekolwiek będzie ogłaszana ta Ewangielija po całym świecie, i to, co ona uczyniła, będzie opowiadane na pamiątkę jej.
I Judasz Iskaryjot, jeden z dwunastu, odszedł do przedniejszych kapłanów, aby go im wydać.
Co oni usłyszawszy, uradowali się, i obiecali dać mu pieniądze; i szukał, jakby go sposobnego czasu wydać.
I pierwszego dnia Przaśników, gdy baranka wielkanocnego zabijano, rzekli mu uczniowie jego: gdzie chcesz, abyśmy poszedłszy przygotowali, byś pożywał baranka wielkanocnego?
I posłał dwóch z uczniów swoich, i rzekł im: idźcie do miasta, i spotka się z wami człowiek, niosący dzban wody; idźcież za nim.
A tam, dokąd wnijdzie, powiedzcie gospodarzowi: Nauczyciel mówi: gdzież jest gospoda, gdziebym jadł baranka wielkanocnego z uczniami swoimi?
I on wskaże wam pokój wielki usłany i gotowy, tam przygotujcie nam.
I wyszli uczniowie jego, i przyszli do miasta, i znaleźli tak, jak im powiedział, i przygotowali baranka wielkanocnego.
I gdy nadszedł wieczór, przyszedł z dwunastoma.
A gdy siedzieli i jedli, rzekł Jezus: zaprawdę powiadam wam, iż jeden z was, jedzący ze mną, wyda mię.
I poczęli się smucić i mówić do niego jeden po drugim: wszak nie ja? A inny: wszak nie ja?
Lecz on odpowiadając rzekł im: jeden z dwunastu, który ze mną macza w misie.
Wprawdzie Syn człowieczy odchodzi, jak o nim napisano; ale biada człowiekowi temu, przez którego Syn człowieczy będzie wydany! dobrzeby mu było, gdyby się był nie narodził człowiek ten.
I gdy oni jedli, wziąwszy Jezus chleb, i pobłogosławiwszy, łamał i dał im, mówiąc: bierzcie, jedzcie, to jest ciało moje.
I wziąwszy kielich, i podziękowawszy, dał im; i pili z niego wszyscy;
I rzekł im: to jest krew moja nowego testamentu, która się za wielu wylewa.
Zaprawdę powiadam wam, iż nie będę więcej pił z owocu winnej latorośli, aż do dnia onego, gdy go będę pił nowy w królestwie Bożem.
I zaśpiewawszy pieśń, wyszli na górę Oliwną.
I rzecze im Jezus: wszyscy zgorszycie się ze mnie tej nocy; bo napisano: Uderzę pasterza, i będą rozproszone owce.
Lecz gdy zmartwychwstanę, poprzedzę was do Galilei.
A Piotr rzekł do niego: choćby się wszyscy zgorszyli, ale ja nie.
I rzecze mu Jezus: zaprawdę powiadam ci, iż dziś tej nocy, pierwej niż dwakroć kur zapieje, trzykroć się mię zaprzesz.
Ale on tem bardziej mówił: choćbym miał umrzeć z tobą, nie zaprę się ciebie. Tak samo i wszyscy mówili.
I przyszli na miejsce, które zwano Gietsemane; i rzekł do uczniów swoich: siedźcie tu, dopóki się modlić będę.
I wziąwszy z sobą Piotra i Jakóba i Jana, począł się lękać i trwożyć;
I rzekł im: bardzo jest smętna dusza moja aż do śmierci; zostańcie tu i czuwajcie.
A postąpiwszy trochę, padł na ziemię i modlił się, aby, jeśli można, minęła go ta godzina;
I rzekł: Abba, Ojcze! wszystko Ci jest możliwe, oddal ten kielich odemnie; wszakże nie to, co ja chcę, ale co Ty.
I przyszedł, i znalazł ich śpiącymi, i rzekł Piotrowi: Szymonie, śpisz? nie mogłeś czuwać jednej godziny?
Czuwajcie i módlcie się, abyście nie popadli w pokuszenie; duch wprawdzie jest chętny, ale ciało mdłe.
I odszedłszy znowu, modlił się, też same słowa mówiąc.
I wróciwszy, znalazł ich znowu śpiącymi (bo oczy ich były obciążone), i nie wiedzieli, co mu odpowiedzieć.
I przyszedł trzeci raz, i rzekł im: wy jeszcze śpicie i odpoczywacie! dosyć! przyszła godzina, oto, wydany zostaje Syn człowieczy w ręce grzeszników.
Wstańcie, pójdźmy! oto, ten, który mię wydaje, przybliża się.
I zaraz, gdy on jeszcze mówił, przyszedł Judasz, jeden z dwunastu, a z nim wielka zgraja z mieczami i z kijami, od przedniejszych kapłanów, i od uczonych w Piśmie, i od starszych.
A ten, który go wydawał, dał im był znak, mówiąc: którego pocałuję, ten jest; imajcie go, i wiedźcie ostrożnie.
A przyszedłszy, zaraz przystąpił do niego, i rzecze: Mistrzu, Mistrzu! i pocałował go.
A oni rzucili się na niego, i pojmali go.
A jeden z tych, co tam stali, dobywszy miecza, uderzył sługę najwyższego kapłana i uciął mu ucho.
I odpowiadając Jezus rzekł im: jak na zbójcę wyszliście z mieczami i z kijami, pojmać mię.
Codzień bywałem u was w świątyni, ucząc, i nie pojmaliście mię; ale potrzeba, aby się wypełniły Pisma.
I opuściwszy go, wszyscy uciekli.
A jeden jakiś młodzieniec szedł za nim, odziany w prześcieradło na nagie ciało; i pochwycili go młodzieńcy.
Ale on puściwszy prześcieradło, nago uciekł od nich.
I przywiedli Jezusa do najwyższego kapłana; i zeszli się do niego wszyscy przedniejsi kapłani, i starsi, i uczeni w Piśmie.
A Piotr szedł za nim zdaleka aż do dworu najwyższego kapłana, i siedział ze sługami, grzejąc się u ognia.
Ale przedniejsi kapłani i cała Rada szukali przeciwko Jezusowi świadectwa, aby go na śmierć skazać; i nie znajdywali.
Albowiem wielu fałszywie świadczyło przeciwko niemu; ale świadectwa ich nie były zgodne.
I niektórzy powstawszy, fałszywie świadczyli przeciwko niemu, mówiąc:
Myśmy słyszeli, jak mówił: ja rozwalę tę świątynię rękami uczynioną, i we trzech dniach zbuduję inną, nie rękami uczynioną.
Lecz i tak świadectwo ich nie było zgodne.
I stanąwszy w pośrodku najwyższy kapłan, pytał Jezusa, mówiąc: nic nie odpowiadasz? cóż to ci przeciwko tobie świadczą?
A on milczał i nic nie odpowiedział. Znowu go pytał najwyższy kapłan, i rzekł mu: czyś ty Chrystus, Syn Błogosławionego?
A Jezus rzekł: Jam jest; i ujrzycie Syna człowieczego, siedzącego na prawicy Majestatu, i przychodzącego z obłokami niebieskiemi.
Tedy najwyższy kapłan rozdarłszy szaty swoje, rzekł: po cóż jeszcze potrzebujemy świadków?
Słyszeliście bluźnierstwo. Cóż się wam zdaje? A oni wszyscy osądzili go winnym śmierci.
I poczęli niektórzy nań plwać, i zakrywać oblicze jego, i bić go pięściami, i mówić mu: prorokuj! A słudzy policzkowali go.
I gdy Piotr był na podwórzu na dole, przyszła jedna z dziewek najwyższego kapłana;
I widząc Piotra grzejącego się, spojrzała nań, i rzekła: i tyś był z tym Nazareńczykiem Jezusem.
Ale on się zaparł, mówiąc: nie wiem i nie rozumiem, co mówisz. I wyszedł z podwórza do przysionka, i kur zapiał.
Tedy dziewka ujrzawszy go znowu, zaczęła mówić do tych, którzy tam stali: to jest jeden z nich.
A on znowu zaparł się. I po małej chwilce znowu ci, co tam stali, rzekli Piotrowi: prawdziwie z nich jesteś, boś także Galilejczyk, i mowa twa podobna jest.
A on się począł kląć i przysięgać, mówiąc: nie znam człowieka tego, o którym mówicie.
I powtóre kur zapiał. I wspomniał Piotr na słowa, które mu był powiedział Jezus: pierwej niż kur dwakroć zapieje, trzykroć się mię zaprzesz. I wyszedłszy, płakał.
A ZARAZ nad rankiem przedniejsi kapłani ze starszymi i uczonymi w Piśmie i cała Rada naradziwszy się, związali Jezusa, i zaprowadzili go, i oddali Piłatowi.
I pytał go Piłat: tyżeś jest król Żydowski? A on mu odpowiadając rzekł: ty powiadasz.
I oskarżali go przedniejsi kapłani o wiele rzeczy.
Tedy go znowu pytał Piłat, mówiąc: nic nie odpowiadasz? Patrz, jak wiele przeciwko tobie świadczą.
A Jezus nic nie odpowiedział, tak iż się Piłat dziwował.
A na święto wypuszczał im zwykle jednego więźnia, o którego prosili.
A był jeden, zwany Barabasz, uwięziony z tymi, co rozruch czynili i w rozruchu zabójstwo popełnili.
I tłum począł krzyczeć i prosić, aby uczynił im tak, jak zawsze czynił.
A Piłat im odpowiedział, mówiąc: chcecież, abym wam wypuścił króla Żydowskiego?
Wiedział bowiem, że go z nienawiści wydali przedniejsi kapłani.
Ale przedniejsi kapłani podburzali lud, iżby im raczej Barabasza wypuścił.
A odpowiadając Piłat rzekł im znowu: cóż tedy chcecie, abym uczynił z tym, którego nazywacie królem Żydowskim?
A oni znowu zawołali: ukrzyżuj go!
A Piłat rzekł do nich: cóż więc złego uczynił? Ale oni tem bardziej wołali: ukrzyżuj go!
A Piłat, chcąc ludom zadosyć uczynić, wypuścił im Barabasza, a Jezusa ubiczowawszy wydał, aby był ukrzyżowany.
A żołnierze wprowadzili go do dworu, to jest do ratusza, i zwołali całą rotę.
I oblekli go w purpurę, i uplótłszy koronę z ciernia, włożyli nań;
I poczęli go pozdrawiać, mówiąc: bądź pozdrowiony, królu Żydowski!
I bili go w głowę trzciną, i plwali nań, i upadając na kolana, oddawali mu pokłon.
I gdy się z niego naśmieli, zdjęli z niego purpurę i oblekli go w szaty jego własne, i poprowadzili, żeby go ukrzyżować.
I przymusili przechodzącego niejakiego Szymona Cyrenejczyka, idącego z pola, ojca Aleksandra i Rufa, aby niósł krzyż jego.
I przywiedli go na miejsce Golgota, co się wykłada; miejsce trupich głów.
I dawali mu pić wino z mirrą; ale nie przyjął.
I ukrzyżowawszy go, rozdzielili szaty jego, rzucając los o nie, co kto miał wziąć.
A była trzecia godzina, i ukrzyżowali go.
Był też napis winy jego napisany: Król Żydowski.
Ukrzyżowali też z nim dwóch zbójców, jednego po prawicy i jednego po lewicy jego.
I wypełniło się Pismo, które mówi: I ze złoczyńcami policzony był.
A ci, którzy mimo przechodzili , bluźnili przeciwko niemu, kiwając głowami swemi i mówiąc: hej! ty, który rozwalasz świątynię i we trzech dniach budujesz ją,
Ratuj siebie samego, i zstąp z krzyża!
Także i przedniejsi kapłani z uczonymi w Piśmie naśmiewając się mówili jedni do drugich: innych ratował, a siebie samego ratować nie może.
Niechże ten Chrystus, ten król Izraelski, zstąpi teraz z krzyża, abyśmy ujrzeli i uwierzyli. I ci, co z nim byli ukrzyżowani, urągali mu.
A gdy była godzina szósta, stała się ciemność po wszystkiej ziemi aż do godziny dziewiątej.
A o godzinie dziewiątej zawołał Jezus głosem wielkim, mówiąc: Eloi, Eloi, lamina sabachtani! co się wykłada: Boże mój, Boże mój, czemuś mię opuścił?
I niektórzy z tych, co tam stali, usłyszawszy to, mówili: oto, Elijasza woła.
A jeden pobiegłszy, napełnił gąbkę octem, i włożywszy ją na trzcinę, dał mu pić, mówiąc: pozwólcie, zobaczmy, czy przyjdzie Elijasz, żeby go zdjąć.
Ale Jezus zawoławszy głosem wielkim, oddał ducha,
I rozerwała się zasłona świątyni na dwoje od góry aż do dołu.
Tedy widząc setnik, który stał naprzeciwko niego, że tak wołając oddał ducha, rzekł: prawdziwie człowiek ten był Synem Bożym.
Były też i niewiasty zdaleka się przypatrujące, między któremi była Maryja Magdalena, i Maryja, matka Jakóba małego i Jozesa, i Salomea,
Które, gdy jeszcze był w Galilei, chodziły za nim i posługiwały mu, i wiele innych, które z nim przyszły do Jerozolimy.
A gdy już był wieczór, ponieważ był dzień przygotowania, który jest przed sabatem,
Przyszedł Józef z Arymatyi, znakomity radny pan, który też sam oczekiwał królestwa Bożego, i śmiało wszedł do Piłata i prosił o ciało Jezusa.
A Piłat się dziwował, że już umarł; i zawoławszy setnika, pytał go, czy dawno umarł?
I dowiedziawszy się od setnika, darował ciało Józefowi.
A on kupiwszy prześcieradło, i zdjąwszy go, obwinął w prześcieradło, i złożył go w grobie, który był wykuty w opoce, i przywalił otwór grobowy kamieniem.
Ale Maryja Magdalena i Maryja, matka Jozesa, patrzały, gdzie go kładą.
I GDY minął sabat, Maryja Magdalena, i Maryja, matka Jakóba, i Salomea nakupiły wonności, żeby pójść i namaścić go.
I bardzo rano pierwszego dnia tygodnia przyszły do grobu, gdy już weszło słońce.
I mówiły do siebie: któż nam odwali kamień od otworu grobowego?
I spójrzawszy obaczyły, że kamień był odwalony; albowiem był bardzo wielki.
I wszedłszy w grób, ujrzały młodzieńca, siedzącego po prawej stronie, odzianego w szatę białą; i zlękły się.
Ale on rzekł im: nie lękajcie się; szukacie Jezusa Nazareńskiego, ukrzyżowanego; wstał z martwych, niemasz go tu; oto miejsce, gdzie był położony.
Ale idźcie i powiedzcie uczniom jego, i Piotrowi, że was poprzedza do Galilei; tam go ujrzycie, jak wam powiedział.
I wyszedłszy prędko, uciekły od grobu, albowiem zdjęło je drżenie i przerażenie, i nikomu nic nie powiadały, bo się bały.
A zmartwychwstawszy rano pierwszego dnia tygodnia, ukazał się naprzód Maryi Magdalenie, z której był wygnał siedmiu dyjabłów.
Ona poszła i oznajmiła tym, co z nim bywali, którzy się smucili i płakali.
I oni usłyszawszy, że żyje i był widziany od niej, nie wierzyli.
A potem dwom z nich idącym ukazał się w innej postaci, gdy szli przez pole.
I oni poszli i opowiedzieli drugim; i tym nie uwierzyli.
Naostatek ukazał się onym jedenastu, gdy siedzieli u stołu, i wyrzucał im niedowiarstwo ich i zatwardziałość serca, że tym, którzy go widzieli zmartwychwstałego, nie uwierzyli.
I rzekł im: idąc na wszystek świat, głoście Ewangieliję wszystkiemu stworzeniu.
Kto uwierzy i ochrzci się, zbawiony będzie; ale kto nie uwierzy, będzie potępiony.
A znaki, które towarzyszyć będą tym, co uwierzą, będą takie: w imieniu mojem dyjabłów wyganiać będą, nowemi językami mówić będą;
Węże brać będą, a choćby co śmiertelnego wypili, nie zaszkodzi im; na chorych ręce kłaść będą, a wyzdrowieją.
Tedy Pan przestawszy z nimi mówić, wzięty został do nieba, i usiadł po prawicy Bożej.
A oni poszli, i kazali wszędzie; a Pan im pomagał, i słowa ich potwierdzał znakami, które im towarzyszyły. Amen.
GDY się wielu podjęło spisać opowiadanie spraw, o których my zupełną pewność mamy,
Gdyż nam podali ci, którzy od początku sami widzieli i sługami słowa byli,
Postanowiłem i ja, wszystkiego z początku pilnie doszedłszy, tobie to porządkiem opisać, zacny Teofilu!
Abyś poznał pewność tych rzeczy, których cię nauczono.
Był za dni Heroda, króla Judzkiego, pewien kapłan, imieniem Zacharyjasz, z przemiany Abijaszowej, i żona jego była z córek Aaronowych, której imię było Elżbieta.
A byli oboje sprawiedliwymi przed obliczem Bożem, chodząc we wszystkich przykazaniach i ustawach Pańskich bez nagany.
I nie mieli potomstwa, dlatego że Elżbieta była niepłodna, i byli oboje podeszłymi w dniach swoich.
Stało się tedy, gdy odprawiał urząd kapłański w porządku przemiany swojej przed Bogiem,
Że według zwyczaju urzędu kapłańskiego przyszła nań kolei, aby kadził, wszedłszy do świątyni Pańskiej.
I całe mnóstwo ludu było na dworze, modląc się w godzinę kadzenia.
I ukazał mu się Anioł Pański, stojący po prawej stronie ołtarza, na którym kadzono.
I zatrwożył się Zacharyjasz, ujrzawszy go, i bojaźń przypadła nań.
I rzekł do niego Anioł: nie bój się, Zacharyjaszu! bo wysłuchaną została modlitwa twoja, i Elżbieta, żona twoja, urodzi ci syna, i nadasz mu imię Jan.
I będziesz miał radość i wesele, i wielu z narodzenia jego radować się będzie.
Albowiem będzie wielkim przed obliczem Pańskiem; wina i napoju mocnego pić nie będzie, i Duchem Świętym będzie napełniony zaraz z żywota matki swojej.
I wielu z synów Izraelskich nawróci ku Panu, Bogu ich.
I on pójdzie wprzód przed obliczem jego w duchu i w mocy Elijaszowej, aby obrócić serca ojców ku dzieciom, i niewierzących ku roztropności sprawiedliwych, aby przysposobić Panu lud gotowy.
I rzekł Zacharyjasz do Anioła: po czemże to poznam? bom ja jest stary, a żona moja podeszła w dniach swoich.
I odpowiadając Anioł rzekł mu: jam jest Gabryjel, który stoję przed obliczem Bożem, i posłany jestem, abym mówił do ciebie i zwiastował ci tę dobrą nowinę.
I oto, oniemiejesz i nie będziesz mógł mówić aż do dnia, którego się to stanie, dlatego żeś nie uwierzył słowom moim, które się wypełnią czasu swego.
A lud oczekiwał Zacharyjasza; i dziwowali się, że tak długo bawi w świątyni.
A wyszedłszy nie mógł do nich mówić; i poznali, że widzenie miał w świątyni, bo im przez znaki ukazywał; i pozostał niemym.
I stało się, gdy się wypełniły dni służby jego, że odszedł do domu swego.
A po tych dniach poczęła Elżbieta, żona jego, i kryła się przez pięć miesięcy, mówiąc:
Tak mi Pan uczynił w dniach, w których na mnie wejrzał, aby odjąć hańbę moją między ludźmi.
A w miesiącu szóstym posłany był Anioł Gabryjel od Boga do miasta Galilejskiego, które zwano Nazaret,
Do Panny poślubionej mężowi, któremu imię było Józef, z domu Dawidowego, a imię Panny, Maryja.
I wszedłszy Anioł do niej, rzekł: bądź pozdrowiona, łaską udarowana; Pan z tobą; błogosławionaś ty między niewiastami.
Ale ona ujrzawszy go, zatrwożyła się na słowa jego, i myślała, coby to było za pozdrowienie.
I rzekł jej Anioł: nie bój się, Maryjo! albowiem znalazłaś łaskę u Boga.
I oto, poczniesz w żywocie, i urodzisz syna, i nadasz mu imię Jezus.
Ten będzie wielkim, i Synem Najwyższego będzie nazwany, i da mu Pan Bóg tron Dawida, ojca jego,
I będzie królował nad domem Jakóbowym na wieki, a królestwu jego nie będzie końca.
A Maryja rzekła do Anioła: jak się to stanie, kiedy męża nie znam?
I odpowiadając Anioł rzekł jej: Duch Święty zstąpi na cię, i moc Najwyższego zacieni cię; przetoż i to święte, co się z ciebie narodzi, nazwane będzie Synem Bożym.
I oto, Elżbieta krewna twoja, także poczęła syna w starości swojej, i ten miesiąc jest szósty dla niej, którą nazywają niepłodną.
Bo u Boga będzie miało moc każde słowo.
Maryja zaś rzekła: oto, ja służebnica Pańska; niech mi się stanie według słowa twego. I odszedł od niej Anioł.
Tedy wstawszy Maryja w onych dniach, udała się spiesznie w górną krainę do miasta Judzkiego.
I wszedłszy w dom Zacharyjasza, pozdrowiła Elżbietę.
I stało się, skoro usłyszała Elżbieta pozdrowienie Maryi, że skoczyło niemowlątko w żywocie jej, i napełnioną została Elżbieta Duchem Świętym.
I zawołała głosem wielkim i rzekła: błogosławionaś ty między niewiastami, i błogosławiony owoc żywota twego!
I skądże mi to, że przyszła matka Pana mego do mnie?
Albowiem oto, gdy doszedł głos pozdrowienia twego do uszu moich, podskoczyło z radości niemowlątko w żywocie moim.
I błogosławiona, która uwierzyła; bo się wykonają te rzeczy, które jej są oznajmione od Pana.
I rzekła Maryja: Wielbi dusza moja Pana,
I rozradował się duch mój w Bogu, Zbawicielu moim,
Iż wejrzał na poniżenie służebnicy swojej; albowiem oto, odtąd błogosławioną mię zwać będą wszystkie narody;
Bo mi uczynił wielkie rzeczy ten, który mocny jest, i święte imię jego,
I miłosierdzie jego od pokolenia do pokolenia, nad tymi, co się go boją.
Dokazał mocy ramieniem swojem, i rozproszył pysznych w myślach serca ich;
Strącił mocarzy z tronów, i wywyższył poniżonych;
Łaknących napełnił dobrami, a bogaczów odprawił z niczem;
Wziął w opiekę Izraela, sługę swego, aby wspomnieć na miłosierdzie swoje
(Jak mówił do ojców naszych) nad Abrahamem i nad nasieniem jego na wieki.
A została z nią Maryja około trzech miesięcy; i wróciła do domu swego.
A Elżbiecie wypełnił się czas, aby porodziła, i porodziła syna.
A usłyszawszy sąsiedzi i krewni jej, że Pan uczynił wielkie miłosierdzie swoje nad nią, radowali się z nią pospołu.
I stało się, że ósmego dnia przyszli, aby obrzezać dzieciątko; i nazwali je imieniem ojca jego, Zachariaszem.
I odpowiadając matka jego rzekła: nie tak; lecz nazwany będzie Janem.
I rzekli do niej: żadnego niema w rodzie twoim, któregoby zwano tem imieniem.
I skinęli na ojca jego, jak go chce nazwać.
A on kazawszy sobie podać tabliczkę, napisał mówiąc: Jan jest imię jego. I dziwowali się wszyscy.
A zaraz otworzyły się usta jego i język jego, i mówił, wielbiąc Boga.
I przyszedł strach na wszystkich sąsiadów ich, i po całej górnej krainie Judzkiej rozgłosiły się wszystkie te słowa.
A wszyscy, którzy o tem słyszeli, wzięli to do serca swego, mówiąc: czem więc będzie to dziecię? I była z nim ręka Pańska.
I Zacharyjasz, ojciec jego, napełniony Duchem Świętym, prorokował, mówiąc:
Błogosławiony niech będzie Pan, Bóg Izraela, iż nawiedził i uczynił odkupienie ludowi swemu,
I wzniósł nam róg zbawienia w domu Dawida, sługi swego.
(Jak mówił przez usta świętych proroków swoich, którzy byli od wieków)
Zbawienie od nieprzyjaciół naszych i z ręki wszystkich, którzy nas nienawidzą,
Aby wykonać miłosierdzie nad ojcami naszymi, i wspomnieć na przymierze swoje święte,
Na przysięgę, którą przysiągł Abrahamowi, ojcu naszemu, że nam to da,
Abyśmy, wybawieni z ręki nieprzyjaciół swoich, bez bojaźni mu służyli
W świętobliwości i w sprawiedliwości przed obliczem jego, po wszystkie dni żywota naszego.
I ty, dzieciątko, Prorokiem Najwyższego nazwane będziesz; bo pójdziesz wprzód przed obliczem Pańskiem gotować drogi jego,
Abyś dało poznanie zbawienia ludowi jego na odpuszczenie grzechów ich,
Dla serdecznego miłosierdzia Boga naszego, przez które nawiedził nas wschód z wysokości,
Aby się ukazał siedzącym w ciemności i w cieniu śmierci, dla skierowania nóg naszych na drogę pokoju.
A dzieciątko rosło, i umacniało się w duchu, i było na pustyniach aż do dnia ukazania się jego przed Izraelem.
I STAŁO się w one dni, że wyszedł dekret od cesarza Augusta, aby spisano wszystek świat.
Pierwszy ten spis odbył się, gdy Cyrenijusz był starostą Syryjskim.
I szli wszyscy do spisu, każdy do miasta swego.
Poszedł też i Józef z Galilei, z miasta Nazaretu, do ziemi Judzkiej, do miasta Dawidowego, które zowią Betlehemem (dlatego że był z domu i z rodu Dawida),
Aby był spisany z Maryją, poślubiona sobie żoną, która była brzemienną.
I stało się, gdy tam byli, że wypełniły się dni, aby porodziła.
I porodziła syna swego pierworodnego, i uwinęła go w pieluszki, i położyła go w żłobie, dlatego że miejsca nie mieli w gospodzie.
I byli pasterze w tejże krainie w polu nocujący i straż nocną trzymający nad stadem swojem.
I oto, Anioł Pański stanął przy nich, i chwała Pańska zewsząd oświeciła ich, i zlękli się bojaźnią wielką.
I rzekł do nich Anioł: nie bójcie się; bo oto, zwiastuję wam radość wielką, która będzie wszystkiemu ludowi:
Iż się wam dziś narodził Zbawiciel, którym jest Chrystus Pan, w mieście Dawidowem.
I to wam będzie za znak: znajdziecie niemowlątko uwinięte w pieluszki, leżące w żłobie.
I zaraz z Aniołem przybyło mnóstwo wojsk niebieskich, chwalących Boga i mówiących:
Chwała na wysokościach Bogu, i na ziemi pokój, w ludziach upodobanie.
I stało się, gdy odeszli Aniołowie od nich do nieba, że pasterze rzekli jedni do drugich: pójdźmyż aż do Betlehemu, i oglądajmy tę rzecz, która się stała, którą nam Pan oznajmił.
I spiesząc się, przybyli i znaleźli Maryję i Józefa, i niemowlątko leżące w żłobie.
A ujrzawszy, rozgłaszali to, co im było powiedziano o tem dzieciątku.
I wszyscy, którzy słyszeli, dziwowali się temu, co im pasterze powiadali.
A Maryja zachowywała wszystkie te słowa, rozważając je w sercu swojem.
I wrócili pasterze, wielbiąc i chwaląc Boga dla wszystkiego, co słyszeli i widzieli, tak jak im było powiedziano.
I gdy się spełniło osiem dni, aby obrzezano dzieciątko, tedy dano mu imię Jezus, którem było nazwane od Anioła, pierwej niż się w żywocie poczęło.
I gdy się wypełniły dni oczyszczenia jej według zakonu Mojżeszowego, przynieśli go do Jerozolimy, aby go stawić Panu,
Jak napisano w zakonie Pańskim: Wszystko męzkie, otwierające żywot, świętem Panu nazwane będzie;
I żeby oddać ofiarę według tego, co powiedziano w zakonie Pańskim, parę sinogarlic, albo dwoje gołąbiąt.
I oto, był człowiek w Jerozolimie, któremu imię było Symeon; i człowiek ten był sprawiedliwy i bogobojny, oczekujący pociechy Izraela, i Duch Święty był nad nim.
I było mu objawione przez Ducha Świętego, że niema oglądać śmierci, ażby pierwej oglądał Chrystusa Pańskiego.
Ten przyszedł z natchnienia Ducha Świętego do świątyni; a gdy rodzice wnosili dzieciątko Jezus, aby za nie uczynić według zwyczaju zakonu,
On wziąwszy je na ręce swoje, chwalił Boga i mówił:
Teraz puszczasz sługę swego, Panie, według słowa swego, w pokoju;
Gdyż oczy moje oglądały zbawienie twoje,
Któreś zgotował przed obliczem wszystkich ludów,
Światłość ku objawieniu poganom, i chwałę ludu swego Izraelskiego.
A Józef i matka jego dziwowali się temu, co powiadano o nim.
I błogosławił im Symeon, i rzekł do Maryi, matki jego: oto, ten położony jest na upadek i na powstanie wielu w Izraelu, i na znak, przeciw któremu mówić będą,
(I twoją własną duszę przeniknie miecz) aby myśli z wielu serc objawione były.
I była Anna prorokini, córka Fanuela, z pokolenia Aser, która była bardzo podeszła w dniach, i żyła siedem lat z mężem od panieństwa swego.
I ta była wdową do ośmdziesięciu czterech lat, która nie wychodziła z świątyni, w postach i w modlitwach służąc Bogu w nocy i we dnie.
Ta też onejże godziny nadszedłszy, wyznawała Pana, i o nim mówiła wszystkim, którzy oczekiwali odkupienia w Jerozolimie.
I gdy wykonali wszystko według zakonu Pańskiego, wrócili do Galilei, do miasta swego Nazaretu.
A dzieciątko rosło, i umacniało się w Duchu, pełne będąc mądrości, i łaska Boża była nad niem.
A rodzice jego chodzili każdego roku do Jerozolimy na święto wielkanocne.
I gdy już miał lat dwanaście, poszli do Jerozolimy według zwyczaju onego święta;
I po skończeniu owych dni, gdy wracali, zostało dziecię Jezus w Jerozolimie, a nie wiedzieli o tem Józef i matka jego.
A mniemaiąc, że jest w towarzystwie podróżnem, uszli dzień drogi, i szukali go między krewnymi i znajomymi.
I gdy go nie znaleźli, wrócili do Jerozolimy, szukając go.
I stało się po trzech dniach. że go znaleźli siedzącego w świątyni w pośrodku nauczycieli, słuchającego ich i pytającego ich.
A zdumiewali się wszyscy, którzy go słuchali, nad rozumem i nad odpowiedziami jego.
I ujrzawszy go, zdziwili się. I rzekła do niego matka jego: synu! czemuś nam to uczynił? Oto, ojciec twój i ja z boleścią szukaliśmy cię.
I rzekł do nich: czemuście mię szukali? Czyście nie wiedzieli, że w tem, co jest Ojca mego, ja być muszę?
Lecz oni nie zrozumieli tego słowa, które im mówił.
I poszedł z nimi, i przyszedł do Nazaretu, i był im poddany. A matka jego zachowywała wszystkie te słowa w sercu swojem.
I Jezus pomnażał się w mądrości, i we wzroście, i w łasce u Boga i u ludzi.
A ROKU piętnastego panowania Tyberyjusza cesarza, gdy Poncyjusz Piłat był starostą Judzkim, a Herod tetrarchą Galilejskim, Filip, brat jego, tetrarchą Iturejskim i krainy Trachonitskiej, i Lizanijasz tetrarchą Abileńskim,
Za najwyższych kapłanów Annasza i Kaifasza, stało się słowo Boże do Jana, Zacharyjaszowego syna, na puszczy.
I przyszedł do wszystkiej krainy około Jordanu, głosząc chrzest upamiętania na odpuszczenie grzechów;
Jak napisano w księdze wyrzeczeń Izajasza proroka, mówiącego: Głos wołającego na puszczy: gotujcie drogę Pańską, prostemi czyńcie ścieżki jego!
Każdy padół będzie wypełniony, i każda góra i pagórek będzie zniżony, i miejsca krzywe wyprostują się, i ostre drogi będą gładkiemi,
I oglądać będzie wszelkie ciało zbawienie Boże,
Mówił tedy ludowi, który wychodził, aby być ochrzczonym od niego: plemię jaszczurcze! któż was nauczył, żebyście uciekali przed przyszłym gniewem?
Przynoścież tedy owoce godne upamiętania, a nie poczynajcie mówić sami w sobie: ojca mamy Abrahama; albowiem powiadam wam, iż Bóg może i z tych kamieni wzbudzić dzieci Abrahamowi.
A już i siekiera do korzenia drzew przyłożona jest; wszelkie tedy drzewo, które nie przynosi owocu dobrego, bywa wycięte i w ogień wrzucone.
I pytał go lud, mówiąc: cóż tedy, czynić mamy?
A on odpowiadając rzekł im: kto ma dwie suknie, niechaj udzieli temu, który nie ma; i kto ma pokarmy, niech podobnież uczyni.
Przyszli też i celnicy, aby byli ochrzczeni, i rzekli do niego: Nauczycielu! co czynić mamy?
A on rzekł do nich: nic więcej nie czyńcie nad to, co wam postanowiono.
Pytali go też i żołnierze, mówiąc: a my co czynić mamy? I rzekł do nich: nikomu gwałtu nie czyńcie, i nikogo nie spotwarzajcie, i przestawajcie na żołdzie swoim.
A gdy lud oczekiwał, i myśleli wszyscy w sercach swych o Janie, czy też on nie jest Chrystusem,
Odpowiedział Jan wszystkim, mówiąc: ja was chrzczę wodą; ale przyjdzie mocniejszy ode mnie, któremu nie jestem godzien rozwiązać rzemyka u obuwia jego; on was chrzcić będzie Duchem Świętym i ogniem.
Którego łopata jest w ręku jego, i wyczyści klepisko swoje, i zgromadzi pszenicę do gumna swego, ale plewy spali ogniem nieugaszonym.
Wiele też innych rzeczy napominając zwiastował ludowi.
A Herod tetrarcha, będąc strofowany od niego dla Herodyjady, żony Filipa, brata swego, i dla wszystkich złych spraw, które czynił Herod,
Przydał do tego wszystkiego i to, że zamknął Jana w więzieniu.
A stało się, gdy był chrzczony wszystek lud, i gdy też Jezus był ochrzczony i modlił się, że się niebo otworzyło,
I zstąpił nań Duch Święty w postaci cielesnej, jak gołąb, i stał się głos z nieba, mówiący: Tyś jest Syn mój miły; w tobie mi się upodobało.
A Jezus gdy zaczął, miał około trzydziestu lat, będąc, jak mniemano, synem Józefa, syna Helego,
Syna Matata, syna Lewijego, syna Melchijego, syna Janny, syna Józefa,
Syna Matatyjasza, syna Amosa, syna Nauma, syna Eslego, syna Nangiego,
Syna Maata, syna Matatyjasza, syna Semijego, syna Józefa, syna Judy,
Syna Joanny, syna Resy, syna Zorobabela, syna Salatyjela, syna Neryjego,
Syna Melchijego, syna Adyjego, syna Kosama, syna Elmodama, syna Era,
Syna Jozego, syna Elijezera, syna Joryma, syna Matata, syna Lewijego,
Syna Symeona, syna Judy, syna Józefa, syna Jonana, syna Elijakima,
Syna Melei, syna Majnana, syna Mataty, syna Natana, syna Dawida,
Syna Jessego, syna Obeda, syna Booza, syna Salmona syna Nasona,
Syna Aminadaba, syna Arama, syna Esroma, syna Faresa, syna Judy,
Syna Jakóba, syna Izaaka, syna Abrahama, syna Tary, syna Nachora,
Syna Sarucha, syna Ragawa, syna Faleka, syna Ebera, syna Sali,
Syna Kaimana, syna Arfaksada, syna Sema, syna Noego, syna Lamecha,
Syna Matuzala, syna Enocha, syna Jareda, syna Maleleela, syna Kainana,
Syna Enosa, syna Seta, syna Adama, syna Bożego.
A JEZUS, pełen Ducha Świętego, wrócił się od Jordanu, i zaprowadzony był od Ducha na puszczę,
Przez czterdzieści dni będąc kuszony od dyjabła, i nie jadł nic przez one dni; i gdy się te skończyły, potem łaknął.
I rzekł mu dyjabeł: jeśliś jest Syn Boży, rzeknij kamieniowi temu, aby się stał chlebem.
I odpowiedział mu Jezus, mówiąc: napisano: Nie samym chlebem żyć będzie człowiek, ale każdem słowem Bożem.
I powiódł go dyjabeł na górę wysoką, i pokazał mu wszystkie królestwa świata w mgnieniu oka.
I rzekł mu dyjabeł: dam ci tę wszystką moc i sławę ich; bo mi jest dana, a komu chcę, daję ją.
Jeśli więc ty oddasz mi pokłon, twojem będzie wszystko.
A odpowiadając Jezus rzekł mu: idź precz ode mnie, szatanie! albowiem napisano: Panu, Bogu twemu, pokłon oddawać, i jemu samemu służyć będziesz.
Potem wiódł go do Jerozolimy, i postawił go na szczycie świątyni, i rzekł mu: jeśliś jest Syn Boży, rzuć się stąd na dół;
Albowiem napisano: Aniołom swoim przykaże o tobie, aby cię strzegli,
I na rękach nosić cię będą, abyś nie obraził czasem o kamień nogi swojej.
A odpowiadając Jezus rzekł mu: powiedziano: Nie będziesz kusił Pana, Boga twego.
A gdy dokończył, dyjabeł wszystkich pokus, odstąpił od niego do czasu.
I wrócił Jezus w mocy Ducha do Galilei. I rozeszła się o nim wieść po wszystkiej okolicznej krainie.
I nauczał w bóżnicach ich, i był sławiony od wszystkich.
I przyszedł do Nazaretu, gdzie był wychowany, i wszedł według zwyczaju swego w dzień sabatu do bóźnicy, i wstał, żeby czytać.
I podana mu księgę Izajasza proroka; i otworzywszy księgę, znalazł miejsce, gdzie było napisano:
Duch Pański nade mną; przeto namaścił mię, abym opowiadał Ewangieliję ubogim; posłał mię, abym uzdrawiał skruszonych ma sercu, abym zwiastował pojmanym wyzwolenie i ślepym przejrzenie, i abym wypuścił uciśnionych na wolność,
Abym opowiadał rok Pański przyjemny.
I zamknąwszy księgę i oddawszy ją słudze, usiadł; i oczy wszystkich w bóżnicy były nań zwrócone.
A począł do nich mówić: dziś wypełniło się to pismo w uszach waszych.
I wszyscy mu dawali świadectwo, i dziwowali się słowom łaski, które pochodziły z ust jego, i mówili: czyliż to nie jest syn Józefa?
I rzekł do nich: pewnie mi powiecie ową przypowieść: lekarzu! ulecz siebie samego! Cośmy słyszeli, żeś uczynił w Kapernaum, uczyń i tu w ojczyźnie swojej.
I rzekł: zaprawdę powiadam wam: żaden prorok nie jest przyjemny w ojczyźnie swojej.
Ale prawdziwie powiadam wam, że wiele wdów było za dni Elijaszowych w Izraelu, gdy było zamknięte niebo przez trzy lata i sześć miesięcy, tak iż był głód wielki po całej ziemi:
I do żadnej z nich nie był posłany Elijasz, tylko do Sarepty, miasta Sydońskiego, do jednej wdowy.
I wielu było trędowatych, za Elizeusza proroka, w Izraelu; i żaden z nich nie był oczyszczony, tylko Neeman, Syryjczyk.
I wszyscy w bóżnicy, gdy to słyszeli, napełnieni byli gniewem.
I wstawszy, wypchnęli go z miasta, i wywiedli go na szczyt góry, na której miasto ich zbudowane było, aby go na dół zrzucić.
Ale on, przeszedłszy pośród nich, oddalił się.
I przeszedł do Kapernaum, miasta Galilejskiego, i tam ich nauczał w sabaty.
I zdumiewali się nad nauką jego; bo była potężna mowa jego.
A w bóżnicy był człowiek, który miał ducha dyjabła nieczystego, i zawołał głosem wielkim,
Mówiąc: ach! cóż my z tobą mamy, Jezusie Nazareński? Przyszedłeś wytracić nas i wiem kto jesteś, żeś Święty Boży.
I zgromił go Jezus, mówiąc: umilknij i wynijdź z niego. I dyjabeł rzuciwszy go na środek, wyszedł z niego, nic mu nie zaszkodziwszy.
I przyszedł strach na wszystkich, i rozmawiali między sobą, mówiąc: cóż to za słowo, że ma władzę i moc rozkazywać duchom nieczystym, i wychodzą?
I rozszedł się rozgłos o nim na wszystkie miejsca okolicznej krainy.
A Jezus wyszedłszy z bóżnicy, wszedł w dom Szymona, a świekra Szymona miała gorączkę wielką; i prosili go za nią.
I stanąwszy nad nią, zgromił gorączkę, i opuściła ją; a zaraz wstawszy, posługiwała im.
A gdy słońce zachodziło, wszyscy, którzy mieli dotkniętych rozmaitemi chorobami, przyprowadzali ich do niego, a on na każdego z nich ręce włożywszy, uzdrawiał ich.
A wychodzili i dyjabli z wielu, wołając i mówiąc: Tyś jest Chrystus, Syn Boży; i zgromiwszy ich, nie pozwalał im mówić, że wiedzieli, iż on jest Chrystus.
A gdy był dzień, wyszedłszy udał się na miejsce puste. I szukał go lud, i przyszli aż do niego, i zatrzymywali go, aby nie odchodził od nich.
A on rzekł do nich: i innym miastom muszę zwiastować królestwo Boże; bom na to posłany.
I kazał w bóżnicach Galilejskich.
A STAŁO się, gdy lud cisnął się do niego, aby słuchać słowa Bożego, że on stał nad jeziorem Gienezaretskiem.
I ujrzał dwie łodzie stojące przy jeziorze; ale rybacy wyszedłszy z nich, płukali sieci.
A wstąpiwszy w jedną z tych łodzi, która była Szymona, prosił go, aby nieco odjechał od brzegu; i usiadłszy, uczył lud z onej łodzi.
A gdy przestał mówić, rzekł do Szymona: zajedź na głębię, i zapuśćcie sieci swoje dla połowu.
A odpowiadając Szymon, rzekł mu: Mistrzu! całą noc pracując, niceśmy nie złowili; wszakże na słowo twoje zapuszczę sieć.
I gdy to uczynili, zagarnęli ryb mnóstwo wielkie, i rwała się ich sieć.
I skinęli na towarzyszów, którzy byli w drugiej łodzi, aby im przyszli na pomoc; i przybyli i napełnili obie łodzie, aż się zanurzały.
Co widząc Szymon Piotr, przypadł do kolan Jezusowych, mówiąc: wynijdź ode mnie, bom jest człowiek grzeszny, Panie!
Albowiem strach ogarnął jego i wszystkich, co z nim byli, z połowu ryb, które byli zagarnęli,
Także i Jakóba i Jana, synów Zebedeuszowych, którzy byli towarzyszami Szymona. I rzekł Jezus do Szymona: nie bój się; od tego czasu ludzi łowić będziesz.
I wyciągnąwszy łodzie na brzeg, i opuściwszy wszystko, poszli za nim.
I stało się, gdy był w jednem mieście, że oto, był tam mąż pełen trądu, który ujrzawszy Jezusa, padł na twarz i prosił go, mówiąc: Panie! jeśli chcesz, możesz mię oczyścić.
I wyciągnąwszy Jezus rękę, dotknął się go, mówiąc: chcę, bądź oczyszczony; i zaraz odszedł trąd od niego,
A on przykazał mu, aby tego nikomu nie powiadał; ale rzekł: idź i pokaż się kapłanowi i ofiaruj za oczyszczenie swoje, jak rozkazał Mojżesz, na świadectwo przeciwko nim.
I rozchodziła się tem więcej mowa o nim; i schodziły się wielkie tłumy, aby go słuchać i być uzdrowionymi przez niego od chorób swoich.
Ale on odchodził na pustynię i modlił się.
I stało się dnia jednego, że nauczał; i siedzieli tam Faryzeusze i nauczyciele zakonu, którzy się zeszli ze wszystkich miasteczek Galilejskich i Judzkich, i z Jerozolimy; i moc Pańska była ku uzdrawianiu ich.
I oto, ludzie nieśli na łożu człowieka sparaliżowanego, i usiłowali go wnieść i postawić przed nim.
I gdy nie znaleźli, którędyby go wnieśli, dla ciżby, wstąpiwszy na dach, przez dachówki spuścili go z łożem w pośrodek przed Jezusa.
I ujrzawszy wiarę ich, rzekł mu: człowiecze! odpuszczone są ci grzechy twoje.
I poczęli myśleć uczeni w Piśmie i Faryzeusze, mówiąc: któż to jest ten, co mówi bluźnierstwa? Któż może odpuszczać grzechy, oprócz jednego Boga?
Ale Jezus poznawszy myśli ich, odpowiadając rzekł do nich: cóż myślicie w sercach swoich?
Cóż jest łatwiej, rzec: odpuszczone są ci grzechy twoje, czy rzec: wstań i chodź?
Ale abyście widzieli, iż Syn człowieczy ma moc na ziemi odpuszczać grzechy, (rzekł sparaliżowanemu:) tobie mówię: wstań, i wziąwszy na się łoże swoje, idź do domu swego,
I zaraz wstawszy w obec nich, wziąwszy na się to, na czem leżał, szedł do domu swego, wielbiąc Boga.
I zdumienie ogarnęło wszystkich, i chwalili Boga, i byli pełni bojaźni, mówiąc: widzieliśmy dziś dziwne rzeczy.
A potem wyszedł i ujrzał celnika, imieniem Lewijego, siedzącego na cle, i rzekł mu: pójdź za mną.
I opuścił wszystko, i wstawszy, szedł za nim.
I sprawił mu Lewi ucztę wielką w domu swoim; i było wielkie zgromadzenie celników i innych, którzy z nim u stołu siedzieli.
I szemrali uczeni w Piśmie i Faryzeusze, mówiąc do uczniów jego: czemu z celnikami i z grzesznikami jecie i pijecie?
I odpowiadając Jezus rzekł do nich: nie potrzebują zdrowi lekarza, ale ci, co się źle mają;
Nie przyszedłem wzywać sprawiedliwych, ale grzesznych do upamiętania.
A oni mu rzekli: czemu uczniowie Jana często poszczą i modlą się, podobnież i uczniowie Faryzeuszów, a twoi jedzą i piją?
A on im rzekł: czy możecie uczynić, żeby towarzysze oblubieńca pościli, póki z nimi jest oblubieniec?
Ale przyjdą dni, gdy wziętym będzie od nich oblubieniec; wtedy pościć będą w one dni.
Powiedział im też podobieństwo: Nikt łaty z szaty nowej nie wstawia w szatę starą; bo inaczej nowe drze stare, i do starego niestosowna jest łata z nowego.
I nikt nie leje wina młodego w stare statki; bo inaczej wino młode rozsadzi statki; i samo wyciecze, i statki się psują.
Ale młode wino należy wlewać w nowe statki; i oboje bywają zachowane.
I nikt, kto się napił starego, nie chce zaraz młodego; ale mówi: lepsze jest stare.
A STAŁO się w drugi sabat, że szedł przez zboża; i uczniowie jego rwali kłosy i jedli wykruszając rękami.
A niektórzy z Faryzeuszów rzekli do nich: czemu czynicie, czego się nie godzi czynić w sabat?
I odpowiadając Jezus rzekł do nich: czyście tego nie czytali, co uczynił Dawid, gdy łaknął on, i ci, którzy z nim byli?
Jak wszedł do domu Bożego, i wziął chleby pokładne, i jadł, i dał i tym, którzy z nim byli; których się nie godzi jeść, chyba tylko samym kapłanom.
I rzekł im: Syn człowieczy jest panem i sabatu.
Stało się też w inszy sabat, że wszedł do bóżnicy i nauczał; i był tam człowiek, którego ręka prawa była uschłą.
A podstrzegali go uczeni w Piśmie i Faryzeusze, czy będzie w sabat uzdrawiał, aby znaleść, o coby nań skarżyli.
Ale on wiedział myśli ich, i rzekł człowiekowi, który miał rękę uschłą: podnieś się i stań na środku. A on podniósłszy się, stanął.
Rzekł tedy do nich Jezus: zapytam was: czy godzi się w sabaty dobrze czynić, czy źle czynić? życie zachować, czy zatracić?
A spójrzawszy do koła po wszystkich, rzekł onemu człowiekowi: wyciągnij rękę swoją! a on tak uczynił; i ręka jego stała się zdrową, jak druga.
Ale oni, pełni szaleństwa, rozmawiali między sobą, coby uczynić Jezusowi.
A stało się w one dni, że odszedł na górę modlić się; i był tam przez noc na modlitwie Bożej.
A gdy był dzień, zwołał uczniów swych, i wybrał z nich dwunastu, których też nazwał Apostołami:
Szymona, którego też nazwał Piotrem, i Andrzeja, brata jego, Jakóba i Jana, Filipa i Bartłomieja,
Mateusza i Tomasza, Jakóba syna Alfeuszowego, i Szymona, którego zowią Zelotą,
Judę Jakóbowego i Judasza Iskaryjotę, tego, który był zdrajcą.
I zstąpiwszy z nimi, stanął na miejscu pola równego, i gromada uczniów jego, i wielkie mnóstwo ludu z całej ziemi Judzkiej i z Jerozolimy i z kraju pomorskiego przy Tyrze i Sydonie, którzy byli przyszli, aby go słuchać i być uzdrowionymi od chorób swoich.
I ci, którzy byli trapieni od duchów nieczystych; i byli uzdrowieni.
I wszystek lud szukał, jakby się go dotknąć; albowiem moc wychodziła z niego, i uzdrawiała wszystkich.
I on, podniósłszy oczy swoje na uczniów swych, mówił: Błogosławieni jesteście, ubodzy! bo wasze jest królestwo Boże.
Błogosławieni jesteście, którzy teraz łakniecie; bo będziecie nasyceni. Błogosławieni jesteście, którzy teraz płaczecie; bo się śmiać będziecie.
Błogosławieni jesteście, gdy was ludzie nienawidzieć będą, i gdy was wyłączą, i lżyć was będą, i imię wasze wyrzucą jako złe, dla Syna człowieczego.
Radujcie się dnia onego i weselcie się; albowiem oto zapłata wasza jest obfita w niebiesiech; bo tak samo prorokom czynili ojcowie ich.
Ale biada wam bogaczom! bo już macie pociechę swoją.
Biada wam, którzyście nasyceni! albowiem łaknąć będziecie. Biada wam, którzy się teraz śmiejecie! bo się smucić i płakać będziecie.
Biada wam, jeśli dobrze o was mówić będą wszyscy ludzie; bo tak czynili fałszywym prorokom ojcowie ich.
Ale wam powiadam, którzy słuchacie: miłujcie nieprzyjaciół swoich; dobrze czyńcie tym, którzy was nienawidzą.
Błogosławcie tym, którzy was przeklinają: i módlcie się za tych, którzy was krzywdzą.
Temu, który cię uderzy w policzek, nadstaw i drugiego; i temu, któryby ci brał płaszcz, i sukni nie wzbraniaj.
A każdemu, który cię prosi, daj; i u tego, co twoje bierze, nie upominaj się.
I jak chcecie, aby wam ludzie czynili, tak i wy im czyńcie.
I jeśli miłujecie tych, którzy was miłują, jakąż łaskę macie? albowiem i grzesznicy miłują tych, którzy ich miłują.
I jeśli dobrze czynicie tym, którzy wam dobrze czynią, jakąż łaskę macie? albowiem i grzesznicy toż samo czynią.
I jeśli pożyczacie tym, od których się spodziewacie odebrać, jakąż łaskę macie? albowiem i grzesznicy grzesznikom pożyczają, aby tyleż odebrali.
Ale miłujcie nieprzyjaciół swoich, i czyńcie im dobrze, i pożyczajcie, niczego się stąd nie spodziewając, i będzie wielka zapłata wasza, i będziecie synami Najwyższego; albowiem On dobrotliwy jest dla niewdzięcznych i złych.
Przetoż bądźcie miłosierni, jak i Ojciec wasz miłosierny jest.
I nie sądźcie, a nie będziecie sądzeni; nie potępiajcie, a nie będziecie potępieni; odpuszczajcie, a będzie wam odpuszczono.
Dawajcie, a będzie wam dano; miarę dobrą, natłoczoną i potrzęsioną i opływającą dadzą, na łono wasze; albowiem tąż samą miarą, którą mierzycie, będzie wam odmierzono.
I powiedział im podobieństwo: Czy może ślepy ślepego prowadzić? Czyż nie obadwa w dół wpadną?
Nie jest uczeń nad mistrza swego; lecz doskonałym będzie każdy, jeśli będzie jak mistrz jego.
A czemuż widzisz źdźbło w oku brata swego, a belki, która jest w oku twojem, nie dostrzegasz?
Albo, jakże możesz rzec bratu swemu: bracie! dozwól, że wyjmę źdźbło, które jest w oku twojem, a sam belki, która jest w oku twojem, nie widzisz? Obłudniku! wyjmij pierwej belkę z oka swego, i wtedy przejrzyj, abyś wyjął źdźbło, które jest w oku brata twego.
Albowiem niema drzewa dobrego, któreby przynosiło owoc zły; ani drzewa złego, któreby przynosiło owoc dobry.
Gdyż każde drzewo z owocu własnego poznawane bywa; bo nie zbierają z ciernia fig, ani z głogu nie zbierają winnych gron.
Dobry człowiek z dobrego skarbu serca swego wydobywa rzeczy dobre, a zły człowiek ze złego skarbu serca swego wydobywa rzeczy złe; albowiem z obfitości serca mówią usta jego.
A czemuż mię zowiecie: Panie, Panie! i nie czynicie tego, co mówię?
Każdy, które przychodzi do mnie, i słucha słów moich i wykonywa je, pokażę wam, do kogo jest podobny.
Podobny jest do człowieka dom budującego, który kopał i wykopał głęboko, i założył podstawę na opoce; a gdy przyszła powódź, uderzyła rzeka o dom ów, i nie mogła go poruszyć; bo był założony na opoce.
Ale kto słucha i nie wykonywa, podobny jest do człowieka, który zbudował dom swój na ziemi bez podstawy, o który uderzyła rzeka, i zaraz upadł, i był wielki upadek domu onego.
A GDY dokończył wszystkich mów swoich przed słuchającym go ludem, wszedł do Kapernaum;
A sługa pewnego setnika wielce ceniony przez niego, źle się mając, już prawie miał umrzeć.
A usłyszawszy o Jezusie, posłał do niego starszych z Żydów, prosząc go, aby przyszedłszy uzdrowił sługę jego.
A oni przybywszy do Jezusa prosili go usilnie, mówiąc: godzien jest, abyś mu to uczynił;
Albowiem miłuje naród nasz, i bóżnicę nam zbudował.
Tedy Jezus szedł z nimi. A gdy już był niedaleko od domu, posłał setnik do niego przyjaciół, mówiąc mu: Panie! nie trudź się; albowiem nie jestem godzien, abyś wszedł pod dach mój.
Przetoż i samego siebie nie uważałem za godnego, aby przyjść do ciebie; ale rzeknij słowo, i będzie uzdrowiony sługa mój.
Bom i ja człowiek pod władzą postawiony, mający pod sobą żołnierzy; i mówię temu: idź, a idzie; i drugiemu: przyjdź, a przychodzi; i słudze swemu: czyń to, a czyni.
A usłyszawszy to Jezus, zadziwił się, i obróciwszy się, rzekł do ludu, który za nim szedł: powiadam wam: ani w Izraelu tak wielkiej wiary nie znalazłem.
I wróciwszy do domu ci, którzy byli posłani, znaleźli chorego sługę zdrowym.
I stało się nazajutrz, że szedł do miasta, które zowią Nain, a szło z nim uczniów jego wielu i mnóstwo ludu.
A gdy się przybliżył do bramy miejskiej, oto, wynoszono umarłego, syna jedynego matki swojej, a ta była wdową, i szło z nią mnóstwo ludu miasta onego;
Którą ujrzawszy Pan użalił się nad nią, i rzekł jej: nie płacz!
I przystąpiwszy dotknął się trumny; a ci, co nieśli, stanęli; i rzekł: młodzieńcze! tobie mówię, wstań.
I usiadł umarły, i począł mówić; i oddał go matce jego.
A wszystkich zdjął strach, i wielbili Boga, mówiąc: Prorok wielki powstał między nami, i: Bóg nawiedził lud swój.
I rozeszła się o nim ta mowa po wszystkiej ziemi Judzkiej i po wszystkiej okolicznej krainie.
I oznajmili Janowi uczniowie jego o tem wszystkiem.
I Jan, przywoławszy dwóch z uczniów swoich, posłał ich do Jezusa, mówiąc: tyżeś jest ten, który ma przyjść, czy inszego czekać mamy?
A gdy przyszli do niego mężowie owi, rzekli: Jan Chrzciciel posłał nas do ciebie, mówiąc: tyżeś jest ten, który ma przyjść, czy inszego czekać mamy?
A onejże godziny wielu uzdrowił od chorób, od cierpień, i od duchów złych, i wielu ślepych wzrokiem udarował,
I odpowiadając Jezus rzekł im: idźcie, oznajmijcie Janowi, coście widzieli i słyszeli, że ślepi widzą, chromi chodzą, trędowaci zostają oczyszczeni, głusi słyszą, umarli zmartwychwstają, ubogim opowiadana jest Ewangielija.
I błogosławiony jest, kto się nie zgorszy ze mnie.
A gdy odeszli posłowie Jana, począł mówić do ludu o Janie: Cóż widzieć wyszliście na puszczę? Czy trzcinę chwiejącą się od wiatru?
Ale coście wyszli widzieć? Czy człowieka w miękkie szaty obleczonego? Oto ci, którzy w szatach kosztownych i w rozkoszy żyją, są w domach królewskich.
Ale coście wyszli widzieć? czy proroka? Zaiste, powiadam wam, i więcej niż proroka.
Ten to jest, o którym napisano: Oto, ja posyłam Anioła swego przed obliczem twojem, który ugotuje drogę twoją przed tobą.
Albowiem powiadam wam: z tych, którzy się z niewiast rodzą, większego proroka niemasz żadnego nad Jana Chrzciciela; ale najmniejszy w królestwie Bożem większy jest, niżeli on.
I wszystek lud, który słuchał, i celnicy, wielbili Boga, będąc ochrzczeni chrztem Janowym.
Ale Faryzeusze i zakonoznawcy pogardzili radą Bożą sami przeciw sobie, nie będąc ochrzczeni od niego.
A Pan rzekł: do kogóż przyrównam ludzi rodzaju tego, i do kogóż są podobni?
Podobni są do dzieci, które siedzą na rynku i wołają jedne na drugie, mówiąc: graliśmy wam na piszczałkach, i nie tańczyliście; śpiewaliśmy pieśni żałobne, i nie płakaliście.
Albowiem przyszedł Jan Chrzciciel, i chleba nie jedzący i wina nie pijący, i mówicie: dyjabelstwo ma.
Przyszedł Syn człowieczy, jedzący i pijący, a mówicie: oto, człowiek żarłok i pijanica wina, przyjaciel celników i grzeszników.
I usprawiedliwioną została mądrość przez wszystkich synów swoich.
I prosił go pewien z Faryzeuszów, aby z nim jadł; i wszedłszy w dom Faryzeusza, usiadł do stołu.
I oto, niewiasta w mieście, która była grzesznicą, dowiedziawszy się, iż siedzi u stołu w domu Faryzeusza, przyniosła alabastrowy słoik olejku,
I stanąwszy za nim u nóg jego, płacząc poczęła łzami zlewać nogi jego, i włosami głowy swojej obcierała, i całowała nogi jego, i namaszczała olejkiem.
A widząc to Faryzeusz, który go zaprosił, rzekł sam w sobie, mówiąc: gdyby ten był prorokiem, wiedziałby, kto i jaką jest ta niewiasta, co się go dotyka; bo jest grzesznicą.
I odpowiadając Jezus, rzekł do niego: Szymonie! mam ci coś powiedzieć; a on rzekł: powiedz, Nauczycielu!
Miał pewien lichwiarz dwóch dłużników; jeden dłużny mu był pięćset groszy, a drugi pięćdziesiąt
A gdy nie mieli czem zapłacić, obydwom darował. Któryż więc z nich, powiedz, więcej miłować go będzie?
A odpowiadając Szymon rzekł: mniemam, iż ten, któremu więcej darował. A on mu rzekł: dobrześ rozsądził.
I obróciwszy się do niewiasty, rzekł Szymonowi: widzisz tę niewiastę? Wszedłem do domu twego, nie dałeś wody na nogi moje; ale ta łzami polała nogi moje, i włosami głowy swej otarła.
Nie pocałowałeś mię; ale ta jak weszła, nie przestała całować nóg moich.
Nie pomazałeś olejem głowy mojej; a ta olejkiem pomazała nogi moje.
Dlatego, mówię ci: odpuszczone są jej grzechy, które liczne były, więc umiłowała wielce; komu zaś mało odpuszczono, mało miłuje.
A on jej rzekł: grzechy twoje są ci odpuszczone.
I poczęli współsiedzący mówić między sobą: któż jest ten, który i grzechy odpuszcza?
I rzekł do niewiasty: wiara twoja zbawiła cię. Idźże w pokoju.
I STAŁO się potem, że chodził po miastach i miasteczkach, każąc i opowiadając o królestwie Bożem, i dwunastu z nim,
I niektóre niewiasty, które był uzdrowił od duchów złych i od chorób, jako to: Maryja, którą zwano Magdaleną, z której siedem dyjabłów wyszło,
I Joanna, żona Chuza, urzędnika Herodowego, i Zuzanna, i inszych wiele, które mu służyły z majętności swoich.
A gdy się schodziło wiele ludu, i z różnych miast garnęli się do niego, rzekł przez podobieństwo:
Wyszedł rozsiewca siać nasienie swoje; a gdy on siał, jedno padło podle drogi, i podeptane było; i ptaki niebieskie zjadły je.
A drugie padło na opokę, i gdy powschodziło, uschło, dlatego że nie miało wilgotności.
A inne padło między ciernie; i ciernie wespół z niem wzrosło, i zadusiło je.
A inne padło na ziemię dobrą, i gdy weszło, wydało plon stokrotny. To mówiąc wołał: kto ma uszy ku słuchaniu, niechaj słucha!
I pytali go uczniowie jego, mówiąc: co to jest za podobieństwo?
A on im rzekł: wam dano wiedzieć tajemnice królestwa Bożego, ale innym w podobieństwach, aby widząc nie widzieli, i słysząc nie rozumieli.
A to podobieństwo takie jest: nasienie jest to słowo Boże.
A którzy podle drogi, są ci, co słuchają; potem przychodzi dyjabeł i wybiera słowo z serca ich, aby nie uwierzyli i nie byli zbawieni.
A którzy na opoce, są ci, którzy gdy słuchają, z radością słowo przyjmują; ale ci korzenia nie mają, gdyż do czasu wierzą, a w razie pokusy odstępują.
A które padło między ciernie, są ci, którzy słuchają słowa; ale odszedłszy, bywają zaduszeni od trosk i bogactw i rozkoszy życia, i nie przynoszą pożytku.
A które padło na ziemię dobrą, są ci, którzy w sercu uprzejmem i dobrem słyszane słowo zachowują, i owoc przynoszą w wytrwałości.
A nikt zapaliwszy świecę, nie nakrywa jej naczyniem, ani pod łoże nie stawia; ale ją stawia na świeczniku, aby ci, którzy wchodzą, widzieli światło.
Bo nic niema tajemnego, coby nie miało być objawione, ani skrytego, czegoby się dowiedzieć nie miano, i coby na jaw nie wyszło.
Przetoż patrzcie, jako słuchacie; albowiem kto ma, temu będzie dano, a kto nie ma, temu i to, co sądzi że ma, będzie odjęte.
Tedy przyszli do niego matka i bracia jego; i nie mogli przystąpić do niego dla tłumu.
I dano mu znać, mówiąc: matka twoja i bracia twoi stoją przed domem, chcąc cię widzieć.
A on odpowiadając rzekł do nich: matką moją i braćmi moimi są ci, którzy słowa Bożego słuchają i wykonywają je.
I stało się dnia jednego, że wstąpił w łódź on i uczniowie jego, i rzekł do nich: przeprawmy się na drugą stronę jeziora. I puścili się.
A gdy płynęli, usnął. I przypadł gwałtowny wicher na jezioro, i łódź się zalewała, i byli w niebezpieczeństwie.
A przystąpiwszy, obudzili go, mówiąc: Mistrzu, Mistrzu! giniemy. A on, ocknąwszy się, zgromił wiatr i wały wodne, i uśmierzyły się, i nastała cisza.
Tedy im rzekł: gdzież jest wiara wasza? A bojąc się, dziwowali się, mówiąc jedni do drugich: któż więc jest ten, że i wiatrom rozkazuje i wodom, i są mu posłuszne?
I przewieźli się do krainy Gadareńczyków, która jest naprzeciw Galilei.
A gdy wstąpił na ziemię, zabiegł mu drogę mąż pewien z miasta, który miał dyjabłów od niemałego czasu, i szaty nie wdziewał i w domu nie mieszkał, tylko w grobach.
Ten, ujrzawszy Jezusa, krzyknął, upadł przed nim, i głosem wielkim rzekł: cóż ja mam z tobą, Jezusie, Synu Boga Najwyższego? proszę cię, nie dręcz mię.
Albowiem rozkazał duchowi nieczystemu wyjść z onego człowieka; bo od wielu czasów porywał go, a chociaż go wiązano łańcuchami i w pętach strzeżono, jednak on pozrywawszy więzy, bywał od dyjabła na pustynie pędzony.
A pytał go Jezus, mówiąc: jak ci na imię? A on rzekł: wojsko ; albowiem wielu dyjabłów wstąpiło weń.
I prosił go, aby im nie kazał stamtąd odejść do otchłani.
A była tam wielka trzoda świń, które się pasły na górze; i prosili go, aby im pozwolił wstąpić w nie. I pozwolił im.
A wyszedłszy dyjabli z onego człowieka, weszli w świnie; i porwała się owa trzoda pędem z urwiska do jeziora, i utonęła.
A widząc pasterze, co się stało, uciekli; i poszedłszy, oznajmili to w mieście i we wsiach.
I wyszli, żeby widzieć to, co się stało; a przyszedłszy do Jezusa, znaleźli człowieka, z którego wyszli dyjabli, obleczonego i przy zdrowych zmysłach siedzącego u nóg Jezusowych, i zlękli się.
A opowiedzieli im i ci, którzy widzieli, jak uzdrowionym został opętany.
I prosiło go całe mnóstwo okolicznej krainy Gadareńczyków, aby odszedł od nich; albowiem ich strach wielki ogarnął. A on, wstąpiwszy w łódź, wrócił.
I prosił go mąż, z którego wyszli dyjabli, żeby mógł być przy nim; lecz go Jezus odprawił, mówiąc:
Wróć do domu swego, i opowiadaj, jak wielkie rzeczy Bóg ci uczynił. I odszedł, po całem mieście opowiadając, jak wielkie rzeczy uczynił mu Jezus.
I stało się, gdy wrócił Jezus, że go przyjął lud; albowiem nań wszyscy oczekiwali,
A oto, przyszedł mąż, imieniem Jair, (a ten był przełożonym bóżnicy) i przypadłszy do nóg Jezusowych, prosił go, aby wszedł w dom jego.
Albowiem miał córkę jedyną, mającą około dwunastu lat, i ta umierała. A gdy on szedł, cisnęły go tłumy.
I niewiasta, która krwotok od lat dwunastu miała i na lekarzy całe swe mienie wyłożyła, a nie mogła być od nikogo uleczoną,
Przystąpiwszy z tyłu, dotknęła się podołka szaty jego, i zaraz się zatrzymał krwotok jej.
I rzekł Jezus: któż się mię dotknął? A gdy się wszyscy zapierali, rzekł Piotr i ci, którzy z nim byli: Mistrzu! tłumy cisną cię i tłoczą się, a ty mówisz: kto się mię dotknął?
A Jezus rzekł; dotknął się mię ktoś; bom poznał, że moc wyszła ode mnie.
A widząc niewiasta, że się nie utaiła, ze drżeniem przystąpiła, i padłszy przed nim, powiedziała mu przed wszystkim ludem, dlaczego się go dotknęła, i jak zaraz uzdrowioną została.
A on jej rzekł: ufaj, córko! wiara twoja uzdrowiła cię; idźże w pokoju.
Gdy on jeszcze mówił, przyszedł ktoś z domu przełożonego bóżnicy, powiadając mu: umarła córka twoja, nie trudź nauczyciela.
Ale Jezus usłyszawszy to, odpowiedział mu, mówiąc: nie bój się; tylko wierz, a będzie uzdrowioną.
A wszedłszy w dom, nie pozwolił wnijść nikomu, tylko Piotrowi i Jakóbowi i Janowi, i ojcu dzieweczki i matce.
A wszyscy płakali i narzekali nad nią. Ale on rzekł: nie płaczcie! Nie umarła, ale śpi.
I naśmiewali się z niego, wiedząc, że umarła.
A on, wygnawszy wszystkich, i ująwszy ją za rękę, zawołał, mówiąc: dzieweczko, wstań!
I wrócił duch jej; i wstała zaraz; i rozkazał, aby jej dano jeść.
I zdumieli się rodzice jej. A on im przykazał, aby nikomu nie powiadali tego, co się stało.
A ZWOŁAWSZY Jezus dwunastu uczniów swoich, dał im moc i władzę nad wszystkimi dyjabłami, i aby uzdrawiali choroby.
I rozesłał ich, żeby kazali o królestwie Bożem, i uzdrawiali chorych.
I rzekł do nich: nie bierzcie nic na drogę, ani lasek, ani torby, ani chleba, ani pieniędzy, ani po dwie suknie nie miejcie.
I do któregokolwiek domu wnijdziecie, tam mieszkajcie, i stamtąd wynijdźcie.
A jeśliby was którzy nie przyjęli, wychodząc z miasta onego, i proch z nóg swoich otrząśnijcie na świadectwo przeciwko nim.
Wyszedłszy tedy, obchodzili wszystkie miasteczka, opowiadając Ewangieliję i uzdrawiając wszędzie.
I usłyszał Herod tetrarcha o wszystkiem, co działo się przez niego, i był zaniepokojonym, dla tego że niektórzy powiadali, iż Jan zmartwychwstał;
A niektórzy znów, iż się Elijasz ukazał; a inni, iż jeden z dawnych proroków zmartwychwstał.
I rzekł Herod: Jana ja ściąłem; ale któż jest ten, o którym ja takie rzeczy słyszę? I pragnął go widzieć.
I wróciwszy Apostołowie, powiadali mu, co czynili. A on wziąwszy ich z sobą, ustąpił na osobność, na miejsce puste przy mieście, które sowią Betsaida.
O czem gdy się lud dowiedział, szedł za nim; i przyjąwszy ich, mówił im o królestwie Bożem; i tych, którzy uzdrowienia potrzebowali, uzdrawiał.
A dzień począł się skłaniać ku wieczorowi, i przystąpiwszy dwunastu, rzekli mu: rozpuść lud, aby odszedłszy do okolicznych miasteczek i wsi, gospodę znaleźli i żywność; bośmy tu na miejscu pustem.
Ale on rzekł do nich: dajcież wy im jeść. A oni powiedzieli : nie mamy więcej jak pięć chlebów i dwie ryby, chyba żebyśmy poszli i kupili na ten wszystek lud żywności.
Albowiem było mężów około pięciu tysięcy. A rzekł do uczniów swoich: rozkażcie im usiąść gromadami po pięćdziesięciu.
I uczynili tak, i posadzili wszystkich.
A on wziąwszy one pięć chlebów i dwie ryby, wejrzawszy w niebo, błogosławił je, i łamał, i dawał uczniom, aby kładli przed lud.
I jedli, i nasyceni byli wszyscy; i zebrano, co im zbyło z ułomków, dwanaście koszów.
I stało się, gdy się sam osobno modlił, że z nim byli uczniowie; i pytał ich, mówiąc: za kogo mię poczytują ludzie?
A oni odpowiadając rzekli: za Jana Chrzciciela, a drudzy za Elijasza, a inni mówią, iż jeden z dawnych proroków zmartwychwstał.
I rzekł im: a wy za kogo mię poczytujecie? A odpowiadając Piotr, rzekł: za Chrystusa Bożego.
Ale on przygroziwszy im, rozkazał, aby tego nikomu nie powiadali,
Mówiąc, że Syn człowieczy musi wiele ucierpieć, i odrzuconym być od starszych ludu i od przedniejszych kapłanów i od uczonych w Piśmie, i być zabitym, i trzeciego dnia zmartwychwstać.
A mówił do wszystkich: jeśli kto chce za mną iść, niech się zaprze siebie samego, i niech weźmie krzyż swój na każdy dzień, i niech idzie za mną.
Albowiem kto chce zachować życie swoje, straci je; a kto stracił życie swoje dla mnie, ten je zachowa.
Bo cóż pomoże człowiekowi, choćby cały świat pozyskał, gdyby siebie samego stracił, albo o szkodę przyprawił.
Albowiem kto się wstydzi mnie i słów moich, tego się Syn człowieczy wstydzić będzie, gdy przyjdzie w chwale swojej, i Ojcowskiej, i Aniołów świętych.
Ale powiadam wam prawdziwie: są niektórzy z tych, co tu stoją, którzy nie zaznają śmierci, aż ujrzą królestwo Boże.
A stało się po tych mowach, jakoby w osiem dni, że wziąwszy z sobą Piotra i Jana i Jakóba, wszedł na górę, aby się modlić.
I gdy się modlił, przemienił się pozór oblicza jego, i szaty jego stały się białemi i lśniącemi.
I oto, dwaj mężowie rozmawiali z nim, a byli to Mojżesz i Elijasz;
Którzy pokazawszy się w chwale, mówili o jego zejściu, które się miało spełnić w Jerozolimie.
A Piotr i ci, którzy byli z nim, obciążeni byli snem; a ocuciwszy się, ujrzeli jego chwałę, i dwóch mężów, którzy z nim stali.
I stało się, gdy oni odeszli od niego, że Piotr rzekł do Jezusa: Mistrzu! dobrze nam tu być; przeto zróbmy trzy namioty: tobie jeden, i Mojżeszowi jeden, i Elijaszowi jeden; nie wiedząc, co mówi.
A gdy on to mówił, stał się obłok, i zacienił ich; i bali się, gdy oni wchodzili w obłok.
I stał się głos z obłoku, mówiący : Ten jest Syn mój miły, jego słuchajcie.
A gdy się stał ów głos, znaleźli Jezusa samego. I oni milczeli, i nie powiadali w one dni nikomu nic z tego, co widzieli.
A stało się nazajutrz, gdy zstąpili z góry, że spotkało go wiele ludu.
I oto, mąż z ludu zawołał, mówiąc: Nauczycielu! proszę cię, wejrzyj na syna mego; bo jedynego mam,
I oto, duch porywa go, i zaraz krzyczy, a on rwie go tak, że się pieni, i ledwo odchodzi od niego, gdy się go natargał.
I prosiłem uczniów twych, aby go wygnali, i nie mogli.
Tedy Jezus odpowiadając rzekł: o rodzie niewierny i przewrotny! dokądże będę z wami, i dokądże was cierpieć będę? Przywiedź tu syna swego.
A wtem, gdy on przychodził, porwał go dyjabeł i targał; ale Jezus zgromił ducha nieczystego, i uzdrowił młodzieńca, i oddał go ojcu jego,
I zdumieli się wszyscy na wielką mocą Bożą. A gdy się wszyscy dziwowali temu wszystkiemu, co czynił Jezus, rzekł do uczniów swoich:
Składajcie wy do uszu swoich słowa te; albowiem Syn człowieczy będzie wydany w ręce ludzkie.
Lecz oni nie zrozumieli słowa tego, i było zakryte przed nimi, tak że go pojąć nie mogli, i bali się go spytać o słowo to.
I wszczęła się rozmowa między nimi, ktoby z nich był większym.
A Jezus widząc myśl serca ich, wziąwszy dziecię, postawił je przy sobie,
I rzekł im: ktoby przyjął to dzieciątko w imieniu mojem, mnie przyjmuje; a ktoby mnie przyjął, przyjmuje tego, który mię posłał; albowiem kto jest najmniejszy między wami wszystkimi, ten będzie wielkim.
A Jan odpowiadając rzekł: Mistrzu! widzieliśmy pewnego w imieniu twojem dyjabłów wyganiającego, i zabroniliśmy mu, dla tego że za tobą z nami nie chodzi.
I rzekł do niego Jezus: nie zabraniajcie mu; bo kto nie jest przeciwko nam, za nami jest.
A gdy się wypełniły dni, że miał być wzięty w górę, stało się, że zwrócił oblicze swoje, aby iść do Jerozolimy.
I wysłał posłańców przed sobą, którzy idąc weszli do miasteczka Samarytańskiego, aby mu przygotować gospodę.
Lecz oni go nie przyjęli, dlatego że oblicze jego było zwrócone ku Jerozolimie.
A widząc to uczniowie jego Jakób i Jan, rzekli: Panie! chcesz, a powiemy, aby ogień zstąpił z nieba, i spalił ich, jak i Elijasz uczynił?
Ale Jezus obróciwszy się, zgromił ich i rzekł: nie wiecie, czyjego wy ducha jesteście.
Albowiem Syn człowieczy nie przyszedł, zatracać dusze ludzkie, ale je zachować. I szli do inszego miasteczka.
A stało się, gdy oni szli, że w drodze rzekł ktoś do niego: pójdę za tobą, dokądkolwiek pójdziesz, Panie!
I rzekł mu Jezus: lisy mają jamy, i ptaki niebieskie gniazda ; ale Syn człowieczy nie ma, gdzieby głowę skłonił.
I rzekł do drugiego: pójdź za mną! Ale on rzekł: Panie! pozwól mi pierwej odejść i pogrześć ojca mego.
Ale mu Jezus rzekł: niechaj umarli grzebią umarłych swoich, a ty poszedłszy, opowiadaj królestwo Boże.
Rzekł też i drugi: pójdę za tobą, Panie! ale mi pierwej pozwól pożegnać się z tymi, którzy są w domu moim.
A rzekł do niego Jezus: żaden, któryby przyłożył rękę swoją do pługa, i oglądał się nazad, nie jest sposobnym do królestwa Bożego.
A POTEM naznaczył Pan i innych siedemdziesięciu, i rozesłał ich po dwóch przed obliczem swojem do każdego miasta i miejsca, dokąd sam miał przyjść.
I mówił im: żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proścież tedy Pana żniwa, aby wysłał robotników na żniwo swoje.
Idźcież; oto, ja posyłam was jak baranki między wilki.
Nie noścież mieszka, ani torby, ani obuwia, i nikogo w drodze nie pozdrawiajcie;
A do któregokolwiek domu wnijdziecie, naprzód mówcie: pokój temu domowi.
I jeśliby tam był jaki syn pokoju, spocznie na nim pokój wasz; a jeśli nie, wróci do was.
A w tymże domu mieszkajcie, jedząc i pijąc to, co mają, albowiem godzien jest robotnik zapłaty swojej: nie przechodźcie z domu do domu.
I jeśli do którego miasta wejdziecie, i przyjmą was, jedzcie, co przed was położą;
I uzdrawiajcie chorych, którzyby w niem byli, i mówcie im: przybliżyło się do was królestwo Boże.
A jeśli do którego miasta przyjdziecie, i nie przyjmą was, wyszedłszy na ulice jego, mówcie:
I proch, który przylgnął do nas z miasta waszego, otrząsamy na was; ale wiedzcie to, że się przybliżyło do was królestwo Boże.
A mówię wam: że Sodomie w on dzień lżej będzie, niż onemu miastu.
Biada tobie, Chorazynie! biada tobie, Betsaido! bo gdyby się były w Tyrze i w Sydonie te cuda stały, które się stały w was, dawnoby były w worze i w popiele siedząc, żałowały za grzechy.
Dlatego Tyrowi i Sydonowi lżej będzie na sądzie, niżeli wam.
A ty, Kapernaum! któreś aż do nieba wywyższone, aż do piekła strącone będziesz.
Kto was słucha, mnie słucha; a kto wami gardzi, mną gardzi; a kto mną gardzi, gardzi tym, który mię posłał.
A wrócili oni siedem dziesięciu z radością, mówiąc: Panie! i dyjabli się nam podda ją w imieniu twojem.
Tedy im rzekł: widziałem szatana jak błyskawicę z nieba spadającego.
Oto, daję wam moc, abyście deptali po wężach i po niedźwiadkach i po wszystkiej mocy nieprzyjacielskiej, i nic wam nie zaszkodzi.
Ale nie z tego się radujcie, iż się wam duchy poddają; ale radujcie się raczej, że imiona wasze zapisane są w niebiesiech.
Onejże godziny rozradował się Jezus w duchu, i rzekł: wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi! żeś te rzeczy zakrył przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je prostaczkom; zaprawdę, Ojcze! tak się upodobało tobie.
Wszystko dane mi jest od Ojca mego; i nikt nie wie, kto jest Syn, tylko Ojciec, i kto jest Ojciec, tylko Syn, i ten, komu Syn objawić zechce.
I obróciwszy się do uczniów na osobności, rzekł: błogosławione oczy, które widzą to, co wy widzicie.
Bo powiadam wam, iż wielu proroków i królów żądało widzieć to, co wy widzicie, i nie widzieli; i słyszeć to, co słyszycie, i nie słyszeli.
I oto, pewien zakonoznawca powstał, kusząc go i mówiąc: Nauczycielu! co mam czynić, abym odziedziczył żywot wieczny?
A on rzekł do niego: w zakonie co napisano? jak czytasz?
A on odpowiadając rzekł: Będziesz miłował Pana, Boga twego, ze wszystkiego serca swego, i ze wszystkiej duszy swojej, i ze wszystkiej siły swojej, i ze wszystkiej myśli swojej; i bliźniego swego jak siebie samego.
I rzekł mu: dobrześ odpowiedział; to czyń, a będziesz żył.
A on, chcąc samego siebie usprawiedliwić, rzekł do Jezusa: i któż jest bliźnim moim?
A Jezus odpowiadając rzekł: Człowiek pewien szedł z Jerozolimy do Jerycha, i wpadł między zbójców, którzy złupiwszy go i rany mu zadawszy, odeszli, na pół umarłego zostawiwszy.
I zdarzyło się, że kapłan pewien szedł oną drogą, i ujrzawszy go, pominął.
Także i Lewita, przybywszy na to miejsce, podszedł, i ujrzawszy go, minął.
A Samarytanin pewien jadąc, podszedł ku niemu, i ujrzawszy go, użalił się nad nim.
I przystąpiwszy zawiązał rany jego, nalewając oliwy i wina, a wsadziwszy go na swoje bydlę, wiódł go do gospody, i miał staranie o nim.
A nazajutrz odjeżdżając, wyjął dwa srebrne pieniądze, i dał gospodarzowi, mówiąc mu: miej o nim staranie, i cokolwiek nad to wydasz, ja, gdy wrócę, oddam ci.
Któryż tedy z tych trzech, zdaniem twojem, był bliźnim temu, który wpadł między zbójców?
A on rzekł: ten, który uczynił miłosierdzie nad nim. Rzekł mu tedy Jezus: idźże, uczyń i ty podobnież.
I stało się, gdy oni szli, że wszedł do jednego miasteczka, a niewiasta pewna, imieniem Marta, przyjęła go do domu swego.
A ta miała siostrę, którą zwano Maryją, i ta usiadłszy u nóg Jezusowych, słuchała słów jego.
Ale Marta była zaprzątnięta rozmaitemi posługami, i przystąpiwszy rzekła: Panie! czy nie dbasz, że siostra moja zostawiła mię samą, abym posługiwała? Powiedz jej więc, aby mi pomogła.
A odpowiadając Jezus rzekł jej: Marto, Marto! o wiele się troszczysz i kłopoczesz;
Ale jedno tylko jest potrzebne. A Maryja dobrą cząstkę wybrała, która jej odjęta nie będzie.
I STAŁO się, gdy on w niektórem miejscu się modlił i przestał, że rzekł do niego jeden z uczniów jego: Panie! naucz nas modlić się, jak i Jan nauczył uczniów swoich.
I rzekł im: gdy się modlicie, mówcie: Ojcze nasz, któryś jest w niebiesiech! Święć się imię twoje; przyjdź królestwo twoje; bądź wola twoja, jako w niebie, tak i na ziemi.
Chleba naszego powszedniego daj nam na każdy dzień.
I odpuść nam grzechy nasze; albowiem i my odpuszczamy każdemu winowajcy swemu. I nie wwódź nas w pokuszenie, ale nas zbaw ode złego.
I rzekł do nich: któż z was mieć będzie przyjaciela, i pójdzie do niego o północy i rzecze mu: przyjacielu! pożycz mi trzy chleby;
Albowiem przyjaciel mój przyszedł z drogi do mnie, a nie mam, co przed nim położyć.
A on będąc w domu, odpowiedziałby, mówiąc: nie uprzykrzaj mi się; już drzwi zamknięte, a dziatki moje są ze mną w łóżku; nie mogą wstać, abym ci dał.
Powiadam wam: chociaż nie dla tego wstanie i da mu, że jest przyjacielem jego, wszakże dla natręctwa jego wstanie i da mu, ile potrzebuje.
I ja wam powiadam: proście, a będzie wam dano; szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie, a będzie wam otworzono.
Każdy bowiem, kto prosi, dostaje, i kto szuka, znajduje, i temu, co kołacze, będzie otworzono.
A któryż z was jest takim ojcem, że gdyby go syn prosił o chleb, dałby mu kamień? albo gdyby prosił o rybę, zamiast ryby dałby mu węża?
Albo gdyby go prosił o jaje, dałby mu niedźwiadka?
Jeśli wy tedy, będąc złymi, umiecie dary dobre dawać dzieciom swoim, o ileż więcej Ojciec wasz niebieski da Ducha Świętego tym, którzy go o niego proszą?
I wyganiał dyjabła, który był niemy. A stało się, gdy wyszedł dyjabeł, że przemówił niemy; i dziwował się lud.
Ale niektórzy z nich mówili: przez Belzebuba, książęcia dyjabłów, wygania dyjabłów.
A drudzy, kusząc go, żądali od niego znaku z nieba.
Ale on, wiedząc myśli ich, rzekł im: Każde królestwo, rozdwojone samo w sobie, pustoszeje, i dom, rozdwojony w sobie, upada.
A jeśli i szatan rozdwojony jest sam z sobą, jakże się ostoi królestwo jego? albowiem powiadacie, iż przez Belzebuba wyganiam dyjabłów.
I jeśli ja przez Belzebuba wyganiam dyjabłów, synowie wasi przez kogóż wyganiają? Dlatego sędziami waszymi oni będą.
A jeśli ja palcem Bożym wyganiam dyjabłów, tedy przyszło do was królestwo Boże.
Gdy mocarz uzbrojony strzeże swego pałacu, w spokoju są majętności jego;
Ale gdy mocniejszy od niego nadszedłszy, zwycięży go, zabiera wszystką broń jego, w którą ufał, i łupy jego rozdaje.
Kto nie jest ze mną, przeciwko mnie jest, i kto nie zbiera ze mną, rozprasza.
Gdy duch nieczysty wyjdzie z człowieka, chodzi po miejscach suchych, szukając odpoczynku, a nie znajdując, mówi: wrócę do domu swego, skąd wyszedłem;
I przyszedłszy, znajduje go umiecionym i przyozdobionym.
Wtedy idzie i bierze z sobą siedmiu inszych duchów gorszych od siebie, i wszedłszy mieszkają tam, i bywa ostatni stan człowieka onego gorszy niżeli pierwsze.
A stało się, gdy on to mówił, że wzniósłszy głos pewna niewiasta z ludu, rzekła mu: błogosławiony żywot, który cię nosił, i piersi, któreś ssał!
A on rzekł: owszem, błogosławieni są, którzy słuchają słowa Bożego i strzegą go.
A gdy się lud gromadził, począł mówić: ród ten jest zły; znaku żąda, i znak nie będzie mu dany, chyba znak Jonasza proroka.
Albowiem jak Jonasz był znakiem dla Niniwczyków, tak będzie i Syn człowieczy dla rodu tego.
Królowa z południa stanie na sądzie z mężami rodu tego, i potępi ich; bo przyszła od krańców ziemi, aby słuchać mądrości Salomona; i oto, tu więcej niżeli Salomon.
Mężowie Niniwiccy staną na sądzie z tym rodem, i potępią go; bo upamiętali się w skutek kazania Jonasza; i oto, tu więcej niżeli Jonasz.
A nikt, zapaliwszy świecę, nie stawia jej w skrytości, ani pod korzec, ale na świeczniku, aby ci, którzy wchodzą, widzieli światło.
Światłem ciała jest oko; jeśli tedy oko twoje szczere jest, i całe ciało twoje jasne będzie; a jeśli złe jest, i ciało twoje ciemne będzie.
Patrzajże tedy, aby światło, które jest w tobie, ciemnością nie było.
Jeśli tedy całe ciało twoje jasne będzie, nie mając żadnej cząstki zaćmionej, będzie całe tak jasne, jak gdyby cię świeca blaskiem oświeciła.
A gdy to mówił, prosił go pewien Faryzeusz, aby jadł obiad u niego; a wszedłszy, usiadł do stołu.
A widząc to Faryzeusz, dziwował się, że się wprzód nie umył przed obiadem.
A Pan rzekł do niego: teraz wy, Faryzeusze, oczyszczacie to, co jest zewnątrz kubka i misy; ale to, co jest wewnątrz was, pełne jest łupieztwa i złości.
Szaleni! czyż ten, który uczynił to, co jest zewnątrz, nie uczynił też tego, co jest wewnątrz?
Ale z tego, co macie, dajcie jałmużnę; i oto, wszystko wam jest czyste.
Ale biada wam Faryzeuszom, że dajecie dziesięcinę z mięty i z ruty i z każdego ziela, a opuszczacie sąd i miłość Bożą; te rzeczy trzebaby czynić, i tamtych nie opuszczać.
Biada wam Faryzeuszom, że miłujecie przedniejsze stołki w bóżnicach i pozdrawiania na rynkach.
Biada wam, uczeni w Piśmie i Faryzeusze, obłudnicy! żeście jak groby, których nie widać, a ludzie, którzy po nich chodzą, nie wiedzą o nich.
A odpowiadając pewien zakonoznawca, rzekł mu: Nauczycielu! to mówiąc i nas lżysz.
A on rzekł: i wam zakonoznawcom biada, że obciążacie ludzi brzemionami nieznośnemi, a sami się jednym palcem swoim tych brzemion nie dotykacie.
Biada wam, że budujecie groby proroków, a ojcowie wasi pozabijali ich.
Zatem świadczycie, że się kochacie w uczynkach ojców swoich; albowiem oni ich pozabijali, a wy budujecie groby ich.
Dlatego i mądrość Boża rzekła: Poszlę do nich proroków i apostołów, i z nich nie których zabiją i prześladować będą;
Aby poszukiwano od tego rodu krwi wszystkich proroków, wylanej od założenia świata,
Od krwi Abla aż do krwi Zacharyjasza, który zginął między ołtarzem i świątynią; zaiste, powiadam wam, poszukiwać jej będą od rodu tego.
Biada wam zakonoznawcom, żeście wzięli klucz umiejętności; samiście nie weszli, i tym, którzy wnijść chcieli, zabranialiście.
A gdy im to mówił, poczęli nań uczeni w Piśmie i Faryzeusze bardzo nastawać, i wypytywać go o wiele rzeczy,
Czyhając nań i szukając, aby co uchwycić z ust jego, żeby go oskarżyć.
WTEDY, gdy się zgromadziło wiele tysięcy ludu, tak iż jedni po drugich deptali, począł mówić do uczniów swoich: Przedewszystkiem strzeżcie się kwasu Faryzeuszów, którym jest obłuda.
A nic nie jest skrytego, coby nie miało być objawione, i nic tajemnego, czegoby się dowiedzieć nie miano.
Przeto, coście mówili w ciemności, na świetle słyszane będzie, i coście do ucha szeptali w komorach, obwoływane będzie na dachach.
A mówię wam, przyjaciołom moim: nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, a potem nic więcej uczynić nie mogą.
Ale wskażę wam, kogo się bać macie: bójcie się tego, który gdy zabije, ma moc wrzucić do ognia piekielnego; zaiste, powiadam wam, tego się bójcie.
Czyliż pięciu wróbelków nie sprzedają za dwa pieniążki? i ani jeden z nich nie jest zapomniany przed obliczem Bożem.
Ale i włosy na głowie waszej wszystkie są policzone. Nie bójcie się tedy; więcej znaczycie niż wiele wróbelków.
A mówię wam: Ktokolwiek wyzna mię przed ludźmi, tego i Syn człowieczy wyzna przed Aniołami Bożymi;
A ktoby się mnie zaparł przed ludźmi, tego i ja się zaprę przed Aniołami Bożymi.
I każdemu, kto rzecze słowo przeciwko Synowi człowieczemu, będzie odpuszczono; ale temu, kto bluźni przeciwko Duchowi Świętemu, nie będzie odpuszczono.
A gdy wodzić was będą do bóżnic, i do przełożonych, i do zwierzchności, nie troszczcie się, jak i co ku obronie odpowiedzieć, albo co mówić macie.
Albowiem Duch Święty nauczy was onejże godziny, co mówić należy.
I rzekł mu jeden z ludu: Nauczycielu! powiedz bratu memu, aby się ze mną podzielił dziedzictwem.
A on rzekł mu: człowiecze! któż mię postanowił sędzią albo dzielcą między wami?
I rzekł do nich: patrzcie, a strzeżcie się łakomstwa, gdyż nie na tem, że kto ma wiele majętności, żywot jego zależy.
I powiedział im podobieństwo, mówiąc: U pewnego człowieka bogatego pole obfity urodzaj przyniosło.
I rozmyślał sam w sobie, mówiąc: cóż uczynię, kiedy nie mam gdzie zgromadzić urodzajów swoich?
I rzekł: to uczynię: rozwalę gumna swoje i większe pobuduję, i zgromadzę tam wszystkie urodzaje swoje i dobra swoje;
I rzeknę duszy swojej: duszo ! masz wiele dóbr złożonych na wiele lat; odpocznijże, jedz, pij, bądź dobrej myśli.
Ale mu rzekł Bóg: o głupi! tej nocy upomną się duszy twojej od ciebie, a to, coś nagromadził, czyjeż będzie?
Tak będzie i z tym, który dla siebie skarbi, a nie jest bogaty w Bogu.
I rzekł do uczniów swoich: dlatego powiadam wam, nie troszczcie się o życie swoje, cobyście jedli, ani o ciało, czembyście się odziewali.
Ważniejsze jest życie niż pokarm, i ciało niż odzienie.
Przypatrzcie się krukom, iż nie sieją ani żną, i nie mają śpżarni ani gumna, a Bóg żywi je; o ileż wy zacniejsi jesteście od ptaków?
I któż z was, troskliwie myśląc, może przydać do wzrostu swego łokieć jeden?
Jeżeli więc i najmniejszej rzeczy nie możecie, czemuż się o inne troszczycie?
Przypatrzcie się lilijom, jak rosną: nie pracują, ani przędą; a powiadam wam: ani Salomon w całej sławie swojej nie był tak przyodziany, jak jedna z nich.
A jeśli trawę na polu, która dziś jest, a jutro będzie w piec wrzuconą, Bóg tak przyodziewa, jakże daleko więcej was? o małowierni!
Wy tedy nie pytajcie się, cobyście jeść albo pić mieli, i nie sięgajcie daleko myślami.
Bo tego wszystkiego narody świata szukają; ale Ojciec wasz wie, że tego potrzebujecie.
Ale szukajcie królestwa Bożego, a to wszystko będzie wam przydane.
Nie bój się, maluczkie stadko! albowiem się upodobało Ojcu waszemu dać wam królestwo.
Przedawajcie majętności swoje, i dawajcie jałmużnę; gotujcie sobie mieszki, które niewiotszeją, skarb w niebiesiech, którego nie ubywa, gdzie złodziej przystępu nie ma, ani mól nie psuje.
Albowiem gdzie jest skarb wasz, tam będzie i serce wasze.
Niech będą przepasane biodra wasze, i świece zapalone.
A wy bądźcie podobni ludziom oczekującym pana swego, aż wróci z wesela, aby, kiedy przyjdzie i zakołacze, wnet mu otworzono.
Błogosławieni słudzy owi, których pan, gdy przyjdzie, znajdzie czuwających. Zaprawdę powiadam wam, iż się przepasze, i posadzi ich u stołu, i przystąpiwszy, będzie im służył.
I jeśliby przyszedł o drugiej straży, i jeśliby o trzeciej straży przyszedł, i znalazłby tak, błogosławieni są słudzy owi.
A to wiedzcie, że gdyby wiedział gospodarz, o której godzinie złodziej ma przyjść, czuwałby i nie dopuściłby podkopać domu swego.
Przetoż i wy bądźcie gotowi; bo w chwili, w której się nie spodziewacie, Syn człowieczy przyjdzie.
I rzekł mu Piotr: Panie! do nasże mówisz to podobieństwo, czy też i do wszystkich?
A Pan rzekł: kto tedy jest szafarzem wiernym i roztropnym, którego postanowi pan nad czeladzią swoją, aby im dawał żywność naznaczoną czasu swego?
Błogosławiony ów sługa, którego pan jego, gdy przyjdzie, znajdzie tak czyniącym;
Zaprawdę powiadam wam, że go nad wszystkiemi dobra mi swemi postanowi.
Ale jeśliby rzekł sługa ów w sercu swojem: odwleka pan mój przyjście swoje, i począłby bić sługi i służebnice, a jeść, pić i upijać się,
Przyjdzie pan owego sługi, dnia, którego się nie spodziewa, i godziny, której nie wie, i rozetnie go, i wyznaczy mu dział równy z niewiernymi.
Ów zaś sługa, który znał wolę pana swego, i nie był gotów i nie uczynił według woli jego, będzie mocno karany;
Ale który nie znał, a uczynił rzeczy godne karania, mniej będzie karany. Od każdego bowiem, komu wiele dano, wiele się upominać będą; a komu wiele powierzono, od tego więcej żądać będą.
Ogień na ziemię rzucić przyszedłem, i jakżebym chciał, żeby się już rozpalił!
Ale muszę być chrztem ochrzczony; i jakże mi tęskno, aż się to wykona!
Czy mniemacie, że przyszedłem dawać pokój na ziemi? Bynajmniej, powiadam wam, lecz rozdwojenie.
Albowiem odtąd będzie pięciu w jednym domu rozdwojonych, trzech przeciwko dwom, i dwóch przeciwko trzem.
Powstanie ojciec przeciwko synowi i syn przeciwko ojcu, matka przeciwko córce i córka przeciwko matce, świekra przeciwko synowej swojej i synowa przeciwko świekrze swojej.
A mówił i do ludu: gdy widzicie obłok wschodzący od zachodu, zaraz mówicie: ulewa nadchodzi; i bywa tak;
I gdy wiatr wiejący od południa, mówicie: upał będzie; i bywa tak.
Obłudnicy! oblicze ziemi i nieba umiecie rozpoznawać, a czasu tego jakże nie rozpoznajecie?
A dla czego i sami z siebie nie sądzicie, co jest sprawiedliwe?
Gdy tedy idziesz z przeciwnikiem swoim przed urząd, starajże się w drodze uwolnić się od niego, aby cię czasem nie pociągnął przed sędziego, i sędzia nie podał cię pachołkowi, i pachołek nie wrzucił cię do więzienia.
Powiadam ci: nie wyjdziesz stamtąd, póki nie oddasz do ostatniego pieniążka.
A BYLI natenczas obecni niektórzy, co oznajmili mu o Galilejczykach, których krew Piłat pomieszał z ofiarami ich.
A Jezus odpowiadając rzekł im: czy mniemacie, że ci Galilejczycy byli większymi grzesznikami od wszystkich innych Galilejczyków, iż takie rzeczy ucierpieli?
Bynajmniej, mówię wam; ale jeśli nie upamiętacie się, wszyscy tak samo poginiecie.
Albo osiemnastu owych, na których upadła wieża w Syloe i zabiła ich, czy mniemacie, że ci winniejszymi byli od wszystkich ludzi mieszkających w Jerozolimie?
Bynajmniej, mówię wam; ale jeśli nie upamiętacie się, wszyscy podobnie poginiecie.
I powiedział im to podobieństwo: Pewien człowiek miał figowe drzewo zasadzone w winnicy swojej, i przyszedłszy szukał na niem owocu, i nie znalazł.
Tedy rzekł do winiarza: oto, przez trzy lata przychodzę i szukam owocu na tem drzewie figowem, i nie znajduję. Wytnijże je; bo po cóż ziemię bezużyteczną czyni?
Ale on odpowiadając rzekł mu: panie! pozostaw je jeszcze i na ten rok, aż je okopię i obłożę gnojem;
Może przyniesie owoc, a jeśli nie, potem je wytniesz.
A nauczał w jednej bóżnicy w sabat.
I oto, była tam niewiasta, która miała ducha niemocy osiemnaście lat, a była skurczona, tak że się żadną miarą nie mogła wyprostować.
Tę, gdy ujrzał Jezus, zawołał do siebie i rzekł jej: niewiasto! uwolnionaś od niemocy swojej.
I włożył na nią ręce, i zaraz wyprostowała się, i chwaliła Boga.
A odpowiadając przełożony bóżnicy, który się bardzo gniewał, że Jezus w sabat uzdrawiał, rzekł do ludu: sześć dni jest, w które trzeba robić; w te więc dni przychodząc leczcie się, a nie w dzień sabatu.
Tedy mu odpowiedział Pan i rzekł: obłudniku, czyliż każdy z was w sabat nie odwiązuje wołu albo osła swego od żłobu, i nie wiedzie, żeby go napoić?
A ta córka Abrahamowa, którą był związał szatan oto już osiemnaście lat, nie miałaż być rozwiązaną od tych więzów w dzień sabatu?
I gdy on to mówił, zawstydzili się wszyscy przeciwnicy jego, i wszystek lud radował się ze wszystkich chwalebnych czynów, które wykonywał.
Tedy rzekł: do czegóż podobne jest królestwo Boże, i do czegóż je przyrównam?
Podobne jest do ziarna gorczycznego, które wziąwszy człowiek, wrzucił do ogrodu swego; i rosło i stało się drzewem wielkiem, a ptaki niebieskie robiły sobie gniazda na gałęziach jego.
I rzekł znowu: do czegóż przyrównam królestwo Boże?
Podobne jest do kwasu, który wziąwszy niewiasta, rozczyniła w trzech miarach mąki, aż wszystko skisło.
I chodził po miastach i miasteczkach nauczając, i kierując drogę swoją do Jerozolimy.
I rzekł mu pewien: Panie! czy mało jest tych, którzy będą zbawieni? a on rzekł do nich:
Usiłujcie wejść przez ciasną bramę; albowiem powiadam wam: wielu będzie chciało wnijść, ale nie będą mogli.
Skoro wstanie gospodarz i zamknie drzwi, i poczniecie stać przede drzwiami i kołatać we drzwi, mówiąc: panie, panie, otwórz nam! i on odpowiadając rzecze wam: nie wiem, skąd jesteście,
Wtedy poczniecie mówić: jadaliśmy przed obliczem twojem i piliśmy, i na ulicach naszych nauczałeś.
A on rzecze: powiadam wam, nie wiem, skąd jesteście; odstąpcie ode mnie wszyscy, którzy czynicie nieprawość.
Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów, gdy ujrzycie Abrahama, i Izaaka, i Jakóba, i wszystkich proroków w królestwie Bożem, a samych siebie precz wyrzuconych.
I przyjdą od wschodu i od zachodu, i od północy i od południa, i usiądą za stołem w królestwie Bożem.
I oto, są ostatni, którzy będą pierwszymi, i są pierwsi, którzy będą ostatnimi.
Tegoż dnia przystąpili niektórzy z Faryzeuszów, mówiąc mu: wyjdź i idź stąd: bo cię Herod chce zabić.
I rzekł im: idźcie i powiedzcie temu lisowi: oto, wyganiam dyjabłów, i uzdrawiam dziś i jutro, i trzeciego dnia skończę.
Ale muszę dziś i jutro i pojutrze odbywać drogę: bo nie może być, aby prorok miał zginąć nie w Jerozolimie.
Jerozolimo! Jerozolimo! która zabijasz proroków, i kamionujesz tych, którzy do ciebie są posłani; ilekroć chciałem zgromadzić dzieci twoje, jak kokosz zgromadza kurczęta swoje pod skrzydła, i nie chcieliście.
Oto, dom wasz pustym zostawiony wam będzie. A zaprawdę powiadam wam, że mię nie ujrzycie, aż przyjdzie czas, gdy rzeczecie: błogosławiony, który przychodzi w imieniu Pańskiem.
I STAŁO się, gdy wszedł Jezus w dom jednego przedniejszego Faryzeusza w sabat, aby jeść chleb, że go oni podstrzegali.
I oto, człowiek pewien opuchły był przed nim.
I odpowiadając Jezus rzekł do zakonoznawców i do Faryzeuszów, mówiąc: czy godzi się w sabat uzdrawiać? A oni milczeli.
Tedy on ująwszy go, uzdrowił i odprawił.
I odpowiadając rzekł do nich: któregoż z was osieł albo wół wpadnie w studnię, a nie wnet go wyciągnie w dzień sabatu?
I nie mogli mu na to odpowiedzieć.
A powiedział i wezwanym podobieństwo, uważając, jak pierwsze miejsca obierali, mówiąc do nich:
Gdybyś od kogo był wezwany na wesele, nie siadajże na pierwszym miejscu, aby czasem zacniejszy nad cię nie był wezwany od niego;
I przyszedłszy ten, który ciebie i onego wezwał, rzekłby tobie: daj temu miejsce; i wtedybyś ze wstydem usiadł na ostatniem miejscu.
Ale gdybyś był wezwany, poszedłszy, usiądź na ostatniem miejscu; aby, gdy przyjdzie ten, który cię wezwał, rzekł tobie: przyjacielu! siądź wyżej; wtedy będziesz miał cześć przed współsiedzącymi z tobą.
Bo każdy, kto siebie wywyższa, będzie poniżony, i kto się uniża, będzie wywyższony.
A mówił i temu, który go był wezwał: gdy wyprawiasz obiad albo wieczerzę, nie wzywajże przyjaciół swoich, ani braci swoich, ani krewnych swoich, ani sąsiadów bogatych, żeby cię czasem i oni nawzajem nie wezwali, i stałaby ci się odpłata.
Ale gdy wyprawiasz ucztę, wezwij ubogich, ułomnych, chromych i ślepych,
I błogosławionym będziesz; gdyż nie mają czem ci odpłacić, odpłaconem ci bowiem będzie przy zmartwychwstaniu sprawiedliwych.
A usłyszawszy to jeden ze współsiedzących, rzekł mu: błogosławiony, który je chleb w królestwie Bożem.
A on mu rzekł: Człowiek pewien wyprawił wieczerzę wielką, i zaprosił wielu;
I posłał sługę swego w godzinę wieczerzy, żeby rzekł zaproszonym: pójdźcie! bo już wszystko gotowe.
I poczęli się wszyscy co do jednego wymawiać. Pierwszy mu rzekł: kupiłem wieś, i muszę iść oglądać ją; proszę cię, miej mię za wymówionego.
A drugi rzekł: kupiłem pięć jarzm wołów, i idę ich doświadczyć; proszę cię, miej mię za wymówionego.
A inny rzekł: żonę pojąłem, dlatego przyjść nie mogę.
I wróciwszy ów sługa, oznajmił to panu swemu. Wtedy rozgniewawszy się gospodarz, rzekł słudze swemu: wynijdź prędko na ulice i na drogi miejskie, i ubogich i ułomnych i chromych i ślepych wprowadź tu.
I rzekł sługa: panie! stało się, jakeś rozkazał, i jeszcze jest miejsce.
I rzekł pan do sługi: wynijdź na drogi i między opłotki, i przymuś wnijść, aby był napełniony dom mój.
Albowiem powiadam wam, że żaden z owych mężów, którzy byli zaproszeni, nie zakosztuje wieczerzy mojej.
A szło z nim wiele ludu; i obróciwszy się, rzekł do nich:
Jeśli kto idzie do mnie, a niema w nienawiści ojca swego, i matki, i żony, i dzieci, i braci, i sióstr, a nawet i życia swego, nie może być uczniem moim.
I ktokolwiek nie niesie krzyża swego i nie idzie za mną, nie może być uczniem moim.
Bo któż z was jest, który chcąc zbudować wieżę, nie usiadłby pierwej, i nie obrachował nakładu, czy ma to, czemby ją dokończyć?
Aby czasem, gdy założy fundament, i nie będzie mógł dokończyć, wszyscy, którzyby to widzieli, nie poczęli się naśmiewać z niego,
Mówiąc: ten człowiek począł budować, i nie mógł dokończyć.
Albo, który król jadąc na wojnę potykać się z drugim królem, usiadłszy, nie radzi się pierwej, czyby mógł w dziesięć tysięcy potykać się z tym, który we dwadzieścia tysięcy idzie przeciwko niemu?
A jeśli nie, to, gdy tamten jeszcze jest daleko, wyprawiwszy posłów do niego, prosi o pokój.
Tak i każdy z was, ktoby się nie wyrzekł wszystkich majętności swoich, nie może być uczniem moim.
Dobra jest sól; lecz jeśli sól zwietrzeje, czemże ją naprawić?
Nie przyda się ani do ziemi, ani do gnoju; precz ją wyrzucają. Kto ma uszy ku słuchaniu, niechaj słucha.
A PRZYBLIŻALI się do niego wszyscy celnicy i grzesznicy, aby go słuchać.
I szemrali Faryzeusze i uczeni w Piśmie, mówiąc: ten grzeszników przyjmuje i jada z nimi.
I powiedział im to podobieństwo, mówiąc:
Któryż z was człowiek, mając sto owiec, i straciwszy jedną z nich, nie zostawia dziewiędziesięciu dziewięciu na puszczy, i nie idzie za tą, która zginęła, dopóki jej nie znajdzie?
I znalazłszy kładzie ją na ramiona swoje, radując się.
I przyszedłszy do domu, zwołuje przyjaciół i sąsiadów, mówiąc im: radujcie się ze mną, bom znalazł owcę swoją, która była zginęła.
Powiadam wam, że taka będzie radość w niebie z jednego grzesznika, który się upamięta, więcej niż z dziewiędziesięciu dziewięciu sprawiedliwych, którzy nie potrzebują upamiętania.
Albo, która niewiasta mając dziesięć groszy, jeśliby straciła grosz jeden, nie zapala świecy, i nie umiata domu, i nie szuka z pilnością, aż znajdzie?
I znalazłszy, zwołuje przyjaciółki i sąsiadki, mówiąc: radujcie się ze mną, albowiem znalazłam grosz, którym była straciła.
Tak, powiadam wam, będzie radość przed Aniołami Bożymi z jednego grzesznika, który się upamięta.
I rzekł: Człowiek pewien miał dwóch synów;
I rzekł młodszy z nich ojcu: ojcze! daj mi dział majętności na mnie przypadający. I rozdzielił im majętność.
A po niewielu dniach młodszy syn, zebrawszy wszystko, odjechał w daleką krainę, i rozproszył tam majętność swoją, żyjąc rozpustnie.
A gdy wszystko potracił, stał się głód wielki w onej krainie, i on począł niedostatek cierpieć.
I poszedłszy, przystał do jednego z obywateli onej krainy, który go posłał na pola swe, aby pasł świnie.
I pragnął napełnić brzuch swój omłotem, który jadały świnie; i nikt mu nie dawał.
A wszedłszy w siebie rzekł: jakże wiele najemników ojca mego ma dosyć chleba, a ją od głodu ginę!
Wstawszy, pójdę do ojca mego i rzeknę mu: ojcze! zgrzeszyłem przeciwko niebu i przed tobą,
I nie jestem już godzien nazywać się synem twoim; uczyń mię jako jednego z najemników swoich.
I wstawszy, szedł do ojca swego. A gdy jeszcze był opodal, ujrzał go ojciec jego i użalił się, i przybiegłszy rzucił się mu na szyję i pocałował go.
I rzekł mu syn: ojcze! zgrzeszyłem przeciwko niebu i przed tobą, i nie jestem już godzien nazywać się synem twoim.
A ojciec rzekł do sług swoich: przynieście najlepszą szatę i obleczcie go, i dajcie pierścień na rękę jego, i obuwie na nogi jego;
I przywiódłszy tuczne cielę, zabijcie, i jedząc weselmy się.
Albowiem ten syn mój umarł był i znowu ożył, zginął był i znalazł się; i poczęli się weselić.
A starszy syn jego był na polu; i gdy przychodząc zbliżył się ku domowi, usłyszał muzykę i tańce;
I zawoławszy jednego ze sług, pytał się, co to jest.
A on mu powiedział: brat twój przyszedł, i ojciec twój zabił tuczne cielę, że go zdrowym dostał.
I rozgniewał się, i nie chciał wnijść; więc ojciec jego wyszedłszy prosił go.
A on odpowiadając, rzekł ojcu: oto, przez tyle lat służę ci, i nigdym nie przestąpił przykazania twego; a mnieś nigdy nie dał koźlęcia, abym się z przyjaciółmi swoimi weselił.
Ale gdy przyszedł ten syn twój, który pożarł majętność twoją z wszetecznicami, zabiłeś dla niego tuczne cielę.
A on mu rzekł: synu! tyś zawsze ze mną, i wszystko co moje, twojem jest.
Lecz trzeba było weselić się i radować, że ten brat twój umarł był i znowu ożył, i zginął był i znalazł się.
MÓWIŁ też i do uczniów swoich: Był pewien człowiek bogaty, który miał szafarza, a ten był oskarżony przed nim, jakoby rozpraszał dobra jego.
I zawoławszy go, rzekł mu: cóż to słyszę o tobie? Zdaj rachunek z szafarstwa swego; albowiem już nie będziesz mógł być szafarzem.
I rzekł szafarz sam w sobie: cóż uczynię, gdyż pan mój odbiera ode mnie szafarstwo? Kopać nie mogę, żebrać się wstydzę.
Wiem, co uczynię, żeby przyjęli mię do domów swoich, gdy będę złożony z szafarstwa.
I zawoławszy do siebie każdego z dłużników pana swego, rzekł pierwszemu: ileś winien panu memu?
A on rzekł: sto barył oliwy. I rzekł mu: weź zapis swój, i siadłszy prędko napisz pięćdziesiąt.
Potem drugiemu rzekł: a ty ileś winien? A on mu rzekł: sto korcy pszenicy. I rzekł mu: weź zapis swój i napisz osiemdziesiąt.
I pochwalił pan szafarza niesprawiedliwego, że roztropnie uczynił: bo synowie tego świata roztropniejsi są od synów światłości w rodzaju swoim.
I ja wam powiadam: czyńcie sobie przyjaciół z mamony niesprawiedliwości, aby, gdy umrzecie, przyjęli was do wiecznych przybytków.
Kto wierny jest w małem, i w wielu wierny jest; a kto w małem niesprawiedliwy, i w wielu niesprawiedliwy jest.
Jeżeliście tedy w mamonie niesprawiedliwej wiernymi nie byli, prawdziwą któż wam powierzy?
I jeśliście w cudzem wiernymi nie byli, któż wam da to, co jest wasze?
Żaden sługa nie może dwom panom służyć, gdyż albo jednego będzie miał w nienawiści, a drugiego będzie miłował; albo jednego trzymać się będzie, a drugim pogardzi; nie możecie Bogu służyć i mamonie.
A słuchali tego wszystkiego i Faryzeusze, którzy byli chciwi, i naśmiewali się z niego.
I rzekł im: wy to jesteście, którzy sami siebie usprawiedliwiacie przed ludźmi, ale Bóg zna serca wasze; bo co jest u ludzi wyniosłem, obrzydliwością jest przed Bogiem.
Zakon i Prorocy aż do Jana; od tego czasu królestwo Boże opowiadane bywa, i każdy się do niego gwałtem ciśnie.
I łatwiej jest niebu i ziemi przeminąć, niżeli jednej kresce Zakonu upaść.
Wszelki, który opuszcza żonę swoją, i inną pojmuje, cudzołoży; a kto od męża opuszczoną pojmuje, cudzołoży.
A był pewien człowiek bogaty, który się obłóczył w szkarłat i w bisior, i codzień świetnie ucztował.
Był też pewien żebrak, imieniem Łazarz, który leżał u wrót jego owrzodziały,
I pragnął być nasycony z odrobin, które spadały ze stołu bogacza; ale i psy przychodząc lizały wrzody jego.
A stało się, że umarł ów żebrak, i poniesiony był przez Aniołów na łono Abrahamowe; umarł też i bogacz, i pogrzebiony był.
I w piekle, podniósłszy oczy swoje, gdy był w mękach, ujrzał Abrahama zdaleka, i Łazarza na łonie jego.
I zawoławszy rzekł: Ojcze Abrahamie! zmiłuj się nade mną i poszlij Łazarza, aby umoczył koniec palca swego w wodzie i ochłodził język mój, bo męki cierpię w płomieniu tym.
I rzekł Abraham: synu! wspomnij, żeś ty otrzymał dobro swoje za życia swego, i Łazarz podobnież złe; a teraz on ma pociechę, a ty męki cierpisz.
I prócz tego wszystkiego między nami i wami otchłań wielka jest utwierdzona, aby ci, którzy chcą stąd przejść do was, nie mogli, ani owi stamtąd do nas nie przeszli.
A on rzekł: proszę cię tedy, Ojcze! abyś go posłał do domu ojca mego,
Albowiem mam pięciu braci, aby im dał świadectwo, żeby i oni nie przyszli na to miejsce męki.
Rzekł mu Abraham: mają Mojżesza i Proroków; niechże ich słuchają.
A on rzekł: nie, Ojcze Abrahamie! ale gdy kto z umarłych pójdzie do nich, upamiętają się.
I rzekł mu: jeżeli Mojżesza i Proroków nie słuchają, to choćby też kto zmartwychwstał, nie uwierzą.
I RZEKŁ do uczniów: Niemożliwą jest rzeczą, aby zgorszenia przyjść nie miały; ale biada temu, przez którego przychodzą!
Lepiejby mu było, aby zawieszono kamień młyński u szyi jego, i wrzucono go w morze, niż żeby miał zgorszyć jednego z tych małych.
Miejcież się na pieczy. A jeśliby zgrzeszył przeciwko tobie brat twój, strofuj go; i jeśliby się upamiętał, odpuść mu.
I jeśliby siedemkroć na dzień zgrzeszył przeciwko tobie, i siedemkroć na dzień do ciebie się nawrócił, mówiąc: żal mi tego, odpuść mu.
I rzekli Apostołowie Panu: przymnóż nam wiary.
A Pan rzekł: jeślibyście mieli wiarę jak ziarnko gorczycy, i rzekli temu drzewu leśnej figi: wyrwij się z korzenia i przesadź się w morze, usłuchałoby was.
A któż z was, mając sługę orzącego albo pasącego, rzecze natychmiast do niego, gdy wróci z pola: pójdź i usiądź u stołu.
Ale czyż nie powie mu: nagotuj mi wieczerzę, i przepasawszy się służ mi, aż się najem i napiję, a potem i ty jedz i pij?
Czy dziękuje słudze owemu, że uczynił to, co mu rozkazano? Nie zdaje mi się.
Także i wy, gdy uczynicie wszystko, co wam rozkazano, mówcie: sługami nieużytecznymi jesteśmy, bo cośmy powinni byli uczynić, uczyniliśmy.
I stało się, gdy szedł do Jerozolimy, że przechodził środkiem Samaryi i Galilei.
I gdy wchodził do jednego miasteczka, zabiegło mu drogę dziesięciu mężów trędowatych, którzy stanęli zdaleka.
A ci podniósłszy głos swój rzekli: Jezusie, Nauczycielu! zmiłuj się nad nami.
On zaś ujrzawszy ich, rzekł im: idźcie, ukażcie się kapłanom. I stało się, gdy szli, że zostali oczyszczeni.
Jeden zaś z nich ujrzawszy, że został uzdrowiony, wrócił się, wielkim głosem chwaląc Boga;
I padł na oblicze swoje u nóg jego, dziękując mu; a był to Samarytanin.
A Jezus odpowiadając, rzekł: czyż nie dziesięciu zostało oczyszczonych, a dziewięciu gdzie?
Czyż żaden się nie znalazł, któryby wrócił i dał chwałę Bogu, tylko ten cudzoziemiec?
I rzekł mu: wstań, idź, wiara twoja uzdrowiła cię.
A będąc pytany od Faryzeuszów, kiedy przyjdzie królestwo Boże, odpowiedział im i rzekł: Nie przyjdzie królestwo Boże z postrzeżeniem;
I nie powiedzą: o tu tu, albo, oto tam jest, albowiem oto królestwo Boże wewnątrz was jest.
A do uczniów rzekł: przyjdą dni, że będziecie pragnęli widzieć jeden z dni Syna człowieczego, i nie ujrzycie.
I rzekną wam: oto tu, albo, oto tam jest; nie chodźcie, ani się za nimi nie udawajcie.
Albowiem jak błyskawica, błyskając od jednej strony pod niebem aż do drugiej pod niebem, świeci: tak będzie i Syn człowieczy w dzień swój.
Ale pierwej musi wiele ucierpieć, i być odrzuconym od rodu tego.
I jak było za dni Noego, tak będzie i za dni Syna człowieczego.
Jedli, pili, żenili się, za mąż wychodzili aż do dnia, którego wszedł Noe do korabia, i przyszedł potop i wytracił wszystkich.
Podobnie też jak działo się za dni Lota: jedli, pili, kupowali, przedawali, szczepili, budowali;
Ale dnia tego, gdy wyszedł Lot z Sodomy, spadł jako deszcz ogień z siarką z nieba, i wytracił wszystkich:
Tak też będzie w on dzień, którego się Syn człowieczy objawi.
Onegoż dnia, kto będzie na dachu, a naczynia jego w domu, niech nie zstępuje, aby je zabrać; i kto na roli, niech się także nie wraca nazad.
Pamiętajcie na żonę Lota.
Kto chce życie swoje zachować, straci je; i kto je straci, zachowa je.
Powiadam wam: tej nocy będzie dwóch na jednem łożu; jeden przyjęty będzie, a drugi zostawiony.
Dwie mleć będą z sobą; jedna przyjęta będzie, a druga zostawiona.
Dwóch będzie na roli; jeden przyjęty będzie, a drugi zostawiony.
A odpowiadając rzekli mu: gdzież Panie? A on im rzekł: gdzie będzie ścierw, tam się zgromadzą orły.
A POWIEDZIAŁ im też podobieństwo o tem, że się zawsze modlić potrzeba, a nie ustawać.
Mówiąc: Był pewien sędzia w jednem mieście, który się Boga nie bał i człowieka się nie wstydził.
Była też pewna wdowa w temże mieście, która przychodziła do niego, mówiąc: pomścij się krzywdy mojej na przeciwniku moim.
I długo nie chciał. Ale potem rzekł sam w sobie: chociaż się Boga nie boję i człowieka się nie wstydzę,
Wszakże, iż mi się naprzykrza ta wdowa, pomszczę się krzywdy jej, aby naostatek przyszedłszy, nie targnęła się na mnie.
A Pan rzekł: słuchajcież, co mówi niesprawiedliwy sędzia;
A Bóg czyżby się nie miał pomścić krzywdy wybranych swoich, wołających do niego we dnie i w nocy, chociaż im długo zwleka?
Powiadam wam, że się pomści krzywdy ich rychło. Ale gdy przyjdzie Syn człowieczy, czy znajdzie wiarę na ziemi?
A powiedział i do niektórych, którzy ufali sami w sobie, że są sprawiedliwi, a innych za nic mieli, to podobieństwo:
Dwóch ludzi weszło do świątyni, aby się modlić, jeden Faryzeusz, a drugi celnik.
Faryzeusz stanąwszy, tak się sam w sobie modlił: Boże! dziękuję ci, żem nie jest jak inni ludzie, drapieżni niesprawiedliwi, cudzołożnicy, albo jak i ten celnik.
Poszczę dwa razy w tydzień; daję dziesięcinę ze wszystkiego, co mam.
A celnik, stojąc zdaleka, nie chciał i oczu swych podnieść w niebo, ale bił się w piersi swoje, mówiąc: Boże! bądź miłościw mnie grzesznemu.
Powiadam wam: ten odszedł usprawiedliwionym do domu swego więcej niżeli tamten; albowiem każdy kto siebie wywyższa, będzie poniżony, a kto się uniża, będzie wywyższony.
A przynoszono do niego i niemowlęta, aby się ich dotykał; co gdy widzieli uczniowie, gromili ich.
Lecz Jezus przywoławszy je, rzekł: dopuśćcie dziatkom przychodzić do mnie, i nie zabraniajcie im; albowiem takich jest królestwo Boże.
Zaprawdę powiadam wam: ktokolwiek nie przyjmie królestwa Bożego jak dzieciątko, nie wnijdzie do niego,
I pytał go pewien książę, mówiąc: Nauczyciela dobry! co mam czynić, abym odziedziczył żywot wieczny?
A Jezus rzekł mu: czemu mię nazywasz dobrym? Nikt nie jest dobry, tylko jeden, Bóg.
Przykazania znasz? Nie cudzołóż, nie zabijaj, nie kradnij, nie mów fałszywego świadectwa, czcij ojca twego i matkę twoją.
A on rzekł: tegom wszystkiego przestrzegał od młodości swojej.
Co usłyszawszy Jezus, rzekł mu: jeszcze jednego ci niedostaje; wszystko co masz sprzedaj i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie; i przyjdź tu, i chodź za mną.
A on usłyszawszy to, wielce się zasmucił; bo był bardzo bogaty.
A gdy go Jezus ujrzał wielce zasmuconego, rzekł: jakże trudno tym, którzy mają bogactwa, wnijść do królestwa Bożego!
Albowiem łatwiej jest wielbłądowi przejść przez ucho igielne, niż bogatemu wnijść do królestwa Bożego.
Tedy rzekli ci, którzy to słyszeli: i któż może być zbawiony?
Ale on rzekł: co niemożliwe jest u ludzi, możliwe jest u Boga.
I rzekł Piotr: oto, my opuściliśmy wszystko, i poszliśmy za tobą.
A on im rzekł: zaprawdę powiadam wam, że nie masz nikogo, ktoby opuścił dom, albo rodziców, albo braci, albo żonę, albo dzieci dla królestwa Bożego,
Któryby nie wziął daleko więcej w tym czasie, a w przyszłym wieku żywota wiecznego.
A wziąwszy z sobą dwunastu, rzekł im: oto, idziemy do Jerozolimy, i wypełni się wszystko, co napisano przez proroków o Synu człowieczym.
Bo będzie wydany poganom, i będzie wyśmiany, i zelżony, i uplwany;
I ubiczowawszy zabiją go; i dnia trzeciego zmartwychwstanie.
A oni nic z tego nie zrozumieli, i było to słowo zakryte przed nimi, i nie wiedzieli, co było mówione.
I stało się, gdy przybliżał się do Jerycha, że pewien ślepy siedział przy drodze żebrząc.
A usłyszawszy, że lud przechodzi, pytał, co to jest.
I powiedziano mu, że Jezus Nazareński przechodzi.
I zawołał, mówiąc: Jezusie, Synu Dawida! zmiłuj się nade mną.
A ci, co szli wprzód, gromili go, aby milczał. Ale on tem więcej wołał: Synu Dawida! zmiłuj się nade mną.
A Jezus stanąwszy, kazał go przywieść do siebie; a gdy się przybliżył, pytał go,
Mówiąc: co chcesz, abym ci uczynił? A on rzekł: Panie! abym przejrzał.
A Jezus mu rzekł: przejrzyj ! wiara twoja uzdrowiła cię.
I zaraz przejrzał, i szedł za nim, wielbiąc Boga. Co wszystek lud widząc, dał chwałę Bogu.
A JEZUS wszedłszy, przechodził przez Jerycho.
I oto był mąż, imieniem Zacheusz, przełożony nad celnikami, który był bogaty.
I chciał widzieć Jezusa, kto on jest; i nie mógł przed ludem, bo był małego wzrostu.
I pobiegłszy naprzód, wszedł na drzewo leśnej figi, aby go ujrzeć; bo tamtędy miał przechodzić.
I gdy przyszedł na ono miejsce, spójrzawszy Jezus w górę, ujrzał go i rzekł do niego: Zacheuszu! zejdź śpiesznie, albowiem dziś muszę stanąć w domu twoim.
I zszedł śpiesznie, i przyjął go z radością.
Co widząc, wszyscy szemrali, mówiąc: u człowieka grzesznego gospodą stanął.
A przystąpiwszy Zacheusz, rzekł do Pana: oto, Panie, połowę majętności swoich daję ubogim, i jeślim kogo w czem podszedł, oddaję w czwórnasób.
A Jezus rzekł mu: dziś stało się zbawienie domowi temu, dla tego że i on jest synem Abrahamowym.
Przyszedł bowiem Syn człowieczy, aby szukać i zbawić to, co zginęło.
A gdy oni słuchali tego, powiedział im jeszcze podobieństwo, dlatego że był blizko Jerozolimy, i że oni mniemali, iż się wnet królestwo Boże ma objawić.
Rzekł tedy: Pewien człowiek rodu szlachetnego pojechał w daleką krainę, żeby otrzymać dla siebie królestwo, i wrócić.
A przywoławszy dziesięciu sług swoich, dał im dziesięć grzywien, i rzekł do nich: róbcie niemi, aż przyjadę.
Lecz obywatele jego mieli go w nienawiści, i wyprawili za nim poselstwo, mówiąc: nie chcemy, aby ten królował nad nami.
I stało się, gdy wrócił otrzymawszy królestwo, że rozkazał do siebie przywołać sług tych, którym dał pieniądze, aby się dowiedzieć, kto co zarobił.
Przyszedł tedy pierwszy, mówiąc: panie! grzywna twoja dziesięć grzywien przyrobiła.
I rzekł mu: dobrze, sługo dobry! żeś był nad małem wierny, miejże władzę nad dziesięciu miastami.
Przyszedł i drugi, mówiąc: panie! grzywna twoja pięć grzywien zrobiła.
A rzekł i temu: i ty bądź nad pięciu miastami.
I trzeci przyszedł, mówiąc: panie! oto grzywna twoja, którą miałem schowaną w chustce,
Bom się bał ciebie, żeś człowiek srogi; bierzesz, czegoś nie położył, i żniesz, czegoś nie posiał.
Tedy mu rzekł: z ust twoich sądzę cię, sługo zły! Wiedziałeś, żem człowiek srogi, który biorę, czegom nie położył, i źnę, czegom nie posiał;
Czemużeś więc nie oddał pieniędzy moich do banku? a ja przyszedłszy odebrałbym je z lichwą.
I rzekł tym, którzy obok stali; weźcie od niego tę grzywnę, i dajcie temu, który ma dziesięć grzywien.
(I rzekli mu: panie! ma dziesięć grzywien. )
Albowiem powiadam wam, że każdemu, który ma, będzie dano, a temu, który nie ma, i to, co ma, będzie odjęte.
Ale nieprzyjaciół moich, którzy nie chcieli, abym królował nad nimi, przywiedźcie tu, i zabijcie przede mną.
A to powiedziawszy, szedł dalej, idąc do Jerozolimy.
I stało się, gdy się przybliżył do Betfagi i Betanii, ku górze, którą zowią Oliwną, że posłał dwóch z uczniów swoich,
Mówiąc: idźcie do miasteczka, które jest przed wami, do którego wszedłszy, znajdziecie oślę uwiązane, na którem żaden człowiek nigdy nie siedział; odwiążcie i przywiedźcie je.
I jeśliby was kto spytał, dla czego je odwiązujecie, tak mu powiecie: Pan go potrzebuje.
Odszedłszy tedy ci, którzy byli posłani, znaleźli, jak im był powiedział.
A gdy oni odwiązywali oślę, rzekli panowie jego do nich: dla czego odwiązujecie oślę?
A oni powiedzieli: Pan go potrzebuje.
I przywiedli je do Jezusa, i włożywszy szaty swoje na oślę, wsadzili Jezusa na nie.
A gdy on jechał, słali szaty swoje na drodze.
A gdy się już przybliżał tam, gdzie się schodzi z góry Oliwnej, poczęło całe mnóstwo uczniów radując się chwalić Boga głosem wielkim dla wszystkich cudów, które widzieli,
Mówiąc: błogosławiony król, który przychodzi w imieniu Pańskiem! pokój w niebie i chwała na wysokościach!
I niektórzy z Faryzeuszów z pomiędzy ludu rzekli do niego: Nauczycielu! zgrom uczniów swoich.
A on odpowiadając, rzekł im: powiadam wam, jeśliby ci milczeli, kamienie wołać będą.
A gdy się przybliżył, ujrzawszy miasto, płakał nad niem, mówiąc:
O gdybyś poznało i ty, przynajmniej w ten to dzień swój, co jest ku pokojowi twemu! lecz to teraz jest zakryte przed oczami twemi.
Albowiem przyjdą na cię dni, gdy cię otoczą nieprzyjaciele twoi wałem, i obiegną cię, i ścisną cię zewsząd,
I zniszczą cię, i dzieci twoje w tobie, i nie zostawią w tobie kamienia na kamieniu, dla tego żeś nie poznało czasu nawiedzenia swego.
I wszedłszy do świątyni, począł wyganiać tych, którzy w niej sprzedawali i kupowali,
Mówiąc im: napisano: Dom mój domem modlitwy jest, a wyście uczynili z niego jaskinię zbójców.
I nauczał każdego dnia w świątyni; a przedniejsi kapłani i uczeni w Piśmie i przedniejsi z ludu szukali, aby go stracić;
I nie znajdywali, coby mu uczynić; albowiem wszystek lud słuchając go, był mu przychylny.
I STAŁO się jednego z owych dni, gdy nauczał lud w świątyni, i kazał Ewangieliję, że nadeszli przedniejsi kapłani i uczeni w Piśmie ze starszymi,
I rzekli do niego, mówiąc: powiedz nam, jaką mocą to czynisz, albo kto jest ten, co ci dał tę moc?
A on odpowiadając rzekł do nich: spytam i ja was o jedną rzecz, a powiedzcie mi:
Chrzest Jana czy z nieba był, czy z ludzi?
A oni myśleli sami w sobie, mówiąc: jeśli powiemy, z nieba, rzecze: czemuście mu tedy nie uwierzyli?
Jeśli zaś powiemy, z ludzi, wszystek lud ukamienuje nas, ponieważ przekonani są, że Jan jest prorokiem.
I odpowiedzieli, że nie wiedzą, skąd był.
A Jezus rzekł im: i ja wam nie powiem, jaką mocą to czynię.
I począł do ludu mówić to podobieństwo: Człowiek pewien zasadził winnicę, i oddał ją robotnikom, i odjechał na czas niemały.
I w czasie właściwym posłał sługę do onych robotników, aby mu dali z owoców winnicy; ale, robotnicy zbiwszy go, odesłali z niczem.
I znowu posłał drugie go sługę; ale oni i tego zbiwszy i zelżywszy, odesłali z niczem.
I znowu posłał trzeciego; ale oni i tego zraniwszy, wyrzucili precz.
I rzekł pan winnicy: cóż uczynię? poszlę syna swego miłego, może, gdy ujrzą tego, uszanują go.
Ale robotnicy, ujrzawszy go, myśleli sami w sobie, mówiąc: to jest dziedzic; pójdźcie, zabijmy go, aby naszem było dziedzictwo.
I wyrzuciwszy go precz z winnicy, zabili. Cóż im tedy uczyni pan winnicy?
Przyjdzie i potraci tych robotników, i winnicę odda innym. Co oni usłyszawszy, rzekli: oby nie było tak!
Lecz on, spojrzawszy na nich, rzekł: cóż tedy jest to, co napisano: Kamień, który odrzucili budujący, ten stał się kamieniem węgielnym?
Wszelki, kto upadnie na ten kamień, roztrąci się, a na kogoby on upadł, zetrze go.
I starali się przedniejsi kapłani i uczeni w Piśmie, aby go pojmać onejże godziny, ale bali się ludu; albowiem poznali, iż przeciwko nim powiedział to podobieństwo.
I podstrzegając go, posłali szpiegów, którzyby udając sprawiedliwych, podchwycili go w mowie jego, ażeby go wydać władzy i mocy starosty.
I pytali go, mówiąc: Nauczycielu! wiemy, że dobrze mówisz i nauczasz, i nie patrzysz na osobę; ale drogi Bożej według prawdy nauczasz.
Czy godzi się nam cesarzowi podatek płacić, czy nie?
Ale on poznawszy chytrość ich, rzekł do nich: czemuż mię kusicie?
Pokażcie mi pieniądz; czyj ma obraz i napis? A odpowiadając rzekli: cesarski.
A on im rzekł: oddawajcież tedy, co jest cesarskiego, cesarzowi, i co jest Bożego, Bogu.
I nie mogli go podchwycić w mowie jego przed ludem, i zadziwiwszy się z odpowiedzi jego, umilkli.
A przyszedłszy niektórzy z Saduceuszów, którzy utrzymują, że niemasz zmartwychwstania, pytali go,
Mówiąc: Nauczycielu! Mojżesz napisał nam, że jeśli czyj brat umrze, mając żonę, a umrze bezdzietny, to brat jego ma pojąć żonę jego, i wzbudzić potomstwo bratu swemu.
Było tedy siedmiu braci; i pierwszy pojąwszy żonę, umarł bezdzietny.
I pojął drugi oną żonę, a umarł i ten bezdzietny.
I pojął ją trzeci, tak samo i wszyscy siedmiu, i nie zostawiwszy dzieci pomarli.
A po wszystkich umarła i niewiasta.
Przy zmartwychwstaniu tedy któregoż z nich będzie żoną, bo siedmiu ich miało ją za żonę?
I odpowiadając rzekł im Jezus: synowie tego wieku żenią się i za mąż wychodzą.
Ale ci, którzy są godni dostąpić onego wieku, i powstać z martwych, ani się żenić, ani za mąż wychodzić nie będą.
Albowiem umierać więcej nie będą mogli; bo będą równi Aniołom, i będą synami Bożymi, gdyż są synami zmartwychwstania.
A że umarli zmartwychwstaną, i Mojżesz pokazał przy krzaku, gdy zowie Pana Bogiem Abrahama i Bogiem Izaaka i Bogiem Jakóba.
Bóg zaś nie jest Bogiem umarłych, ale żywych; bo dla niego wszyscy żyją.
A odpowiadając niektórzy z uczonych w Piśmie, rzekli: Nauczycielu! dobrześ powiedział.
A nie śmieli go więcej o nic pytać.
I rzekł do nich: jakże powiadają, że Chrystus jest synem Dawidowym?
I sam Dawid mówi w księgach psalmów: Rzekł Pan Panu memu: siądź po prawicy mojej,
Aż położę nieprzyjaciół twoich podnóżkiem nóg twoich.
Więc Dawid nazywa go Panem, jakże tedy jest synem jego?
A gdy go słuchał wszystek lud, rzekł uczniom swoim:
Strzeżcie się uczonych w Piśmie, którzy chcą chodzić w szatach długich, i lubią pozdrawiania na rynkach, i przedniejsze stołki w bóżnicach, i pierwsze miejsca na wieczerzach;
Którzy pożerają domy wdów, a to pod pokrywką długich modlitw. Ci odniosą cięższy sąd.
A SPÓJRZAWSZY ujrzał bogatych rzucających dary swoje do skarbnicy.
Ujrzał też i jedną wdowę ubożuchną, wrzucającą tamże dwa drobne pieniążki.
I rzekł: prawdziwie powiadam wam, że ta uboga wdowa więcej wrzuciła, niżeli wszyscy.
Ci bowiem wszyscy z tego, co im zbywało, wrzucili do darów Bożych, ale ta z ubóstwa swego wszystką żywność, którą miała, wrzuciła.
A gdy niektórzy mówili o świątyni, iż jest pięknemi kamieniami i darami ozdobiona, rzekł:
Przyjdą dni, w które z tego, co widzicie, nie zostanie kamień na kamieniu, któryby nie był rozwalony.
I pytali go, mówiąc: Nauczycielu! kiedyż to będzie? i co za znak, kiedy się to stać ma?
A on rzekł: patrzcie, abyście nie byli zwiedzeni; wielu bowiem przyjdzie pod imieniem mojem, mówiąc: jam jest; oraz: czas się przybliżył; nie udawajcież się tedy za nimi.
A gdy usłyszycie o wojnach i rozruchach, nie lękajcie się; albowiem to stać się musi pierwej; ale nie zaraz koniec.
Wtedy im mówił: powstanie naród przeciwko narodowi, i królestwo przeciwko królestwu;
I będą miejscami wielkie trzęsienia ziemi, i głód, i mór; i strachy i znaki wielkie z nieba będą.
Ale przed tem wszystkiem pochwycą was i będą was prześladować, wydając do bóżnic i do więzienia, wodząc przed królów i przed starostów dla imienia mego.
A to was spotka na świadectwo.
Przetoż złóżcie do serc swoich, abyście wprzód nie przemyśliwali, jak odpowiadać macie;
Albowiem ja wam dam usta i mądrość, której nie będą mogli odeprzeć, ani się jej sprzeciwić wszyscy przeciwnicy wasi.
A będziecie też wydani od rodziców, i od braci, i od krewnych, i od przyjaciół, i zabiją niektórych z was;
I będziecie w nienawiści u wszystkich dla imienia mego.
I ani włos z głowy waszej nie zginie.
Przez wytrwałość swoją zyskujcie dusze swoje.
A gdy ujrzycie Jerozolimę od wojsk otoczoną, wtedy wiedzcie, że się przybliżyło spustoszenie jej.
Wtedy ci, którzy są w ziemi Judzkiej, niech uciekają na góry, a ci, którzy w pośrodku jej, niech wychodzą, a ci, którzy na polach, niechaj nie wchodzą do niej.
Albowiem to są dni pomsty, aby się wypełniło wszystko, co napisano.
A biada brzemiennym i piersiami karmiącym w one dni! albowiem będzie ucisk wielki na ziemi, i gniew Boży nad tym ludem.
I polegną od ostrza miecza, i zapędzeni będą w niewolę między wszystkie narody, i będzie Jerozolima deptana od pogan, aż się wypełnią czasy pogan.
I będą znaki na słońcu, i na księżycu, i na gwiazdach, a na ziemi przerażenie narodów z rozpaczą, gdy zaszumią morze i fale;
I ludzie drętwieć będą ze strachu i oczekiwania tych rzeczy, które przyjdą na wszystek świat; albowiem moce niebieskie poruszą się.
I wtedy ujrzą Syna człowieczego, przychodzącego w obłoku z mocą i chwałą wielką.
A gdy się to pocznie dziać, spoglądajcie w górę i podnoście głowy swoje, dlatego że się przybliża odkupienie wasze.
I powiedział im podobieństwo: Spojrzyjcie na figowe drzewo i na wszystkie drzewa;
Gdy już pękają, widząc to, sami z siebie poznajecie, że już blizko jest lato.
Tak i wy, gdy ujrzycie, iż się to dzieje, wiedzcie, że blizko jest królestwo Boże.
Zaprawdę powiadam wam, że nie przeminie to pokolenie, aż się to wszystko stanie.
Niebo i ziemia przeminą, ale słowa moje nie przeminą.
A strzeżcie się, aby czasem nie były obciążone serca wasze obżarstwem i opilstwem i troską o to życie, i żeby nagle na was nie przyszedł ów dzień.
Albowiem jak sidło przypadnie na wszystkich, którzy mieszkają na obliczu całej ziemi.
Przeto czuwajcie, modląc się w każdym czasie, abyście byli godni ujść tego wszystkiego, co się dziać ma, i stanąć przed Synem człowieczym.
A nauczał we dnie w świątyni; ale w nocy wychodząc, przebywał na górze, którą zowią Oliwną.
I wszystek lud rano się schodził do niego, aby go słuchać w świątyni.
A PRZYBLIŻAŁO się święto Przaśników, które zowią Wielkanocą.
I szukali przedniejsi kapłani i uczeni w Piśmie, jakby go zabić; bali się bowiem ludu.
A wstąpił szatan w Judasza, zwanego Iskaryjotem, który był z liczby dwunastu.
Ten tedy odszedłszy, zmówił się z przedniejszymi kapłanami i z przełożonymi straży, jakby go im wydać.
I uradowali się, i umówili się z nim, że mu dadzą pieniądze.
I zgodził się, i szukał sposobności, aby go im wydać bez rozruchu.
A przyszedł dzień Przaśników, którego miał być zabitym baranek wielkanocny.
I posłał Piotra i Jana, mówiąc: idźcie i przygotujcie nam baranka wielkanocnego, abyśmy jedli.
A oni mu rzekli: gdzie chcesz, abyśmy przygotowali?
A on rzekł do nich: oto, gdy do miasta wchodzić będziecie, spotka się z wami człowiek, niosący dzban wody; idźcież za nim do domu, do którego wnijdzie,
I rzeczcie gospodarzowi domu: Nauczyciel mówi ci: gdzie jest izba, w którejbym jadł baranka wielkanocnego z uczniami swymi?
A on wam wskaże pokój wielki usłany, tam przygotujcie.
Odszedłszy tedy znaleźli, jak im powiedział, i przygotowali baranka.
I gdy przyszła godzina, usiadł u stołu, i dwunastu Apostołów z nim.
I rzekł do nich: z upragnieniem pragnąłem tego baranka jeść z wami, wpierw nim będę cierpiał.
Bo powiadam wam, że go więcej jeść nie będę, aż się wypełni w królestwie Bożem.
I wziąwszy kielich i podziękowawszy, rzekł: weźcie to i podzielcie między siebie.
Albowiem powiadam wam, że nie będę pił z owocu winnej latorośli, aż przyjdzie królestwo Boże.
I wziąwszy chleb i podziękowawszy, łamał i dawał im, mówiąc: to jest ciało moje, które się za was daje; to czyńcie na pamiątkę moją.
Podobnież i kielich, gdy było po wieczerzy, mówiąc: ten kielich to nowy testament we krwi mojej, która się za was wylewa.
Ale oto, ręka tego, który mię wydaje, ze mną jest u stołu.
I Syn człowieczy wprawdzie odchodzi, tak jak postanowiono, ale biada człowiekowi owemu, który go wydaje!
A oni zaczęli pytać jeden drugiego, któżby to z nich był, coby to miał uczynić.
A wszczął się też spór między nimi o to, kto z nich ma być uważany za większego.
A on im rzekł: królowie narodów panują nad niemi, i którzy nad niemi władzę mają, dobroczyńcami nazywani bywają.
Wy zaś nie tak; lecz kto największy jest między wami, niech będzie jako najmniejszy, i kto jest wodzem, niech będzie jako ten, co służy.
Bo któryż większy jest? czy ten, co siedzi u stołu, czy ten, co służy? Czyliż nie ten, co siedzi u stołu? Ale ja jestem w pośrodku was jako ten, co służy.
A wy jesteście tymi, którzyście wytrwali przy mnie w pokusach moich.
I ja sporządzam wam, jak mi sporządził Ojciec mój, królestwo,
Abyście jedli i pili u stołu mego w królestwie mojem, i siedzieli na tronach, sądząc dwanaście pokoleń Izraelskich.
I rzekł Pan: Szymonie, Szymonie! oto szatan zapragnął was, aby przewiać jak pszenicę;
Alem ja prosił za tobą, aby nie ustała wiara twoja; i ty kiedyś, nawróciwszy się, utwierdzaj braci swoich.
A on mu rzekł: Panie! gotów jestem z tobą iść i do więzienia i na śmierć.
A on rzekł: powiadam ci, Piotrze! nie zapieje dziś kur, aż się pierwej trzykroć zaprzesz tego, że mię znasz.
I rzekł im: gdym was posyłał bez worka, i bez torby, i bez obuwia, czy wam czego brakowało? A oni rzekli: niczego.
Tedy im rzekł: ale teraz kto ma worek, niech go weźmie, podobnież i torbę; a kto nie ma miecza, niech sprzeda suknię swoją i kupi go.
Albowiem powiadam wam, iż się jeszcze musi wypełnić na mnie to, co napisano: Ze złoczyńcami policzony został; bo i to, co o mnie napisano, spełnia się.
A oni rzekli: Panie! oto, tu dwa miecze. A on im rzekł: dosyć jest.
I wyszedłszy udał się według zwyczaju na górę Oliwną, a szli za nim i uczniowie jego.
A gdy przyszedł na miejsce, rzekł im: módlcie się, abyście nie popadli w pokuszenie.
I sam oddalił się od nich, jakby na rzut kamienia, a ukląkłszy, modlił się,
Mówiąc: Ojcze! jeśli chcesz, oddal ten kielich ode mnie; wszakże nie moja wola, lecz twoja niech się stanie.
A ukazał mu się Anioł z nieba, i umacniał go.
I będąc w walce, gorliwiej się modlił. A był pot jego jak krople krwi ściekające na ziemię.
I wstawszy od modlitwy, przyszedł do uczniów swoich, i znalazł ich śpiącymi ze smutku.
I rzekł im: cóż śpicie? wstańcie i módlcie się, byście nie popadli w pokuszenie.
A gdy jeszcze mówił, oto zgraja, i ten, którego zwano Judaszem, jeden z dwunastu, szedł przed nimi, i przybliżył się do Jezusa, aby go pocałować.
A Jezus mu rzekł: Judaszu! pocałowaniem wydajesz Syna człowieczego?
A widząc ci, którzy przy nim byli, co się dziać miało, rzekli mu: Panie! czy mamy bić mieczem?
I uderzył jeden z nich sługę najwyższego kapłana i uciął mu ucho prawe.
Ale Jezus odpowiadając, rzekł: dopuśćcie aż dotąd; a dotknąwszy się ucha jego, uzdrowił go.
I rzekł Jezus do przedniejszych kapłanów i do przełożonych straży świątyni i do starszych, którzy przyszli przeciwko niemu: jak na zbójcę wyszliście z mieczami i z kijami.
Gdym codziennie bywał z wami w świątyni, nie ściągnęliście rąk na mnie; ale to jest godzina wasza i moc ciemności.
A pojmawszy go, prowadzili i przywiedli w dom najwyższego kapłana: a Piotr szedł za nim zdaleka.
A gdy rozniecili ogień w pośrodku podwórza i wespół usiedli, usiadł i Piotr między nimi.
A ujrzawszy go jedna dziewka u ognia siedzącego, i pilnie mu się przypatrzywszy, rzekła: i ten z nim był.
A on się go zaparł, mówiąc: niewiasto! nie znam go.
I po małej chwili ujrzawszy go drugi, rzekł: i tyś jest z nich; ale Piotr rzekł: człowiecze! nie jestem.
I gdy upłynęła jakby jedna godzina, ktoś inszy twierdził, mówiąc: prawdziwie i ten z nim był; bo to także Galilejczyk.
A Piotr rzekł: człowiecze! nie wiem, co mówisz; i zaraz, gdy on jeszcze mówił, kur zapiał.
A Pan obróciwszy się, spójrzał na Piotra. I wspomniał Piotr na słowo Pańskie, jak mu był powiedział: pierwej niż kur zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz.
I Piotr wyszedłszy precz, gorzko płakał.
A mężowie, którzy trzymali Jezusa, naśmiewali się z niego, bijąc go;
I zakrywszy go, bili w twarz i pytali go, mówiąc: prorokuj, kto cię uderzył.
I wiele innych bluźnierstw mówili przeciwko niemu.
A gdy dzień nastał, zeszli się starsi ludu i przedniejsi kapłani i uczeni w Piśmie, i przywiedli go do Rady swojej, mówiąc: czyś ty jest Chrystus? powiedz nam.
I rzekł im: jeśli wam powiem, nie uwierzycie;
A jeśli i zapytam, nie odpowiecie mi, i nie wypuścicie mię.
Odtąd będzie Syn człowieczy siedział na prawicy Majestatu Bożego.
I rzekli wszyscy: tyś tedy jest Syn Boży? A on rzekł do nich: wy powiadacie, że ja jestem nim.
A oni rzekli: po cóż jeszcze potrzebujemy świadectwa? Wszakżeśmy sami słyszeli z ust jego.
I POWSTAWSZY całe mnóstwo ich, wiodło go do Piłata.
I poczęli nań skarżyć, mówiąc: tego znaleźliśmy, że odwraca lud i zakazuje podatki płacić cesarzowi, powiadając, że on jest Chrystusem, królem.
I pytał go Piłat, mówiąc: tyżeś jest król Żydowski? A on mu odpowiadając rzekł: ty powiadasz.
I rzekł Piłat do przedniejszych kapłanów i do ludu: żadnej winy nie znajduję w tym człowieku.
Lecz oni się bardziej silili, mówiąc: podburza lud, ucząc po całej ziemi Judzkiej, począwszy od Galilei aż dotąd.
A Piłat usłyszawszy o Galilei, pytał, czy człowiek ten jest Galilejczykiem.
I gdy się dowiedział, że był z krainy Heroda, odesłał go do Heroda, który także był w Jerozolimie w owe dni.
A Herod ujrzawszy Jezusa, uradował się bardzo; bo go zdawna pragnął widzieć, dlatego iż wiele o nim słyszał, i spodziewał się, że ujrzy cud jaki, uczyniony przez niego.
I pytał go wielu słowami; ale on mu nic nie odpowiedział.
A przedniejsi kapłani i uczeni w Piśmie stali, usilnie go oskarżając.
Ale Herod z żołnierstwem swojem, okazawszy mu pogardę i naśmiawszy się z niego, oblekł go w szatę lśniącą, i odesłał go znowu do Piłata.
I stali się między sobą przyjaciółmi Piłat i Herod onegoż dnia; albowiem przedtem byli nieprzyjaciółmi między sobą.
A Piłat, zwoławszy przedniejszych kapłanów i przełożonych i lud,
Rzekł do nich: oddaliście mi tego człowieka, jakoby lud odwracał; a oto, ja w obec was pytając go, żadnej winy nie znalazłem w tym człowieku z tego, o co go oskarżacie,
Ani też Herod, bom was odesłał do niego; a oto, nic on nie zrobił takiego, coby na śmierć zasługiwało.
Przeto ukarzę go i wypuszczę.
A musiał im Piłat wypuszczać jednego na święto.
I zawołało społem wszystko mnóstwo, mówiąc: strać tego, a wypuść nam Barabasza!
Który był dla jakiegoś rozruchu uczynionego w mieście i dla zabójstwa wtrącony do więzienia.
Tedy Piłat znowu mówił do nich, chcąc wypuścić Jezusa.
Ale oni wołali, mówiąc: ukrzyżuj, ukrzyżuj go!
A on po raz trzeci rzekł do nich: cóż więc złego ten uczynił? nic godnego śmierci nie znalazłem w nim; przeto ukarzę go i wypuszczę.
A oni nalegali głosem wielkim, żądając, aby był ukrzyżowany; i wzmagały się głosy ich i przedniejszych kapłanów.
A Piłat zawyrokował, aby się stało zadość żądaniu ich;
I wypuścił im tego, który był dla rozruchu i zabójstwa wtrącony do więzienia, o którego prosili; a Jezusa oddał na wolę ich.
I gdy go wiedli, pochwyciwszy niejakiego Szymona Cyrenejczyka, idącego z pola, włożyli nań krzyż, aby go niósł za Jezusem.
A szło za nim wielkie mnóstwo ludu i niewiast, które nad nim i płakały i narzekały.
A Jezus, obróciwszy się do nich, rzekł: córki Jerozolimskie! nie płaczcie nade mną, ale nad sobą płaczcie i nad dziećmi swojemi.
Albowiem oto, nadchodzą dni, kiedy mówić będą: błogosławione niepłodne, i żywoty, które nie rodziły, i piersi, które nie karmiły.
Wtedy poczną mówić górom: padnijcie na nas! a pagórkom: przykryjcie nas!
Albowiem, jeżeli się to na zielonem drzewie dzieje, cóż będzie na suchem?
Prowadzono też i innych dwóch, złoczyńców, aby wespół z nim straceni byli.
I gdy przyszli na miejsce, które zowią trupich głów, tam ukrzyżowali jego i złoczyńców, jednego po prawicy, a drugiego po lewicy.
A Jezus rzekł: Ojcze! odpuść im, bo nie wiedzą, co czynią. A dzieląc szaty jego, los rzucali.
I stał lud, przypatrując się. A naśmiewali się z niego i przełożeni z nimi, mówiąc: inszych ratował, niechże ratuje samego siebie, jeśli on jest Chrystus, wybraniec Boży.
Naśmiewali się też z niego i żołnierze, przystępując i ocet mu podając,
I mówiąc: jeśliś ty jest król Żydowski, ratujże siebie samego.
A był i napis napisany nad nim literami greckiemi, i łacińskiemi, i hebrajskiemi: Ten jest Król Żydowski.
A jeden z powieszonych złoczyńców urągał mu, mówiąc: jeśliś ty jest Chrystus, ratujże siebie samego i nas.
A odpowiadając drugi gromił go, mówiąc: i nie boiszże się ty Boga, będąc w tem samem skazaniu?
I my sprawiedliwie, bo godną zapłatę za uczynki swoje bierzemy, ale ten nic złego nie uczynił.
I rzekł do Jezusa: Panie! pomnij na mnie, gdy przyjdziesz do królestwa swego.
I rzekł mu Jezus: zaprawdę powiadam ci, dziś ze mną będziesz w raju.
A było około szóstej godziny, i stała się ciemność po wszystkiej ziemi aż do godziny dziewiątej.
I zaćmiło się słońce, i zasłona świątyni rozerwała się na poły.
A Jezus zawoławszy głosem wielkim, rzekł: Ojcze! w ręce twoje polecam ducha mego; a to rzekłszy, skonał.
A widząc setnik, co się działo, chwalił Boga, mówiąc: zaprawdę, człowiek ten był sprawiedliwy.
I wszystek lud, który się zszedł na to dziwowisko, widząc, co się działo, bijąc się w piersi swoje, wracał.
A stali zdaleka wszyscy znajomi jego, i niewiasty, które za nim przyszły z Galilei, przypatrując się temu.
I oto mąż, imieniem Józef, który był Radnym, mąż dobry i sprawiedliwy,
(Ten się nie zgadzał na radę i na uczynek ich) z Arymatyi, miasta Judzkiego, który też sam oczekiwał królestwa Bożego,
Ten przyszedłszy do Piłata, prosił o ciało Jezusa.
I zdjąwszy je, obwinął je w prześcieradło, i złożył je w grobie wykutym w opoce, w którym jeszcze nikt nigdy nie był położony.
I był dzień przygotowania, i sabat nastawał.
A poszły za nim i niewiasty, które były z nim przyszły z Galilei, i oglądały grób, i jak było położone ciało jego.
A wróciwszy, przygotowały wonności i maści; i w sabat odpoczęły według przykazania.
A PIERWSZEGO dnia po sabacie bardzo rano przyszły do grobu, niosąc wonności, które były przygotowały; a były i inne z niemi;
I znalazły kamień odwalony od grobu.
I wszedłszy, nie znalazły ciała Pana Jezusa.
I stało się, gdy się dla tego zatrwożyły, że oto, dwaj mężowie stanęli przy nich w szatach lśniących.
A gdy się one bały i schyliły twarz ku ziemi, rzekli do nich: cóż szukacie żyjącego między umarłymi?
Niemasz go tu, ale wstał; wspomnijcie, jak wam powiedział, gdy jeszcze był w Galilei,
Mówiąc, iż Syn człowieczy musi być wydany w ręce ludzi grzesznych, i być ukrzyżowany, i trzeciego dnia zmartwychwstać.
I wspomniały na słowa jego.
I wróciwszy od grobu, oznajmiły to wszystko onym jedenastu i wszystkim innym.
A była Maryja Magdalena, i Joanna, i Maryja, matka Jakóba, i inne z niemi, które to powiadały Apostołom.
A wydawały się im jako baśnie słowa ich, i nie wierzyli im.
A Piotr wstawszy, pobiegł do grobu, i nachyliwszy się, ujrzał same tylko prześcieradła leżące, i wrócił, dziwiąc się temu, co się stało.
I oto, dwaj z nich tegoż dnia szli do miasteczka, które było na sześćdziesiąt staj od Jerozolimy, które zwano Emaus.
I ci rozmawiali z sobą o tem wszystkiem, co zaszło.
I stało się, gdy oni rozmawiali i nawzajem się pytali, że sam Jezus przybliżywszy się, szedł z nimi.
Ale oczy ich były zatrzymane, aby go nie poznali.
I rzekł do nich: cóż to za rozmowy, które macie między sobą idąc, i jesteście smutni?
A odpowiadając mu jeden, któremu było imię Kleofas, rzekł mu: tyżeś sam jeden przychodzień w Jerozolimie, który nie wiesz o tem, co się w niej w tych dniach stało?
I rzekł im: cóż? A oni mu rzekli: o Jezusie Nazareńskim, który był mąż prorok, mocny w uczynku i w mowie przed Bogiem i wszystkim ludem;
I jak go wydali przedniejsi kapłani i przełożeni nasi, aby był skazany na śmierć; i ukrzyżowali go.
A myśmy się spodziewali, że on jest ten, który ma odkupić Izraela. Ale z tem wszystkiem dziś jest trzeci dzień, jak się to stało.
Lecz i niewiasty niektóre z naszych przestraszyły nas, które raniutko były u grobu;
I nie znalazłszy ciała jego, przyszły, powiadając, iż zjawienie się Aniołów widziały, którzy powiadają, że on żyje.
I chodzili niektórzy z naszych do grobu, i tak znaleźli, jak niewiasty powiadały; ale samego nie widzieli.
A on rzekł do nich: o głupi i serca leniwego ku wierzeniu temu wszystkiemu, co powiedzieli Prorocy!
Czyliż nie musiał Chrystus tego cierpieć i wnijść do chwały swojej?
I począwszy od Mojżesza i od wszystkich Proroków, wykładał im ze wszystkich Pism to, co o nim napisane było.
I przybliżyli się ku miasteczku, do którego szli, a on okazywał, jakoby miał dalej iść.
Ale oni go zmuszali, mówiąc: zostań z nami, bo się ma ku wieczorowi, i już się dzień nachylił. I wszedł, aby zostać z nimi.
I stało się, gdy on siedział z nimi u stołu, że wziąwszy chleb, błogosławił, i łamiąc podawał im.
I otworzyły się oczy ich, i poznali go; a on zniknął z oczu ich.
I mówili między sobą: czyliż serce nasze nie pałało w nas, gdy z nami w drodze mówił i gdy nam Pisma otwierał?
A wstawszy onejże godziny, wrócili do Jerozolimy, i znaleźli zgromadzonych onych jedenastu, i tych, którzy z nimi byli,
Powiadających, że wstał Pan prawdziwie, i ukazał się Szymonowi.
A oni też powiedzieli, co się stało w drodze, i jak go poznali w łamaniu chleba.
A gdy oni to mówili, stanął sam Jezus w pośrodku nich, i rzekł im: pokój wam!
A oni przeląkłszy się i przestraszeni będąc, mniemali, iż ducha widzą.
I rzekł im: czemu się trwożycie, i czemu takie myśli wstępują w serca wasze?
Oglądajcie ręce moje i nogi moje, że to ja sam jestem; dotykajcie się mnie, i obaczcie; bo duch nie ma ciała ani kości, jak widzicie, że ja mam.
I to rzekłszy, pokazał im ręce i nogi.
Lecz gdy jeszcze nie wierzyli z radości i dziwili się, rzekł im: macie tu co jeść?
A oni mu podali kawał ryby pieczonej i plaster miodu.
I wziąwszy, jadł w obec nich.
I rzekł do nich: to są słowa, które mówiłem do was, będąc jeszcze z wami, że się musi wypełnić wszystko, co napisano w Zakonie Mojżeszowym, i w Prorokach, i w Psalmach o mnie.
Wtedy im otworzył zmysł, żeby rozumieli Pisma.
I rzekł im: tak jest napisano, i tak musiał cierpieć Chrystus, i trzeciego dnia zmartwychwstać;
I musi być głoszone w imieniu jego upamiętanie i od puszczenie grzechów między wszystkiemi narody, począwszy od Jerozolimy.
A wy jesteście świadkami tego.
I oto, ja posyłam na was obietnicę Ojca mego, a wy zostańcie w mieście Jerozolimie, dopóki nie będziecie przyobleczeni mocą z wysokości.
I wywiódł ich precz aż do Betanii, i podniósłszy ręce swoje, błogosławił ich.
I stało się, gdy ich błogosławił, że rozstał się z nimi, i wzniósł się w górę do nieba.
A oni oddawszy mu pokłon, wrócili do Jerozolimy z radością wielką.
I byli zawsze w świątyni, chwaląc i błogosławiąc Boga. Amen.
NA początku było Słowo, a Słowo było u Boga, a Bogiem było Słowo.
To było na początku u Boga.
Wszystkie rzeczy przez nie się stały, a bez niego nic się nie stało, co się stało.
W niem był żywot, a żywot był światłością ludzi.
I światłość w ciemności świeci, a ciemność jej nie ogarnęła.
Był człowiek, posłany od Boga, któremu imię było Jan.
Ten przyszedł na świadectwo, aby świadczył o światłości, aby przezeń wszyscy uwierzyli.
Nie byłci on światłością, ale aby świadczył o światłości.
Była światłość prawdziwa, która oświeca każdego człowieka, przychodzącego na świat.
Na świecie był, i świat przezeń uczyniony jest; a świat go nie poznał.
Do swej własności przyszedł, a swoi go nie przyjęli.
Lecz tym, którzy go przyjęli, dał moc stać się dziećmi Bożemi, tym, którzy wierzą w imię jego.
Którzy nie ze krwi, ani z woli ciała, ani z woli męża, ale z Boga się narodzili.
A Słowo ciałem się stało, i mieszkało między nami (i widzieliśmy chwałę jego, chwałę jako jednorodzonego od Ojca), pełne łaski i prawdy.
Jan świadczy o nim, i woła, mówiąc: tenci był, o którym powiedziałem: ten, który przyjdzie za mną, przede mną stał się, bo pierwej był niż ja.
A z pełności jego myśmy wszyscy wzięli, i łaskę za łaskę.
Albowiem zakon przez Mojżesza był dany, a łaska i prawda przez Jezusa Chrystusa stała się.
Boga nikt nigdy nie widział; jednorodzony Syn, który jest w łonie Ojca, ten opowiedział.
I takie jest świadectwo Janowe, gdy posłali Żydzi z Jerozolimy kapłanów i Lewitów, aby go pytali: ty kto jesteś?
I wyznał, a nie zaprzeczył; i wyznał: ja nie jestem Chrystus.
I pytali go: cóżeś tedy? Elijasz jesteś? A on rzecze: nie jestem. Prorok jesteś? Odpowiedział: nie jestem.
Rzekli mu tedy: kto jesteś, żebyśmy odpowiedź dali tym, którzy nas posłali. Cóż powiadasz o sobie?
Rzekł: jam jest głos wołającego na puszczy: Prostujcie drogę Pańską, jak powiedział Izajasz prorok.
A ci, którzy byli posłani, byli z Faryzeuszów.
I pytali go i rzekli mu: czemuż tedy chrzcisz, jeżeliś ty nie jest Chrystus, ani Elijasz, ani prorok?
Odpowiedział im Jan, mówiąc: ja chrzczę wodą; ale w pośrodku was stoi, którego wy nie znacie.
On to jest, który przyjdzie za mną, a stał się przede mną, któremu nie jestem godzien rozwiązać rzemyka u obuwia jego.
To się stało w Betabarze za Jordanem, gdzie Jan chrzcił.
A nazajutrz ujrzał Jan Jezusa idącego do niego, i rzekł: oto Baranek Boży, który gładzi grzech świata.
Ten jest, o którym powiedziałem: za mną idzie mąż, który przede mną stał się, bo piewej był niż ja.
A jam go nie znał; ale aby był objawiony Izraelowi, dlategom ja przyszedł, chrzcząc wodą.
I świadczył Jan, mówiąc: widziałem Ducha zstępującego jak gołąb z nieba, i został na nim.
A jam go nie znał; ale który mię posłał chrzcić wodą, ten mi rzekł: na kogo ujrzysz Ducha zstępującego i zostającego na nim, ten jest, który chrzci Duchem Świętym.
A jam widział i świadczył, że ten jest Syn Boży.
Nazajutrz znowu stał Jan i dwaj z uczniów jego.
I ujrzawszy Jezusa chodzącego, rzecze: oto Baranek Boży.
I słyszeli go owi dwaj uczniowie mówiącego, i szli za Jezusem.
A obróciwszy się Jezus, i ujrzawszy ich za sobą idących, rzecze do nich: czego szukacie? A oni mu rzekli: Rabbi! (co się wykłada: Mistrzu) gdzie mieszkasz?
Rzecze im: pójdźcie, i oglądajcie. Przyszli i widzieli, gdzie mieszkał, i zostali przy nim onego dnia; a było około dziesiątej godziny.
Jeden z dwóch, którzy to słyszeli od Jana i szli za nim, był Andrzej, brat Szymona Piotra.
Ten najpierwej znalazł Szymona, brata swego, i rzecze mu: znaleźliśmy Mesyjasza (co się wykłada: Chrystusa).
I przywiódł go do Jezusa. A wejrzawszy nań Jezus, rzekł: tyś jest Szymon, syn Jonasza; ty będziesz nazwany Kiefas (co się wykłada: Piotr).
Nazajutrz chciał Jezus wyjść do Galilei, i znalazł Filipa, i rzecze mu: idź za mną.
A Filip był z Betsaidy, z miasta Andrzejowego i Piotrowego.
Filip znalazł Natanaela i rzecze mu: znaleźliśmy onego, o którym pisał Mojżesz w Zakonie i Prorocy, Jezusa, syna Józefa z Nazaretu.
I rzekł mu Natanael: czyż może z Nazaretu być co dobrego? Rzecze mu Filip: pójdź, i oglądaj!
Ujrzawszy Jezus Natanaela, idącego ku niemu, rzecze o nim: oto prawdziwie Izraelita, w którym niemasz zdrady.
Rzecze mu Natanael: skądże mię znasz? Odpowiedział Jezus i rzekł mu: pierwej niż cię Filip zawołał, gdyś był pod figowem drzewem, widziałem cię.
Odpowiedział Natanael i rzekł mu: Mistrzu! tyś jest Syn Boży, tyś jest Król Izraelski.
Odpowiedział Jezus i rzekł mu: żem ci powiedział: widziałem cię pod figowem drzewem, wierzysz; większe rzeczy nad te ujrzysz.
I rzecze mu: zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: odtąd ujrzycie niebo otworzone, i Aniołów Bożych wstępujących i zstępujących na Syna człowieczego.
I DNIA trzeciego było wesele w Kanie Galilejskiej, i była tam matka Jezusowa.
Wezwany też był i Jezus i uczniowie jego na to wesele.
A gdy nie stało wina, rzecze matka Jezusa do niego: wina nie mają.
Rzecze jej Jezus: co ja mam z tobą, niewiasto? jeszcze nie przyszła godzina moja.
Rzecze matka jego do sług: co wam powie, czyńcie.
A było tam sześć stągwi kamiennych, postawionych obyczajem oczyszczenia Żydowskiego, mieszczących w sobie po dwa lub trzy wiadra.
Rzecze im Jezus: napełnijcie te stągwie wodą. I napełnili je aż do wierzchu.
I rzecze im: czerpajcież teraz, i zanieście przełożonemu wesela. I zanieśli.
A gdy skosztował przełożony wesela tej wody, która się stała winem (a nie wiedział, skąd jest, lecz słudzy wiedzieli, którzy czerpali wodę), zawołał oblubieńca przełożony wesela,
I rzecze mu: każdy człowiek pierwej daje dobre wino, a gdy sobie podpiją, wtedy podlejsze; tyś dobre wino zachował aż do tego czasu.
Ten początek cudów uczynił Jezus w Kanie Galilejskiej, i objawił chwałę swoją; i uwierzyli weń uczniowie jego.
Potem udał się do Kapernaum, on, i matka jego, i bracia jego, i uczniowie jego, i zostali tam niewiele dni;
A była blizko Wielkanoc Żydowska; i poszedł Jezus do Jerozolimy.
I znalazł w świątyni sprzedających woły i owce i gołębie, i wekslarzy siedzących.
I uczyniwszy bicz z powrozków, wszystkich wygnał z świątyni, oraz owce i woły, i wekslarzom pieniądze rozsypał i stoły poprzewracał,
A tym, co gołębie przedawali, rzekł: wynieście to stąd, nie czyńcie domu Ojca mego domem targu.
I wspomnieli sobie uczniowie jego, iż napisano: Gorliwość o dom twój zżarła mię.
Tedy odpowiedzieli Żydzi i rzekli mu: cóż nam za znak pokażesz, że to czynisz?
Odpowiedział Jezus i rzekł im: rozwalcie ten przybytek, a w trzech dniach wystawię go.
Rzekli tedy Żydzi: czterdzieści i sześć lat budowano ten przybytek, a ty w trzech dniach wystawisz go?
Ale on mówił o przybytku ciała swego.
Przetoż, gdy zmartwychwstał, wspomnieli uczniowie jego, iż im to był powiedział; i uwierzyli Pismu i słowu, które wyrzekł Jezus.
A gdy był w Jerozolimie na Wielkanoc w święto, wielu uwierzyło w imię jego, widząc cuda, które czynił.
Ale Jezus nie powierzał im siebie, dla tego że znał wszystkich,
I że nie potrzebował, aby mu kto świadczył o człowieku; albowiem wiedział, co jest w człowieku.
A BYŁ człowiek z Faryzeuszów, imieniem Nikodem, książę Żydowski.
Ten przyszedł do Jezusa w nocy i rzekł mu: Mistrzu! wiemy, żeś przyszedł od Boga jako nauczyciel; bo nikt tych cudów czynić nie może, które ty czynisz, jeśliby Bóg z nim nie był.
Odpowiedział Jezus i rzekł mu: zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: jeśli się kto nie narodzi na nowo, nie może widzieć królestwa Bożego.
Rzekł do niego Nikodem: jakże się może człowiek narodzić, będąc starym? Czyliż może powtórnie wejść w żywot matki swojej i narodzić się?
Odpowiedział Jezus: zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: jeśli się kto nie narodzi z wody i z Ducha, nie może wejść do królestwa Bożego.
Co się narodziło z ciała, ciałem jest, a co się narodziło z Ducha, duchem jest.
Nie dziw się, żem ci powiedział: musicie się na nowo narodzić.
Wiatr, gdzie chce, wieje, i szum jego słyszysz, ale nie wiesz, skąd przychodzi i dokąd idzie: tak jest każdy, który się narodził z Ducha.
Odpowiedział Nikodem i rzekł mu: jakże to być może?
Odpowiedział Jezus i rzekł mu: tyś jest nauczycielem w Izraelu, i tego nie wiesz?
Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci, iż, co wiemy, mówimy, i cośmy widzieli, świadczymy, a świadectwa naszego nie przyjmujecie.
Jeżeli nie wierzycie, gdym wam o ziemskich rzeczach powiedział, jakże uwierzycie, gdy wam powiem o niebieskich?
I nikt nie wstąpił do nieba, tylko ten, który zstąpił z nieba, Syn człowieczy, który jest w niebie.
I jak Mojżesz węża na puszczy wywyższył, tak musi być wywyższony Syn człowieczy,
Aby każdy, kto weń wierzy, nie zginął, ale miał żywot wieczny.
Albowiem tak Bóg umiłował świat, że Syna swego jednorodzonego dał, aby każdy, kto weń wierzy, nie zginął, ale miał żywot wieczny.
Bo nie posłał Bóg Syna swego na świat, aby sądził świat, ale aby świat był zbawiony przezeń.
Kto wierzy weń, nie będzie osądzony; ale kto nie wierzy, już jest osądzony, iż nie uwierzył w imię jednorodzonego Syna Bożego.
A ten jest sąd, że światłość przyszła na świat, a ludzie bardziej umiłowali ciemność niż światłość; bo były złe uczynki ich.
Każdy bowiem, kto źle czyni, nienawidzi światłości i nie idzie na światłość, aby nie były zganione uczynki jego.
Lecz kto czyni prawdę, idzie na światłość, aby były jawne uczynki jego, iż w Bogu są uczynione.
Potem przyszedł Jezus i uczniowie jego do ziemi Judzkiej, i tam przemieszkiwał z nimi i chrzcił.
A chrzcił i Jan w Enon, blizko Salim, bo tam było wiele wody, i ludzie przychodzili i chrzcili się.
Bo jeszcze Jan nie był wtrącony do więzienia.
Wszczął się tedy spór między uczniami Jana i między Żydami o oczyszczeniu.
I przyszli do Jana i rzekli mu: Mistrzu! ten, który był z tobą za Jordanem, o którym ty dałeś świadectwo, ten oto chrzci, i wszyscy idą do niego.
Odpowiedział Jan i rzekł: nie może nic wziąć człowiek, jeśli mu nie jest dane z nieba.
Wy sami jesteście mi świadkami, żem powiedział: nie jestem ja Chrystus, ale żem posłany przed nim.
Kto ma oblubienicę, oblubieńcem jest; a przyjaciel oblubieńca, który stoi i słucha go, radością się raduje dla głosu oblubieńca. Ta tedy radość moja wypełniła się.
On musi rość, a ja zmniejszać się.
Kto z góry przychodzi, nad wszystkimi jest. Kto z ziemi, ziemskim jest i ziemskie rzeczy mówi; kto z nieba przychodzi, nad wszystkimi jest,
I co widział i słyszał, o tem świadczy, a świadectwa jego nikt nie przyjmuje.
Kto przyjął świadectwo jego, ten pieczęcią stwierdził, że Bóg jest prawdziwy.
Albowiem ten, którego Bóg posłał, słowa Boże mówi; bo nie pod miarą daje Bóg Ducha.
Ojciec miłuje Syna, i wszystko dał w ręce jego.
Kto wierzy w Syna, ma żywot wieczny; ale kto nie wierzy Synowi, nie będzie oglądał żywota, lecz gniew Boży zostaje nad nim.
A GDY poznał Pan, iż usłyszeli Faryzeusze, że Jezus więcej uczniów czynił i chrzcił niżeli Jan,
(Chociaż sam Jezus nie chrzcił, ale uczniowie jego)
Opuścił ziemię Judzką, i odszedł znowu do Galilei.
A musiał przechodzić przez Samaryję.
Przyszedł tedy do miasta Samarytańskiego, zwanego Sychar, blizko niwy, którą był dał Jakób Józefowi, synowi swemu.
A była tam studnia Jakóbowa. Jezus tedy, będąc strudzony z drogi, usiadł przy studni; a było około szóstej godziny.
Przyszła niewiasta z Samaryi czerpać wodę, której rzecze Jezus: daj mi pić!
Bo uczniowie jego odeszli byli do miasta, aby nakupić żywności.
Rzecze mu tedy niewiasta Samarytańska: jakże ty, będąc Żydem, żądasz napoju ode mnie, od niewiasty Samarytanki? (bo Żydzi nie przestają z Samarytanami).
Odpowiedział Jezus i rzekł jej: gdybyś znała dar Boży, i kto jest ten, co ci mówi: daj mi pić, tybyś go prosiła, a dałby ci wody żywej.
Rzecze mu niewiasta: Panie! nie masz i czem naczerpać, a studnia głęboka, skądże tedy masz tę wodę żywą?
Czyliżeś ty większy od ojca naszego Jakóba, który dał nam tę studnię, i sam z niej pił, i synowie jego, i dobytek jego?
Odpowiedział Jezus i rzekł jej: każdy, kto pije tę wodę, znowu będzie pragnął;
Lecz kto będzie pił tę wodę, którą ja mu dam, nie będzie pragnął na wieki; ale ta woda, którą ja mu dam, stanie się w nim źródłem wody wytryskującej ku żywotowi wiecznemu.
Rzecze do niego niewiasta: Panie! daj mi tej wody, abym nie pragnęła, i tu czerpać nie chodziła.
Rzecze jej Jezus: idź, zawołaj męża swego, i przyjdź tu.
Odpowiedziała niewiasta i rzekła: nie mam męża. Rzekł jej Jezus: dobrześ powiedziała: nie mam męża.
Albowiem pięciu mężów miałaś, a ten, którego teraz masz, nie jest mężem twoim; toś prawdę powiedziała.
Rzecze mu niewiasta: Panie! widzę, żeś prorok.
Ojcowie nasi na tej górze czcili Boga, a wy powiadacie, że w Jerozolimie jest miejsce, gdzie należy cześć oddawać.
Rzecze jej Jezus: niewiasto! wierz mi, że przyjdzie godzina, kiedy ani na tej górze, ani w Jerozolimie nie będziecie czcili Ojca.
Wy czcicie, czego nie znacie; my czcimy, co znamy; albowiem zbawienie jest z Żydów.
Ale przyjdzie godzina, i teraz jest, kiedy prawdziwi czciciele będą cześć oddawać Ojcu w duchu i w prawdzie. Bo i Ojciec takich szuka, którzyby mu tak cześć oddawali.
Bóg jest duchem, a ci, którzy go czczą, winni mu w duchu i w prawdzie cześć oddawać.
Rzecze mu niewiasta: wiem, że przyjdzie Mesyjasz (to jest Chrystus); ten, gdy przyjdzie, oznajmi nam wszystko.
Rzecze jej Jezus: Ja nim jestem, który z tobą mówię.
A wtem przyszli uczniowie jego, i dziwili się, że z niewiastą mówi; wszakże żaden nie rzekł: o co pytasz, albo, o czem z nią rozmawiasz?
I zostawiła niewiasta wiadro swoje, i poszła do miasta i powiedziała ludziom:
Pójdźcie, obaczcie człowieka, który wszystko mi powiedział, com uczyniła, czy to nie jest Chrystus?
Wyszli więc z miasta, i przyszli do niego.
A tymczasem prosili go uczniowie, mówiąc: Mistrzu! jedz.
A on im rzekł: mam ja pokarm ku jedzeniu, o którym wy nie wiecie.
Mówili tedy uczniowie między sobą: czy mu kto przyniósł jeść?
Rzecze im Jezus: moim pokarmem jest, abym czynił wolę tego, który mię posłał, i wykonał dzieła jego.
Czyliż wy nie mówicie: jeszcze cztery miesiące, a żniwo przyjdzie? Otóż, powiadam wam, podnieście oczy swoje, i przypatrzcie się niwom, że już białe są ku żniwu.
I kto żnie, bierze zapłatę, i zbiera owoc do żywota wiecznego, aby i ten, który sieje, radował się wespół z tym, który żnie.
Albowiem w tem prawdziwe jest przysłowie, że inszy jest, który sieje, a inszy, który żnie.
Jam was posłał żąć to, około czegoście wy nie pracowali; inni pracowali, a wyście weszli w pracę ich.
I z miasta onego wielu Samarytan Uwierzyło weń dla opowiadania niewiasty, która świadczyła: wszystko mi powiedział, com uczyniła.
Gdy tedy przyszli do niego Samarytanie, prosili go, aby u nich został; i został tam dwa dni.
I daleko więcej ich uwierzyło dla słowa jego;
I owej niewieście mówili: już nie dla twego opowiadania wierzymy; albowiem samiśmy słyszeli i wiemy, że to jest prawdziwie Zbawiciel świata, Chrystus.
A po dwóch dniach wyszedł stamtąd, i poszedł do Galilei.
Albowiem sam Jezus świadectwo wydał, że prorok w ojczyznie swojej nie jest w poważaniu.
A gdy przyszedł do Galilei, przyjęli go Galilejczycy, którzy widzieli wszystko, co czynił w Jerozolimie w święto; bo i oni byli przyszli na święto.
Tedy znowu przyszedł Jezus do Kany Galilejskiej, gdzie był uczynił z wody wino. I był pewien dworzanin królewski w Kapernaum, którego syn chorował.
Ten usłyszawszy, że Jezus przyszedł z ziemi Judzkiej do Galilei, poszedł do niego i prosił go, aby wstąpił i uzdrowił syna jego; bo był blizkim śmierci.
I rzekł do niego Jezus: jeśli nie ujrzycie znaków i cudów, nie uwierzycie.
Rzecze mu dworzanin królewski: Panie! wstąp, nim umrze dziecię moje.
Rzecze ma Jezus: idź, syn twój żyje. I uwierzył ów człowiek słowu, które mu powiedział Jezus, i poszedł.
A gdy już wracał, spotkali go słudzy jego i oznajmili, mówiąc: dziecię twoje żyje.
Tedy ich pytał o godzinę, w której lepiej się miało; i rzekli mu: wczoraj o godzinie siódmej opuściła go gorączka.
Poznał tedy ojciec, iż to była godzina, w której mu rzekł Jezus: syn twój żyje. I uwierzył sam i wszystek dom jego.
To znowu jest drugi cud, który uczynił Jezus, przyszedłszy z ziemi Judzkiej do Galilei.
BYŁO potem święto Żydowskie, i poszedł Jezus do Jerozolimy.
A jest w Jerozolimie przy Owczej bramie sadzawka, którą zowią po hebrajsku Betezda, mająca pięć krużganków.
W tych leżało wielkie mnóstwo chorych, ślepych, chromych, wyschłych, którzy czekali poruszenia wody.
Albowiem Anioł w pewnym czasie zstępował do sadzawki i poruszał wodę; pierwszy więc, który wstąpił po poruszenia wody, stawał się zdrowym, jakąkolwiek chorobą był zdjęty.
A był tam pewien człowiek, od trzydziestu ośmiu lat chorobą złożony.
I gdy Jezus ujrzał go leżącego, i poznał, że już przez długi czas choruje, rzecze mu: chcesz być zdrowym?
Odpowiedział mu chory: Panie! nie mam człowieka, któryby mię, gdy zostanie poruszoną woda, wrzucił do sadzawki; a gdy ja idę, inny przede mną wstępuje.
Rzecze mu Jezus: wstań, weź łoże swoje i chodź.
I zaraz stał się zdrowym ów człowiek, i wziął łoże swoje i chodził. A był sabat onego dnia.
Tedy mówili Żydzi uzdrowionemu: sabat jest, nie godzi się ci nieść łoża.
Odpowiedział im: ten, który mię uzdrowił, rzekł mi: weź łoże swoje i chodź.
I pytali go: któż jest ten człowiek, co ci powiedział: weź łoże swoje i chodź?
A uzdrowiony nie wiedział, kto to był; albowiem Jezus odszedł, ponieważ wiele ludu było na tem miejscu.
Potem go Jezus znalazł w świątyni i rzecze mu: oto, zdrowym się stałeś; nie grzesz więcej, aby co gorszego na cię nie przyszło.
Odszedł ów człowiek i powiedział Żydom, że to był Jezus, który go uzdrowił.
I dla tego Żydzi prześladowali Jezusa, i szukali, aby go zabić, że to uczynił w sabat.
A Jezus im odpowiedział: Ojciec mój aż dotąd działa, i ja działam.
Dla tego też tem więcej szukali Żydzi, żeby go zabić, iż nie tylko naruszał sabat, ale i powiadał, że Bóg jest ojcem jego, i siebie czynił równym Bogu.
Odpowiedział tedy Jezus i rzekł im: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: nie może Syn sam od siebie nic czynić, tylko to, co widzi, że Ojciec czyni; albowiem cokolwiek on czyni, to także i Syn czyni.
Bo Ojciec miłuje Syna i ukazuje mu wszystko, co sam czyni; i większe mu nad te dzieła pokaże, abyście się wy dziwowali.
Albowiem, jak Ojciec wzbudza umarłych i ożywia, tak i Syn, których chce, ożywia.
Bo Ojciec nikogo nie sądzi, lecz wszystek sąd dał Synowi,
Aby wszyscy czcili Syna, jak czczą Ojca. Kto nie czci Syna, nie czci Ojca, który go posłał.
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: kto słowa mego słucha i wierzy temu, który mię posłał, ma żywot wieczny, i nie przyjdzie na sąd, ale przeszedł z śmierci do żywota.
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: przyjdzie godzina, i teraz jest, gdy umarli usłyszą głos Syna Bożego, i którzy usłyszą, żyć będą.
Albowiem, jak Ojciec ma żywot w sobie samym, tak dał i Synowi, aby miał żywot w sobie samym.
I dał mu władzę sąd też czynić; bo jest Synem człowieczym.
Nie dziwcież się temu, bo przyjdzie godzina, w której wszyscy, co są w grobach, usłyszą głos jego;
I ci, którzy dobrze czynili, wyjdą na powstanie żywota, ale ci, którzy źle czynili, na powstanie sądu.
Nie mogę ja sam od siebie nic czynić. Jak słyszę, tak sądzę, a sąd mój jest sprawiedliwy; bo nie szukam woli mojej, ale woli Ojca, który mię posłał.
Jeśli ja sam o sobie świadczę, świadectwo moje nie jest prawdziwe.
Inszy jest, co o mnie świadczy, i wiem, że prawdziwe jest świadectwo, które wydaje o mnie.
Wyście posyłali do Jana, a on dał świadectwo prawdzie.
Ja zaś nie od człowieka świadectwo biorę, ale to mówię, abyście wy byli zbawieni.
On to był świecą gorejącą i świecącą, a wy chcieliście do czasu radować się w światłości jego.
A ja mam świadectwo większe niż Jana: albowiem dzieła, które mi dał Ojciec, abym je wykonał, te same dzieła, które ja czynię, świadczą o mnie, iż mię Ojciec posłał.
I Ojciec, który mię posłał, sam to świadczył o mnie. Głosu jego wyście nigdy nie słyszeli, ani osoby jego nie widzieli,
I słowa jego nie macie w sobie mieszkającego: albowiem nie wierzycie temu, którego on posłał.
Badajcie Pisma, bo sądzicie, że w nich żywot wieczny macie; a one są, które świadczą o mnie.
I nie chcecie przyjść do mnie, abyście żywot mieli.
Chwały od ludzi nie biorę,
Ale znam was, że miłości ku Bogu w sobie nie macie.
Jam przyszedł w imieniu Ojca mego, a nie przyjmujecie mię; jeśliby inny przyszedł w imieniu swojem, tego przyjmiecie.
Jakże wy możecie wierzyć, chwałę jedni od drugich biorąc, a chwały, która jest od samego Boga, nie szukacie?
Nie mniemajcie, że ja was oskarżę przed Ojcem; jest, który oskarża was, Mojżesz, w którym wy nadzieję macie.
Bo gdybyście wierzyli Mojżeszowi, wierzylibyście i mnie, gdyż on o mnie pisał.
Ale jeżeli pismom jego nie wierzycie, jakże moim słowom uwierzycie?
POTEM oddalił się Jezus za morze Galilejskie, które jest Tyberyjadzkie.
I szło za nim wiele ludu, bo widzieli cuda jego, które czynił nad chorymi.
I wszedł Jezus na górę, i siedział tam z uczniami swoimi;
A była blizko Wielkanoc, święto Żydowskie.
Tedy podniósłszy Jezus oczy i ujrzawszy, iż wiele ludzi idzie ku niemu, rzekł do Filipa: skąd kupimy chleba, aby ci jedli?
A mówił to, doświadczając go; bo sam wiedział, co miał czynić.
Odpowiedział mu Filip: za dwieście groszy chleba nie dosyć dla nich będzie, ażeby każdy z nich mało co wziął.
Rzekł mu jeden z uczniów jego, Andrzej, brat Szymona Piotra:
Jest tu jedno pacholę, co ma pięć chlebów jęczmiennych i dwie rybki; ale cóż to jest na tak wielu?
A Jezus rzekł; każcie ludowi usiąść. A było trawy dosyć na onem miejscu, i usiadło mężów w liczbie około pięciu tysięcy.
Wziął tedy Jezus chleby, i podziękowawszy rozdał uczniom, a uczniowie siedzącym; także i z rybek, ile chcieli.
A gdy byli nasyceni, rzekł uczniom swoim: zbierzcie ułomki, które zbywają, żeby nic nie zginęło.
Zebrali więc i napełnili dwanaście koszów ułomków z onych pięciu chlebów jęczmiennych, które pozostały po tych, którzy jedli.
A ludzie ci, ujrzawszy cud, który uczynił Jezus, mówili: to jest zaprawdę prorok, który miał przyjść na świat.
Tedy Jezus poznawszy, że chcą przyjść i porwać go, aby go uczynić królem, uszedł znowu na górę sam jeden.
A gdy nastał wieczór, zeszli uczniowie jego nad morze.
I wszedłszy w łódź, płynęli za morze do Kapernaum. I już było ciemno, a Jezus nie przyszedł był do nich.
I morze, gdy powstał wielki wiatr, burzyć się poczynało.
Gdy tedy odpłynęli jakby na dwadzieścia pięć albo trzydzieści staj, ujrzeli Jezusa chodzącego po morzu i przybliżającego się ku łodzi, i zlękli się.
A on im rzekł: jam to jest, nie bójcie się.
I chcieli go wziąć do łodzi, i zaraz łódź przypłynęła do ziemi, do której jechali.
Nazajutrz lud, będący za morzem, który był widział, że tam nie było drugiej łodzi, tylko ta jedna, w którą wstąpili uczniowie jego, i że Jezus nie wszedł w łódź z uczniami swoimi, ale sami uczniowie jego odpłynęli;
A przyszły inne łodzie z Tyberyjady, blizko miejsca, gdzie jedli chleb, gdy Pan dzięki uczynił;
Gdy tedy obaczył lud, iż tam niema Jezusa, ani uczniów jego, wstąpili i oni w łodzie i przeprawili się do Kapernaum, szukając Jezusa.
I znalazłszy go za morzem, rzekli mu: Mistrzu! kiedyżeś tu przybył?
Odpowiedział im Jezus i rzekł: zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: szukacie mię nie dla tego, żeście widzieli cuda, ale żeście jedli chleb i byli nasyceni.
Starajcie się nie o pokarm, który ginie, ale o pokarm, który trwa ku żywotowi wiecznemu, który wam da Syn człowieczy; albowiem tego pieczęcią stwierdził Bóg Ojciec.
Rzekli tedy do niego: cóż mamy czynić, abyśmy wykonywali dzieła Boże?
Odpowiedział Jezus i rzekł im: toć jest dzieło Boga, abyście wierzyli w tego, którego on posłał.
Rzekli mu tedy: cóż więc ty za znak czynisz, abyśmy widzieli i wierzyli ci? cóż czynisz?
Ojcowie nasi jedli mannę na puszczy, jak napisano: Chleb z nieba dał im ku jedzeniu.
Rzekł im tedy Jezus: zaprawdę powiadam wam: nie Mojżesz dał wam chleb z nieba, ale Ojciec mój daje wam chleb prawdziwy z nieba.
Albowiem chleb Boży, to ten, który zstępuje z nieba i żywot daje światu.
Tedy mu rzekli: Panie! dawaj nam zawsze tego chleba.
I rzekł im Jezus: Jam jest chleb żywota; kto do mnie przychodzi, łaknąć nie będzie, a kto wierzy we mnie, nigdy pragnąć nie będzie.
Alem wam powiedział; i widzieliście mię, i nie wierzycie.
Wszystko, co mi daje Ojciec, do mnie przyjdzie; a tego który do mnie przyjdzie, nie wyrzucę precz;
Bom zstąpił z nieba, nie iżbym czynił swoją wolę, ale wolę tego, który mię posłał.
A wola Ojca, który mię posłał, jest ta, abym ze wszystkiego, co mi dał, nic nie stracił, ale abym to wzbudził w dzień ostateczny.
A wola tego, który mię posłał, jest ta, aby każdy, kto widzi Syna i wierzy weń, miał żywot wieczny; i ja go wzbudzę w dzień ostateczny.
Szemrali tedy Żydzi przeciwko niemu, iż powiedział: jam jest chleb, który z nieba zstąpił.
I mówili: czyż to nie jest Jezus, syn Józefów, którego my ojca i matkę znamy; jakże więc ten powiada: z nieba zstąpiłem?
Tedy odpowiedział Jezus i rzekł im: nie szemrzyjcie między sobą;
Nikt nie może przyjść do mnie, jeśli go nie pociągnie Ojciec mój, który mię posłał; a ja go wzbudzę w dzień ostateczny.
Napisano w Prorokach: I będą wszyscy wyuczeni od Boga. Przetoż każdy, kto słyszał od Ojca i nauczył się, przychodzi do mnie.
Nie iżby kto widział Ojca, chyba ten, który jest od Boga; ten widział Ojca.
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: kto wierzy we mnie, ma żywot wieczny.
Jam jest chleb żywota.
Ojcowie wasi jedli mannę na puszczy, i pomarli.
Chleb, który z nieba zstępuje, jest taki, że kto go jeść będzie, nie umrze.
Jam jest chleb żywy, który z nieba zstąpił; jeśli kto jeść będzie z tego chleba, żyć będzie na wieki; a chleb, który ja daję, jest ciało moje, które ja oddam za żywot świata.
Wadzili się tedy Żydzi między sobą, mówiąc: jakże ten może nam dać ciało swoje ku jedzeniu?
Rzekł im tedy Jezus: zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: jeśli nie będziecie jedli ciała Syna człowieczego, i pili krwi jego, nie macie żywota w sobie.
Kto pożywa ciało moje i pije krew moją, ma żywot wieczny, a ja go wzbudzę w dzień ostateczny.
Albowiem ciało moje prawdziwie jest pokarmem, i krew moja prawdziwie jest napojem.
Kto pożywa ciało moje i pije krew moją, we mnie mieszka, a ja w nim.
Jak mię posłał Ojciec, który żyje, i ja żyję przez Ojca, tak i ten, kto pożywa mię, żyć będzie przeze mnie.
Taki jest chleb, który z nieba zstąpił; nie tak jak ojcowie wasi jedli mannę i pomarli; kto pożywa ten chleb, żyć będzie na wieki.
To mówił w bóżnicy, ucząc w Kapernaum.
Wielu tedy z uczniów jego, słysząc to, mówiło: twarde to słowa, któż ich słuchać może?
Ale wiedząc Jezus sam w sobie, że szemrzą na to uczniowie jego, rzekł im: to was gorszy?
Cóż, gdybyście ujrzeli Syna człowieczego wstępującego tam, gdzie był pierwej?
Duch to jest, który ożywia; ciało nic nie pomaga: słowa, które ja wam mówię, duchem są i żywotem.
Ale są niektórzy z was, co nie wierzą. Albowiem wiedział od początku Jezus, którzy są ci, co nie wierzą, i kto jest ten, co go wyda;
I mówił: dlategom wam powiedział, że nikt nie może przyjść do mnie, jeśli mu nie jest dane od Ojca mojego.
Od tego czasu wielu uczniów jego odeszło nazad, i więcej z nim nie chodzili.
Tedy rzekł Jezus do dwunastu: czy może i wy chcecie odejść?
I odpowiedział mu Szymon Piotr: Panie! do kogóż pójdziemy? Ty masz słowa żywota wiecznego,
I myśmy uwierzyli i poznali, żeś ty jest Chrystus, Syn Boga żywego.
Odpowiedział im Jezus: czyliż nie ja was dwunastu wybrałem? A jeden z was jest dyjabłem.
A to mówił o Judaszu Iskaryjocie, synu Szymona; bo ten go miał wydać, a był jednym z dwunastu.
I POTEM chodził Jezus po Galilei; bo nie chciał chodzić po Judei, dla tego że Żydzi szukali, aby go zabić.
I było blizko święto Żydowskie namiotów.
Tedy rzekli do niego bracia jego: odejdź stad, a idź do Judei, żeby i uczniowie twoi widzieli sprawy, które ty czynisz.
Nikt bowiem nic w skrytości nie czyni, kto chce być znanym. Jeśli takie rzeczy czynisz, objaw się światu.
Bo i bracia jego nie wierzyli weń.
Rzecze im tedy Jezus: mój czas jeszcze nie przyszedł; ale wasz czas zawsze jest w pogotowiu.
Nie może was świat nienawidzieć, ale mnie nienawidzi: ja bowiem świadczę o nim, iż sprawy jego są złe.
Wy idźcie na to święto, ja jeszcze nie idę na to święto, bo mój czas jeszcze się nie wypełnił.
A to im powiedziawszy, pozostał w Galilei.
A gdy poszli bracia jego, wtedy i on poszedł na święto, nie jawnie, ale jakby potajemnie.
A Żydzi szukali go w święto, i mówili: gdzież on jest?
I było o nim wielkie szemranie między ludem. Jedni mówili, że jest dobry; a drudzy mówili: nie, ale zwodzi lud.
Nikt wszakże jawnie o nim nie mówił, dla bojaźni Żydów.
A gdy już święto było w połowie, wszedł Jezus do świątyni i uczył.
I dziwowali się Żydzi, mówiąc: skąd ten zna Pismo, kiedy się nie uczył?
Odpowiedział im Jezus i rzekł: moja nauka nie jest moją, ale tego, który mię posłał.
Jeśli kto chce czynić wolę jego, ten pozna, czy ta nauka jest z Boga, czy ja sam z siebie mówię.
Kto z siebie samego mówi, własnej chwały szuka; ale kto szuka chwały tego, który go posłał, ten mówi według prawdy, i niemasz w nim niesprawiedliwości.
Czyliż Mojżesz nie dał wam zakonu? a żaden z was nie przestrzega zakonu. Dla czegóż szukacie, aby mię zabić?
Odpowiedział lud i rzekł: dyjabła masz; kto szuka, aby cię zabić?
Odpowiedział Jezus i rzekł im: jeden uczynek uczyniłem, i wszyscy się temu dziwujecie!
Wszak Mojżesz nadał wam obrzezanie, (nie iżby było z Mojżesza, ale z ojców,) i w sabat obrzezujecie człowieka.
Jeśli człowiek przyjmuje obrzezanie w sabat, aby nie był zgwałcony zakon Mojżesza, dla czego się na mnie gniewacie, żem całego człowieka uzdrowił w sabat?
Nie sądźcie z pozoru, ale sprawiedliwym sądem sądźcie.
Mówili tedy niektórzy z Jerozolimczyków: czyż to nie jest ten, którego szukają zabić?
A oto, jawnie mówi, i nic mu nie mówią. Czyliż prawdziwie poznali przełożeni, że to prawdziwie jest Chrystus?
Ale o tym wiemy, skąd jest; Chrystus zaś gdy przyjdzie, nikt nie będzie wiedział, skąd jest.
Wołał tedy Jezus w świątyni ucząc i mówiąc: i mnie znacie, i wiecie, skąd jestem, i nie od siebie samego przyszedłem; ale jest prawdziwy, który mię posłał, którego wy nie znacie.
Lecz ja go znam; bom od niego jest, i on mię posłał.
I szukali, aby go pojmać; ale nikt nie ściągnął nań ręki, bo jeszcze nie przyszła godzina jego.
A wielu z ludu uwierzyło weń i mówiło: Chrystus gdy przyjdzie, czyliż więcej cudów uczyni nad te, które ten uczynił?
Słyszeli Faryzeusze, że tak lud o nim szemrał; i posłali Faryzeusze i przedniejsi kapłani pachołków, aby go pojmali.
Rzekł im tedy Jezus: jeszcze na krótki czas jestem z wami, i odejdę do tego, który mię posłał.
Szukać mię będziecie, i nie znajdziecie; i gdzie ja będę, wy przyjść nie możecie.
Mówili tedy Żydzi między sobą: dokądże ten pójdzie, że my go nie znajdziemy? czyli do rozproszonych między Grekami pójdzie, i będzie uczył Greków?
Cóż to za mowa, którą wyrzekł: szukać mię będziecie, i nie znajdziecie; i gdzie ja będę, wy przyjść nie możecie?
A w ostatni wielki dzień święta stanął Jezus i wołał, mówiąc: jeśli kto pragnie, niech do mnie przyjdzie i pije.
Kto wierzy we mnie, jak powiedziano w Piśmie, rzeki wody żywej popłyną z żywota jego.
A to mówił o Duchu, którego wziąć mieli wierzący weń; albowiem jeszcze nie był dany Duch Święty, dla tego że jeszcze Jezus nie był uwielbiony.
Wielu ich tedy z ludu, słysząc te słowa, mówiło: to prawdziwie jest prorok.
A drudzy mówili: to jest Chrystus. Inni zaś mówili: czyż z Galilei przyjdzie Chrystus?
Czyż nie mówi Pismo, że z nasienia Dawidowego i z Betlehemu miasteczka, gdzie był Dawid, przyjdzie Chrystus?
Stało się więc rozdwojenie dla niego między ludem.
A chcieli go niektórzy z nich pojmać; ale nikt nie ściągnął nań rąk swoich.
Przyszli tedy słudzy do przedniejszych kapłanów i do Faryzeuszów, którzy im rzekli: dlaczegoście go nie przywiedli?
Odpowiedzieli słudzy: nigdy tak nie mówił człowiek, jak ten człowiek.
I odpowiedzieli im Faryzeusze: alboście i wy zwiedzeni?
Czyliż kto uwierzył weń z przełożonych albo z Faryzeuszów?
Ale ten lud, który nie zna zakonu, przeklęty jest.
I rzecze do nich Nikodem, który przyszedł w nocy do niego, a był jednym z nich:
Czyliż zakon nasz sądzi człowieka, jeżeli pierwej nie wysłucha go i nie pozna, co czyni?
Odpowiedzieli mu i rzekli: czyż i ty z Galilei? Badajże i obacz, że prorok z Galilei nie powstał.
I poszedł każdy do domu swego.
A JEZUS poszedł na górę Oliwną.
Rano zaś znowu przyszedł do świątyni, a lud wszystek zszedł się do niego; i usiadłszy uczył ich.
I przywiedli do niego uczeni w Piśmie i Faryzeusze niewiastę, na cudzołóztwie pojmaną, i postawiwszy ją w pośrodku,
Rzekli mu: Nauczycielu! tę niewiastę pojmano na samym uczynku cudzołóztwa;
A w zakonie nam Mojżesz przykazał takie kamionować; ty więc cóż mówisz?
A to mówili, kusząc go, aby go mogli oskarżyć. A Jezus, schyliwszy się na dół, pisał palcem po ziemi.
A gdy go nie przestawali pytać, podniósłszy się, rzekł do nich: kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy na nią kamieniem rzuci.
I znowu schyliwszy się na dół, pisał po ziemi.
A oni, gdy to usłyszeli, będąc w sumieniu przekonani, jeden za drugim wychodzili, począwszy od starszych aż do ostatnich, i został tylko sam Jezus, i niewiasta w pośrodku stojąca.
A podniósłszy się Jezus i żadnego nie widząc, tylko niewiastę, rzekł jej: niewiasto! gdzież są owi, co na cię skarżyli? żaden cię nie potępił?
A ona rzekła: żaden, Panie! A Jezus jej rzekł: i ja cię nie potępiam; idź, i więcej nie grzesz.
Znowu tedy rzekł im Jezus, mówiąc: Jam jest światłość świata; kto za mną idzie, nie będzie chodził w ciemności, ale będzie miał światłość żywota.
Rzekli mu tedy Faryzeusze: ty sam o sobie świadczysz; świadectwo twoje nie jest prawdziwe.
Odpowiedział Jezus i rzekł im: chociaż ja świadczę sam o sobie, jednak prawdziwe jest świadectwo moje; bo wiem, skądem przyszedł i dokąd idę; lecz wy nie wiecie, skądem przyszedł i dokąd idę.
Wy według ciała sądzicie; ja nikogo nie sądzę.
A choćbym ja i sądził, sąd mój jest prawdziwy; bom nie jest sam jeden, ale ja i Ojciec, które mię posłał;
I w zakonie waszym napisano, że dwóch ludzi świadectwo prawdziwe jest.
Jam jest, który sam o sobie świadczę, i świadczy o mnie Ojciec, który mię posłał.
Tedy mu rzekli: gdzież jest Ojciec twój? Odpowiedział Jezus: ani mnie nie znacie, ani Ojca mego; jeślibyście mnie znali, i Ojca mego byście znali.
Te słowa mówił Jezus w skarbnicy, ucząc w świątyni; i nikt go nie pojmał, bo jeszcze nie przyszła godzina jego.
Rzekł im tedy znowu Jezus: Ja odchodzę, i będziecie mię szukali, i w grzechu swym pomrzecie; dokąd ja odchodzę, wy przyjść nie możecie.
Mówili tedy Żydzi: czyliż się sam zabije, że mówi: dokąd ja odchodzę, wy przyjść nie możecie.
I rzekł do nich: wyście z nizkości, jam z wysokości; wyście z tego świata, jam nie jest z tego świata.
Przetom wam powiedział, iż pomrzecie w grzechach swoich; bo jeśli nie wierzycie, żem ja jest, pomrzecie w grzechach swoich.
Tedy mu rzekli: któżeś ty jest? I rzekł im Jezus: na początku to, co i mówię do was.
Wiele mam o was mówić i sądzić; ale ten, który mię posłał, jest prawdziwy, i ja, com od niego słyszał, to mówię przed światem.
Ale nie zrozumieli, że im o Ojcu mówił.
Rzekł im tedy Jezus: gdy wywyższycie Syna człowieczego, wtedy poznacie, żem ja jest, i sam od siebie nic nie czynię, ale jak mię nauczył Ojciec mój, tak mówię.
A ten, który mię posłał, ze mną jest; nie zostawił mię samego Ojciec, bo co mu się podoba, ja zawsze czynię.
To gdy on mówił, wielu weń uwierzyło.
Mówił tedy Jezus do tych Żydów, co mu uwierzyli: jeśli wy zostaniecie w słowie mojem, prawdziwie uczniami moimi będziecie;
I poznacie prawdę, a prawda was wyswobodzi.
Odpowiedzieli mu: myśmy nasienie Abrahamowe, i nigdyśmy nie służyli nikomu; jakże ty mówisz: wyswobodzeni będziecie?
Odpowiedział im Jezus: zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: wszelki, kto czyni grzech, sługą jest grzechu.
A sługa nie mieszka w domu na wieki; Syn mieszka na wieki.
Przetoż, jeśli was Syn wyswobodzi, prawdziwie wolnymi będziecie.
Wiem, żeście nasienie Abrahamowe; lecz szukacie, aby mię zabić, bo mowa moja nie znajduje w was miejsca.
Ja com widział u Ojca mojego, powiadam; a wy czynicie to, coście widzieli u ojca swego.
Odpowiedzieli mu i rzekli: Ojcem naszym jest Abraham. Rzecze im Jezus: gdybyście byli synami Abrahama, czynilibyście uczynki Abrahamowe.
Ale teraz szukacie, aby mię zabić, człowieka, który wam prawdę mówił, którą słyszał od Boga; tego Abraham nie czynił.
Wy czynicie uczynki ojca swego. Rzekli mu tedy: my z nierządu nie jesteśmy spłodzeni; jednego Ojca mamy, Boga.
Rzekł im tedy Jezus: gdyby Bóg był Ojcem waszym, tobyście mnie miłowali, albowiem ja od Boga wyszedłem i przychodzę, i nie sam od siebie przyszedłem, ale on mię posłał.
Czemuż mowy mojej nie pojmujecie? dla tego, że nie możecie słuchać słów moich.
Wyście z ojca dyjabła, i pożądliwości ojca swego czynić chcecie. On był mordercą od początku, i w prawdzie nie pozostał, bo w nim prawdy niema. Gdy mówi kłamstwo, ze swego własnego mówi, dla tego że jest kłamcą i ojcem kłamstwa.
A ja że prawdę mówię, nie wierzycie mi.
Któż z was obwini mnie o grzech? Jeśli zaś prawdę mówię, czemuż wy nie wierzycie mi?
Kto z Boga jest, słów Bożych słucha; dla tegoż wy nie słuchacie, że z Boga nie jesteście.
Odpowiedzieli tedy Żydzi i rzekli mu: czyliż my nie dobrze mówimy, żeś ty jest Samarytanin i że dyjabła masz?
Odpowiedział Jezus: Ja dyjabła nie mam, ale czczę Ojca mego; a wy znieważacie mię.
Ja zaś nie szukam chwały swojej; jest, którzy szuka i sądzi.
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: jeśli kto słowo moje zachowa, śmierci nie będzie oglądał na wieki.
Tedy mu rzekli Żydzi: teraz poznaliśmy, że dyjabła masz. Abraham umarł i prorocy, a ty powiadasz: jeśli kto słowo moje zachowa, śmierci nie skosztuje na wieki.
Czyżeś ty większy nad ojca naszego Abrahama, który umarł? i prorocy pomarli; kim że się ty czynisz?
Odpowiedział Jezus: jeżeli ja sam siebie chwalę, chwała moja niczem jest. Jest Ojciec mój, który mię chwali, o którym wy powiadacie, że jest Bogiem waszym.
I nie znacie go, a ja go znam; i jeślibym rzekł, że go nie znam, byłbym podobnym wam, kłamcą; ale go znam i słowo jego zachowuję.
Abraham, ojciec wasz, cieszył się, że miał oglądać dzień mój, i oglądał i radował się.
Tedy rzekli Żydzi do niego: pięćdziesięciu lat jeszcze nie masz, i Abrahama widziałeś?
Rzekł im Jezus: zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: pierwej niż Abraham był, jam jest.
Porwali tedy kamienie, aby nań ciskać; lecz Jezus schronił się, i wyszedł z świątyni, przechodząc środkiem między nimi, i tak odszedł.
I ODSZEDŁSZY, ujrzał człowieka ślepego od urodzenia.
I pytali go uczniowie jego, mówiąc: Mistrzu! któż zgrzeszył, ten, czy rodzice jego, że się ślepym narodził?
Odpowiedział Jezus: ani ten nie zgrzeszył, ani rodzice jego; ale żeby się okazały dzieła Boże na nim.
Ja muszę wykonywać dzieła tego, który mię posłał, dopóki dzień jest; przyjdzie noc, gdy nikt nie będzie mógł działać.
Pókim jest na świecie, jestem światłością świata.
To rzekłszy, plunął na ziemię, i uczynił błoto ze śliny, i pomazał tem błotem oczy ślepego.
I rzekł mu: idź, umyj się w sadzawce Syloam (co się wykłada: Posłany). Poszedł tedy i umył się, i przyszedł widząc.
Sąsiedzi więc i którzy go przedtem widzieli ślepym, mówili: czyż to nie jest ten, który siadał i żebrał?
Jedni mówili, że to ten jest; a inni, że jest do niego podobny. On zaś mówił: to ja.
Tedy mu rzekli: jak się otworzyły oczy twoje?
A on odpowiedział i rzekł: człowiek, którego zowią Jezusem, uczynił błoto i pomazał oczy moje, i rzekł mi: idź do sadzawki Syloam i umyj się; a odszedłszy i umywszy się, przejrzałem.
Tedy mu rzekli: gdzież on jest? Rzecze: nie wiem.
Tedy przywiedli tego, który przedtem był ślepy, do Faryzeuszów.
A był sabat, gdy Jezus uczynił błoto i otworzył oczy jego.
Tedy go znowu pytali i Faryzeusze, w jaki sposób przejrzał? A on im rzekł: błota mi włożył na oczy, i umyłem się, i widzę.
Mówili tedy niektórzy z Faryzeuszów: człowiek ten nie jest od Boga, bo nie przestrzega sabatu. Drudzy mówili: jakże może człowiek grzeszny takie cuda czynić? I było rozdwojenie między nimi.
Rzekli znowu ślepemu: ty co mówisz o nim, ponieważ otworzył oczy twoje? A on rzekł: Prorokiem jest.
A nie wierzyli Żydzi o nim, że był ślepym i że przejrzał, aż zawołali rodziców tego, który przejrzał.
I pytali ich, mówiąc: czy to jest syn wasz, o którym wy powiadacie, że się ślepo narodził? jakże więc teraz widzi?
Odpowiedzieli im rodzice jego i rzekli: wiemy, że to jest syn nasz, i że się ślepo narodził;
A jak teraz widzi, nie wiemy, albo kto otworzył oczy jego, my nie wiemy; ma lata, pytajcież go, niech sam o sobie powie.
Tak mówili rodzice jego, bo się bali Żydów; albowiem już Żydzi postanowili, aby każdy, kto wyzna, że on jest Chrystusem, był z bóżnicy wyłączony.
Przetoż rzekli rodzice jego: ma lata, pytajcież go.
Tedy zawołali powtórnie człowieka, który był ślepy, i rzekli mu: oddaj chwałę Bogu; my wiemy, że ten człowiek jest grzeszny.
A on odpowiedział i rzekł: czy grzeszny jest, nie wiem; jedno tylko wiem, że byłem ślepy, a teraz widzę.
I rzekli mu znowu: cóż ci uczynił? Jakże otworzył oczy twoje?
Odpowiedział im: jużem wam powiedział, i nie słyszeliście. Czemuż jeszcze słyszeć chcecie? czy i wy chcecie zostać uczniami jego?
Tedy mu złorzeczyli i rzekli: ty jesteś uczniem jego; ale my jesteśmy uczniami Mojżesza.
My wiemy, że Bóg do Mojżesza mówił; lecz ten skąd jest, nie wiemy.
Odpowiedział ów człowiek i rzekł im: to też rzecz dziwna, że wy nie wiecie, skąd jest, a otworzył oczy moje.
A wiemy, że Bóg grzeszników nie wysłuchuje; ale kto bogobojnym jest i wolę jego czyni, tego wysłuchuje.
Od wieku nie słyszano, aby kto otworzył oczy śleponarodzonego.
Gdyby ten nie był od Boga, nie mógłby nic uczynić.
Odpowiedzieli i rzekli mu: tyś się wszystek w grzechach narodził, i ty nas uczysz? I wygnali go precz.
A usłyszawszy Jezus, że go precz wygnali, i znalazłszy go, rzekł mu: czy wierzysz ty w Syna Bożego?
A ten odpowiedział i rzekł: któż to on, Panie! abym weń wierzył?
A Jezus mu rzekł: i widziałeś go, i który mówi z tobą, on to jest.
A on rzekł: wierzę, Panie! i oddał mu pokłon.
I rzekł mu Jezus: na sąd ja przyszedłem na ten świat, aby ci, którzy niewidzą, wydzieli, a ci, którzy widzą, aby się stali ślepymi;
I usłyszeli to niektórzy z Faryzeuszów, którzy byli z nim, i rzekli mu: czy i my ślepi jesteśmy?
Rzekł im Jezus: gdybyście byli ślepi, nie mielibyście grzechu; lecz że mówicie, my widzimy, przeto grzech wasz zostaje.
ZAPRAWDĘ, zaprawdę powiadam wam: kto nie wchodzi drzwiami do owczarni, ale wchodzi inną drogą, ten jest złodziejem i zbójcą;
Lecz kto wchodzi drzwiami, pasterzem jest owiec.
Temu odźwierny otwiera, i owce słuchają głosu jego, i on swoje własne owce po imieniu woła i wyprowadza je.
I gdy wypuści owce swoje, idzie przed niemi, a owce idą za nim; bo znają głos jego.
Ale za obcym nie idą, lecz uciekają od niego; bo nie znają głosu obcych.
Tę im przypowieść Jezus powiedział; lecz oni nie zrozumieli tego, co im mówił.
Rzekł im tedy znowu Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, żem ja jest drzwiami dla owiec.
Wszyscy, ilu ich przede mną przyszło, złodziejami są i zbójcami, ale nie słuchały ich owce.
Jam jest drzwiami; jeśli kto przeze mnie wnijdzie, zbawiony będzie, i wnijdzie i wyjdzie, i pastwisko znajdzie.
Złodziej przychodzi tylko aby kraść i zabijać i tracić; jam przyszedł, aby żywot miały, i obficie miały.
Jam jest dobry pasterz; dobry pasterz życie swoje kładzie za owce.
Lecz najemnik, który nie jest pasterzem, którego nie są owce własne, widząc wilka przychodzącego, opuszcza owce i ucieka, i wilk porywa i rozprasza owce.
A najemnik ucieka, bo jest najemnikiem, i nie troszczy się o owce.
Jam jest dobry pasterz, i znam swoje, i moje mnie też znają,
Jak mię zna Ojciec i ja znam Ojca; i życie swoje kładę za owce.
Mam i drugie owce, które nie są z tej owczarni; i te muszę przyprowadzić, i głosu mego słuchać będą; i będzie jedna owczarnia i jeden pasterz.
Dla tego miłuje mię Ojciec, iż ja kładę życie swoje, abym je znowu wziął.
Nikt mi go nie odbiera, ale ja kładę je sam od siebie. Mam moc położyć je, i mam moc znowu wziąć je. Ten rozkaz wziąłem od Ojca mego.
Tedy się stało znowu rozdwojenie między Żydami dla tych słów.
I mówiło wielu z nich: dyjabelstwo ma i szaleje; czemuż go słuchacie?
Drudzy mówili: to nie są słowa mającego dyjabelstwo; czyliż dyjabeł może ślepym oczy otwierać?
A było w Jerozolimie poświęcenie świątyni, i była zima.
I przechadzał się Jezus w świątyni, w przysionku Salomona.
Tedy go obstąpili Żydzi i rzekli mu: dopókiż dusze nasze w niepewności trzymać będziesz? jeśliżeś ty jest Chrystus, powiedz nam wyraźnie.
Odpowiedział im Jezus: powiedziałem wam, i nie wierzycie; dzieła, które ja czynię w imieniu Ojca mego, te o mnie świadczą.
Ale wy nie wierzycie; bo nie jesteście z moich owiec, jakem wam powiedział.
Moje owce głosu mego słuchają, i ja znam je, i idą za mną;
I ja żywot wieczny daję im, i nie zginą na wieki, i nikt nie wydrze ich z ręki mojej.
Ojciec mój, który mi je dał, większy jest nad wszystkich, i nikt nie może ich wydrzeć z ręki Ojca mego.
Ja i Ojciec jedno jesteśmy.
Znowu tedy porwali Żydzi kamienie, aby go ukamionować.
Odpowiedział im Jezus: wiele dobrych uczynków ukazałem wam od Ojca mego; dla któregoż z tych uczynków kamionujecie mię?
Odpowiedzieli mu Żydzi, mówiąc: dla dobrego uczynku nie kamionujemy cię, ale dla bluźnierstwa, i że ty, będąc człowiekiem, czynisz siebie Bogiem.
Odpowiedział im Jezus: czyliż nie napisano w Zakonie waszym: Jam rzekł: bogami jesteście?
Jeśliź nazwał bogami tych, do których się stało słowo Boże (a Pismo nie może być naruszone),
Do mnie, którego Ojciec poświęcił i posłał na świat, wy mówicie: bluźnisz! za to, żem rzekł: jestem Synem Bożym?
Jeśliż nie czynię dzieł Ojca mego, nie wierzcie mi;
Jeśli zaś czynię, choćbyście nie wierzyli mnie, wierzcież uczynkom, abyście poznali i wierzyli, że Ojciec jest we mnie, a ja w nim.
Tedy znowu szukali, aby go pojmać; ale uszedł z rąk ich.
I odszedł znowu za Jordan na to miejsce, gdzie przedtem Jan chrzcił, i tam pozostawał.
A wielu do niego przychodziło i mówiło: Jan żadnego cudu nie uczynił; ale wszystko, cokolwiek Jan o nim powiedział, prawdziwem było.
I wielu tam uwierzyło weń.
A BYŁ pewien chory, Łazarz z Betanii, z miasteczka Maryi i Marty, siostry jej.
A Maryja była tą, która namaściła Pana maścią i otarła nogi jego włosami swemi, której brat Łazarz chorował.
Posłały tedy siostry do niego, mówiąc: Panie! oto ten, którego miłujesz, jest chory.
A usłyszawszy to Jezus, rzekł: ta choroba nie jest na śmierć, ale dla chwały Bożej, aby był uwielbiony Syn Boży przez nią.
A Jezus miłował Martę i siostrę jej i Łazarza.
Gdy więc usłyszał, że jest chory, wtedy został przez dwa dni na miejscu, gdzie był.
Potem rzecze do uczniów swoich: idźmy znowu do ziemi Judzkiej.
Mówią mu uczniowie: Mistrzu! dopiero co szukali Żydzi, żeby cię ukamionować, i znowu tam idziesz?
Odpowiedział Jezus: czyliż nie dwanaście jest godzin dnia? Jeśli kto chodzi we dnie, nie potknie się; bo widzi światłość tego świata.
Jeśli zaś kto chodzi w nocy, potknie się; bo w nim światłości niemasz.
To powiedział, i potem rzekł do nich: Łazarz, przyjaciel nasz, zasnął, ale idę obudzić go.
Tedy rzekli uczniowie jego: Panie! jeśli zasnął, będzie zdrów.
Ale Jezus mówił o śmierci jego; lecz oni mniemali, iż o zaśnięciu snem mówi.
Wtedy więc rzekł im Jezus wyraźnie: Łazarz umarł.
I cieszę się za was, żem tam nie był, abyście wy uwierzyli; ale pójdźmy do niego.
Rzekł więc Tomasz, zwany Bliźniakiem, do współuczniów: pójdźmy i my, abyśmy z nim poumierali.
Przyszedłszy tedy Jezus, znalazł go już cztery dni w grobie leżącego.
A była Betanija blizko Jerozolimy, jakby na piętnaście staj.
A przyszło wielu Żydów do Marty i Maryi, aby je pocieszać po bracie ich.
Marta tedy, gdy usłyszała, że Jezus idzie, pobiegła na spotkanie jego; ale Maryja w domu siedziała.
Rzekła tedy Marta do Jezusa: Panie! gdybyś był tu, nie byłby umarł brat mój.
Ale wiem, że i teraz, o cokolwiekbyś prosił Boga, da ci to Bóg.
Rzecze jej Jezus: zmartwychwstanie brat twój.
Rzecze mu Marta: wiem, że zmartwychwstanie przy zmartwychwstaniu w dzień ostateczny.
Rzekł jej Jezus: Jam jest zmartwychwstanie i żywot; kto wierzy we mnie, choćby też umarł, żyć będzie.
I wszelki, który żyje i wierzy we mnie, nie umrze na wieki. Czy wierzysz temu?
Rzecze mu: tak, Panie! Jam uwierzyła, żeś ty jest Chrystus, Syn Boży, który miał przyjść na świat.
I to rzekłszy, poszła i potajemnie zawołała Maryi siostry swojej, mówiąc: Nauczyciel jest tu, i woła cię.
Ona skoro usłyszała, wstała wnet i szła do niego.
A Jezus jeszcze nie przyszedł do miasteczka, ale był na tem miejscu, gdzie go spotkała Marta.
Żydzi tedy, którzy z nią byli w domu i pocieszali ją, ujrzawszy, że Maryja prędko wstała i wyszła, poszli za nią, mówiąc, że idzie do grobu, aby płakać tam.
Ale Maryja, gdy przyszła tam, gdzie był Jezus, ujrzawszy go, przypadła do nóg jego i rzekła mu: Panie! gdybyś był tu, nie byłby umarł brat mój.
Jezus tedy, gdy ją ujrzał płaczącą, i Żydów, którzy z nią przyszli, płaczących, rozrzewnił się w duchu i zasmucił się,
I rzekł: gdzieście go położyli ? Mówią mu: Panie! pójdź i obacz.
I zapłakał Jezus.
Rzekli tedy Żydzi: patrz! jak go miłował.
A niektórzy z nich mówili: nie mógłże ten, który otworzył oczy ślepemu, uczynić, żeby i ten nie umarł?
Ale Jezus znowu rozrzewniwszy się w sobie, przyszedł do grobu; a była to pieczara, i kamień był położony na niej.
Rzecze Jezus: odejmijcie kamień. Rzekła mu Marta, siostra umarłego: Panie! już cuchnie; bo już czwarty dzień w grobie.
Rzecze jej Jezus: czyliżem ci nie powiedział, że, jeśli uwierzysz, oglądać będziesz chwałę Bożą?
Odjęli tedy kamień; gdzie był umarły położony. A Jezus, wzniósłszy oczy swe w górę, rzekł: Ojcze! dziękuję ci, żeś mię wysłuchał.
A jam wiedział, że mię zawsze wysłuchujesz, alem to rzekł dla ludu w około stojącego, aby wierzyli, żeś ty mię posłał.
I to rzekłszy, zawołał głosem wielkim: Łazarzu! wynijdź tu!
I wyszedł umarły, mając związane nogi i ręce chustami, i twarz jego była chustką obwiązana. Rzecze im Jezus: rozwiążcie go, i niechaj odejdzie.
Wielu tedy z Żydów, którzy byli przyszli do Maryi i widzieli to, co uczynił Jezus, uwierzyło weń.
A niektórzy z nich odeszli do Faryzeuszów i powiedzieli im, co uczynił Jezus.
Zebrali tedy Radę przedniejsi kapłani i Faryzeusze, i mówili: cóż uczynimy? albowiem człowiek ten wiele cudów czyni.
Jeśli zostawimy go tak, wszyscy uwierzą weń; i przyjdą Rzymianie i zabiorą i miejsce i naród nasz.
A jeden z nich, Kaifasz, który był najwyższym kapłanem roku tego, rzekł im: wy nic nie wiecie,
I nie myślicie, że lepiej jest dla nas, żeby jeden człowiek umarł za lud, a nie wszystek ten naród zginął.
A tego nie mówił sam od siebie, ale będąc najwyższym kapłanem roku onego, prorokował, że Jezus miał umrzeć za naród;
I nie tylko za naród, ale żeby też rozproszone dzieci Boże w jedno zgromadzić.
Od onego tedy dnia naradzali się, aby go zabić.
Jezus tedy już nie chodził jawnie między Żydami, ale odszedł stamtąd do krainy, która jest blizko puszczy, do miasta które zowią Efraim, i tam mieszkał z uczniami swoimi.
A była blizko Wielkanoc Żydowska, i wielu ich szło z kraju do Jerozolimy przed Wielkanocą, aby się oczyścić.
I szukali Jezusa, i mówili jedni do drugich w świątyni stojąc: co się wam zdaje, pewno nie przyjdzie na święto?
A przedniejsi kapłani i Faryzeusze wydali rozkaz: jeśli się kto dowie, gdzie jest, żeby oznajmił, by go pojmać.
TEDY Jezus szóstego dnia przed Wielkanocą przyszedł do Betanii, gdzie był Łazarz, który był umarł, a którego wzbudził z umarłych.
Tamże przygotowali mu wieczerzę, i Marta posługiwała, a Łazarz był jednym z tych, którzy z nim społem u stołu siedzieli.
A Maryja wziąwszy funt maści szpikanardowej bardzo drogiej, namaściła nogi Jezusowe, i otarła włosami swojemi nogi jego; a napełnił się dom wonnością maści.
Tedy rzecze jeden z uczniów jego, Judasz Iskaryjot, syn Szymona, który go miał wydać:
Czemu tej maści nie sprzedano za trzysta groszy, i nie dano ubogim?
A to mówił nie dla tego; żeby się troszczył o ubogich, ale że był złodziejem, i miał worek, i cokolwiek włożono, nosił.
Tedy rzekł Jezus: zostaw ją w pokoju; na dzień pogrzebu mego to chowała.
Albowiem ubogich zawsze z sobą macie, ale mnie nie zawsze mieć będziecie.
Dowiedziało się tedy wiele ludu z Żydów, że tam jest, i przyszli nie tylko dla Jezusa, ale żeby i Łazarza widzieć, którego był wzbudził z umarłych.
A naradzali się przedniejsi kapłani, aby i Łazarza zabić.
Bo dla niego wielu z Żydów odchodziło, i wierzyło w Jezusa.
Nazajutrz wiele ludu przybyłego na święto, usłyszawszy, że Jezus idzie do Jerozolimy,
Nabrali gałązek palmowych i wyszli na spotkanie jego i wołali: Hosanna! błogosławiony, który przychodzi w imieniu Pańskiem, król Izraelski!
A znalazłszy Jezus oślę, wsiadł na nie, jak napisano jest:
Nie bój się, córko Syjońska! oto, król twój przychodzi siedzący na oślęciu.
Ale tego poprzednio nie zrozumieli uczniowie jego, ale gdy Jezus został uwielbiony, wtedy wspomnieli, że to było o nim napisano, i że mu to uczynili.
Świadczył tedy lud, który z nim był, że Łazarza wywołał z grobu i wzbudził go z umarłych.
I dla tego lud na spotkanie jego wyszedł, że słyszał, iż on ten cud uczynił.
Tedy mówili Faryzeusze między sobą: widzicie, że nic nie dokażecie; oto, cały świat za nim poszedł.
A byli niektórzy Grecy z tych, którzy przychodzili do Jerozolimy, żeby się modlić w święto.
Ci tedy przyszli do Filipa, który był z Betsaidy Galilejskiej, i prosili go, mówiąc: panie! chcemy Jezusa widzieć.
Poszedł Filip i powiedział Andrzejowi, a Andrzej znowu i Filip powiedzieli Jezusowi.
A Jezus odpowiedział im, mówiąc: przyszła godzina, aby został uwielbiony Syn człowieczy.
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: jeśliby ziarno pszeniczne wpadłszy do ziemi, nie obumarło, ono samo jedno zostaje; lecz jeśliby obumarło, obfity owoc przyniesie.
Kto miłuje życie swoje, utraci je, a kto nienawidzi życia swego na tym świecie, ku wiecznemu żywotowi zachowa je.
Jeśli mnie kto służy, niech idzie za mną; i gdziem ja jest, tam i sługa mój będzie; i jeśli mnie kto służyć będzie, uczci go Ojciec mój.
Teraz dusza moja zatrwożona jest; i cóż rzeknę? Ojcze! zachowaj mię od tej godziny; ale dla tegom przyszedł na tę godzinę.
Ojcze! uwielbij imię swoje. Przyszedł tedy głos z nieba: i uwielbiłem i znowu uwielbię.
Lud tedy, który stał i słyszał, mówił: zagrzmiało; drudzy mówili: Anioł do niego mówił.
Odpowiedział Jezus i rzekł: nie dla mnie stał się głos ten, ale dla was.
Teraz jest sąd świata tego, teraz książę świata tego precz wyrzucony będzie.
A ja gdy będę podwyższony od ziemi, wszystkich pociągnę do siebie.
A mówił to, oznajmując, jaką śmiercią ma umrzeć.
Odpowiedział mu lud: myśmy słyszeli z Zakonu, że Chrystus trwa na wieki; a jakże ty mówisz, że musi być podwyższony Syn człowieczy? i któż to jest ten Syn człowieczy?
Rzekł im tedy Jezus: jeszcze na mały czas jest z wami światłość: chodźcież, póki światłość macie, żeby was ciemność nie ogarnęła; bo kto w ciemności chodzi, nie wie, dokąd idzie.
Póki światłość macie, wierzcie w światłość, abyście byli synami światłości. To powiedział Jezus, i odszedłszy, ukrył się przed nimi.
A chociaż tyle cudów uczynił w obec nich, nie uwierzyli weń;
Aby się wypełniło słowo Izajasza proroka, które wyrzekł: Panie! któż uwierzył kazaniu naszemu, i ramię Pańskie komuż jest objawione?
Dla tego wierzyć nie mogli, że znowu powiedział Izajasz:
Zaślepił oczy ich i zatwardził serce ich, aby nie widzieli oczyma, i nie zrozumieli sercem, i nie nawrócili się, a ja żebym ich nie uzdrowił.
To powiedział Izajasz, gdy widział chwałę jego i mówił o nim.
Jednakże i z książąt wielu uwierzyło weń; ale dla Faryzeuszów nie wyznawali, żeby z bóżnicy nie byli wyłączeni.
Bo umiłowali chwałę ludzką więcej, niż chwałę Bożą.
A wołał Jezus i mówił: kto wierzy we mnie, nie we mnie wierzy, ale w tego, który mię posłał,
I kto mnie widzi, widzi tego, który mię posłał.
Ja, światłość, przyszedłem na świat, aby żaden, kto wierzy we mnie, w ciemności nie pozostał.
A jeśliby kto słuchał słów moich i nie uwierzył, ja go nie sądzę; bom nie przyszedł, żebym sądził świat, ale żebym zbawił świat.
Kto mną gardzi i nie przyjmuje słów moich, ma swego sędziego; słowa, którem ja mówił, te osądzą go w dzień ostateczny.
Bom ja z siebie samego nie mówił, ale Ojciec, który mię posłał, on mi dał rozkaz, co mam powiedzieć i co mam mówić;
I wiem, że rozkaz jego jest żywotem wiecznym. Przetoż, co ja wam mówię, to mówię tak, jak mi powiedział Ojciec.
A PRZED świętem Wielkanocnem, wiedząc Jezus, że przyszła godzina jego, aby przeszedł z tego świata do Ojca, umiłowawszy swoich, którzy byli na świecie, aż do końca umiłował ich.
A gdy była wieczerza, dyjabeł już był wrzucił w serce Judasza, syna Szymonowego, Iskaryjoty, aby go wydał,
Wiedząc Jezus, że wszystko Ojciec podał do rąk jego, i że od Boga wyszedł i do Boga idzie,
Wstał od wieczerzy, i złożył szaty, i wziąwszy ręcznik, przepasał się.
Potem nalał wody do miednicy i począł nogi umywać uczniom i ocierać prześcieradłem, którem był przepasany.
Przyszedł tedy do Szymona Piotra; a on mu rzecze: Panie! ty miałbyś nogi mi umywać?
Odpowiedział Jezus i rzekł mu: co ja czynię, ty nie wiesz teraz, ale się potem dowiesz.
Rzecze mu Piotr: nie będziesz nóg moich umywał na wieki. Odpowiedział mu Jezus: jeśli cię nie umyję, nie będziesz miał cząstki ze mną.
Rzecze mu Szymon Piotr: Panie! nie tylko nogi moje, ale i ręce i głowę.
Rzecze mu Jezus: kto jest umyty, potrzebuje tylko nogi umyć, bo czysty jest wszystek; i wy jesteście czystymi, ale nie wszyscy.
Albowiem wiedział, kto go wyda; dlatego rzekł: nie wszyscy czystymi jesteście.
Gdy tedy umył nogi ich, i wziął szaty swoje, usiadłszy znowu, rzekł im: wiecież, com wam uczynił?
Wy mię nazywacie Nauczycielem i Panem, i dobrze mówicie; bo jestem nim.
Jeżeli tedy ja, Pan i Nauczyciel, umyłem wam nogi, i wyście powinni jedni drugim nogi umywać.
Albowiem dałem wam przykład, abyście i wy czynili, jak ja wam uczyniłem.
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: nie jest sługa większy nad pana swego, ani poseł jest większy nad tego, który go posłał.
Jeśli to wiecie, błogosławieni jesteście, jeżeli to czynicie.
Nie o wszystkich was mówię, wiem ja, których obrałem; ale żeby się wypełniło Pismo: Który je ze mną chleb, podniósł przeciwko mnie piętę swoją.
Teraz powiadam wam, wprzód nim się to stanie, abyście, gdy się to stanie, uwierzyli, żem ja jest.
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: kto przyjmuje tego, któregobym posłał, mnie przyjmuje; a kto mnie przyjmuje, przyjmuje tego, który mię posłał.
To rzekłszy Jezus, zasmucił się w duchu, i zaświadczył, mówiąc: zaprawdę, zaprawdę powiadam wam, że jeden z was wyda mię.
Spoglądali tedy uczniowie po sobie w niepewności, o kim to mówi.
A był jeden z uczniów jego, który siedział przy stole u łona Jezusa, którego miłował Jezus;
Skinął tedy na niego Szymon Piotr, aby się wypytał, ktoby to był, o którym mówi.
A on położywszy się na piersiach Jezusowych, rzekł mu: Panie! któryż to jest?
Odpowiada Jezus: ten jest, któremu ja umoczywszy kęs chleba podam; i umoczywszy kęs; dał Judaszowi Iskaryjocie, synowi Szymona.
A po tym kęsie zaraz wstąpił weń szatan. Tedy mu rzekł Jezus: co czynisz, czyń prędzej.
A tego żaden nie zrozumiał ze współsiedzących, na co mu to rzekł.
Albowiem niektórzy mniemali, ponieważ Judasz miał worek, iż mu rzekł Jezus: nakup, czego nam potrzeba na święto, albo, żeby cóś dał ubogim.
On tedy wziąwszy kęs, zaraz wyszedł; a była noc.
A gdy wyszedł, rzecze Jezus: teraz uwielbiony został Syn człowieczy, i Bóg uwielbiony został w nim.
Jeżeli Bóg uwielbiony został w nim, to i Bóg uwielbi go w sobie, i zaraz uwielbi go.
Dziateczki! jeszcze maluczko z wami jestem. Szukać mię będziecie, i jak rzekłem Żydom: gdzie ja idę, tam wy przyjść nie możecie; tak i wam teraz powiadam.
Nowe przykazanie daję wam, abyście się miłowali wzajemnie; jakem ja was umiłował, abyście się i wy miłowali wzajemnie.
Z tego poznają wszyscy, żeście moimi uczniami, jeśli miłość mieć będziecie ku sobie wzajemnie.
Rzekł mu Szymon Piotr: Panie! dokądże idziesz? Odpowiedział mu Jezus: dokąd idę, ty teraz za mną iść nie możesz, ale potem pójdziesz za mną.
Rzekł mu Piotr: Panie! czemuż nie mogę iść za tobą teraz? Życie swoje za ciebie położę.
Odpowiedział mu Jezus: życie swoje za mnie położysz? Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: kur nie zapieje, aż się mnie trzykroć zaprzesz.
NIECHAJ się nie trwoży serce wasze; wierzcie w Boga, i we mnie wierzcie.
W domu Ojca mego wiele jest mieszkań; gdyby inaczej było, tobym wam powiedział: idę przygotować wam miejsce.
I gdy odejdę i przygotuję wam miejsce, przyjdę znowu i wezmę was do siebie, żebyście, gdziem ja jest, i wy byli.
I dokąd ja idę, wiecie, i drogę wiecie.
Rzekł mu Tomasz: Panie! nie wiemy, dokąd idziesz, a jakże możemy drogę wiedzieć?
Rzekł mu Jezus: Jam jest droga, i prawda, i żywot; nikt nie przychodzi do Ojca, tylko przeze mnie.
Gdybyście mnie znali, i Ojca byście mego znali; i odtąd go znacie i widzieliście go.
Rzekł mu Filip: Panie! pokaż nam Ojca, i dosyć nam będzie.
Rzekł mu Jezus: tak długi czas jestem z wami, i nie znasz mię? Filipie! kto mnie widział, widział i Ojca mego; jakże ty mówisz: pokaż nam Ojca?
Nie wierzysz, żem ja w Ojcu, i Ojciec we mnie? Słowa, które ja do was mówię, nie od siebie mówię; Ojciec zaś, który we mnie mieszka, on czyni dzieła.
Wierzcie mi, żem ja w Ojcu, i Ojciec we mnie; a jeżeli nie, to dla samych uczynków wierzcie mi.
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: kto wierzy we mnie, ten i uczynki, które ja czynię, czynić będzie, i większe nad te czynić będzie; bo ja odchodzę do Ojca mego.
I o cokolwiek prosić będziecie w imieniu mojem, uczynię to, aby był uwielbiony Ojciec w Synu.
Jeśli o co prosić będziecie w imieniu mojem, ja uczynię.
Jeśli mię miłujecie, przykazania moje zachowujcie.
I ja prosić będę Ojca, a innego Pocieszyciela da wam, aby mieszkał z wami na wieki,
Ducha prawdy, którego świat przyjąć nie może, bo go nie widzi, ani go zna; lecz wy go znacie, gdyż z wami przebywa i w was będzie.
Nie zostawię was sierotami; przyjdę do was.
Jeszcze maluczko, i świat mię już oglądać nie będzie; lecz wy oglądać mię będziecie; bo ja żyję i wy żyć będziecie.
Onego dnia wy poznacie, żem ja jest w Ojcu moim, a wy we mnie, i ja w was.
Kto ma przykazania moje i one zachowuje, ten jest, który mię miłuje; a kto mię miłuje, tego też będzie miłował Ojciec mój, i ja go miłować będę, i objawię mu siebie samego.
Powiedział mu Judasz, nie ów Iskaryjot: Panie! cóż to jest, że się nam objawić masz, a nie światu?
Od powiedział Jezus i rzekł mu: jeśli kto mię miłuje, słowo moje zachowywać będzie; i Ojciec mój umiłuje go, i do niego przyjdziemy, i mieszkanie u niego uczynimy.
Kto mię nie miłuje, słów moich nie zachowuje; a słowo, które słyszycie, nie jest moje, ale Ojca, który mię posłał.
To wam powiedziałem, z wami przebywając.
Lecz Pocieszyciel, Duch Święty, którego poszle Ojciec w imieniu mojem, on was nauczy wszystkiego, i przypomni wam wszystko, cokolwiek wam powiedziałem.
Pokój zostawiam wam, mój pokój daję wam; nie jak świat daje, ja wam daję. Niechże się nie trwoży serce wasze, ani się lęka.
Słyszeliście, żem ja wam powiedział: odchodzę, i powrócę do was. Gdybyście mię miłowali, tobyście się radowali, żem rzekł: idę do Ojca; bo Ojciec mój większy jest niż ja.
I teraz powiedziałem wam pierwej niż się to stanie, żebyście, gdy się to stanie, uwierzyli.
Już dalej z wami wiele mówić nie będę; albowiem idzie książę świata tego, i nie ma on nic we mnie;
Ale iżby poznał świat, że ja miłuję Ojca, a jak mi rozkazał Ojciec, tak czynię. Wstańcież, pójdźmy stąd.
JAM jest krzew winny prawdziwy, a Ojciec mój jest winogrodnikiem.
Każdą latorośl, która we mnie owocu nie przynosi, odcina, a każdą, która przynosi owoc, oczyszcza, aby obfitszy owoc przynosiła.
Już wy jesteście czystymi, dla słowa, które do was mówiłem.
Mieszkajcież we mnie, i ja w was. Jak latorośl nie może przynosić owocu sama z siebie, jeśli nie będzie zostawała w krzewie winnym, tak i wy, jeśli we mnie mieszkać nie będziecie.
Jam jest krzew winny, a wy latoroślami. Kto mieszka we mnie, a ja w nim, ten przynosi wiele owocu; bo beze mnie nic uczynić nie możecie.
Jeśliby kto nie mieszkał we mnie, precz wyrzucony będzie, jak latorośl, i uschnie; i zbierają je i na ogień wrzucają, i spłoną.
Jeśli we mnie mieszkać będziecie i słowa moje w was mieszkać będą; czegokolwiekbyście chcieli, proście, a stanie się wam.
W tem będzie uwielbiony Ojciec mój, jeżeli obfity owoc przyniesiecie, i będziecie moimi uczniami.
Jak mię umiłował Ojciec, tak i ja umiłowałem was; trwajcież w miłości mojej,
Jeśli przykazania moje zachowacie, trwać będziecie w miłości mojej, jak i ja zachowałem przykazania Ojca mego i trwam w miłości jego.
To wam powiedziałem, aby moja radość w was trwała, a wasza radość była zupełną.
Takie jest przykazanie moje, abyście się miłowali wzajemnie, jak ja was umiłowałem.
Większej miłości nikt nie ma nad tę, jak kiedy kto życie swoje kładzie za przyjaciół swoich.
Wy jesteście przyjaciółmi mymi, jeśli czynić będziecie, cokolwiek ja wam przykazuję.
Już was dalej nie będę zwał sługami, bo sługa nie wie, co czyni pan jego; lecz nazwałem was przyjaciółmi, bo wszystko, comkolwiek słyszał od Ojca mego, oznajmiłem wam.
Nie wyście mnie obrali, alem ja was obrał; i postawiłem was, abyście szli i przynieśli owoc, i żeby owoc wasz trwał, aby to, o cokolwiekbyście prosili Ojca w imienia mojem, dał wam.
To wam przykazuję, abyście się miłowali wzajemnie.
Jeśli was świat nienawidzi, wiedzcie, że mnie pierwej, niżeli was, miał w nienawiści.
Gdybyście byli ze świata, świat miłowałby to, co jest jego; lecz że ze świata nie jesteście, alem ja was wybrał ze świata, przeto świat was nienawidzi.
Wspomnijcie na słowo, które ja wam powiedziałem: nie jest sługa większy nad pana swego. Jeśli mnie prześladowali, i was prześladować będą; jeśli słowa moje zachowywali, i wasze zachowywać będą.
Ale to wszystko czynić wam będą dla imienia mego, bo nie znają tego, który mię posłał.
Gdybym nie przyszedł i nie mówił im, nie mieliby grzechu; lecz teraz nie mają wymówki z grzechu swego.
Kto mnie nienawidzi, i Ojca mego nienawidzi.
Gdybym nie czynił między nimi uczynków, których nikt inny nie czynił, nie mieliby grzechu; lecz teraz i widzieli, i mają w nienawiści i mnie i Ojca mego.
Ale żeby się wypełniło słowo, które jest w Zakonie ich napisane: Bez powodu mieli mię w nienawiści.
A gdy przyjdzie Pocieszyciel, którego ja wam poszlę od Ojca, Duch prawdy, który od Ojca pochodzi, ten o mnie świadczyć będzie.
Ale i wy świadczyć będziecie; bo ze mną od początku jesteście.
TO wam powiedziałem, abyście się nie gorszyli.
Wyłączać was będą z bóżnic; ale przyjdzie godzina, że każdy, który zabije was, będzie mniemał, że Bogu służy.
I to wam uczynią, że nie poznali Ojca, ani mnie.
Alem to wam powiedział, abyście, gdy przyjdzie godzina, wspomnieli na to, żem ja wam powiedział; a tego wam z początku nie powiedziałem, bo byłem z wami.
A teraz idę do tego, który mię posłał, i nikt z was nie pyta mię: dokąd idziesz?
Lecz że to powiedziałem wam, smutek napełnił serce wasze.
Ale ja wam prawdę mówię: pożyteczniej jest dla was, abym ja odszedł. Bo jeśli nie odejdę, Pocieszyciel nie przyjdzie do was; ale jeśli odejdę, poszlę go do was.
A on przyszedłszy, przekona świat o grzechu, i o sprawiedliwości, i o sądzie:
O grzechu, iż nie uwierzyli we mnie;
O sprawiedliwości, iż do Ojca mego idę, i już mię więcej nie ujrzycie;
O sądzie zaś, iż książę tego świata jest osądzony.
Mam wiele jeszcze wam mówić, ale teraz znieść nie możecie.
Lecz gdy przyjdzie on, Duch prawdy, wprowadzi was we wszelką prawdę; bo nie sam od siebie mówić będzie, ale cokolwiek usłyszy, mówić będzie, i przyszłe rzeczy oznajmi wam.
On mnie uwielbi; bo z mego weźmie i oznajmi wam.
Wszystko, co ma Ojciec, mojem jest; dla tegom rzekł: że z mego weźmie, i oznajmi wam.
Maluczko, a nie ujrzycie mię, i znowu maluczko, a ujrzycie mię, bo ja idę do Ojca.
Mówili tedy niektórzy z uczniów jego między sobą: cóż to jest, co nam mówi: maluczko, a nie ujrzycie mię, i znowu maluczko, a ujrzycie mię, i: bo ja idę do Ojca?
Mówili więc: cóż to jest co mówi: maluczko? nie wiemy, co mówi.
Poznał tedy Jezus, że go pytać chcieli, i rzekł im: o to pytacie siebie wzajemnie, żem powiedział: maluczko, a nie ujrzycie mię, i znowu maluczko, a ujrzycie mię.
Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: że wy płakać i narzekać będziecie, a świat się będzie weselił; wy smutni będziecie, ale smutek wasz w radość się obróci.
Niewiasta, gdy rodzi, smutek ma, bo przyszła godzina jej; lecz gdy porodzi dzieciątko, już nie pamięta udręczenia, dla radości, że się człowiek na świat narodził.
I wy teraz smutek macie; ale znowu ujrzę was, i będzie się radowało serce wasze, i radości waszej nikt wam nie odejmie.
A dnia onego o nic pytać mię nie będziecie. Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: o cokolwiekbyście prosili Ojca w imieniu mojem, da wam.
Dotąd o nic nie prosiliście w imieniu mojem; proścież, a weźmiecie, aby radość wasza była zupełną.
To wam przez przypowieści mówiłem; ale przyjdzie godzina, gdy już więcej nie przez przypowieści mówić wam będę, lecz wyraźnie o Ojcu moim oznajmię wam.
W owym dniu w imieniu mojem prosić będziecie; i nie mówię wam, że ja będę Ojca prosił za wami;
Albowiem sam Ojciec miłuje was, żeście wy mnie umiłowali i uwierzyli, żem ja od Boga wyszedł.
Wyszedłem od Ojca, i przyszedłem na świat; znowu opuszczam świat i idę do Ojca.
Rzekli mu uczniowie jego: oto, teraz wyraźnie mówisz, i żadnej przypowieści nie powiadasz;
Teraz wiemy, że wszystko wiesz, i nie potrzebujesz, aby cię kto pytał. Dla tego wierzymy, żeś od Boga wyszedł.
Odpowiedział im Jezus: teraz wierzycie?
Oto, przyjdzie godzina, i już przyszła, że się rozproszycie, każdy w swoją stronę, a mnie samego zostawicie; lecz nie jestem sam, bo Ojciec jest ze mną.
To powiedziałem wam, abyście we mnie pokój mieli. Na świecie ucisk mieć będziecie; ale ufajcie, jam zwyciężył świat.
TO powiedziawszy Jezus, podniósł oczy swoje w niebo i rzekł: Ojcze! przyszła godzina, uwielbij Syna swego, aby i Syn twój uwielbił ciebie;
Jakeś mu dał moc nad wszelkiem ciałem, aby dał żywot wieczny tym wszystkim, których mu dałeś.
A to jest żywot wieczny, aby poznali ciebie, jedynego prawdziwego Boga, i tego, któregoś posłał, Jezusa Chrystusa.
Jam cię uwielbił na ziemi; dokonałem dzieła, któreś mi dał, abym wykonał.
A teraz uwielbij mię Ty, Ojcze! u siebie samego tą chwałą, którą miałem u ciebie pierwej, niżeli świat był.
Objawiłem imię twoje ludziom, których mi dałeś ze świata; twoimi byli, i mnie ich dałeś; i zachowali słowa twoje.
Teraz poznali, że wszystko, coś mi dał, od ciebie jest.
Albowiem słowa, któreś mi dał, dałem im; i oni je przyjęli, i poznali prawdziwie, żem od ciebie wyszedł, i uwierzyli, żeś Ty mię posłał.
Ja za nimi proszę; nie za światem proszę, ale za tymi, których mi dałeś, bo twoimi są.
I wszystko moje jest twojem, a twoje mojem; i uwielbiony jestem w nich.
I nie jestem więcej na świecie, ale oni są na świecie, a ja do ciebie idę. Ojcze święty! zachowaj ich w imienia twojem, których mi dałeś, aby byli jedno, jak my.
Gdym z nimi był na świecie, jam ich zachowywał w imieniu twojem; tych, których mi dałeś, strzegłem, i żaden z nich nie zginął, tylko syn zatracenia, żeby się Pismo wypełniło.
Ale teraz do ciebie idę, i mówię to na świecie, aby mieli radość moją zupełną w sobie.
Jam dał im słowo twoje, a świat miał ich w nienawiści, dla tego że nie są ze świata, jako i ja nie jestem ze świata.
Nie proszę, abyś ich wziął ze świata, ale abyś ich zachował ode złego.
Ze świata nie są, jak ze świata i ja nie jestem.
Poświęć ich w prawdzie twojej; słowo twoje prawdą jest.
Jakeś Ty mię posłał na świat, tak i ja posłałem ich na świat.
I za nich ja poświęcam siebie samego, aby i oni poświęceni byli w prawdzie.
A nie tylko za nimi proszę, lecz i za tymi, którzy przez słowo ich uwierzą we mnie,
Aby wszyscy byli jedno; jak Ty, Ojcze! we mnie, a ja w tobie, aby i oni w nas jedno byli; aby świat uwierzył, żeś Ty mię posłał.
A ja chwałę, którąś mi dał, dałem im, aby byli jedno, jak my jedno jesteśmy;
Ja w nich, i Ty we mnie, aby byli zupełnie jedno, i żeby poznał świat, żeś Ty mię posłał, i żeś ich umiłował, jakeś i mnie umiłował.
Ojcze! chcę, aby i ci, których mi dałeś, byli ze mną, gdzie ja jestem; aby oglądali chwałę moją, którąś mi dał, gdyż umiłowałeś mię przed założeniem świata.
Ojcze sprawiedliwy! i świat cię nie poznał, alem ja cię poznał, i ci poznali, żeś Ty mię posłał.
I objawiłem im imię twoje, i objawię, aby miłość, którąś mię umiłował, w nich była, i ja w nich.
TO powiedziawszy Jezus, wyszedł z uczniami swoimi przez potok Cedron, gdzie był ogród, do którego wszedł on i uczniowie jego.
A wiedział i Judasz, który go wydawał, o owem miejscu; bo się tam często schadzał Jezus z uczniami swoimi.
Judasz tedy wziąwszy rotę i sług od przedniejszych kapłanów i Faryzeuszów, przyszedł tam z latarniami i z pochodniami i z orężem.
Tedy Jezus, wiedząc wszystko, co nań przyjść miało, wyszedłszy, rzekł im: kogo szukacie?
Odpowiedzieli mu: Jezusa Nazareńskiego. Rzecze im Jezus: Jam jest. A stał z ni mi i Judasz, który go wydawał.
A skoro im rzekł: Jam jest, odstąpili nazad, i padli na ziemię.
Tedy ich znowu zapytał: kogo szukacie? A oni rzekli: Jezusa Nazareńskiego.
Odpowiedział Jezus: powiedziałem wam, żem ja jest. Jeżeli tedy mnie szukacie, dozwólcie tym odejść;
Aby się wypełniły słowa, które był powiedział: Nie straciłem żadnego z tych, których mi dałeś.
Tedy Szymon Piotr, mając miecz, dobył go, i uderzył sługę najwyższego kapłana, i uciął mu ucho jego prawe. A słudze temu imię było Malchus.
Rzekł tedy Jezus Piotrowi: włóż miecz swój do pochwy; czyliż nie mam pić kielicha, który mi dał Ojciec?
Rota tedy i rotmistrz i słudzy Żydowscy pojmali Jezusa i związali go.
I wiedli go naprzód do Annasza; bo był świekrem Kaifasza, który był najwyższym kapłanem roku tego.
A był to ten Kaifasz, który Żydom radził, że lepiej jest, aby jeden człowiek umarł za lud.
A szedł za Jezusem Szymon Piotr, i drugi uczeń. A ten uczeń był znany najwyższemu kapłanowi, i wszedł z Jezusem do dworu najwyższego kapłana.
Ale Piotr stał u drzwi na dworze. Wyszedł tedy ów drugi uczeń, który był znany najwyższemu kapłanowi, i mówił z odźwierną, i wprowadził Piotra.
Tedy rzekła Piotrowi dziewka odźwierna: Czyliżeś i ty nie jest z uczniów człowieka tego? On odpowiedział: nie jestem.
A stali słudzy i pachołki, roznieciwszy ogień, bo zimno było, i grzeli się; a stał też z nimi Piotr, i grzał się.
Tedy najwyższy kapłan pytał Jezusa o jego uczniów i o naukę jego.
Odpowiedział mu Jezus: jam jawnie mówił światu; jam zawsze uczył w bóżnicy i w świątyni, gdzie się zewsząd Żydzi schodzą, a potajemnie nicem nie mówił.
Cóż mię pytasz ? pytaj tych którzy słuchali, co im mówiłem; oto ci wiedzą, com ja mówił.
A gdy on to mówił, jeden ze sług, który tam stał, dał policzek Jezusowi, mówiąc: tak to odpowiadasz najwyższemu kapłanowi?
Odpowiedział mu Jezus: jeślim źle mówił, daj świadectwo o złem; jeśli zaś dobrze, za cóż mię bijesz?
I odesłał go Annasz związanego do Kaifasza, najwyższego kapłana.
A Szymon Piotr stał i grzał się. Rzekli tedy do niego: czyliż i ty nie jesteś z uczniów jego? A on się zaparł, mówiąc: nie jestem.
Rzekł mu jeden ze sług najwyższego kapłana, powinowaty tego, któremu był Piotr uciął ucho; czyliżem ja cię nie widział w ogrodzie z nim?
Zaparł się tedy znowu Piotr, i zaraz kur zapiał.
Prowadzili tedy Jezusa od Kaifasza na ratusz. A było rano. I nie weszli sami na ratusz, aby się nie zmazali, ale żeby pożywali baranka wielkanocnego.
Tedy wyszedł do nich Piłat i rzekł: jakąż skargę przynosicie przeciwko człowiekowi temu?
Odpowiedzieli mu i rzekli: gdyby ten nie był złoczyńcą, tobyśmy ci go nie podali.
Rzekł tedy Piłat: weźcież go wy, i według zakonu swego osądźcie go. Rzekli mu Żydzi: nam się nie godzi zabijać nikogo;
Aby się wypełniły słowa Jezusa, które rzekł, oznajmując, jaką śmiercią miał umrzeć.
Tedy znowu wszedł Piłat na ratusz, i zawołał Jezusa i rzekł mu: tyżeś jest Król Żydowski?
Odpowiedział mu Jezus: samże to od siebie mówisz, czy też inni powiedzieli ci o mnie?
Odpowiedział Piłat: czyliżem ja Żyd? Naród twój i przedniejsi kapłani mnie cię podali; cóżeś uczynił?
Odpowiedział Jezus: królestwo moje nie jest z tego świata; gdyby z tego świata było królestwo moje, słudzy moi walczyliby, abym nie był wydany Żydom; lecz teraz królestwo moje nie jest stąd.
Tedy mu rzekł Piłat: więc królem jesteś? Odpowiedział mu Jezus: ty powiadasz, żem ja jest królem. Jam się na to narodził, i na tom przyszedł na świat, abym świadectwo dał prawdzie. Wszelki, który jest z prawdy, słucha głosu mego.
Rzecze mu Piłat: cóż jest prawda? A to powiedziawszy, wyszedł znowu do Żydów i rzecze im: ja żadnej winy w nim nie znajduję.
A jest zwyczaj u was, abym wam jednego wypuścił na Wielkanoc. Chcecież więc, abym wam wypuścił Króla Żydowskiego?
Zawołali tedy znowu wszyscy, mówiąc: nie tego, ale Barabasza! A Barabasz był zbójcą.
WTEDY więc Piłat wziął Jezusa i ubiczował.
A żołnierze uplótłszy koronę z ciernia, włożyli na głowę jego, i płaszczem purpurowym przyodzieli go,
I mówili: witajże, Królu Żydowski! i dawali mu policzki.
Wyszedł tedy znowu Piłat, i rzecze im: oto wyprowadzam go do was, abyście poznali, że w nim żadnej winy nie znajduję.
Wyszedł tedy Jezus w koronie cierniowej i płaszczu purpurowym. I rzecze im Piłat: Oto człowiek!
A gdy ujrzeli go przedniejsi kapłani i słudzy ich, zawołali, mówiąc: ukrzyżuj, ukrzyżuj ! Rzekł im Piłat: weźcież go wy, i ukrzyżujcie; ja bowiem nie znajduję w nim winy.
Odpowiedzieli mu Żydzi: my zakon mamy, i według zakonu naszego powinien umrzeć; bo siebie Synem Bożym czynił.
Gdy tedy Piłat usłyszał te słowa, bardziej się uląkł.
I wszedł znowu na ratusz, i rzekł do Jezusa: skądżeś ty jest? Lecz mu Jezus nie dał odpowiedzi.
Tedy mu rzecze Piłat: mnie nie odpowiadasz? nie wiesz, że mam moc ukrzyżować cię, i mam moc wypuścić cię?
Odpowiedział Jezus: nie miałbyś żadnej mocy nade mną, gdyby ci nie była dana z góry; przetoż ten, kto mię tobie wydał, większy grzech ma.
Odtąd Piłat starał się wypuścić go; lecz Żydzi wołali mówiąc: jeśli tego wypuścisz, nie jesteś przyjacielem cesarza; każdy bowiem, co się królem czyni, sprzeciwia się cesarzowi,
Piłat tedy usłyszawszy te słowa, wyprowadził Jezusa, i siadł na stolicy, na miejscu, które zowią Kamienny Bruk, a po hebrajsku Gabbata.
A był to dzień przygotowania przed Wielkanocą, około szóstej godziny; i rzekł Żydom: oto król wasz!
A oni zawołali: weź, weź! ukrzyżuj go! Rzecze im Piłat: królaż waszego mam ukrzyżować? Odpowiedzieli przedniejsi kapłani: nie mamy króla, tylko cesarza.
Wtedy go więc im wydał, żeby był ukrzyżowany. I wzięli Jezusa i poprowadzili.
A on niosąc krzyż swój, wyszedł na miejsce, zwane Trupich Głów, które po hebrajsku zowie się Golgota;
Tam go ukrzyżowali, i z nim drugich dwóch z jednej i z drugiej strony, a w pośrodku Jezusa.
A Piłat napisał i nadpis, i umieścił nad krzyżem; a było napisano: Jezus Nazareński Król Żydowski.
A ten nadpis czytało wielu Żydów; bo blizko miasta było ono miejsce, gdzie był ukrzyżowany Jezus; a było napisano po hebrajsku, po grecku i po łacinie.
Tedy rzekli Piłatowi przedniejsi kapłani Żydowscy: nie pisz: Król Żydowski, ale, iż on powiedział: jestem Król Żydowski.
Odpowiedział Piłat: com napisał, tom napisał.
Żołnierze tedy, gdy ukrzyżowali Jezusa, wzięli szaty jego i uczynili cztery części, każdemu żołnierzowi część, i suknię; a była ta suknia nie szyta, ale od wierzchu cała tkana.
Tedy rzekli jedni do drugich: nie krajmy jej, ale rzućmy losy o nią, czyją będzie; aby się Pismo wypełniło, które mówi: Podzielili szaty moje między siebie, i o odzienie moje losy rzucali. To tedy uczynili żołnierze.
A stały przy krzyżu Jezusowym matka jego, i siostra matki jego, Maryja, żona Kleofasa, i Maryja Magdalena.
Tedy Jezus, ujrzawszy matkę i ucznia tamże stojącego, którego miłował, rzecze matce swojej: niewiasto, oto syn twój!
Potem rzecze uczniowi: oto matka twoja! i od onej godziny wziął ją ów uczeń do siebie.
Potem wiedząc Jezus, że się już wszystko spełniło, aby się wykonało Pismo, rzekł: Pragnę.
A stało tam naczynie pełne octu; a oni, napełniwszy gąbkę octem, i zatknąwszy ją na hyzop, podali mu do ust.
A gdy Jezus przyjął ocet, rzekł: Spełniło się; i nachyliwszy głowę, oddał ducha.
Tedy Żydzi, aby nie pozostały na krzyżu ciała na sabat, ponieważ był dzień przygotowania (albowiem wielkim był ów dzień sabatu), prosili Piłata, aby im połamano golenie i zdjęto je.
Przyszli tedy żołnierze, i pierwszemu złamali golenie, i drugiemu, który z nim był ukrzyżowany.
Ale do Jezusa przyszedłszy, gdy ujrzeli, że już umarł, nie łamali goleni jego.
Lecz jeden z żołnierzy włócznią bok jego przebódł, i zaraz wyszła krew i woda.
A ten, który to widział, zaświadczył o tem, i prawdziwe jest świadectwo jego; i on wie, iż prawdę mówi, abyście wy wierzyli.
Stało się to bowiem, aby się wypełniło Pismo: Kość jego nie będzie złamana.
I znowu drugie Pismo mówi: Ujrzą tego, którego przebodli.
A potem prosił Piłata Józef z Arymatyi (który był uczniem Jezusa, ale skrycie, bo się bał Żydów), żeby mógł zdjąć ciało Jezusa. I pozwolił Piłat. Poszedł tedy i zdjął ciało Jezusa.
Przyszedł też i Nikodem (który był dawniej przybył w nocy do Jezusa), niosąc mieszaninę z mirry i aloesu, około stu funtów.
Wzięli tedy ciało Jezusowe, i zawinęli je w prześcieradła z wonnościami, jak jest u Żydów zwyczaj chować umarłych.
A był w tem miejscu, gdzie go ukrzyżowano, ogród, a w ogrodzie grób nowy, w którym jeszcze nikt nie był położony.
Tam więc z powodu dnia przygotowania Żydowskiego, że blizko był grób, położyli Jezusa.
A PIERWSZEGO dnia po sabacie Maryja Magdalena przyszła rano do grobu, gdy jeszcze było ciemno, i ujrzała kamień odwalony od grobu.
Pobiegła więc i przyszła do Szymona Piotra i do drugiego ucznia, którego miłował Jezus, i rzekła im: wzięli Pana z grobu, i nie wiemy, gdzie go położyli.
Tedy wyszedł Piotr i ów drugi uczeń, i szli do grobu.
A biegli oba społem; i ów drugi uczeń wyścignął Piotra, i pierwej przyszedł do grobu,
I nachyliwszy się, ujrzał prześcieradła leżące; jednak nie wszedł.
Przyszedł tedy Szymon Piotr, idąc za nim, i wszedł do grobu, i ujrzał prześcieradła leżące,
I chustkę, która była na głowie jego, nie z prześcieradłami położoną, ale osobno zwiniętą na jednem miejscu.
Wtedy wszedł i drugi uczeń, który był pierwej przyszedł do grobu, i ujrzał i uwierzył.
Albowiem jeszcze nie rozumieli Pisma, że musi zmartwychwstać.
I odeszli znowu uczniowie do domu.
Ale Maryja stała zewnątrz u grobu płacząc. A gdy płakała, nachyliła się do grobu.
I ujrzała dwóch Aniołów w bieli siedzących, jednego u głowy, a drugiego u nóg, gdzie leżało ciało Jezusa.
I rzekli jej oni: niewiasto! czemu płaczesz? Rzecze im: bo wzięli Pana mego, i nie wiem, gdzie go położyli.
A to rzekłszy, obróciła się nazad, i ujrzała Jezusa stojącego; i nie wiedziała, że to Jezus.
Rzecze jej Jezus: niewiasto! czemu płaczesz? kogo szukasz? Ona mniemając, że to ogrodnik, rzekła mu: Panie! jeśliś, ty go wziął, powiedz mi, gdzieś go położył, a ja go wezmę.
Rzecze jej Jezus: Maryjo! Ona obróciwszy się, rzecze mu: Rabuni! co się wykłada: Nauczycielu!
Rzecze jej Jezus: nie dotykaj się mnie, bom jeszcze nie wstąpił do Ojca mego; ale idź do braci moich, i powiedz im: wstępuję do Ojca mego i Ojca waszego, i do Boga mego i Boga waszego.
I przyszła Maryja Magdalena, oznajmując uczniom, że widziała Pana, i że to powiedział jej.
Gdy tedy był wieczór dnia onego pierwszego po sabacie, i drzwi były zamknięte, gdzie byli uczniowie zgromadzeni dla bojaźni Żydów, przyszedł Jezus i stanął w pośrodku nich, i rzekł im: Pokój wam!
A to rzekłszy, pokazał im ręce i bok swój. Uradowali się więc uczniowie, ujrzawszy Pana.
Rzekł im tedy Jezus znowu: Pokój wam; jak mnie posłał Ojciec, tak i ja was posyłam.
I to rzekłszy, tchnął na nich i rzekł im: weźmijcie Ducha Świętego.
Którymkolwiek grzechy odpuścicie, są im odpuszczone; i którymkolwiek zatrzymacie, są zatrzymane.
A Tomasz, jeden z dwunastu, zwany Bliźniakiem, nie był z nimi, gdy przyszedł Jezus.
Rzekli mu tedy drudzy uczniowie: widzieliśmy Pana. A on rzekł im: jeśli nie ujrzę na rękach jego znaków od gwoździ, i nie włożę palca swego w znaki od gwoździ, i nie włożę ręki swej w bok jego, nie uwierzę.
A po ośmiu dniach znowu byli uczniowie jego w domu, i Tomasz z nimi. I przyszedł Jezus, gdy były drzwi zamknięte, i stanął w pośrodku nich, i rzekł: Pokój wam!
Potem rzecze Tomaszowi: daj tu palec swój i oglądaj ręce moje, i daj rękę swą i włóż w bok mój, i nie bądź niewiernym, ale wierzącym.
I odpowiadając Tomasz, rzekł mu: Pan mój, i Bóg mój!
Rzecze mu Jezus: żeś mię ujrzał, Tomaszu, uwierzyłeś; błogosławieni, którzy nie widzieli, a uwierzyli.
I wiele innych cudów uczynił Jezus w obec uczniów swoich, które nie są napisane w księdze tej.
Ale te są napisane, abyście uwierzyli, że Jezus jest Chrystus, Syn Boży, i żebyście wierząc żywot mieli w imieniu jego.
POTEM się znowu ukazał Jezus uczniom u morza Tyberyjadzkiego, a ukazał się tak:
Byli pospołu Szymon Piotr i Tomasz, zwany Bliźniakiem, i Natanael, który był z Kany Galilejskiej, i synowie Zebedeuszowi i dwaj inni z uczniów jego.
Rzecze im Szymon Piotr: idę ryby łowić. Mówią mu: pójdziemy i my z tobą. I wyszli, i zaraz wstąpili w łódź, i owej nocy nic nie złowili.
A gdy już było rano, stanął Jezus na brzegu; jednak nie wiedzieli uczniowie, że to Jezus.
Rzecze im tedy Jezus: dzieci! czy nie macie co jeść? Odpowiedzieli mu: nie mamy.
A on rzekł im: zapuśćcie sieć po prawej stronie łodzi, i znajdziecie. Zapuścili tedy, i już dalej ciągnąć jej nie mogli dla mnóstwa ryb.
Tedy uczeń ów, którego miłował Jezus, rzekł Piotrowi: Pan jest. Tedy Szymon Piotr, usłyszawszy, iż Pan jest, koszulą się przepasał (był bowiem nagi), i rzucił się w morze.
Drudzy zaś uczniowie przybyli w łodzi (bo niedaleko byli od lądu, ale jakby na dwieście łokci), ciągnąc sieć z rybami.
Gdy tedy wyszli na ląd, ujrzeli węgle nałożone, i rybę na nich leżącą i chleb.
Rzecze im Jezus: przynieście z tych ryb, któreście teraz złowili.
Wstąpił tedy Szymon Piotr, i wyciągnął sieć na ląd, pełną wielkich ryb, których było sto pięćdziesiąt trzy; a choć ich tyle było, nie podarła się sieć.
Rzecze im Jezus: pójdźcie i pożywajcie. A żaden z uczniów nie śmiał go pytać: ty kto jesteś? wiedząc, że to Pan.
Tedy przyszedł Jezus, i wziął chleb i dał im, również i rybę.
Trzeci to już raz ukazał się Jezus uczniom swoim po zmartwychwstaniu.
Gdy tedy spożyli, rzekł Jezus Szymonowi Piotrowi: Szymonie, synu Jonasza! miłujesz mię więcej niżeli ci? Rzekł mu: tak jest, Panie! ty wiesz, że cię miłuję. Rzekł mu: paś owieczki moje.
Rzecze mu znowu po raz drugi: Szymonie, synu Jonasza! miłujesz mię? Rzecze mu: tak jest, Panie! ty wiesz, że cię miłuję. Rzecze mu: paś owce moje.
Rzecze mu po raz trzeci: Szymonie, synu Jonasza! miłujesz mię? Zasmucił się Piotr, że mu po raz trzeci powiedział: miłujesz mię? i odpowiedział mu: Panie! ty wszystko wiesz, ty wiesz, że cię miłuję. Rzecze mu Jezus: paś owce moje.
Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: gdyś był młodszy, opasywałeś sam siebie i chodziłeś, dokąd chciałeś; lecz gdy się zestarzejesz, wyciągniesz ręce swoje, a inny cię opasze i poprowadzi, dokąd nie chcesz.
A to powiedział, dając znać, jaką śmiercią uwielbi Boga. I powiedziawszy to, rzecze mu: pójdź za mną.
A Piotr obróciwszy się, ujrzał idącego za nim ucznia, którego miłował Jezus, tego, który się był położył przy wieczerzy na piersiach jego i rzekł był: Panie! któryż jest ten, co cię wyda?
Tego ujrzawszy Piotr, rzekł Jezusowi: Panie: a ten co?
Rzecze mu Jezus: jeśli chcę, żeby on został, aż przyjdę, co ci do tego? Ty pójdź za mną!
I rozeszła się wieść między bracią, że uczeń ów nie umrze. A nie rzekł mu Jezus, iż nie umrze, ale: jeśli chcę, żeby został, aż przyjdę, co ci do tego?
Ten jest uczeń, który świadczy o tem, i to napisał; a wiemy, że prawdziwe jest świadectwo jego.
Jest i innych wiele rzeczy, które czynił Jezus; które gdyby miały być wszystkie jedne po drugich spisane, mniemam, że i sam świat nie zmieściłby w sobie ksiąg, któreby napisane były. Amen.
PIERWSZĄ księgę napisałem, Teofilu! o wszystkiem, co Jezus czynił i uczył od początku
Aż do dnia, którego został w górę wzięty, dawszy rozkaz przez Ducha Świętego Apostołom, których był wybrał;
Którym też po swej męce żywym siebie stawił w wielu dowodach, przez czterdzieści dni ukazując się im i mówiąc o Królestwie Bożem.
A zgromadziwszy ich, przykazał im nie odchodzić z Jerozolimy, ale czekać obietnicy Ojca, którą (mówił) słyszeliście ode mnie.
Albowiem Jan chrzcił wodą, ale wy będziecie ochrzczeni Duchem Świętym po niewielu dniach.
Oni tedy zszedłszy się, pytali go, mówiąc: Panie! czy w tym czasie odbudujesz Królestwo Izraelowi?
Lecz on rzekł do nich: nie wasza rzecz jest znać czasy i chwile, które Ojciec w swojej mocy położył
Ale przyjmiecie moc Ducha Świętego, który przyjdzie na was; i będziecie mi świadkami i w Jerozolimie, i w całej Judei, i w Samaryi, aż do krańców ziemi.
I rzekłszy to, gdy oni patrzyli, wzniósł się w górę, i obłok wziął go od oczu ich.
I gdy pilnie patrzyli w niebo, gdy się on oddalał, oto, dwaj mężowie stanęli przy nich w białem odzieniu,
Którzy też rzekli: Mężowie Galilejscy! czemu stoicie, patrząc w niebo? Ten Jezus, który w górę wzięty został od was do nieba, tak przyjdzie, jakeście go widzieli idącego do nieba.
Wtedy wrócili do Jerozolimy od góry, którą zowią Oliwną, która jest blizko Jerozolimy na odległość drogi sabatniej.
I gdy weszli, wstąpili do górnej izby, gdzie przebywali Piotr i Jakób, i Jan i Andrzej, Filip i Tomasz, Bartłomiej i Mateusz, Jakób Alfeuszów i Szymon Zelota, i Juda Jakóbów.
Ci wszyscy trwali jednomyślnie na modlitwie i prośbach, z niewiastami i z Maryją, matką Jezusa, i z braćmi
A w oneż dni, powstawszy Piotr pośród uczniów, rzekł: (a był poczet osób wespół zgromadzonych około stu dwudziestu)
Mężowie bracia! musiało się wypełnić owe Pismo, które przepowiedział Duch Święty przez usta Dawida o Judaszu, który był przywódzcą tych, co pojmali Jezusa;
Bo był policzony z nami, i dostała mu się cząstka tego usługiwania.
Ten tedy nabył rolę z zapłaty niesprawiedliwości, i padłszy, rozpękł się na dwoje, i wypłynęły wszystkie wnętrzności jego.
I stało się to wiadomem wszystkim mieszkającym w Jerozolimie, tak iż nazwano ową rolę własnym ich językiem Akieldama, to jest, rola krwi.
Albowiem napisano w księdze Psalmów: Niechaj będzie mieszkanie jego puste, i niech nie będzie, ktoby w niem mieszkał, i przełożeństwo jego niech weźmie inny.
Potrzeba tedy, aby jeden z tych mężów, którzy z nami bywali przez cały czas, kiedy Pan Jezus przebywał między nami,
Począwszy od chrztu Janowego aż do dnia, którego został w górę wzięty od nas, świadczył z nami o zmartwychwstaniu jego.
I postawili dwóch: Józefa, zwanego Barsabaszem, którego też nazywano Justem, i Macieja.
A modląc się mówili: Ty, Panie! który znasz serca wszystkich, okaż z tych dwóch jednego, któregoś obrał,
Ażeby przyjął cząstkę usługiwania tego i Apostolstwa, z którego wypadł Judasz, aby odejść na miejsce swe.
I rzucili losy ich. I padł los na Macieja; i przyłączony został do jedenastu Apostołów.
I GDY się wypełniał dzień Pięćdziesiątnicy, byli wszyscy jednomyślnie na jednem miejscu.
I stał się nagle z nieba szum, jakby nadchodzącego wiatru gwałtownego, i napełnił wszystek dom, gdzie siedzieli.
I ukazały się im rozdzielone języki na kształt ognia, i usiadł na każdym z nich.
I napełnieni zostali wszyscy Duchem Świętym, i poczęli mówić innemi językami, jak Duch dawał im wymawiać.
A przebywali w Jerozolimie Żydzi, mężowie pobożni, z każdego narodu, jakie tylko są pod niebem.
A gdy się stał ten głos, zeszło się mnóstwo ludzi, i strwożyli się, że każdy słyszał ich mówiących własnym jego językiem.
I zdumiewali się wszyscy, i dziwili się, mówiąc jedni do drugich: czyliż oto ci wszyscy, którzy mówią, nie są Galilejczykami?
I jakże my od nich słyszymy każdy z nas swój własny język, w którymeśmy się urodzili?
Partowie i Medowie i Elamitowie, i zamieszkujący Mezopotamiję i Judeję i Kappadocyję, Pont i Azyję,
I Frygiję i Pamfiliję, Egipt i strony Libii, która jest podle Cyreny, i przychodnie Rzymscy, i Żydzi, i nowonawróceni,
Kreteńczycy i Arabowie, słyszymy ich mówiących językami naszemi o wielkich sprawach Bożych.
A zdumieli się wszyscy i osłupieli, mówiąc jeden do drugiego: cóżby to być mogło?
Lecz drudzy mówili szydząc: młodem winem się popili.
A stanąwszy Piotr z jedenastoma, podniósł głos swój i przemówił do nich: Mężowie Judzcy, i wszyscy, którzy mieszkacie w Jerozolimie! niech wam to wiadomem będzie, i przyjmijcie do uszu słowa moje.
Albowiem ci nie są, jak wy mniemacie, pijani, gdyż dopiero jest trzecia godzina dnia.
Ale to jest, co przepowiedziano przez proroka Joela:
I będzie w ostateczne dni, mówi Bóg, wyleję z Ducha mego na wszelkie ciało, i prorokować będą synowie wasi i córki wasze, i młodzieńcy wasi widzenia widzieć będą, i starcom waszym sny śnić się będą.
I na sługi swoje i na służebnice swoje w one dni wyleję z Ducha mego, i prorokować będą;
I ukażę cuda na niebie w górze, i znamiona na ziemi nizko, krew i ogień i parę dymu.
Słońce się obróci w ciemność, i księżyc w krew, pierwej niż przyjdzie dzień Pański wielki i znaczny.
I stanie się, że każdy, kto będzie wzywał imienia Pańskiego, zbawiony będzie.
Mężowie Izraelscy! słuchajcie słów tych: Jezusa Nazareńskiego, męża od Boga, stwierdzonego u was mocami i cudami i znamionami, które uczynił Bóg przezeń pośród was, jak to i sami wiecie,
Tego, za postanowioną radą i przejrzeniem Bożem wydanego, wziąwszy i rękami bezbożników ukrzyżowawszy, zabiliście.
Którego Bóg wzbudził, rozwiązawszy boleści śmierci, gdyż była rzecz niepodobna, aby od niej miał być zatrzymany.
Albowiem Dawid mówi o nim: Upatrywałem Pana przed obliczem swojem zawsze: bo mi jest po prawicy, abym się nie zachwiał.
Przetoż rozweseliło się serce moje, i rozradował się język mój, nadto i ciało moje odpocznie w nadziei;
Albowiem nie zostawisz duszy mojej w piekle, i nie dasz świętemu swemu oglądać skażenia.
Oznajmiłeś mi drogi żywota, i napełnisz mię radością przed obliczem swojem.
Mężowie bracia! mogę śmiało mówić do was o patryjarsze Dawidzie, że umarł i pogrzebiony został, i grób jego jest u nas aż do dnia dzisiejszego.
Będąc tedy prorokiem, i wiedząc, że mu Bóg obiecał z przysięgą, iż z owocu biódr jego według ciała miał wzbudzić Chrystusa i posadzić na tronie jego,
To przewidując, powiedział o zmartwychwstaniu Chrystusa, iż nie została dusza jego w piekle, ani ciało jego widziało skażenia.
Tego to Jezusa wzbudził Bóg, czego my wszyscy jesteśmy świadkami.
Prawicą tedy Bożą będąc wywyższony, i obietnicę Ducha Świętego wziąwszy od Ojca, wylał to, co wy teraz widzicie i słyszycie.
Albowiem Dawid nie wstąpił do nieba, lecz sam powiada: Rzekł Pan Panu memu: siądź po prawicy mojej,
Aż położę nieprzyjaciół twoich podnóżkiem nóg twoich.
Niechajże tedy wie z pewnością wszystek dom Izraelski, że i Panem i Chrystusem Bóg go uczynił, tego Jezusa, któregoście wy ukrzyżowali.
A to usłyszawszy, skruszyli się w sercu i rzekli do Piotra i do innych Apostołów: cóż mamy czynić, mężowie bracia?
A Piotr rzekł do nich: nawróćcie się i niech się każdy z was ochrzci w imię Jezusa Chrystusa na odpuszczenie grzechów, a weźmiecie dar Ducha Świętego.
Albowiem wam się ta obietnica należy i dziatkom waszym i wszystkim, którzy daleko są, którychbykolwiek powołał Pan, Bóg nasz.
I wielu innemi słowami świadczył i napominał ich, mówiąc: wyzwólcie się od tego rodu przewrotnego.
Którzy tedy chętnie przyjęli słowa jego, ochrzczeni zostali, i przystało dnia onego dusz około trzech tysięcy.
A trwali w nauce Apostolskiej i w społeczności i w łamaniu chleba i w modlitwach.
I przyszedł strach na każdą duszę, i wiele się znaków i cudów przez Apostołów działo.
A wszyscy wierzący byli pospołu, i wszystkie rzeczy mieli wspólne.
I posiadłości i majętności przedawali, i rozdzielali je wszystkim, jak komu było potrzeba.
I na każdy dzień trwając zgodnie w świątyni, i łamiąc po domach chleb, przyjmowali pokarm z radością i w prostocie serca,
Chwaląc Boga i mając łaskę u wszystkiego ludu. A Pan przydawał Zborowi na każdy dzień tych, którzy mieli być zbawieni.
A PIOTR i Jan społem wchodzili do świątyni w godzinę modlitwy, o dziewiątej.
I był mąż jeden chromy z żywota matki swojej, którego noszono i sadzano każdego dnia u drzwi świątyni, zwanych Piękne, aby prosił jałmużny u tych, którzy wchodzili do świątyni.
Ten ujrzawszy Piotra i Jana, gdy mieli wejść do świątyni, prosił o jałmużnę.
A Piotr, wpatrując się z Janem w niego, rzekł: wejrzyj na nas!
On zaś patrzał na nich, spodziewając się dostać co od nich.
I rzekł Piotr: srebra i złota nie mam; lecz co mam, to ci daję: w imieniu Jezusa Chrystusa Nazareńskiego wstań i chodź.
I ująwszy go za prawą rękę, podniósł go, a natychmiast wzmocnione zostały golenie jego i kostki.
I podskoczywszy, stanął i chodził, i wszedł z nimi do świątyni, chodząc i skacząc i chwaląc Boga.
I widział go wszystek lud chodzącego i chwalącego Boga.
I poznawali go, że to jest ten, który dla jałmużny siadał u drzwi Pięknych świątyni; i napełnieni zostali przerażeniem i zdumieniem nad tem, co mu się stało.
A gdy się uzdrowiony chromy trzymał Piotra i Jana, zbiegł się do nich do przysionka, który zwano Salomonowym, cały lud zdumiony.
Co widząc Piotr, odpowiedział ludowi: Mężowie Izraelscy! cóż się temu dziwicie, albo czemu się nam tak pilnie przypatrujecie, jakbyśmy to własną mocą albo pobożnością uczynili, aby ten chodził?
Bóg Abrahama i Izaaka i Jakóba, Bóg ojców naszych, uwielbił Jezusa, Syna swego, któregoście wy wydali, i zaparli się go przed obliczem Piłata, który był zdania, aby go wypuszczono.
A wyście się świętego i sprawiedliwego zaparli, i prosiliście o darowanie wam mordercy,
I zabiliście dawcę żywota; tego Bóg wzbudził z umarłych, czego my świadkami jesteśmy.
I z powodu wiary w imię jego, imię jego wzmocniło tego, którego wy widzicie i znacie; i wiara, która przezeń jest, dała mu to zupełne zdrowie w obec was wszystkich.
Ale teraz, bracia, wiem, żeście to z niewiadomości uczynili, jak i przełożeni wasi.
Lecz Bóg, co przez usta wszystkich Proroków swoich pierwej opowiedział, iż Chrystus cierpieć miał, to tak wypełnił.
Przetoż upamiętajcie się, i nawróćcie się, aby były zgładzone grzechy wasze, ażeby przyszły czasy ochłody od oblicza Pańskiego,
I żeby posłał zapowiedzianego wam Jezusa Chrystusa.
Którego przyjąć musi niebo aż do czasu przywrócenia wszystkiego, co przepowiedział Bóg przez usta wszystkich świętych swoich Proroków od wieku.
Albowiem Mojżesz do ojców rzekł: Proroka wam wzbudzi Pan, Bóg wasz, z braci waszych, jak mnie; jego słuchać będziecie we wszystkiem, cokolwiek do was mówić będzie.
I stanie się, że każda dusza, któraby nie słuchała tego Proroka, będzie wygładzona z ludu.
I wszyscy Prorocy od Samuela i następnych, ilukolwiek ich mówiło, przepowiadali też te dni.
Wyście synami proroków i przymierza, które postanowił Bóg z ojcami naszymi, mówiąc do Abrahama: A w nasieniu twojem błogosławione będą wszystkie narody ziemi.
Wam to naprzód Bóg, wzbudziwszy Syna swego, Jezusa, posłał go, aby wam błogosławił, żeby się każdy z was odwrócił od złości swoich.
A GDY oni mówili do ludu, nadeszli do nich kapłani i przełożony straży świątyni, i Saduceusze,
Oburzając się, iż uczyli lud i opowiadali w Jezusie z martwych powstanie.
I porwali ich i wtrącili do więzienia aż do następnego dnia; bo już był wieczór.
A wielu z tych, którzy słyszeli tę mowę, uwierzyło; i była liczba mężów około pięciu tysięcy.
I stało się nazajutrz, że się zebrali w Jerozolimie przełożeni ich, i starsi, i uczeni w Piśmie,
I Annasz, najwyższy kapłan, i Kaifasz, i Jan, i Aleksander, i ilu ich było z rodu arcykapłańskiego;
I postawiwszy ich w pośrodku, pytali: jaką mocą albo w czyjem imieniu wyście to uczynili?
Wtedy Piotr, będąc pełen Ducha Świętego, rzekł do nich: Przełożeni ludu i starsi Izraelscy!
Jeżeli my dziś jesteśmy badani dla dobrodziejstwa człowiekowi choremu uczynionego, jak on był uzdrowiony,
Niech wam wszystkim wiadomo będzie i wszystkiemu ludowi Izraelskiemu, że w imieniu Jezusa Chrystusa Nazareńskiego, którego wyście ukrzyżowali, którego Bóg wzbudził z umarłych, przez tego ten stoi przed wami zdrowym.
Ten jest onym kamieniem wzgardzonym od was budujących, który się stał kamieniem węgielnym.
I niemasz w nikim innym zbawienia; albowiem niemasz żadnego innego imienia pod niebem, danego ludziom, przez którebyśmy mieli być zbawieni.
Widząc tedy śmiałość Piotra i Jana, i wiedząc, że to są ludzie nieuczeni i prości, dziwili się, i poznali, że byli z Jezusem.
I widząc stojącego z nimi człowieka, który był uzdrowiony, nie mieli co przeciwko temu powiedzieć.
A rozkazawszy im ustąpić z Rady, naradzali się między sobą,
Mówiąc: cóż uczynimy tym ludziom? Bo, że jawny cud przez nich został uczyniony, to wszystkim mieszkającym w Jerozolimie wiadomo, i nie możemy tego zaprzeczyć.
Ale aby się to więcej nie rozsławiało między ludźmi, zabrońmy im z groźbą, aby więcej w tem imieniu do żadnego człowieka nie mówili.
I zawoławszy ich, nakazali im, aby wcale nie mówili i nie uczyli w imieniu Jezusa.
Lecz Piotr i Jan odpowiadając rzekli do nich: czyliż sprawiedliwem jest przed obliczem Bożem, raczej was słuchać niż Boga? osądźcie.
Albowiem my nie możemy tego, cośmy widzieli i słyszeli, nie mówić.
A oni zagroziwszy im, wypuścili ich, nie znalazłszy nic, za coby ich ukarać, dla ludu; albowiem wszyscy chwalili Boga za to, co się stało.
Bo więcej niż czterdzieści lat miał człowiek, nad którym stał się ten cud uzdrowienia.
A gdy ich wypuszczono, przyszli do swoich, i oznajmili im, co do nich przedniejsi kapłani i starsi mówili.
A oni usłyszawszy to, jednomyślnie podnieśli głos swój ku Bogu i rzekli: Panie! Ty Boże, któryś uczynił niebo i ziemię i morzę i wszystko, co w nich jest,
Któryś Duchem Świętym przez usta Dawida, sługi swego, powiedział: Czemuż się wzburzyły narody, a ludy marne rzeczy przemyśliwały?
Stanęli królowie ziemi, i książęta zebrali się społem przeciwko Panu i przeciwko Pomazańcowi jego.
Zgromadzili się bowiem istotnie przeciwko świętemu Synowi twemu Jezusowi, któregoś namaścił, Herod i Poncyjusz Piłat z poganami i z ludem Izraelskim,
Aby uczynili to, co ręka twoja i rada twoja przedtem postanowiły, żeby się stało.
A teraz, Panie, wejrzyj na pogróżki ich, i daj sługom swoim, aby z całą śmiałością głosili słowo twoje;
Wyciągnij rękę swoją ku uzdrawianiu, i aby działy się znaki i cuda, przez imię świętego Syna twego, Jezusa.
I gdy się oni modlili, zatrzęsło się miejsce, na którem byli zgromadzeni, i napełnieni zostali wszyscy Duchem świętym, i głosili słowo Boże ze śmiałością.
A u mnóstwa onego wierzących było serce jedno i dusza jedna, i żaden niczego z majętności swoich nie zwał swojem własnem, ale wszystko mieli wspólne.
I z wielką mocą Apostołowie dawali świadectwo o zmartwychwstaniu Pana Jezusa, i była wielka łaska nad nimi wszystkimi.
Bo żadnego nie było między nimi, któryby cierpiał niedostatek; gdyż którzykolwiek posiadali role albo domy, sprzedawali i przynosili pieniądze za to, co sprzedali,
I kładli u nóg Apostołów, i rozdawano każdemu, ile komu było potrzeba.
A Jozes, który nazwany był od Apostołów Barnabaszem (co się wykłada, syn pociechy), Lewita, z Cypru rodem,
Mając rolę, sprzedawszy ją, przyniósł pieniądze, i położył je u nóg Apostołów.
A PEWIEN mąż, imieniem Ananijasz, z Safirą, żoną swoją, sprzedał posiadłość,
I ujął z tych pieniędzy z wiedzą żony swojej, a przyniósłszy część jakąś, złożył u nóg Apostołów.
I rzekł Piotr: Ananijaszu! czemuż szatan napełnił serce twoje, abyś skłamał Duchowi Świętemu i ujął z pieniędzy za rolę?
Czyż pozostając przy tobie, nie była twoją? i po sprzedaniu nie byłoż w twojej mocy? Czemużeś rzecz tę przypuścił do serca swego? Skłamałeś nie ludziom, ale Bogu.
A usłyszawszy Ananijasz te słowa, padłszy wyzionął ducha. I przyszedł strach wielki na wszystkich, którzy to słyszeli.
A młodzieńcy wstawszy, usunęli go, i wyniósłszy pogrzebali.
I stało się po upływie jakby trzech godzin, że i żona jego, nie wiedząc, co się stało, weszła.
I rzekł do niej Piotr: powiedz mi, czyście za tyle tę rolę sprzedali? A ona rzekła: tak jest, za tyle.
A Piotr rzekł do niej: czemużeście się z sobą zmówili, aby kusić Ducha Pańskiego? Oto nogi tych, którzy pogrzebali męża twego, u drzwi są, i ciebie wyniosą.
I padła zaraz przed nogami jego i wyzionęła ducha. A młodzieńcy wszedłszy, znaleźli ją umarłą, i wyniósłszy pogrzebali ją obok męża jej.
I przyszedł strach wielki na wszystek zbór, i na wszystkich, którzy to słyszeli,
Przez ręce zaś Apostołów działo się wiele znaków i cudów między ludem, i byli wszyscy jednomyślnie w przysionku Salomonowym.
A z innych żaden nie śmiał się do nich przyłączyć; ale lud wysławiał ich.
A coraz przybywało wierzących w Pana, mnóstwo mężów i niewiast,
Tak że i na ulice wynosili chorych, i kładli ich na posłaniach i na łóżkach, aby przynajmniej cień Piotra idącego zacienił którego z nich.
Schodziło się też i mnóstwo z okolicznych miast do Jerozolimy, przynosząc chorych i dręczonych od duchów nieczystych; a ci wszyscy zostali uzdrowieni.
A powstawszy najwyższy kapłan, i wszyscy, którzy z nim byli, to jest sekta Saduceuszów, napełnili się zazdrością,
I porwali Apostołów, i wtrącili ich do więzienia publicznego.
Ale Anioł Pański w nocy otworzył drzwi więzienia, i wywiódłszy ich, rzekł:
Idźcież, a stawiwszy się, mówcie do ludu w świątyni wszystkie słowa tego żywota.
Co usłyszawszy, weszli na świtaniu do świątyni, i uczyli. A przyszedłszy najwyższy kapłan i ci, którzy z nim byli zwołali Radę i całą starszyznę synów Izraela, i posłali do więzienia, żeby ich przyprowadzono.
A gdy słudzy przyszli, nie znaleźli ich w więżeniu, i wróciwszy, oznajmili to,
Mówiąc: więzienie wprawdzie znaleźliśmy zamknięte ze wszelką pilnością, i stróżów na dworze przede drzwiami stojących; lecz otworzywszy, nikogośmy w niem nie znaleźli.
A gdy te słowa usłyszeli i najwyższy kapłan, i przełożony straży świątyni, i przedniejsi kapłani, byli z ich powodu zakłopotani, co z tego będzie.
A przyszedłszy ktoś, oznajmił im, mówiąc: oto, mężowie, których wtrąciliście do więzienia, stoją w świątyni i uczą lud.
Wówczas poszedł przełożony straży ze sługami, i przywiódł ich bez gwałtu (albowiem bali się ludu, aby nie byli ukamionowani).
A przywiódłszy stawili ich przed Radą; i pytał ich najwyższy kapłan,
Mówiąc: czyliżeśmy wam surowo nie nakazali, abyście w tem imieniu nie uczyli? I oto, napełniliście Jerozolimę nauką swoją, i chcecie sprowadzić na nas krew człowieka tego.
A odpowiadając Piotr i Apostołowie rzekli: trzeba więcej słuchać Boga niż ludzi.
Bóg ojców naszych wzbudził Jezusa, któregoście wy zabili, zawiesiwszy na drzewie.
Tego Bóg na Wodza i Zbawiciela wywyższył prawicą swoją, aby dać Izraelowi upamiętanie i odpuszczenie grzechów.
A myśmy świadkami jego w tem, co mówimy, także i Duch Święty, którego dał Bóg tym, którzy są mu posłuszni.
A oni to słysząc, zgrzytali ze złości i radzili o tem, jakby ich zgładzić.
A powstawszy w Radzie pewien Faryzeusz, imieniem Gamalijel, nauczyciel zakonu, poważany od wszystkiego ludu, rozkazał, aby na małą chwilę wyprowadzono Apostołów;
I rzekł do nich: Mężowie Izraelscy! miejcie się na baczności względem tych ludzi, jak macie postąpić.
Albowiem przed temi dniami powstał był Teudas, wydający siebie za coś wielkiego, do którego się przyłączyła liczba mężów około czterech set; tego zabito, a wszyscy, którzy do niego przystali, rozproszeni i wniwecz obróceni zostali.
Po nim powstał Judasz Galilejczyk podczas spisu, i uwiódł wiele ludu za sobą; ale i on zginął, a wszystkich, którzy do niego przystali, rozproszono.
Przetoż teraz powiadam wam: odstąpcie od tych ludzi i dajcie im pokój; albowiem jeżeli z ludzi jest ta rada albo ta sprawa, wniwecz się obróci;
Ale jeżeli z Boga jest, nie możecie tego rozerwać, byście czasem i za walczących z Bogiem poczytani nie byli.
A usłuchali go, i zawoławszy Apostołów i ochłostawszy ich, zakazali im mówić w imieniu Jezusowem; i wypuścili ich.
Oni więc poszli z przed oblicza Rady, ciesząc się, że uznani zostali za godnych cierpieć obelgi dla imienia jego.
I nie przestawali każdego dnia w świątyni i po domach nauczać i opowiadać Jezusa Chrystusa.
A W oneż dni, gdy się pomnażała liczba uczniów, wszczęło się szemranie Helenistów przeciwko Hebrajczykom, że ich wdowy w posługiwaniu powszedniem bywały zaniedbywane.
A owi dwunastu, zwoławszy gromadę uczniów, rzekli: Nie jest słusznie, żebyśmy, opuściwszy słowo Boże, stoły obsługiwali.
Upatrzcież tedy, bracia, z pośród siebie siedmiu mężów, dobre świadectwo mających, pełnych Ducha Świętego i mądrości, i postanówmy ich nad tą sprawą.
A my modlitwy i usługi słowa pilnować będziemy.
I podobała się ta mowa całej gromadzie. I obrali Szczepana, męża pełnego wiary i Ducha Świętego, i Filipa, i Prochora, i Nikanora, i Tymona, i Parmena, i Mikołaja, nowo nawróconego Antyjocheńczyka.
Tych stawili przed Apostołów, którzy pomodliwszy się, kładli na nich ręce.
I rosło słowo Boże, i pomnażał się bardzo poczet uczniów w Jerozolimie; wielkie też mnóstwo kapłanów było posłusznych wierze.
A Szczepan, pełen wiary i mocy, czynił cuda i znaki wielkie między ludem.
I powstali niektórzy z tych, którzy byli z bóżnicy, zwanej Libertynów, i z Cyrenejczyków, i z Aleksandryjczyków, i z tych, którzy byli z Cylicyi i z Azyi, rozprawiając ze Szczepanem.
I nie mogli dać odporu mądrości i duchowi, z jakim mówił.
Wtedy podmówili mężów, którzy powiedzieli: myśmy go słyszeli mówiącego słowa bluźniercze przeciwko Mojżeszowi i przeciwko Bogu.
I wzruszyli lud i starszych i uczonych w Piśmie; i powstawszy, porwali go i przywiedli do Rady.
I stawili fałszywych świadków, którzy rzekli: ten człowiek nie przestaje mówić słów bluźnierczych przeciwko temu miejscu świętemu i zakonowi.
Albowiem słyszeliśmy go mówiącego, iż Jezus Nazareński zburzy to miejsce i odmieni ustawy, które nam nadał Mojżesz.
I patrząc nań pilnie wszyscy, którzy siedzieli w Radzie, widzieli oblicze jego jakby oblicze Anielskie.
RZEKŁ tedy najwyższy kapłan: czy więc ta rzecz tak się ma?
A on rzekł: Mężowie bracia i ojcowie, słuchajcie! Bóg chwały ukazał się ojcu naszemu Abrahamowi, gdy był w Mezopotamii, pierwej niż mieszkał w Haranie,
I rzekł do niego: Wynijdź z ziemi swojej i od rodziny swojej, i idź do ziemi, którą ci ukażę.
Wtedy wyszedłszy z ziemi Chaldejskiej, mieszkał w Haranie, i stamtąd, gdy umarł ojciec jego, przeniósł go do ziemi tej, w której wy teraz mieszkacie,
I nie dał mu w niej dziedzictwa i na stopę nogi, a obiecał mu ją dać w posiadanie, i nasieniu jego po nim, gdy jeszcze nie miał potomka.
I mówił Bóg tak, że nasienie jego będzie przychodniem w cudzej ziemi, i nałożą na nie jarzmo, i trapić je będą przez czterysta lat.
I ten naród, któremu służyć będą, Ja sądzić będę, rzekł Bóg; i potem wyjdą, i służyć mi będą na tem miejscu.
I dał mu przymierze obrzezania; i tak Abraham spłodził Izaaka, i obrzezał go dnia ósmego, a Izaak Jakóba, a Jakób dwunastu Patryjarchów.
A Patryjarchowie, zazdroszcząc Józefowi, sprzedali go do Egiptu; ale Bóg był z nim.
I wyrwał go ze wszystkich jego ucisków, i dał mu łaskę i mądrość przed Faraonem, królem Egipskim, który go postanowił książęciem nad Egiptem i nad całym domem swoim.
A przyszedł głód na całą ziemię Egipską i Chananejską, i ucisk wielki, i nie znajdowali żywności ojcowie nasi.
A gdy usłyszał Jakób, iż zboże było w Egipcie, posłał ojców naszych pierwszy raz.
I za drugim razem był poznany Józef od braci swych, i poznał Faraon ród Józefa.
A Józef posławszy, przyzwał ojca swego Jakóba i całą swoją rodzinę w siedemdziesięciu pięciu duszach.
I udał się Jakób do Egiptu, i umarł on i ojcowie nasi.
I przeniesiono ich do Sychem, i złożono w grobie, który był kupił Abraham za pieniądze u synów Hemora, ojca Sychemowego.
A gdy się przybliżył czas obietnicy, którą Bóg był przysiągł Abrahamowi, rozrodził się lud, i rozmnożył się w Egipcie,
Aż nastał inny król, który nie znał Józefa.
Ten, podchodząc zdradliwie naród nasz, trapił ojców naszych, tak iż musieli wyrzucać niemowlątka swoje, żeby się nie zostawały przy życiu.
W tym czasie narodził się Mojżesz, a był pięknym przed Bogiem, i był chowany przez trzy miesiące w domu ojca swego.
A gdy go wyrzucono, wzięła go córka Faraona i wychowała go sobie za syna.
I wyćwiczony został Mojżesz we wszelkiej mądrości Egipskiej, i był silny w słowach i w uczynkach.
A gdy mu się skończyło czterdzieści lat, przyszło mu na myśl nawiedzić braci swych, synów Izraela.
I ujrzawszy jednego, któremu krzywdę wyrządzano, ujął się za nim, i zabiwszy Egipcyjanina, pomścił się krzywdy tego, który bezprawie cierpiał.
Mniemał zaś, że jego bracia zrozumieją, iż Bóg przez rękę jego daje im wybawienie; lecz oni nie zrozumieli.
I nazajutrz nadszedł, gdy się z sobą bili, i skłaniał ich do zgody, mówiąc: mężowie! braćmi jesteście, dla czego się krzywdzicie wzajemnie?
Lecz ten, który krzywdził bliźniego, odepchnął go, mówiąc: któż cię postanowił zwierzchnikiem i sędzią nad nami?
Czy zabić mię chcesz, tak jakeś wczoraj zabił Egipcyjanina?
I uciekł Mojżesz na te słowa, i był przychodniem w ziemi Madyjańskiej, gdzie spłodził dwóch synów.
A gdy się wypełniło czterdzieści lat, ukazał mu się na puszczy góry Synai Anioł Pański w płomieniu ognia w krzaku.
A Mojżesz ujrzawszy to, zdumiony był tem widzeniem; a gdy przystąpił, aby się temu przypatrzyć, stał się do niego głos Pański:
Jam jest Bóg Ojców twoich, Bóg Abrahama, i Bóg Izaaka, i Bóg Jakóba. A zadrżawszy Mojżesz, nie śmiał się przypatrywać.
I rzekł mu Pan: Zzuj obuwie z nóg swoich; bo miejsce, na którem stoisz, jest ziemią świętą.
Widząc widziałem utrapienie ludu mego, który jest w Egipcie, i wzdychanie ich słyszałem, i zstąpiłem, żeby ich wybawić; przetoż teraz chodź, poszlę cię do Egiptu.
Tego Mojżesza, którego się byli zaparli, mówiąc: któż cię postanowił zwierzchnikiem i sędzią! tego Bóg jako zwierzchnika i wybawiciela posłał przez rękę Anioła, który mu się ukazał w krzaku.
Ten ich wywiódł, czyniąc cuda i znaki w ziemi Egipskiej i na morzu Czerwonem i na puszczy, przez czterdzieści lat.
Ten to jest Mojżesz, który rzekł synom Izraelskim: Proroka wam wzbudzi Pan, Bóg wasz, z braci waszych, jak mnie; jego słuchać będziecie.
Ten to jest, który był w zgromadzeniu na puszczy z Aniołem, mówiącym do niego na górze Synai, i z ojcami naszymi, który przyjął słowa żywe, aby je nam podać,
Któremu nie chcieli być posłuszni ojcowie nasi; ale go odepchnęli i zwrócili się sercami swemi ku Egiptowi,
Mówiąc do Aarona: uczyń nam bogów, którzyby szli przed nami, albowiem z Mojżeszem tym, który nas wywiódł z ziemi Egipskiej, nie wiemy, co się stało.
I zrobili w one dni cielca, i przynosili ofiarę temu bałwanowi, i weselili się z dzieł rąk swoich.
A odwrócił się Bóg, i oddał ich, aby służyli wojsku niebieskiemu, jak napisano w księdze Proroków: Czyżeście mi ofiary bite i dary przynosili przez czterdzieści lat na puszczy, o domie Izraela?
I nosiliście namiot Molocha, i gwiazdę boga waszego Remfana, obrazy, któreście sobie uczynili, aby im pokłon oddawać; przeto was zaprowadzę za Babilon.
Namiot świadectwa mieli ojcowie nasi na puszczy z rozrządzenia tego, który powiedział Mojżeszowi, aby go uczynił według wzoru, który widział.
A wziąwszy go ojcowie nasi wnieśli z Jozuem do posiadłości pogan, których Bóg wygnał z przed oblicza ojców naszych, aż do dni Dawida,
Który znalazł łaskę przed obliczem Bożem, i prosił, aby znalazł przybytek Bogu Jakóba.
A Salomon zbudował mu dom.
Ale najwyższy nie mieszka w świątyniach ręką uczynionych, jak Prorok mówi:
Niebo jest tronem moim, a ziemia podnóżkiem nóg moich. Cóż mi za dom zbudujecie, mówi Pan, albo które jest miejsce odpoczynku mego?
Czyliż ręka moja tego wszystkiego nie uczyniła?
Ludzie twardego karku i nieobrzezanego serca i uszu! wy się zawsze sprzeciwiacie Duchowi Świętemu, jak ojcowie wasi, tak i wy.
Któregoż z proroków nie prześladowali ojcowie wasi? i pozabijali tych, którzy przepowiadali przyjście tego Sprawiedliwego, któregoście wy teraz zdrajcami i mordercami się stali,
Wy, którzyście wzięli Zakon przez rozrządzenie Anielskie, i nie strzegliście go.
A słuchając tego, złościli się w sercach swych i zgrzytali nań zębami.
A on będąc pełen Ducha Świętego, wpatrując się w niebo, ujrzał chwałę Bożą, i Jezusa stojącego po prawicy Bożej,
I rzekł: oto, widzę niebiosa otworzone, i Syna człowieczego stojącego po prawicy Bożej.
A oni krzyknąwszy głosem wielkim, zatulili uszy swoje, i rzucili się nań jednomyślnie.
I wypchnąwszy go z miasta, kamionowali; i świadkowie złożyli szaty swoje u nóg młodzieńca, którego zwano Sulem.
I kamionowali Szczepana, wzywającego i mówiącego: Panie Jezu! przyjmij ducha mego!
A padłszy na kolana, zawołał głosem wielkim: Panie! nie poczytaj im tego za grzech! I rzekłszy to, zasnął.
A SAUL pochwalał zabicie jego. I wszczęło się onego dnia wielkie prześladowanie przeciwko Zborowi w Jerozolimie, i rozproszyli się wszyscy po krainach ziemi Judzkiej i Samaryi z wyjątkiem Apostołów.
I pogrzebali Szczepana mężowie bogobojni, i opłakiwali go wielce.
A Saul wytępiał Zbór, wchodząc do domów, a wywlekając mężów i niewiasty, podawał ich do więzienia.
Ci tedy, którzy byli w rozproszeniu, rozeszli się, głosząc Ewangieliję.
A Filip, poszedłszy do miasta Samarytańskiego, opowiadał im Chrystusa.
I lud zważał jednomyślnie na to, co Filip mówił, słuchając i widząc cuda, które czynił.
Albowiem duchy nieczyste z wielu, którzy je mieli, wołając głosem wielkim wychodziły, wielu też sparaliżowanych i chromych uzdrowionych zostało.
I stała się radość wielka w mieście onem.
A był mąż pewien, imieniem Szymon, który przedtem w mieście zajmował się czarnoksięstwem, i mamił lud Samarytański, wydając siebie za coś wielkiego;
Na którego zważali wszyscy od najmniejszego aż do największego, mówiąc: ten jest ową wielką mocą Bożą.
A zważali nań dla tego, że ich od niemałego czasu mamił czarnoksięstwami swemi.
A gdy uwierzyli Filipowi, opowiadającemu Ewangieliję o królestwie Bożem i o imieniu Jezusa Chrystusa, chrzcili się mężowie i niewiasty.
A i sam Szymon uwierzył, i ochrzciwszy się, trzymał się Filipa, i widząc znaki i cuda wielkie, które działy się, zdumiewał się.
A usłyszawszy Apostołowie, którzy byli w Jerozolimie, iż Samaryja przyjęła słowo Boże, posłali do nich Piotra i Jana,
Którzy tam przyszedłszy, modlili się za nimi, aby przyjęli Ducha Świętego.
(Albowiem jeszcze nie był zstąpił na żadnego z nich; ale tylko ochrzczeni byli w imię Pana Jezusa. )
Wtedy wkładali ręce na nich, a oni przyjmowali Ducha Świętego.
A ujrzawszy Szymon, że przez wkładanie rąk Apostołów jest dawany Duch Święty, przyniósł im pieniądze,
Mówiąc: dajcież i mnie moc tę, aby ten, na któregokolwiek włożę ręce, wziął Ducha Świętego.
Ale Piotr rzekł mu: pieniądze twoje niech z tobą będą na zginienie, żeś mniemał, iż dar Boży za pieniądze może być nabyty.
Niema dla ciebie cząstki, ani udziału w tej rzeczy, albowiem serce twoje nie jest szczere przed obliczem Bożem.
Przetoż upamiętaj się w tej złości swojej, i proś Boga, czyliby ci nie mógł być odpuszczony ten zamysł serca twego.
Albowiem widzę, żeś jest w gorzkiej żółci i w więzach nieprawości.
Odpowiadając tedy Szymon, rzekł: módlcie się wy za mną do Pana, aby nic nie przyszło na mnie z tego, coście powiedzieli.
A oni, dawszy świadectwo i opowiedziawszy słowa Pańskie, wrócili do Jerozolimy, i w wielu miasteczkach Samarytańskich opowiadali Ewangieliję.
A Anioł Pański rzekł do Filipa, mówiąc: wstań, i idź ku południowi na drogę, która od Jerozolimy idzie ku Gazie, a jest pusta.
A on wstawszy, poszedł. A oto, mąż z Etyjopii, dworzanin, dostojnik królowej Etyjopskiej Kandaki, który był nad wszystkiemi skarbami jej, i przyjechał był do Jerozolimy, aby się modlić,
Powracał, a siedząc na wozie swoim, czytał Izajasza proroka.
I rzekł Duch Filipowi: przystąp, i przyłącz się do wozu tego.
A przybiegłszy Filip, usłyszał go czytającego Izajasza proroka, i rzekł: rozumieszże, co czytasz?
A on rzekł: jakże mogę, jeśli mi nikt nie wyłoży? I prosił Filipa, aby wszedłszy usiadł z nim.
A miejsce Pisma, które czytał, to było: Jak owca ku zabiciu prowadzony był, i jak baranek jest niemy przed tym, który go strzyże, tak on nie otworzył ust swoich;
W poniżeniu jego sąd jego zniesiony został, a ród jego któż wypowie? albowiem zniesiony był z ziemi żywot jego.
A odpowiadając dworzanin Filipowi, rzekł: proszę cię, o kim to prorok mówi? o sobie samym, czy o kim innym?
A otworzywszy Filip usta swe, i począwszy od tego Pisma, opowiadał mu Jezusa.
A gdy jechali drogą, przybyli nad wodę. I rzekł dworzanin: otóż woda! cóż na przeszkodzie, żebym nie miał być ochrzczonym?
A Filip rzekł: jeśli wierzysz z całego serca, wolno ci. A on odpowiadając, rzekł: Wierzę, iż Jezus Chrystus jest Synem Bożym.
I kazał stanąć wozowi, i weszli obadwa do wody, Filip i dworzanin; i ochrzcił go.
A gdy wyszli z wody, porwał Filipa Duch Pański, i nie widział go więcej dworzanin, i jechał drogą swoją, radując się.
A Filip znaleziony został w Azocie, i obchodząc wszystkie miasta, opowiadał Ewangieliję, aż przyszedł do Cezarei.
A SAUL, dysząc jeszcze groźbą i morderstwem przeciwko uczniom Pańskim, przyszedł do najwyższego kapłana,
I prosił go o listy do Damaszku do bóżnic, aby, jeśli znajdzie tam mężów i niewiasty takiej drogi, przywiódł ich związanych do Jerozolimy.
A gdy jechał, stało się, że się przybliżał do Damaszku, i nagle olśniła go światłość z nieba.
I padłszy na ziemię, usłyszał głos do niego mówiący: Saulu! Saulu! czemuż mię prześladujesz?
Rzekł tedy: któż jesteś, Panie? A Pan rzekł: Jam jest Jezus, którego ty prześladujesz; trudno ci przeciw ościeniowi wierzgać.
A Saul drżąc i bojąc się rzekł: Panie! co chcesz, abym ja uczynił? A Pan do niego: wstań, i wejdź do miasta, a powiedzą ci, co masz czynić.
A mężowie, którzy z nim byli w drodze, stanęli zdumieni; słyszeli bowiem głos, a nikogo nie widzieli.
I wstał Saul z ziemi, a mając oczy otwarte, nikogo nie widział. Ująwszy go tedy za rękę, poprowadzili do Damaszku.
I był tam trzy dni nie widząc; i nie jadł i nie pił.
A był pewien uczeń w Damaszku, imieniem Ananijasz; i rzekł Pan do niego w widzeniu: Ananijaszu! On zaś rzekł: otom ja, Panie!
A Pan rzekł do niego: wstań, i idź na ulicę, którą zowią Prostą, i w domu Judy szukaj Tarseńczyka, imieniem Saula; albowiem otóż, modli się,
I widział w widzeniu męża, imieniem Ananijasza, wchodzącego, i rękę nań wkładającego, aby przejrzał.
I odpowiedział Ananijasz: Panie! słyszałem od wielu o tym mężu, ile złego czynił świętym twoim w Jerozolimie;
I tu ma moc od przedniejszych kapłanów wiązać wszystkich wzywających imienia twego.
A rzekł Pan do niego: idź, albowiem ten jest mi naczyniem wybranem, aby nosił imię moje przed pogan i przed królów i przed synów Izraela.
Albowiem ja mu ukażę, ile musi cierpieć dla imienia mego.
I poszedł Ananijasz, i wszedł do domu onego, i włożywszy nań ręce, rzekł: Saulu bracie! Pan mię posłał, Jezus, który ci się ukazał w drodze, którąś jechał, abyś przejrzał, i abyś napełniony został Duchem Świętym.
I natychmiast spadły z oczu jego jakby łuski, i zaraz przejrzał, i wstawszy ochrzczony został.
I przyjąwszy pokarm, posilił się. A Saul był z uczniami, którzy byli w Damaszku, dni kilka.
I zaraz w bóżnicach głosił Chrystusa, że on jest Synem Bożym.
I zdumiewali się wszyscy, którzy go słuchali, i mówili: czyż to nie jest ten, który wytępiał w Jerozolimie wzywających imienia tego, i tu na to przyszedł, aby ich związawszy, wiódł do przedniejszych kapłanów?
A Saul coraz więcej umacniał się i zawstydzał Żydów, którzy mieszkali w Damaszku, dowodząc, że to jest Chrystus.
A gdy upłynęło dni nie mało, uradzili Żydzi między sobą, aby go zabić.
Ale dano znać Saulowi o zasadzce ich. I strzegli bram we dnie i w nocy, aby go zabić.
Lecz uczniowie, wziąwszy go w nocy, przesadzili przez mur, spuściwszy w koszu.
A gdy przyszedł Saul do Jerozolimy, chciał przyłączyć się do uczniów; ale wszyscy bali się go, nie wierząc, że jest uczniem.
Lecz Barnabasz wziąwszy go, przywiódł do Apostołów, i opowiedział im, jak w drodze widział Pana, i że mówił do niego, i jak w Damaszku śmiało nauczał w imieniu Jezusa.
I zostawał z nimi w Jerozolimie, wchodząc i wychodząc,
I śmiało nauczając w imieniu Pana Jezusa; i mówił i rozprawiał z Helenistami, a ci starali się go zabić.
O czem dowiedziawszy się bracia, odprowadzili go do Cezarei; i odesłali go do Tarsu.
A tak zbory po całej Judei i Galilei i Samaryi miały pokój, budując się i chodząc w bojaźni Pańskiej, i pociechą Ducha Świętego rozmnażały się.
I stało się, gdy Piotr obchodził wszystkich, że przyszedł i do świętych, którzy mieszkali w Liddzie.
I znalazł tam człowieka pewnego, imieniem Eneasza, który od lat ośmiu na łożu leżał i był sparaliżowany.
I rzekł mu Piotr: Eneaszu! uzdrawia cię Jezus Chrystus; wstań, i pościel sobie. I zaraz wstał.
A widzieli go wszyscy mieszkający w Liddzie i w Saronie, którzy też nawrócili się do Pana.
A była w Joppie pewna uczennica, imieniem Tabita, co się wykłada Dorkas (Sarna); ta była pełna dobrych uczynków i jałmużny, które czyniła.
I stało się w one dni, że zachorowawszy umarła; i omywszy położyli ją w izbie.
A że Lidda jest blizko Joppy, uczniowie usłyszawszy, że tam jest Piotr, posłali do niego dwóch mężów, prosząc go, aby się nie ociągał z przyjściem do nich.
Wstawszy tedy Piotr, szedł z nimi; a gdy przyszedł, wprowadzili go do izby, i obstąpiły go wszystkie wdowy, płacząc i pokazując suknie i płaszcze, które Dorkas robiła, dopóki była z nimi.
A Piotr, wygnawszy wszystkich, padł na kolana i modlił się, i obróciwszy się do ciała, rzekł: Tabito, wstań! A ona otworzyła oczy swoje, i ujrzawszy Piotra, usiadła.
A on, podawszy jej rękę, podniósł ją, i przywoławszy świętych i wdowy, stawił ją żywą.
I rozsławiło się to po całej Joppie, i wielu uwierzyło w Pana.
I stało się, że przez wiele dni pozostał Piotr w Joppie u pewnego Szymona, garbarza.
A BYŁ w Cezarei pewien mąż, imieniem Kornelijusz, setnik, z roty, którą zwano Włoską,
Pobożny i bogobojny z całym domem swoim, i dający wiele jałmużny ludowi, i zawsze modlący się do Boga.
Ten widział jawnie w widzeniu, około dziewiątej godziny dnia, że Anioł Boży wszedł do niego i rzekł mu: Kornelijuszu!
A on, pilnie nań patrząc i przestraszony będąc, rzekł: cóż jest, Panie? I rzekł mu: modlitwy twoje i jałmużny twoje wstąpiły na pamięć przed oblicze Boże.
Przeto teraz poszlij mężów do Joppy, i przyzwij Szymona, którego zowią Piotrem.
Ten stoi gospodą u niejakiego Szymona, garbarza, który ma dom nad morzem; ten powie ci, co masz czynić.
A gdy odszedł Anioł, który mówił z Kornelijuszem, ten zawoławszy dwóch z domowników swoich i żołnierza pobożnego z tych, którzy przy nim ustawicznie byli,
I rozpowiedziawszy im wszystko, posłał ich do Joppy.
A nazajutrz gdy oni byli w drodze, i zbliżali się do miasta, wszedł Piotr na dach, aby się modlić, około godziny szóstej.
A będąc głodnym, chciał jeść; a gdy oni mu sporządzali, przypadło nań zachwycenie.
I ujrzał niebo otworzone, i zstępujące na się naczynie jakieś, jakby wielkie płótno, za cztery rogi uwiązane i spuszczane na ziemię;
W którem były wszystkie czworonożne zwierzęta ziemi, i dzikie, i gadziny, i ptastwo niebieskie.
I stał się głos do niego; wstań Piotrze! zabijaj i jedz.
A Piotr rzekł: żadną miarą, Panie! gdyż nigdy nie jadłem nic pospolitego albo nieczystego.
A głos znowu powtórnie do niego: co Bóg oczyścił, ty nie miej tego za pospolite.
A to się stało po trzykroć. I znowu wzięte zostało naczynie do nieba.
A gdy Piotr w sobie wątpił, coby to było za widzenie, które widział, tedy oto, mężowie posłani od Kornelijusza, rozpytawszy się o dom Szymona stanęli przede drzwiami;
I zawoławszy, wywiadywali się, czy Szymon, którego zowią Piotrem, stoi tam gospodą.
A gdy Piotr rozmyślał o tem widzeniu, rzekł mu Duch: oto, trzej mężowie szukają cię,
Ale wstawszy, zejdź i idź z nimi, nie wątpiąc wcale; bom ja ich posłał.
A Piotr, zeszedłszy do mężów posłanych do niego od Kornelijusza, rzekł: otom ja ten, którego szukacie. Cóż za przyczyna, dla którejście przyszli?
A oni rzekli: Kornelijusz setnik, mąż sprawiedliwy i bogobojny i mający dobre świadectwo od całego narodu Żydowskiego, napomniony został w widzeniu od Anioła świętego, aby cię wezwał do domu swego i słuchał słów od ciebie.
Tedy zaprosiwszy, przyjął ich w gościnę. A nazajutrz Piotr wyszedł z nimi, i niektórzy bracia z Joppy szli z nim.
I weszli nazajutrz do Cezarei; a Kornelijusz czekał na nich, zwoławszy powinowatych swoich i blizkich przyjaciół.
I gdy wchodził Piotr, wyszedł na spotkanie jego Kornelijusz, przypadł do nóg jego i oddał mu pokłon.
Ale go Piotr podniósł, mówiąc: wstań, i jam też człowiek.
I rozmawiając z nim, wszedł i znalazł wielu zgromadzonych.
I rzekł do nich: wy wiecie, że się nie godzi Żydowi łączyć się albo schodzić się z cudzoziemcem; lecz mnie Bóg wskazał, żebym żadnego człowieka nie nazywał pospolitym albo nieczystym.
Przeto też nie wzbraniając się, przyszedłem na wezwanie; pytam tedy: dlaczegoście mię wezwali?
A Kornelijusz rzekł: od czterech dni aż do tej godziny pościłem, a o dziewiątej godzinie modliłem się w domu swoim, i oto, mąż stanął przede mną w odzieniu jasnem,
I rzekł: Kornelijuszu! wysłuchaną została modlitwa twoja, i jałmużny twoje przyszły na pamięć przed oblicze Boże.
Przetoż poszlij do Joppy, i przyzwij Szymona, którego zowią Piotrem; ten stoi gospodą w domu Szymona, garbarza, nad morzem, i przyszedłszy, mówić z tobą będzie.
Natychmiast tedy posłałem do ciebie, a tyś dobrze uczynił, żeś przyszedł. Teraz tedy jesteśmy wszyscy przed obliczem Bożem obecni, abyśmy słuchali wszystkiego, co ci rozkazano od Boga.
A Piotr, otworzywszy usta, rzekł: Prawdziwie poznaję, iż Bóg nie ma względu na osobę,
Ale w każdym narodzie, kto się go boi i czyni sprawiedliwość, jest mu przyjemny.
To jest słowo, które posłał synom Izraelskim, zwiastując pokój przez Jezusa Chrystusa (ten jest Panem wszystkich).
Wy wiecie, co działo się po całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który Jan opowiadał;
Jak Jezusa z Nazaretu namaścił Bóg Duchem Świętym i mocą, który chodził, czyniąc dobrze i uzdrawiając wszystkich opanowanych od dyjabła, albowiem Bóg był z nim.
A myśmy świadkami wszystkiego tego, co czynił w krainie Judzkiej i w Jerozolimie, którego zabili, zawiesiwszy na drzewie.
Tego Bóg wzbudził dnia trzeciego, i dał, żeby się objawił;
Nie wszystkiemu ludowi, ale świadkom, poprzednio wybranym od Boga, nam, którzyśmy z nim jedli i pili po jego zmartwychwstaniu.
I rozkazał nam, abyśmy głosili ludowi i świadczyli, że on jest postanowionym od Boga sędzią żywych i umarłych.
O tym wszyscy Prorocy świadczą, iż przez imię jego odpuszczenie grzechów weźmie każdy, który wierzy w niego.
Gdy jeszcze Piotr mówił te słowa, przypadł Duch Święty na wszystkich słuchających tej mowy.
I zdumieli się wierni, którzy byli z obrzezania i z Piotrem przyszli, że i na pogan dar Ducha Świętego wylany został.
Albowiem słyszeli ich mówiących językami, i wielbiących Boga. Wtedy odpowiedział Piotr:
Czyliż kto może wzbronić wody, żeby ci nie byli ochrzczeni, którzy wzięli Ducha Świętego, jak i my?
I rozkazał ich ochrzcić w imieniu Pańskiem. Wtedy prosili go, aby u nich został dni kilka.
I USŁYSZELI Apostołowie i bracia, którzy byli w ziemi Judzkiej, że i poganie przyjęli słowo Boże.
I gdy Piotr przyszedł do Jerozolimy, spierali się z nim ci, którzy byli z obrzezania,
Mówiąc: wszedłeś do mężów nieobrzezanych, i jadłeś z nimi.
A Piotr zaczął, i wyłożył im porządkiem, mówiąc:
Ja byłem w mieście Joppie, modląc się; i widziałem w zachwyceniu widzenie, naczynie jakieś zstępujące jakby wielkie płótno, za cztery rogi spuszczane z nieba, i przyszło aż do mnie;
W które pilnie wpatrując się, zobaczyłem i widziałem czworonożne zwierzęta ziemi, i dzikie, i gadziny, i ptastwo niebieskie;
A usłyszałem głos mówiący do mnie: wstań, Piotrze! zabijaj i jedz.
I rzekłem: żadną miarą, Panie! gdyż nigdy nic pospolitego albo nieczystego nie wchodziło w usta moje.
Tedy mi powtórnie odpowiedział głos z nieba; co Bóg oczyścił, ty nie miej tego za pospolite.
A to się stało po trzykroć. I znowu wciągnięte zostało wszystko do nieba.
I oto, natychmiast trzej mężowie stanęli przed domem, w którym byłem, posłani z Cezarei do mnie.
I rzekł mi Duch, abym szedł z nimi, nie wątpiąc wcale. A szli ze mną i ci sześciu braci, i weszliśmy do domu onego męża;
Który nam oznajmił, jak widział Anioła w domu swym stojącego i mówiącego do niego: poszlij mężów do Joppy, i przyzwij Szymona, którego zowią Piotrem;
Ten powie ci słowa, przez które zbawiony będziesz ty i wszystek dom twój.
A gdym ja począł mówić, przypadł Duch Święty na nich, tak jak i na nas z początku.
I wspomniałem na słowo Pana, jak był powiedział: Jan chrzcił wodą, ale wy będziecie ochrzczeni Duchem Świętym.
Jeżeli im tedy Bóg dał równy dar, jak nam, wierzącym w Pana Jezusa Chrystusa, to któż ja byłem, abym mógł zabronić Bogu?
A to usłyszawszy, uspokoili się i chwalili Boga, mówiąc: więc tedy i poganom dał Bóg upamiętanie ku żywotowi.
Tedy ci, którzy się rozproszyli przed utrapieniem, które się stało z powodu Szczepana, przeszli aż do Fenicyi i do Cypru i do Antyjochii, nikomu nie opowiadając słowa, tylko samym Żydom.
A byli niektórzy z nich mężowie z Cypru i z Cyreny, którzy przyszedłszy do Antyjochii, mówili do Helenistów, opowiadając Pana Jezusa.
I była z nimi ręka Pańska, i wielka liczba uwierzywszy, nawróciła się do Pana.
A przyszła o nich wieść do uszu zboru, który był w Jerozolimie, i wysłali Bamabasza, aby poszedł aż do Antyjochii,
Który tam przyszedłszy i widząc łaskę Bożą, uradował się, i napominał wszystkich, aby w przedsięwzięciu serca trwali przy Panu.
Albowiem był to mąż dobry i pełen Ducha Świętego i wiary. I przybyło wielkie mnóstwo Panu.
I poszedł Barnabasz do Tarsu szukać Saula, i znalazłszy go, przyprowadził do Antyjochii.
A stało się, że przez rok cały zostawali w onym zborze, i uczyli mnóstwo wielkie; a najpierwej w Antyjochii uczniowie nazwani zostali Chrześcijanami.
A w one dni przyszli prorocy z Jerozolimy do Antyjochii.
A powstawszy jeden z nich, imieniem Agabus, oznajmił przez Ducha, iż będzie głód wielki po całej ziemi, który też był za cesarza Klaudyjusza.
Tedy uczniowie postanowili, każdy według możności swej, posłać na wspomożenie braci, którzy mieszkali w ziemi Judzkiej.
Co też uczynili, posławszy do starszych przez ręce Barnabasza i Saula.
FA KOŁO onego czasu podniósł król Herod rękę, aby trapić niektórych ze zboru,
A Jakóba, brata Janowego, zabił mieczem.
I widząc, że się to podobało Żydom, umyślił pojmać i Piotra (a były dni Przaśników);
Którego też pojmawszy, wrzucił do więzienia, poruczywszy go czterem czwórkom żołnierzy, aby go strzegli, chcąc go po Wielkiej nocy wyprowadzić ludowi.
Strzeżono tedy Piotra w więzieniu, a zbór gorliwie modlił się do Boga za nim.
A gdy go już miał wyprowadzić Herod, spał owej nocy Piotr między dwoma żołnierzami, związany dwoma łańcuchami, i stróże przede drzwiami strzegli więzienia.
I oto, Anioł Pański przystąpił, a światłość zajaśniała w więzieniu; a trąciwszy w bok Piotra, obudził go, mówiąc: wstań prędko! I opadły łańcuchy z rąk jego.
I rzekł Anioł do niego: opasz się, i powiąż obuwie swoje. I uczynił tak. I rzecze mu: narzuć na siebie płaszcz swój, i pójdź za mną.
I wyszedłszy, szedł za nim, i nie wiedział, że prawdą jest to, co się przez Anioła działo, lecz mniemał, że widzenie widzi.
A gdy minęli pierwszą straż i drugą, przyszli do bramy żelaznej, wiodącej do miasta, która się im sama przez się otworzyła. I wyszedłszy, przeszli jedną ulicę, i zaraz odstąpił Anioł od niego.
I Piotr, przyszedłszy do siebie, rzekł: teraz wiem prawdziwie, iż posłał Pan Anioła swego, i wyrwał mię z ręki Heroda i ze wszystkiego oczekiwania ludu Żydowskiego.
I namyśliwszy się; przyszedł do domu Maryi, matki Jana, którego nazywano Markiem, gdzie ich było wielu zgromadzonych i modlących się.
A gdy Piotr zakołatał do drzwi przysionka, wyszła służąca, imieniem Rode, aby posłyszeć;
I poznawszy głos Piotra, z radości nie otworzyła drzwi, ale wbiegłszy, oznajmiła, że Piotr stoi przed sienią.
A oni rzekli do niej: szalonaś! Ona zaś twierdziła, że tak jest. A oni rzekli: Anioł jego jest.
Ale Piotr nie przestał kołatać; a gdy otworzyli, ujrzeli go i zdumieli się.
A skinąwszy na nich ręką, aby umilkli, opowiedział im, jak go Pan wywiódł z więzienia, i rzekł: oznajmijcie to Jakóbowi i braciom. I wyszedłszy, udał się na inne miejsce.
A gdy rozedniało, był rozruch niemały między żołnierzami, co się stało z Piotrem.
A Herod, gdy się o nim wywiedział i nie znalazł go, złożywszy sąd nad stróżami, kazał ich poprowadzić na stracenie; a wyjechawszy z Judei do Cezarei, mieszkał tam.
A był Herod rozjątrzony przeciwko Tyryjczykom i Sydończykom; ale oni jednomyślnie przyszli do niego, i zjednawszy sobie Blasta, podkomorzego królewskiego, prosili o pokój, dla tego że kraina ich miała żywność z posiadłości królewskiej.
A dnia oznaczonego Herod, oblekłszy się w szatę królewską i siadłszy na sędziowskiej stolicy, miał mowę do nich.
A lud wołał: Boży głos, a nie człowieczy.
I natychmiast uderzył go Anioł Pański, dla tego że nie dał chwały Bogu; i będąc stoczony od robactwa, wyzionął ducha.
Lecz słowo Boże wzrastało i rozmnażało się.
A Barnabasz i Saul, spełniwszy posługę, wrócili z Jerozolimy, wziąwszy z sobą i Jana, którego nazywano Markiem.
A BYLI w Antyjochii, w tamecznym zborze, niektórzy prorocy i nauczyciele, jako to: Barnabasz i Symeon, zwany Niger, i Lucyjusz Cyrenejczyk i Manaen, który był wychowany z Tetrarchą Herodem, i Saul.
A gdy oni służbę Pańską odprawiali i pościli, rzekł Duch Święty: odłączcież mi Barnabasza i Saula do tego dzieła, do którego ich powołałem.
Wtedy pościli i modlili się, i włożywszy na nich ręce, odprawili ich.
Oni tedy, wysłani od Ducha Świętego, przyszli do Seleucyi, i stamtąd odpłynęli do Cypru.
I gdy przybyli do Salaminy, opowiadali słowo Boże w bóżnicach Żydowskich, a mieli z sobą i Jana do usługi.
A przeszedłszy wyspę aż do Pafu, znaleźli pewnego czarnoksiężnika, fałszywego proroka, Żyda, imieniem Bar-Jezus,
Który był przy wielkorządcy Sergijuszu Pawle, mężu roztropnym. Ten przyzwawszy Barnabasza i Saula, pragnął słyszeć słowo Boże.
Ale działał przeciw nim Elimas, czarnoksiężnik (albowiem tak się wykłada imię jego), starając się odwrócić od wiary wielkorządcę.
A Saul, zwany i Pawłem, napełniony Duchem Świętym, pilnie nań patrząc,
Rzekł: o pełny wszelkiej zdrady i wszelkiej przewrotności, synu dyjabelski, nieprzyjacielu wszelkiej sprawiedliwości! nie przestanieszże odwracać prostych dróg Pańskich?
I oto, teraz ręka Pańska nad tobą, i będziesz ślepym, nie widząc słońca do pewnego czasu. I natychmiast przypadła nań pomroka i ciemność, i błąkając się, szukał kogo, coby go wiódł za rękę.
Wtedy widząc wielkorządca, co się stało, uwierzył, zdumiewając się nad nauką Pańską.
A odpłynąwszy z Pafu Paweł i ci, którzy z nim byli, przyszli do Pergi Pamfilijskiej. A Jan, odszedłszy od nich, wrócił do Jerozolimy.
A oni, z Pergi poszedłszy dalej, przybyli do Antyjochii Pizydyjskiej, i wszedłszy do bóżnicy w dzień sabatu, usiedli.
A po przeczytaniu Zakonu i Proroków, posłali do nich przełożeni bóżnicy, mówiąc: Mężowie bracia! jeżeli macie słowo napomnienia do ludu, mówcie.
A Paweł powstał, i ręką skinąwszy, rzekł: Mężowie Izraelscy, i wy, którzy się Boga boicie, słuchajcie!
Bóg ludu tego Izraelskiego wybrał ojców naszych, i wywyższył lud, gdy byli przychodniami w ziemi Egipskiej, i ramieniem wysokiem wyprowadził ich z niej.
I przez lat blizko czterdzieści pielęgnował ich na puszczy.
I wytępiwszy siedem narodów w ziemi Chananejskiej, losem pomiędzy nich ziemię ich rozdzielił.
I potem przez lat blizko czterysta pięćdziesiąt dawał im sędziów, aż do proroka Samuela.
I od tego czasu prosili o króla, i dał im Bóg Saula, syna Kisa, męża z pokolenia Benjamina, przez lat czterdzieści.
I odrzuciwszy go, wzbudził im Dawida na króla, o którym też dając świadectwo powiedział: Znalazłem Dawida, syna Jessego, męża według serca mego, który wszelką wolę moją wypełniać będzie.
Z jego to nasienia Bóg według obietnicy wzbudził Izraelowi Zbawiciela, Jezusa,
Przed którego przyjściem głosił Jan chrzest upamiętania wszystkiemu ludowi Izraelskiemu,
A gdy Jan dokonywał biegu swego, rzekł: za kogo mię poczytujecie? ja nim nie jestem; ale oto, idzie za mną, któremu nie jestem godzien rozwiązać obuwia u nóg jego.
Mężowie bracia, synowie rodu Abrahamowego, i którzy się między wami Boga boją! do was posłane zostało słowo zbawienia tego.
Albowiem ci, co mieszkają w Jerozolimie, i przełożeni ich nie poznali go, i przez osądzenie go wypełnili głosy prorockie, które w każdy sabat są czytane;
I żadnej w nim przyczyny śmierci nie znalazłszy, żądali od Piłata, aby był zabity.
A gdy wykonali wszystko, co o nim napisano, zdjąwszy go z drzewa, włożyli do grobu.
Ale Bóg wskrzesił go z umarłych.
Ten ukazywał się przez wiele dni tym, co z nim razem przyszli z Galilei do Jerozolimy, którzy są świadkami jego przed ludem.
I my wam zwiastujemy tę obietnicę, która się ojcom stała, iż ją Bóg wypełnił nam, dzieciom ich, wzbudziwszy Jezusa,
Jak też w Psalmie drugim napisano: Synem moim jesteś ty, Jam dziś spłodził cię.
Że zaś go wskrzesił z umarłych, aby więcej nie wrócił do skażenia, tak powiedział: Dam wam wiernie to, co święcie obiecałem Dawidowi.
Dla tego i gdzieindziej powiada: Nie dasz Świętemu swemu widzieć skażenia.
Albowiem Dawid, za wieku swego usłużywszy woli Bożej, zasnął i przyłączony został do ojców swoich, i widział skażenie;
Lecz ten, którego Bóg wzbudził, nie widział skażenia.
Niechże wam tedy będzie wiadomo, mężowie bracia, że przez tego zwiastuje się wam odpuszczenie grzechów,
I we wszystkiem, w czem nie mogliście być usprawiedliwieni przez zakon Mojżesza, przez tego każdy wierzący usprawiedliwiony zostaje.
Przetoż patrzcie, aby na was nie przyszło to, co powiedziano w Prorokach:
Patrzcie, wy wzgardziciele, i dziwujcie się, i wniwecz się obróćcie; bo ja sprawuję za dni waszych sprawę, której nie uwierzycie, jeśliby wam kto opowiadał.
A gdy oni wychodzili z bóżnicy Żydowskiej, prosili ich poganie, aby i w następny sabat mówili do nich też słowa.
A gdy się rozeszło zgromadzenie, poszło wielu Żydów i pobożnych zwolenników żydowskiej wiary za Pawłem i Barnabaszem, którzy mówiąc do nich, radzili im, aby trwali w łasce Bożej.
A w następny sabat niemal całe miasto zgromadziło się dla słuchania słowa Bożego.
A Żydzi, widząc mnóstwo ludu, napełnieni zostali zazdrością, i przeciwili się temu, co Paweł powiadał, mówiąc przeciw temu i bluźniąc.
A Paweł i Barnabasz, śmiało mówiąc, rzekli: wam najpierwej miało być opowiadane słowo Boże; ale ponieważ je odrzucacie i uważacie się za niegodnych żywota wiecznego, oto, zwracamy się do pogan.
Albowiem nam tak rozkazał Pan: Postawiłem cię światłością poganom, abyś był zbawieniem aż do krańców ziemi.
A słysząc to poganie, radowali się, i wielbili słowo Pańskie, i uwierzyli, ilukolwiek ich było przysposobionych do żywota wiecznego.
A rozszerzało się słowo Pańskie po wszystkiej krainie.
A Żydzi poduszczali niewiasty pobożne i uczciwe, i przedniejszych w mieście, i wzniecili prześladowanie przeciwko Pawłowi i przeciwko Barnabaszowi, i wygnali ich z granic swoich.
A oni, otrząsnąwszy na nich proch z nóg swoich, przyszli do Ikonijum.
A uczniowie byli napełnieni radością i Duchem Świętym.
I STAŁO się w Ikonijum, że razem weszli do bóżnicy Żydowskiej, i mówili tak, że uwierzyło i Żydów i Greków wielkie mnóstwo.
Lecz Żydzi, którzy nie uwierzyli, podburzyli i rozjątrzyli serca pogan przeciwko braciom.
I byli tam przez długi czas, śmiało mówiąc w Panu, który dawał świadectwo słowu łaski swojej, i sprawiał, iż się znaki i cuda działy przez ręce ich.
Ale rozdwoiła się ludność miasta, i byli jedni z Żydami, a drudzy z Apostołami.
A gdy się wzburzyli i poganie i Żydzi ze swymi przełożonymi, aby ich znieważyć i ukamionować,
Zrozumiawszy to, uciekli do miast Likaońskich, do Listry i do Derby i do okolicznej krainy,
I tam opowiadali Ewangieliję.
A był mąż pewien w Listrze, słaby na nogi, który siedział, bo był chromym z żywota matki swojej, i nigdy nie chodził.
Ten słuchał Pawła mówiącego, który nań pilnie patrząc, i widząc, iż ma wiarę, że może być uzdrowionym,
Rzekł wielkim głosem: stań prosto na nogi swoje! I skoczył i chodził.
A tłumy ludu widząc, co uczynił Paweł, podniosły głos swój, mówiąc po likaońsku: bogowie w postaci ludzkiej zstąpili do nas.
I nazwali Barnabasza Jowiszem, a Pawła Merkurym, ponieważ on przodował w mowie.
A kapłan Jowisza, będącego przed miastem ich, przywiódłszy woły z wieńcami przed bramy, chciał wraz z ludem ofiarę sprawić.
Co gdy usłyszeli Apostołowie Barnabasz i Paweł, rozdarłszy szaty swoje, wpadli między lud, wołając
I mówiąc: Mężowie! cóż to czynicie? I myśmy ludzie, tymże co i wy cierpieniem podlegli, którzy wam głosimy Ewangieliję, abyście się od tych marności nawrócili do Boga żywego, który uczynił niebo i ziemię i morze i wszystko, co w nich jest;
Który w przeszłych wiekach dopuszczał wszystkim poganom chodzić drogami swemi,
Jakkolwiek nie zostawił siebie bez świadectwa, czyniąc dobrodziejstwa, dając nam z nieba deszcze i czasy urodzajne, napełniając pokarmem i uciechą serca nasze.
I to mówiąc, zaledwie powstrzymali lud od złożenia im ofiary.
A nadeszli z Antyjochii i z Ikonijum Żydzi, którzy namówiwszy lud, i ukamionowawszy Pawła, wywlekli go za miasto, mniemając, że umarł.
Lecz gdy go otoczyli uczniowie, powstawszy, wszedł do miasta, i nazajutrz odszedł z Barnabaszem do Derby.
I opowiedziawszy Ewangieliję miastu onemu, i wielu uczniów pozyskawszy, wrócili do Listry i do Ikonijum i do Antyjochii,
Utwierdzając dusze uczniów, i napominając, aby trwali w wierze, i że przez wiele ucisków musimy wnijść do królestwa Bożego.
A gdy im przez głosy postanowili starszych w każdym zborze, modląc się i poszcząc, polecili ich Panu, w którego uwierzyli.
I przeszedłszy Pizydyję, przyszli do Pamfilii.
I opowiedziawszy słowo Boże w Pergi, poszli do Atalii.
I stamtąd odpłynęli do Antyjochii, skąd byli poleceni łasce Bożej ku tej sprawie, którą wykonali.
A gdy przybyli tam i zgromadzili zbór, oznajmili, co Bóg przez nich uczynił i że poganom drzwi wiary otworzył.
I mieszkali tam czas niemały z uczniami.
I NIEKTÓRZY, przyszedłszy z ziemi Judzkiej, nauczali braci: jeśli się nie obrzeżecie według zwyczaju Mojżeszowego, nie możecie być zbawieni.
Gdy tedy powstał rozruch, i Paweł i Barnabasz mieli z nimi spór niemały, postanowiono, aby Paweł i Barnabasz i niektórzy inni z nich poszli do Apostołów i do starszych do Jerozolimy z powodu tego sporu.
Oni tedy, będąc odprowadzeni przez zbór, szli przez Fenicyję i przez Samaryję, rozpowiadając o nawróceniu pogan; i sprawili wielką radość wszystkim braciom.
A gdy przybyli do Jerozolimy, przyjęci zostali od zboru i od Apostołów i starszych, i opowiedzieli, cokolwiek Bóg przez nich uczynił.
Ale powstali niektórzy z sekty Faryzeuszów, którzy uwierzyli, mówiąc: że trzeba ich obrzezać i przykazać im, żeby zachowywali zakon Mojżesza.
Zgromadzili się tedy Apostołowie i starsi, aby tę sprawę rozważyć.
A gdy się wszczął wielki spór o to, powstawszy Piotr, rzekł do nich: Mężowie bracia! wy wiecie, że od dawnych dni Bóg między nami zrobił wybór, aby przez usta moje poganie słuchali słowa Ewangielii i uwierzyli.
I Bóg, który zna serca, zaświadczył im, dawszy im Ducha Świętego, jak i nam;
I nie uczynił żadnej różnicy między nami a nimi, wiarą oczyściwszy serca ich.
Przetoż teraz, czemu kusicie Boga, wkładając na szyję uczniów jarzmo, którego ani ojcowie nasi, ani my nie mogliśmy znosić?
Ale wierzymy, że przez łaskę Pana Jezusa Chrystusa będziemy zbawieni, a w ten sam sposób i oni.
I milczało całe zgromadzenie, i słuchali Barnabasza i Pawła, którzy opowiadali, jak wielkie znaki i cuda czynił Bóg przez nich między poganami.
A gdy oni umilkli, odpowiedział Jakób, mówiąc: mężowie bracia, posłuchajcie mnie!
Szymon opowiedział, jak się naprzód Bogu upodobało wybrać z pomiędzy pogan lud dla imienia swego.
I z tem się zgadzają słowa Proroków, jak napisano:
Potem się wrócę, i odbuduję upadły przybytek Dawida, i zwaliska jego znowu zbuduję i wzniosę go,
Aby pozostali ludzie szukali Pana, i wszystkie narody, nad któremi wzywane jest imię moje, mówi Pan, który to wszystko czyni.
Znajome są Bogu od wieku wszystkie sprawy jego.
Przetoż mojem zdaniem jest, żeby nie trwożyć tych, którzy się z pogan do Boga nawracają;
Ale pisać do nich, aby się wstrzymywali od rzeczy splugawionych przez bałwany i od wszeteczeństwa i od tego, co zadławione, i od krwi.
Albowiem Mojżesz od dawnych wieków ma w każdem mieście takich, którzy go opowiadają, gdyż go w bóżnicach na każdy sabat czytają.
Wówczas postanowili Apostołowie i starsi z całym zborem, aby wybranych z pośród siebie mężów posłać do Antyjochii z Pawłem i z Barnabaszem, to jest Judę, którego zwano Barsabaszem, i Sylę, mężów przedniejszych między braćmi,
I napisać przez nich, co następuje: Apostołowie i starsi i bracia braciom z pogan w Antyjochii i w Syryi i w Cylicyi, pozdrowienie;
Ponieważ słyszeliśmy, że niektórzy, wyszedłszy od nas, zatrwożyli was naukami i niepokoją dusze wasze, bo mówią o potrzebie obrzezania i zachowywania zakonu, czegośmy im nie poruczyli,
My jednomyślnie postanowiliśmy wybranych mężów posłać do was, z ukochanymi naszymi Barnabaszem i Pawłem,
Z ludźmi, którzy wydali dusze swe dla imienia Pana naszego, Jezusa Chrystusa.
Przetoż posłaliśmy Judę i Sylę, którzy wam i ustnie toż samo powiedzą.
Albowiem podobało się Duchowi Świętemu i nam, abyśmy nie kładli na was żadnego więcej ciężaru, oprócz tych rzeczy potrzebnych:
Abyście się wstrzymywali od rzeczy bałwanom ofiarowanych, i od krwi, i od tego, co zadławione, i od wszeteczeństwa; tych rzeczy jeśli się wystrzegać będziecie, dobrze uczynicie. Miejcie się dobrze.
Oni tedy będąc wyprawieni, przyszli do Antyjochii, i zgromadziwszy naród, oddali list.
A przeczytawszy, radowali się z tego pocieszenia.
A Juda i Syla, sami będąc prorokami, w wielu mowach napominali braci i umacniali ich.
A przebywszy tam czas niejaki, wyprawieni zostali z pokojem od braci do Apostołów,
Lecz Syli podobało się tam zostać.
A Paweł i Barnabasz przebywali w Antyjochii, nauczając i opowiadając z wielu innymi słowo Pańskie.
A po kilku dniach rzekł Paweł do Barnabasza: wróćmy i odwiedźmy braci naszych po wszystkich miastach, w których opowiadaliśmy słowo Pańskie, jak się zachowują.
A Barnabasz radził, aby z sobą wzięli i Jana, zwanego Markiem.
Ale Paweł uważał za słuszne nie brać z sobą tego, który odstąpił od nich z Pamfilii i nie poszedł z nimi na oną pracę.
Powstało tedy między nimi powaśnienie, tak iż się rozłączyli, i Barnabasz, wziąwszy z sobą Marka, popłynął do Cypru.
Ale Paweł, obrawszy sobie Sylę, wyszedł, będąc poruczony łasce Bożej od braci.
I przechodził Syryję i Cylicyję, utwierdzając zbory.
I PRZYSZEDŁ do Derby i do Listry; i oto, był tam uczeń jeden, imieniem Tymoteusz, syn pewnej niewiasty Żydowskiej wierzącej, a ojca Greka.
O tym świadczyli bracia w Listrze i w Ikonijum.
Chciał tedy Paweł, aby ten z nim szedł, i wziąwszy obrzezał go dla Żydów, którzy byli w owych miejscach; bo wszyscy wiedzieli, że ojciec jego był Grekiem.
A gdy chodzili po miastach, dawali im do zachowywania ustawy, postanowione przez Apostołów i starszych w Jerozolimie.
Zbory tedy utwierdzały się w wierze, i rosły w liczbę na każdy dzień.
A gdy przeszli Frygiję i Galatską krainę, a Duch Święty im wzbronił opowiadać słowo Boże w Azyi,
Przyszli do Mizyi i zamierzali iść do Bitynii, ale Duch im nie dopuścił.
A minąwszy Mizyję, zeszli do Troady.
I ukazało się Pawłowi w nocy widzenie: mąż niejaki, Macedończyk, stał, prosząc go i mówiąc: przepraw się do Macedonii i pomóż nam.
A ujrzawszy to widzenie, zaraz chcieliśmy udać się do Macedonii, będąc pewni, że nas Pan powołał, abyśmy im opowiadali Ewangieliję.
Puściwszy się tedy z Troady, płynęliśmy wprost do Samotraki, a nazajutrz do Neapolu,
I stamtąd do Filippi, które jest pierwszem miastem w krainy Macedońskiej, osadą Rzymską; i zostaliśmy w tem mieście dni kilka.
A w dzień sabatu wyszliśmy przed miasto nad rzekę, gdzie się zwykle odbywały modlitwy, i usiadłszy, mówiliśmy do niewiast, które się zeszły.
A pewna bogobojna niewiasta, imieniem Lidyja, która szkarłat sprzedawała w mieście Tyjatyrze, słuchała; tej Pan otworzył serce, aby rozważała to, co Paweł mówił.
A gdy się ochrzciła ona i dom jej, prosiła, mówiąc: jeżeliście uznali, żem jest wierząca w Pana, wszedłszy do domu mego, mieszkajcie; i zmusiła nas.
A stało się, gdyśmy szli na miejsce modlitwy, że jakaś dziewczyna, mająca ducha wieszczego, spotkała nas, która wielki zysk panom swoim przynosiła, wróżąc.
Ta chodząc za Pawłem i za nami, wołała, mówiąc: ci ludzie sługami są Boga Najwyższego, którzy nam opowiadają drogę zbawienia.
A to czyniła przez wiele dni; ale Paweł, bolejąc nad tem i obróciwszy się rzekł duchowi: rozkazuję ci w imieniu Jezusa Chrystusa, abyś wyszedł od niej. I wyszedł onejże godziny.
A widząc panowie jej, iż zginęła nadzieja ich zysku, pojmawszy Pawła i Sylę, powlekli ich na rynek przed urząd;
I stawiwszy ich przed zwierzchników, rzekli: ci ludzie, którzy są Żydami, czynią zamięszanie w mieście naszem,
I opowiadają zwyczaje, których się nam nie godzi przyjmować ani zachowywać, bośmy Rzymianie.
I powstało pospólstwo przeciwko nim, i zwierzchnicy, zdarłszy z nich szaty, kazali ich siec rózgami.
I gdy im wiele razów zadali, wrzucili ich do więzienia, przykazawszy stróżowi więzienia, aby ich strzegł pilnie.
Ten, otrzymawszy taki rozkaz, osadził ich we wnętrzu więzienia, i nogi ich zamknął w kłodę.
A o północy Paweł i Syla modląc się, chwalili Boga pieśniami, tak że ich słyszeli więźniowie.
A powstało nagle wielkie trzęsienie ziemi, że się zatrzęsły posady więzienia, i zaraz się otworzyły wszystkie drzwi, i wszystkich więzy się rozwiązały.
A ocknąwszy się stróż więzienia i ujrzawszy otworzone drzwi więzienne, dobył miecza i chciał się zabić, mniemając, że więźniowie pouciekali.
Lecz Paweł zawołał głosem wielkim, mówiąc: nie czyń sobie nic złego; bośmy wszyscy tu.
A zażądawszy światła, wbiegł i drzący przypadł do nóg Pawła i Syli,
I wyprowadziwszy ich na zewnątrz, rzekł: Panowie! co mam czynić, abym był zbawiony?
A oni rzekli: wierz w Pana Jezusa Chrystusa, a będziesz zbawiony, ty i dom twój.
I opowiadali słowo Pańskie jemu i wszystkim, którzy byli w domu jego.
I wziąwszy ich onejże godziny w nocy, obmył rany ich i ochrzcił się zaraz, on i wszyscy domownicy jego.
I wprowadziwszy ich do domu swego, zastawił im stół, i weselił się ze wszystkim domem swoim, uwierzywszy w Boga.
A gdy dzień nastał, posłali zwierzchnicy pachołków, mówiąc: wypuść owych ludzi.
I oznajmił stróż więzienia te słowa Pawłowi: zwierzchnicy przysłali, abyście byli wypuszczeni; teraz tedy wyszedłszy, idźcie w pokoju.
Ale Paweł rzekł im: jawnie ochłostawszy nas, nie przekonanych, nas Rzymian, wrzucili do więzienia; a teraz potajemnie wypędzają? Nie tak; ale niech sami przyjdą i wyprowadzą nas.
Powiedzieli tedy zwierzchnikom pachołcy te słowa. I zlękli się, usłyszawszy, że są Rzymianami,
A przyszedłszy, przepraszali ich, i wyprowadziwszy, prosili, żeby wyszli z miasta.
A wyszedłszy z więzienia, wstąpili do Lidyi, i ujrzawszy braci, pocieszyli ich, i odeszli.
A PRZESZEDŁSZY Amfipol i Apoloniję, przyszli do Tessaloniki, gdzie była bóżnica Żydowska.
A Paweł według zwyczaju swego wszedł do nich, i przez trzy sabaty wykładał im z Pism,
Wywodząc i wykazując, że Chrystus musiał cierpieć i zmartwychwstać, i że tym Chrystusem jest Jezus, którego ja wam opowiadam.
I uwierzyli niektórzy z nich, i przyłączyli się do Pawła i do Syli, oraz wielkie mnóstwo pobożnych Greków, i niewiast przedniejszych niemało.
Ale Żydzi, którzy nie uwierzyli, zdjęci zazdrością, przybrawszy sobie ludzi złych z pospólstwa, zrobili zbiegowisko i wzniecili rozruch w mieście, i naszedłszy na dom Jazona, szukali ich, aby przed lud wyprowadzić.
A nie znalazłszy ich, ciągnęli Jazona i niektórych braci do przełożonych miasta, wołając: oto ci, którzy wszystek świat wzburzyli, tu też przyszli;
Tych przyjął Jazon; a ci wszyscy działają przeciwko postanowieniom cesarskim, powiadając, iż inny jest królem, Jezus.
I wzburzyli pospólstwo i przełożonych miasta, którzy to słyszeli.
A oni, otrzymawszy zapewnienie od Jazona i od innych, puścili ich.
A bracia zaraz w nocy wysłali i Pawła i Sylę do Berei; którzy tam przybywszy, poszli do bóżnicy Żydowskiej.
A ci byli zacniejszymi od tych, co w Tessalonice, gdyż przyjęli słowo Boże z wszelką ochotą, codziennie badając Pisma, czy tak się miało.
Przetoż wielu z nich uwierzyło, i Greckich niewiast zacnych i mężów niemało.
A gdy się dowiedzieli Żydzi z Tessaloniki, że i w Berei opowiadane było słowo Boże przez Pawła, przyszli tam, podburzając pospólstwo.
Ale bracia zaraz wtedy wysłali Pawła, aby szedł ku morzu; a Syla i Tymoteusz tam zostali.
A ci, którzy towarzyszyli Pawłowi, doprowadzili go aż do Aten, i wziąwszy polecenie do Syli i do Tymoteusza, żeby jak najrychlej przybyli do niego, odeszli.
A gdy ich Paweł w Atenach oczekiwał, oburzał się w nim duch jego, bo widział, że miasto oddane jest bałwochwalstwu.
I dla tego miewał rozmowy w bóżnicy z Żydami i z ludźmi pobożnymi, i na rynku codziennie z tymi, z którymi się spotykał.
A niektórzy z epikurejskich i stoickich filozofów spierali się z nim, i jedni mówili: co chce powiedzieć ten bajarz? a drudzy: zdaje się, że jest opowiadaczem obcych bogów; bo im o Jezusie i zmartwychwstaniu opowiadał.
I wziąwszy go, poprowadzili do Areopagu, mówiąc: czy możemy wiedzieć, co to za nowa nauka, którą ty opowiadasz?
Bo jakieś obce rzeczy przynosisz do uszu naszych; chcemy tedy wiedzieć, co to ma być?
A wszyscy Ateńczycy i mieszkający tam cudzoziemcy niczem tak chętnie się nie zajmowali, jak opowiadaniem albo słuchaniem nowin.
A Paweł, stanąwszy w pośrodku Areopagu, rzekł: Mężowie Ateńscy! z wszystkiego widzę, że się bardzo bogów boicie.
Albowiem przechodząc i przypatrując się waszym nabożeństwom, znalazłem też ołtarz, na którym napisane było: Nieznajomemu Bogu. Którego tedy nie znając czcicie, tego ja wam opowiadam.
Bóg, który uczynił świat i wszystko, co na nim, ten, będąc Panem nieba i ziemi, nie mieszka w świątyniach ręką uczynionych,
Ani mu się służy rękami ludzkiemi, jak gdyby czego potrzebował, ponieważ sam daje wszystkim życie i tchnienie i wszystko;
I uczynił z jednej krwi wszystkie narody ludzkie, aby mieszkały po całem obliczu ziemi, zakreśliwszy im czasy naprzód postanowione i granice ich zamieszkania,
Aby szukały Pana, czy go może nie namacają i nie znajdą, chociaż od każdego z nas nie jest daleko;
Albowiem w nim żyjemy i poruszamy się i jesteśmy, jak i niektórzy z waszych poetów powiedzieli: jego bowiem i rodu jesteśmy.
Będąc tedy rodu Bożego, nie powinniśmy rozumieć, żeby Bóstwo miało być podobnem do złota albo do srebra albo do kamienia, utworu sztuki i pomysłu ludzkiego.
Jeżeli tedy Bóg był pobłażliwym dla czasów niewiadomości, obecnie przykazuje wszystkim ludziom wszędzie, aby się upamiętali,
Dla tego że postanowił dzień, w którym będzie sądził świat w sprawiedliwości przez męża, którego na to przeznaczył, upewniając o tem wszystkich przez wskrzeszenie go z umarłych.
A usłyszawszy o zmartwychwstaniu, jedni się naśmiewali, a drudzy mówili: będziemy cię jeszcze raz o tem słuchali.
I tak Paweł wyszedł z pośród nich.
A niektórzy mężowie, przyłączywszy się do niego, uwierzyli, między którymi był też Dyjonizyjusz Areopagita, i niewiasta, imieniem Damarys, i inni z nimi.
POTEM Paweł wyszedłszy z Aten, przyszedł do Koryntu,
I znalazłszy pewnego Żyda, imieniem Akwilę, rodem z Pontu, świeżo przybyłego z Włoch, i Pryscyllę, żonę jego, dla tego że Klaudyjusz rozkazał był, aby wszyscy Żydzi wyszli z Rzymu, przyszedł do nich;
A że był tegoż rzemiosła, mieszkał u nich i robił; a rzemiosłem ich było robić namioty.
A rozprawiał w bożnicy w każdy sabat, i przekonywał Żydów i Greków.
A gdy przyszli z Macedonii Syla i Tymoteusz, party był w duchu Paweł, żeby dać świadectwo Żydom, że Jezus jest Chrystusem.
Gdy się zaś oni sprzeciwiali i bluźnili, otrząsnąwszy szaty, rzekł do nich: krew wasza na głowę waszą; czysty ja od tej chwili do pogan pójdę.
I odszedłszy stamtąd, wszedł do domu pewnego człowieka, imieniem Justa, bogobojnego, którego dom był obok bóżnicy.
A Kryspus, przełożony bóżnicy, uwierzył w Pana z całym domem swoim, i wielu z Koryntczyków, którzy słuchali, uwierzyli, i ochrzczeni zostali.
Ale Pan rzekł Pawłowi przez widzenie: nie bój się, ale mów, i nie milcz;
Bom ja jest z tobą, i nikt nie targnie się na ciebie, aby ci miał co złego uczynić; albowiem ja wiele ludu mam w tem mieście.
I mieszkał tam rok i sześć miesięcy, nauczając u nich słowa Bożego.
A gdy Galijon był wielkorządcą w Achai, powstali jednomyślnie Żydzi przeciwko Pawłowi, i przywiedli go do sądu, mówiąc:
Ten namawia ludzi, żeby służyli Bogu przeciwko zakonowi.
A gdy Paweł miał usta otworzyć, rzekł Galijon do Żydów: o Żydzi! gdyby się wam było jakie bezprawie stało, albo jaka krzywda, słuszniebym was słuchał;
Lecz jeśli jest spór o słowa i o imiona i o zakon wasz, sami tego patrzcie; albowiem ja tego sędzią być nie chcę.
I odegnał ich od sądowej stolicy.
A porwawszy wszyscy Grecy Sostena, przełożonego bóżnicy, bili go przed sądową stolicą, a Galijon na to wcale nie zważał.
A Paweł przemieszkawszy tam jeszcze niemało dni, pożegnawszy się z braćmi, odpłynął do Syryi, i z nim Pryscylla i Akwilas, ogoliwszy głowę w Kenchreach, bo był uczynił ślub.
I przybył do Efezu i tam ich zostawił, a sam wszedłszy do bóżnicy, rozprawiał z Żydami.
A gdy oni prosili, aby u nich przez dłuższy czas pozostał, nie przystał na to,
Ale pożegnał się z nimi i rzekł: koniecznie muszę święto nadchodzące obchodzić w Jerozolimie; lecz znów do was wrócę, jeśli taka wola Boża. I odpłynął z Efezu.
I przybywszy do Cezarei, wstąpił i pozdrowił zbór, i udał się do Antyjochii;
I przemieszkawszy tam przez pewien czas, wyszedł, obchodząc kolejno krainę Galatską i Frygiję, umacniając wszystkich uczniów.
A przyszedł do Efezu Żyd pewien, imieniem Apollos, rodem z Aleksandryi, mąż wymowny, mocny w Pismach.
Ten był nauczony drogi Pańskiej, i pałając w duchu, mówił i nauczał pilnie o Panu, wiedząc tylko o chrzcie Janowym.
I począł śmiało mówić w bóżnicy. A usłyszawszy go Akwilas i Pryscylla, przyjęli go do siebie, i dostateczniej mu wyłożyli drogę Bożą.
A gdy chciał iść do Achai, bracia pisali do uczniów, napominając, aby go przyjęli; i gdy tam przyszedł, wiele pomagał przez łaskę Bożą tym, którzy uwierzyli.
Albowiem silnie przekonywał Żydów, publicznie dowodząc z Pisma, że Jezus jest Chrystusem.
A STAŁO się, gdy Apollos był w Koryncie, iż Paweł, obszedłszy górne kraje, przyszedł do Efezu; i znalazłszy niektórych uczniów,
Rzekł do nich: czyliście wzięli Ducha Świętego uwierzywszy? A oni mu rzekli: aniśmy nawet słyszeli, że jest Duch Święty.
I rzekł do nich: w cóżeście tedy ochrzczeni? A oni rzekli: w chrzest Jana.
Paweł zaś rzekł: Jan chrzcił chrztem upamiętania, mówiąc ludowi, aby uwierzyli w tego, który miał przyjść po nim, to jest, w Chrystusa Jezusa.
A usłyszawszy to, dali się ochrzcić w imię Pana Jezusa.
I gdy Paweł włożył na nich ręce, zstąpił na nich Duch Święty, i mówili językami i prorokowali.
A było wszystkich mężów ze dwunastu.
A wszedłszy do bóżnicy, śmiało mówił przez trzy miesiące, nauczając i przekonywając o królestwie Bożem.
A gdy się niektórzy upierali i nie wierzyli, bluźniąc przeciwko drodze Pańskiej w obec ludu, odstąpił od nich, i odłączył uczniów, nauczając codziennie w szkole niejakiego Tyranna.
A to działo się przez dwa lata, tak iż wszyscy, którzy mieszkali w Azyi, słuchali słowa Pana Jezusa, i Żydzi i Grecy.
I nie małe cuda czynił Bóg przez ręce Pawła,
Tak że chustki albo przepaski od ciała jego kładli na chorych, i odstępowały od nich choroby, i duchy złe wychodziły z nich.
A niektórzy z tułających się Żydów, którzy się zajmowali zaklinaniem, ważyli się wzywać imienia Pana Jezusa nad tymi, co mieli ducha złego, mówiąc: zaklinamy was na Jezusa, którego Paweł opowiada.
A było niejakich siedmiu synów Scewy, Żyda, najwyższego kapłana, którzy to czynili.
A odpowiadając duch zły rzekł: Jezusa znam i kto Paweł wiem, ale wy co za jedni?
I rzuciwszy się na nich ów człowiek, w którym był zły duch, i przemógłszy ich, wywarł na nich swą siłę, tak że nadzy i poranieni wybiegli z domu owego.
I stało się to wiadomem wszystkim, i Żydom i Grekom, którzy mieszkali w Efezie; i przypadł strach na nich wszystkich, i było wielbione imię Pana Jezusa.
I wielu z tych, którzy uwierzyli, przychodziło, wyznając i oznajmując uczynki swoje.
A wielu z tych, którzy się czarnoksięstwem zajmowali, zniósłszy księgi, spalili je w obec wszystkich; a obliczywszy cenę ich, znaleźli, że były warte na srebro pięćdziesiąt tysięcy.
Tak potężnie rosło i wzmacniało się słowo Pańskie.
A gdy się to dokonało, postanowił Paweł w duchu, aby przeszedłszy Macedoniję i Achaję, pójść do Jerozolimy, mówiąc: potem, gdy tam będę, muszę i Rzym widzieć.
A posławszy do Macedonii dwóch z tych, którzy mu służyli, Tymoteusza i Erasta, sam do czasu pozostał w Azyi.
A w tym czasie stało się niemałe wzburzenie względem drogi Pańskiej.
Albowiem pewien złotnik, imieniem Demetryjusz, który wyrabiał ze srebra świątynie Dyjany i dostarczał robotnikom niemałego zarobku,
Zgromadziwszy ich i innych, którzy podobne roboty wykonywali, rzekł: mężowie! wiecie, że z tego rzemiosła mamy swój dobrobyt.
I widzicie i słyszycie, że nie tylko w Efezie, ale mało nie w całej Azyi ten Paweł namówił i odwrócił wiele ludu, mówiąc: że nie są bogami ci, co rękami zrobieni.
Tedy obawiać się nam potrzeba, żeby nie tylko rzemiosło nasze nie poszło w poniewierkę, ale, żeby i świątynia wielkiej bogini Dyjany za nic poczytaną nie była, i żeby nie był poniżony majestat tej, którą czci cała Azyja i świat cały.
A usłyszawszy to i będąc pełni gniewu, krzyknęli, mówiąc: wielka jest Dyjana Efezyjska!
I było pełno po całem mieście zamięszania, i wpadli jednomyślnie na plac, porwawszy Graj a i Arystarcha, Macedończyków, towarzyszów Pawła.
A gdy Paweł chciał wejść między lud, nie dopuścili mu uczniowie.
A niektórzy też ze starszyzny Azyjskiej, będąc mu przyjaciółmi, posłali do niego, prosząc, żeby się nie udawał na plac.
Tedy jedni tak, a drudzy inaczej krzyczeli; albowiem w owem zgromadzeniu było zamięszanie, i większa część nie wiedziała, po co się zebrali.
I wywlekli z tłumu Aleksandra, gdy go Żydzi naprzód pchali; Aleksander zaś, skinąwszy ręką, chciał się tłomaczyć przed ludem.
Ale gdy poznali, że był Żydem, powstał jeden głos od wszystkich, prawie przez dwie godziny krzyczących: wielka jest Dyjana Efezyjska!
Tedy pisarz, uśmierzywszy tłum, rzekł: mężowi Efezyjscy! i któż z ludzi nie wie, że miasto Efez opiekuje się świątynią wielkiej bogini Dyjany, i obrazem, z nieba spadłym?
A ponieważ się temu nikt sprzeciwić nie może, słuszna więc, żebyście się uspokoili i nic skwapliwie nie czynili.
Albowiem przywiedliście tych mężów, którzy nie są ani świętokradzcami, ani bluźniercami bogini waszej.
Jeśli więc Demetryjusz i rzemieślnicy, którzy z nim są; mają co przeciw komu, to odbywają się sądy i są wielkorządcy; niechże jedni drugich oskarżają.
Jeśli zaś wam o co innego idzie, rozstrzygnie się to w zgromadzeniu prawnem.
Albowiem trzeba się obawiać, abyśmy oskarżeni nie byli o rozruch dzisiejszy, gdyż niemasz żadnej przyczyny, którąbyśmy mogli usprawiedliwić nasze zbiegowisko.
I to powiedziawszy, rozpuścił zgromadzenie.
A GDY rozruch ustał, przywoławszy Paweł uczniów, i z nimi się pożegnawszy, wyszedł stamtąd, żeby się udać do Macedonii.
A przeszedłszy owe krainy i upomniawszy ich w wielu słowach, przyszedł do Grecyi.
I zabawił tam trzy miesiące; a że nań Żydzi zasadzkę uczynili, gdy miał płynąć do Syryi, postanowił powrócić przez Macedoniję.
A towarzyszył mu aż do Azyi Sopater Bereeńczyk, a z Tessalończyków Arystarch i Sekund i Gajusz Derbeńczyk i Tymoteusz, z Azyjanów zaś Tychik i Trofim.
Ci, poszedłszy naprzód, czekali na nas w Troadzie.
A my po dniach Przaśników odpłynęliśmy z Filippi, i dnia piątego przybyliśmy do nich do Troady, gdzieśmy przepędzili dni siedem.
A pierwszego dnia po sabacie, gdy się uczniowie zgromadzili na łamanie chleba, Paweł rozmawiał z nimi, mając oddalić się nazajutrz, i przeciągnął mowę aż do północy.
A było wiele lamp w sali, gdzie byli zgromadzeni.
A pewien młodzieniec, imieniem Eutych, siedząc na oknie, będąc ciężkim snem zdjęty, gdy Paweł tak długo mówił, snem zmorzony spadł na dół z trzeciego piętra, i podniesiony został nieżywy.
A Paweł, zszedłszy na dół, przypadł nań, i objąwszy go, rzekł: nie trwóżcie się, bo dusza jego jest w nim.
A wróciwszy na górę, łamał chleb i jadł, i rozmawiał z nimi długo, aż do świtu; potem odszedł.
I przyprowadzili owego chłopca żywego, i byli niemało pocieszeni.
A my, przyszedłszy wprzód do okrętu, puściliśmy się do Assus, aby stamtąd zabrać Pawła; albowiem tak był postanowił, zamierzając sam iść pieszo.
A gdy się z nami zszedł w Assus, zabrawszy go, przybyliśmy do Mityleny.
I stamtąd odpłynąwszy następnego dnia, przybyliśmy naprzeciw Chijos, a na drugi dzień przypłynęliśmy do Samosu, i zabawiwszy w Trogillijum, nazajutrz przybyliśmy do Miletu.
Albowiem Paweł postanowił był minąć Efez, aby mu nie przyszło tracić czasu w Azyi; spieszył się bowiem, aby, jeśli można, na dzień Świątek być w Jerozolimie.
A z Miletu posławszy do Efezu, przyzwał do siebie starszych zboru.
A gdy przyszli do niego, rzekł im: wy wiecie od pierwszego dnia, któregom przyszedł do Azyi, jak z wami cały ten czas byłem,
Służąc Panu z wszelką pokorą wśród wielu łez i pokus, które na mię przychodziły z zasadzek Żydowskich,
Jak się nie uchylałem od niczego, co pożyteczne, czegobym wam nie oznajmił i nie uczył was publicznie i po domach,
Dając świadectwo i Żydom i Grekom o nawróceniu się do Boga i o wierze w Pana naszego, Jezusa Chrystusa.
I oto teraz ja, będąc związany duchem, idę do Jerozolimy, nie wiedząc, co mię tam spotkać może;
Tylko, że Duch Święty po miastach świadczy, powiadając, że mnie więzienie i ucisk czekają.
Ale ja o nic nie dbam, i nie jest mi tak drogie życie moje, bylebym tylko z radością dokonał biegu swego i posługi, którą wziąłem od Pana Jezusa, żeby świadczyć o Ewangielii łaski Bożej.
A oto, teraz ja wiem, że już więcej nie będziecie oglądali oblicza mego wy wszyscy, wśród których przechodziłem, głosząc królestwo Boże.
Przetoż świadczę się przed wami dnia dzisiejszego, żem jest czysty od krwi wszystkich.
Albowiem nie uchylałem się, żebym wam nie miał oznajmić wszelkiego postanowienia Bożego.
Miejcież tedy pieczę o sobie samych, i o całej trzodzie, w której was Duch Święty postanowił biskupami, abyście paśli zbór Boga, własną jego krwią nabyty.
Bo ja wiem to, że po odejściu mojem wnijdą między was wilki drapieżne, które trzody oszczędzać nie będą.
I z pomiędzy was samych powstaną mężowie, mówiący rzeczy przewrotne, aby uczniów pociągnąć za sobą.
Przetoż czuwajcie, pomnąc, żem przez trzy lata w nocy i we dnie nie przestawał napominać ze łzami każdego z was.
A teraz, bracia, poruczam was Bogu i słowu łaski jego, który ma moc zbudować i dać wam dziedzictwo między wszystkimi poświęconymi.
Srebra, ani złota, ani szaty od nikogo nie pożądałem;
A sami wiecie, że potrzebom moim i tych, którzy są ze mną, służyły te ręce.
We wszystkiem okazałem wam, że tak pracując, słabych wspierać należy, i pamiętać na słowa Pana Jezusa, jak sam rzekł: Więcej błogosławioną rzeczą jest dawać niżeli brać.
I to powiedziawszy, padł na kolana swe, i modlił się z nimi wszystkimi.
I powstał płacz wielki pomiędzy wszystkimi, i rzucając się Pawłowi na szyję, całowali go,
Zasmuceni nadewszystko słowami, które wyrzekł, że już więcej oglądać nie będą oblicza jego. I odprowadzili go do okrętu.
A GDY się stało, żeśmy odjechali, rozstawszy się z nimi, jadąc prosto, przyjechaliśmy do Kosu, a nazajutrz do Rodosu, i stamtąd do Patary,
I znalazłszy okręt, który miał płynąć do Fenicyi, wsiadłszy nań, odpłynęliśmy.
A gdy się nam ukazał Cypr, my, zostawiwszy go po lewej stronie, płynęliśmy do Syryi, i przybyliśmy do Tyru; albowiem tam z okrętu towary składać miano.
I znalazłszy uczniów, pozostaliśmy tam przez dni siedem; a ci mówili Pawłowi przez Ducha, aby nie chodził do Jerozolimy.
A gdyśmy przemieszkali one dni, wyszedłszy poszliśmy, i towarzyszyli nam wszyscy z żonami i z dziećmi aż za miasto, i uklęknąwszy na wybrzeżu, modliliśmy się.
I pożegnawszy się jedni z drugimi, weszliśmy na okręt, a oni wrócili do domu.
A my, odbywszy żeglugę z Tyru, przypłynęliśmy do Ptolemaidy, i pozdrowiwszy braci, pozostaliśmy u nich przez dzień jeden.
A nazajutrz wyszedłszy, my, którzyśmy z Pawłem byli, przyszliśmy do Cezarei, i wszedłszy do domu Filipa Ewangielisty, jednego z owych siedmiu, zostaliśmy u niego.
A ten miał cztery córki, panny, które prorokowały.
A gdyśmy tam przez niemało dni pozostali, przyszedł z Judei prorok pewien, imieniem Agab.
Ten przyszedłszy do nas, i wziąwszy pas Pawła i związawszy sobie ręce i nogi, rzekł: to mówi Duch Święty: męża, którego jest pas ten, tak zwiążą w Jerozolimie Żydzi, i podadzą go w ręce pogan.
A gdyśmy to usłyszeli, prosiliśmy, i my i miejscowi, aby nie szedł do Jerozolimy.
Odpowiedział tedy Paweł: cóż czynicie, płacząc i trapiąc serce moje? albowiem ja gotów jestem nie tylko być związanym, ale i umrzeć w Jerozolimie dla imienia Pana Jezusa.
A gdy się nie dał nakłonić, daliśmy pokój, mówiąc: niech się dzieje wola Pańska.
A po tych dniach, przygotowawszy się do podróży, poszliśmy do Jerozolimy.
A szli z nami i niektórzy uczniowie z Cezarei, prowadząc z sobą niejakiego Mnazona z Cypru, dawnego ucznia, u któregośmy gospodą stanąć mieli.
A gdyśmy przybyli do Jerozolimy, mile nas bracia przyjęli.
A nazajutrz wszedł z nami Paweł do Jakóba, gdzie się byli wszyscy starsi zeszli.
I pozdrowiwszy ich, rozpowiedział im wszystko po szczególe, co Bóg uczynił między poganami przez służbę jego.
Co oni usłyszawszy, chwalili Pana i rzekli mu: widzisz, bracie, jak wiele jest tysięcy Żydów, którzy uwierzyli, i wszyscy są gorliwymi miłośnikami zakonu.
Ale o tobie powzięli wiadomość, że uczysz odstępstwa od Mojżesza wszystkich Żydów, którzy są między poganami, mówiąc, żeby nie obrzezywali dziatek i nie zachowywali zwyczajów.
Cóż tedy? Lud musi się zejść koniecznie; bo usłyszą, żeś przyszedł.
Przeto uczyń to, co ci powiemy: mamy tu czterech mężów, którzy ślub uczynili;
Tych wziąwszy, oczyść się z nimi i ponieś wydatki za nich, aby ostrzygli głowy; i poznają wszyscy, że to, co o tobie słyszeli, nic nie jest, ale że i ty sam chodzisz, przestrzegając zakonu.
A o tych, którzy uwierzyli z pogan, myśmy pisali, stanowiąc, aby nic tego nie zachowywali, tylko, aby się wystrzegali tego, co jest ofiarowane bałwanom, i krwi, i rzeczy zadławionych, i wszeteczeństwa.
Wtedy Paweł wziąwszy z sobą owych mężów, nazajutrz oczyściwszy się z nimi, wszedł do świątyni, zapowiadając wypełnienie dni oczyszczenia, aż za każdego z nich przyniesiona będzie ofiara.
A gdy się te siedem dni wypełnić miały, niektórzy Żydzi z Azyi, ujrzawszy go w świątyni, wzburzyli wszystek lud i rzucili się na niego,
Wołając: mężowie Izraelscy, pomóżcie! Oto jest człowiek, który przeciwko ludowi i zakonowi i miejscu temu wszystkich wszędzie naucza, nadto jeszcze i Greków wprowadził do świątyni, i splugawił to miejsce święte.
(Albowiem widzieli przedtem z nim w mieście Trofima z Efezu, o którym mniemali, że go Paweł wprowadził do świątyni. )
I wzburzyło się całe miasto, i zbiegł się lud; i pojmawszy Pawia, wywlekli go ze świątyni, i natychmiast zamknięto drzwi.
A gdy chcieli go zabić, dano znać dowódzcy roty, że się wzburzyła cała Jerozolima;
Który zaraz wziąwszy z sobą żołnierzy i setników, przybiegł do nich. A oni, ujrzawszy dowódzcę i żołnierzy, przestali bić Pawła.
Wtedy dowódzca przybliżywszy się, pojmał go i kazał związać dwoma łańcuchami i wypytywał się, kto on jest i co zrobił?
A jedni tak, drudzy inaczej między ludem wołali; a gdy się nic pewnego dla zgiełku dowiedzieć nie mógł, rozkazał prowadzić go do twierdzy.
A gdy był u schodów, musieli go nieść żołnierze z powodu natarczywości ludu;
Albowiem wiele ludu szło za nim, wołając: zgładź go!
A Paweł, gdy miał być wprowadzony do twierdzy, rzekł do dowódzcy: czy wolno mi mówić do ciebie? a on rzekł: ty po grecku umiesz?
Nie jesteś więc tym Egipcyjaninem, który przed temi dniami uczynił rozruch i wyprowadził na puszczę cztery tysiące skrytobójców?
A Paweł rzekł: jam jest Żyd z Tarsu, obywatel niepośledniego miasta w Cylicyi; przetoż proszę cię, pozwól mi mówić do ludu.
A gdy ten pozwolił, Paweł, stojąc na schodach, skinął ręką na lud. A gdy nastąpiło wielkie milczenie, przemówił do nich w języku hebrajskim, mówiąc:
MĘŻOWIE bracia i ojcowie! słuchajcie mojej przed wami obrony.
A gdy usłyszeli, że do nich przemawia w języku hebrajskim, jeszcze bardziej się uciszyli. I rzekł:
Jam jest Żyd, urodzony w Tarsie Cylicyjskim, lecz wychowany w tem mieście u nóg Gamalijela; wyćwiczony starannie w zakonie ojczystym, byłem gorliwym miłośnikiem Boga, jak wy wszyscy dziś jesteście,
Który tę drogę prześladowałem aż na śmierć, wiążąc i podając do więzień i mężów i niewiasty,
Jak mi tego i najwyższy kapłan jest świadkiem, i cała starszyzna; od których też listy wziąwszy do braci, udałem się do Damaszku, aby i tych, którzy tam byli, związawszy przyprowadzić do Jerozolimy na ukaranie.
I stało się, gdym był w drodze i przybliżał się do Damaszku o południu, że nagle olśniła mię światłość wielka z nieba.
I upadłem na ziemię, i usłyszałem głos mówiący do mnie: Saulu! Saulu! czemuż mie prześladujesz?
A jam odpowiedział: któż jesteś, Panie? I rzekł do mnie: Jam jest Jezus Nazareński, którego ty prześladujesz.
A ci, którzy byli ze mną, widzieli światłość i polękali się, ale głosu tego, który ze mną mówił, nie słyszeli.
I rzekłem: cóż mam czynić, Panie? A Pan rzekł do mnie: wstań! idź do Damaszku, a tam powiedzą ci o wszystkiem, co postanowiono, abyś ty uczynił.
A gdym zaniewidział od blasku światłości owej, przyszedłem do Damaszku, prowadzony za rękę przez tych, którzy ze mną byli.
A niejaki Ananijasz, mąż pobożny według zakonu, mający świadectwo od wszystkich Żydów tam mieszkających,
Przyszedłszy do mnie i przystąpiwszy, rzekł mi: Saulu bracie, przejrzyj! I jam tejże godziny wejrzał nań.
A on rzekł: Bóg ojców naszych obrał cię, abyś poznał wolę jego, i żebyś oglądał Sprawiedliwego, i słyszał głos z ust jego.
Albowiem będziesz mu u wszystkich ludzi świadkiem tego, coś widział i słyszał.
A teraz czegóż zwlekasz? wstań, i ochrzcij się, i obmyj grzechy swoje, wzywając imienia Pańskiego.
I stało się potem, gdy wróciłem do Jerozolimy, i modliłem się w świątyni, żem był w zachwyceniu.
I widziałem go mówiącego do mnie: spiesz się i wynijdź prędko z Jerozolimy, ponieważ świadectwa twego o mnie nie przyjmą.
A jam rzekł: Panie! oni sami wiedzą, żem ja podawał do więzienia, i był w bóżnicach tych, którzy wierzyli w ciebie;
I gdy wylewano krew Szczepana, świadka twojego, jam też przy tem stał, i pochwalałem zabicie jego, i strzegłem odzienia tych, którzy go zabijali.
I rzekł do mnie: idź, bo ja cię daleko do pogan poszlę.
A słuchali go aż do tego słowa, i podnieśli głos swój, mówiąc: zgładź z ziemi takiego; bo nie słuszna, aby miał żyć.
A gdy oni wrzeszczeli i zrzucali odzienie i proch ciskali w powietrze,
Rozkazał go dowódzca prowadzić do twierdzy, mówiąc, aby pod biczami badano go dla dowiedzenia się, z jakiej przyczyny tak nań wołano.
A gdy go rozciągnięto dla biczowania; rzekł Paweł do setnika, który tuż stał: czy wolno wam Rzymianina i to bez sądu biczować?
Co usłyszawszy setnik, przystąpiwszy do dowódzcy, powiedział mu, mówiąc: patrz, co zamierzasz uczynić; albowiem człowiek ten jest Rzymianinem.
A przystąpiwszy dowódzca, rzekł mu: powiedz mi, czyś ty Rzymianin? A on rzekł: tak jest.
I odpowiedział dowódzca: jam za wielką sumę to obywatelstwo otrzymał. A Paweł rzekł: a jam się w niem i urodził.
A wnet odstąpili od niego ci, którzy go mieli badać. I dowódzca się uląkł, dowiedziawszy się, że jest Rzymianinem, a on go kazał związać.
A tak nazajutrz, chcąc się z pewnością dowiedzieć, o co oskarżają go Żydzi, uwolnił go z więzów, i rozkazał się zejść przedniejszym kapłanom i całej ich Radzie, a wyprowadziwszy Pawła, stawił go przed nimi.
A PAWEŁ spojrzawszy na Radę, rzekł: Mężowie bracia! ja z całem dobrem sumieniem postępowałem przed Bogiem aż do dnia tego.
Ale Ananijasz, najwyższy kapłan, rozkazał tym, którzy przy nim stali, bić go po gębie.
Wtedy rzekł Paweł do niego: uderzy cię Bóg, ściano pobielana! i ty siedzisz, aby mię sądzić według zakonu, a rozkazujesz mię bić przeciwko zakonowi?
A ci, którzy tam stali, rzekli: najwyższemu kapłanowi Bożemu złorzeczysz?
I rzekł Paweł: nie wiedziałem, bracia! że to najwyższy kapłan; bo napisano: Książęciu ludu twego złorzeczyć nie będziesz.
A poznawszy Paweł, że jedna część jest Saduceuszów, a druga Faryzeuszów, zawołał w Radzie: Mężowie bracia! jam jest Faryzeusz, syn Faryzeusza; o nadzieję i o powstanie umarłych jestem sądzony.
A gdy to powiedział, wszczął się rozruch między Faryzeuszami i Saduceuszami, i rozdwoiło się zgromadzenie.
Albowiem Saduceusze mówią, że niemasz zmartwychwstania, ani Anioła, ani Ducha; a Faryzeusze wyznają jedno i drugie.
Wszczął się tedy krzyk wielki. I powstawszy uczeni w Piśmie ze strony Faryzeuszów, spierali się, mówiąc: nic złego nie znajdujemy w tym człowieku; i jeśli mu Duch albo Anioł co mówił, nie walczmy przeciwko Bogu.
A gdy się rozruch zwiększył, obawiając się dowódzca, aby Pawła między sobą nie rozszarpali, kazał wojsku zejść na dół, i wydrzeć go z pośrodka ich, i zaprowadzić do twierdzy.
A następnej nocy stanąwszy przy nim Pan, rzekł: Miej odwagę, Pawle! jakeś bowiem świadczył o mnie w Jerozolimie, tak masz świadczyć i w Rzymie.
A gdy dzień nastał, zszedłszy się niektórzy z Żydów, związali się klątwą, mówiąc, że ani jeść ani pić nie będą, póki Pawła nie zabiją.
A było ich więcej niż czterdziestu, którzy to sprzysiężenie uczynili.
Ci przyszedłszy do przedniejszych kapłanów i do starszych, rzekli: związaliśmy się klątwą, że niczego nie skosztujemy, póki nie zabijemy Pawła.
Przetoż wy teraz łącznie z Radą zawiadomijcie dowódzcę, aby go jutro przyprowadził do was, jakobyście chcieli dokładniej rozpoznać sprawę jego, a my, pierwej niż się przybliży, gotowi jesteśmy go zabić.
A gdy usłyszał siostrzeniec Pawła o tej zasadzce, przybył, i wszedłszy do twierdzy, oznajmił o tem Pawłowi.
A Paweł, przywoławszy jednego z setników, rzekł: zaprowadź tego młodzieńca do dowódzcy, bo mu coś ma oznajmić.
On tedy wziąwszy go, zaprowadził do dowódzcy i rzekł: Paweł więzień, przywoławszy mię, prosił, abym przyprowadził do ciebie tego młodzieńca, który ma ci coś powiedzieć.
A dowódzca, wziąwszy go za rękę, i ustąpiwszy na stronę, pytał go: cóż to masz mi oznajmić?
A on rzekł: postanowili Żydzi prosić cię, abyś jutro wyprowadził Pawła przed Radę, jakoby chcieli dokładniej się wywiedzieć o nim;
Ale ty nie słuchaj ich; bo się nań nasadziło więcej niż czterdziestu mężów, którzy się klątwą związali, iż ani jeść ani pić nie będą, póki go nie zabiją; i teraz są gotowi, czekając twojego przyrzeczenia.
Tedy dowódzca odprawił młodzieńca, nakazawszy mu, żeby nikomu nie powiadał, iż mu to oznajmił.
I zawoławszy dwóch z pomiędzy setników, rzekł: przygotujcie dwustu żołnierzy w drogę do Cezarei, i jezdnych siedemdziesięciu, i dwustu drabantów na trzecią godzinę w nocy;
Przygotować też kazał bydlęta, aby wsadziwszy Pawła na nie, zdrowo go zaprowadzić do Feliksa, starosty.
I napisał list tej treści:
Klaudyjusz Lizyjasz najzacniejszemu staroście Feliksowi, pozdrowienie.
Tego męża pojmanego przez Żydów, gdy już od nich miał być zabity, przypadłszy z rotą, wyrwałem, dowiedziawszy się, że jest Rzymianinem.
A chcąc dowiedzieć się przyczyny, dla której go skarżyli, wywiodłem go przed ich Radę;
I znalazłem, że go oskarżają w rzeczach tyczących się ich zakonu, lecz, że nie ma żadnej winy, dla której byłby godzien śmierci albo więzienia.
A gdy mi powiedziano o zasadzce, którą mieli uczynić Żydzi na tego męża, natychmiast posłałem go do ciebie, odpowiedziawszy zarazem oskarżycielom, aby przed tobą mówili to, co mają przeciw niemu. Bądź zdrów.
Żołnierze tedy, tak jak im było rozkazano, wziąwszy Pawła, prowadzili go nocą do Antypatrydy.
A nazajutrz, zostawiwszy jezdnych, aby z nim jechali, wrócili do twierdzy.
Tamci, przybywszy do Cezarei i oddawszy list staroście, stawili przed nim i Pawła.
A starosta przeczytawszy, spytał go, z jakiej jest krainy, a dowiedziawszy się, że z Cylicyi,
Rzekł: będę cię słuchał, gdy przybędą i oskarżyciele twoi. I rozkazał go strzedz w pałacu Heroda.
A PO pięciu dniach zjechał najwyższy kapłan Ananijasz ze starszymi i z Tertulem mówcą, którzy stanęli przed starostą przeciwko Pawłowi.
A gdy był przyzwany, zaczął go oskarżać Tertul, mówiąc:
Żeśmy wielkiego pokoju przez ciebie dostąpili, i że dobre urządzenia zaprowadzone zostały w tym narodzie z twojej przezorności, to zawsze i wszędzie, najzacniejszy Feliksie, z wszelką wdzięcznością uznajemy.
Lecz żeby cię zbyt długo nie zatrzymywać, proszę, abyś nas w dobroci swej w krótkości posłuchał.
Albowiem znaleźliśmy, że ten człowiek jest zarazą, i wznieca rozruch między wszystkimi Żydami po całym świecie, i jest przywódzcą sekty Nazareńczyków.
On się też ważył splugawić świątynię, i myśmy go też pochwycili i chcieli osądzić według naszego zakonu.
Lecz Lizyjasz dowódzca, przyszedłszy z wielką siłą, uprowadził go z rąk naszych,
Rozkazawszy oskarżycielom jego przyjść do ciebie; od niego ty sam badając, będziesz się mógł dowiedzieć wszystkiego, o co my go oskarżamy.
Na co się zgodzili i Żydzi, mówiąc, że tak się rzecz ma.
A Paweł odpowiedział, gdy nań starosta skinął, aby mówił: Wiedząc, że ty od wielu lat jesteś sędzią tego narodu, tem śmielej w obronie swej mówić będę.
Ty możesz się dowiedzieć, że niema więcej jak dwanaście dni od czasu, jakem przyszedł do Jerozolimy, aby się modlić;
I nie znaleźli mię ani w świątyni rozmawiającego albo buntującego lud, ani w bóżnicach, ani w mieście;
I nie mogą dowieść tego, o co mię teraz oskarżają.
To jednak wyznaję przed tobą, że według tej drogi, którą oni nazywają herezyją, służę ojczystemu Bogu, wierząc we wszystko, cokolwiek jest napisane w Zakonie i w Prorokach,
Mając nadzieje w Bogu, że będzie zmartwychwstanie i sprawiedliwych i niesprawiedliwych, którego i oni czekają.
I sam się o to pilnie staram, abym zawsze miał nieskażone sumienie przed Bogiem i przed ludźmi.
A po wielu latach przyszedłem, abym przyniósł narodowi swemu jałmużny i ofiary.
Śród tego niektórzy Żydzi z Azyi znaleźli mię w świątyni, oczyszczonego, a nie w tłumie lub w rozruchu,
Którzyby powinni byli stanąć przed tobą i skarżyć, jeżeli co mają przeciwko mnie.
Albo ci oto, niech sami powiedzą, czy znaleźli we mnie jaką nieprawość, gdym stał przed Radą.
Chyba dla tego jednego słowa, żem między nimi stojąc, zawołał: o powstanie umarłych ja dziś jestem sądzony przez was.
A usłyszawszy to Feliks, odłożył sprawę ich, dokładniej znając tę drogę, i rzekł: kiedy dowódzca Lizyjasz przybędzie, rozpoznam waszą sprawę.
I rozkazał setnikowi strzedz Pawła i dać mu ulgę, i nie wzbraniać nikomu z przyjaciół jego posługiwać mu albo go odwiedzać.
A po kilku dniach przyjechawszy Feliks z Druzyllą, żoną swoją, która była Żydówką, kazał zawołać Pawła, i słuchał go o wierze w Chrystusa.
A gdy on mówił o sprawiedliwości, i o powściągliwości, i o sądzie przyszłym, uląkł się Feliks i odpowiedział: na teraz odejdź, a gdy czas upatrzę, każę cię zawołać.
A przytem spodziewał się, że mu od Pawła dane będą pieniądze, aby go wypuścił; dlatego też tem częściej go wzywając do siebie, rozmawiał z nim.
A po upływie dwóch lat. miał po sobie Feliks następcą Porcyjusza Festusa, a chcąc sobie Feliks łaskę zjednać u Żydów, zostawił Pawła w więzieniu.
FESTUS tedy, przybywszy do kraju, po trzech dniach przyjechał do Jerozolimy z Cezarei.
A stawili się przed nim najwyższy kapłan i przedniejsi z Żydów przeciwko Pawłowi, i prosili go,
Żądając łaski przeciwko niemu, aby go kazał przyprowadzić do Jerozolimy; bo mieli zamiar uczynić zasadzkę, żeby go zabić w drodze.
Ale Festus odpowiedział, że Paweł zostaje pod strażą w Cezarei, i że on sam wkrótce tam pojedzie.
Którzy więc z was, mówi, mogą, niechże razem jadą; i jeśli jest jaka wina w tym mężu, niechże nań skarżą.
A przebywszy u nich więcej jak dziesięć dni, pojechał do Cezarei, i nazajutrz, zasiadłszy na sądzie, kazał Pawła przyprowadzić.
A gdy on przyszedł, obstąpili go Żydzi, którzy przyszli z Jerozolimy, zanosząc wiele i ciężkich skarg przeciwko Pawłowi, których dowieść nie zdołali,
Gdyż on się bronił, że ani przeciwko zakonowi Żydowskiemu, ani przeciwko świątyni, ani przeciwko cesarzowi nic nie zawinił.
Ale Festus, chcąc sobie zjednać łaskę u Żydów, odpowiadając Pawłowi rzekł: czy chcesz iść do Jerozolimy, i tam o to być sądzonym przede mną?
Ale Paweł rzekł: przed sądem cesarskim stoję, gdzie powinienem być sądzony; Żydów niczem nie ukrzywdziłem, jak to i ty wiesz dobrze.
Bo jeślim w czem przewinił i uczyniłem coś godnego śmierci, nie wzbraniam się umrzeć; ale jeśli niema nic z tego, o co mnie skarżą, nikt mię im wydać nie może; odwołuję się do cesarza.
Wtedy Festus, rozmówiwszy się z Radą, odpowiedział: odwołałeś się do cesarza, do cesarza pójdziesz.
A po upływie kilku dni król Agryppa i Bernice przyjechali do Cezarei, witać Festusa.
A gdy tam nie mało dni przemieszkali, Festus przełożył królowi sprawę Pawła, mówiąc: mąż pewien pozostawiony jest przez Feliksa w więzieniu,
Z powodu którego, gdym był w Jerozolimie, stawili się przede mną przedniejsi kapłani i starsi Żydowscy, żądając wyroku przeciw niemu;
Którym odpowiedziałem, że niema zwyczaju u Rzymian wydawać człowieka jakiego na stracenie pierwej, aż oskarżony będzie miał przed sobą oskarżycieli i dane mu będzie miejsce obrony z zarzutów.
Gdy się tedy tu zeszli, ja bez żadnej zwłoki, nazajutrz zasiadłszy na sądzie, kazałem przyprowadzić tego męża;
Przeciw któremu stanąwszy oskarżyciele, żadnej winy nie przytoczyli z tych, których ja się spodziewałem,
Lecz mieli przeciwko niemu spory jakieś, tyczące się ich własnej wiary oraz jakiegoś Jezusa zmarłego, o którym Paweł utrzymywał, że żyje.
Ja tedy będąc w niepewności co do tego sporu, rzekłem, czy chce udać się do Jerozolimy, i tam być o to sądzonym.
Lecz, że się Paweł odwołał, żeby go zatrzymano do cesarskiego rozpoznania, rozkazałem go strzedz, aż go odeszlę do cesarza.
Agryppa zaś rzekł do Festusa: chciałbym i ja słyszeć tego człowieka. A on rzecze: jutro go usłyszysz.
Nazajutrz tedy, gdy przyszedł Agryppa i Bernice z wielką okazałością, i weszli do sali sądowej z dowódzcami i mężami przedniejszymi miasta, na rozkaz Festusa przywiedziono Pawła.
I rzekł Festus: królu Agryppo i wszyscy mężowie obecni tu z nami! widzicie tego, o którego mię wszystek lud Żydowski prosił, i w Jerozolimie i tu, wołając, że dłużej on żyć niepowinien.
A ja zrozumiawszy, że nie uczynił nic śmierci godnego, gdy przytem i on sam odwołał się do cesarza, wydałem wyrok, aby był posłany.
Nie mogę jednak o nim nic pewnego napisać panu memu. Przeto przyprowadziłem go przed was, a najbardziej przed ciebie, królu Agryppo, ażebym po rozsądzeniu sprawy jego miał co pisać;
Bo wydaje mi się rzeczą nierozsądną posyłać więźnia, nie wskazawszy, o co go obwiniają.
AGRYPPA tedy rzekł do Pawła: pozwala ci się, abyś mówił za sobą. Wówczas Paweł, wyciągnąwszy rękę, tak się bronił:
Uważam siebie za szczęśliwego, królu Agryppo, że dziś mam się usprawiedliwiać przed tobą ze wszystkiego, o co mię obwiniają Żydzi,
Zwłaszcza, że ty znasz wszystkie i zwyczaje i spory Żydowskie; przeto cię proszę, żebyś mię cierpliwie posłuchał.
Co do życia mego od młodości, jakiem ono było od początku między narodem moim w Jerozolimie, wiedzą wszyscy Żydzi,
Znając mnie od dawna (gdyby zaświadczyć chcieli), że według najściślejszej sekty nabożeństwa naszego żyłem, jako Faryzeusz.
A teraz z powodu nadziei obietnicy, ojcom od Boga uczynionej, stoję przed sądem,
Której dwanaście pokoleń naszych, ustawicznie dniem i nocą służąc Bogu, spodziewa się dostąpić, o tę nadzieję oskarżają mię Żydzi, królu Agryppo!
Cóż? za rzecz niepodobną do wiary uważa się u was, że Bóg umarłych wzbudza?
Mnie się wprawdzie samemu zdawało, żem był powinien przeciwko imieniu Jezusa Nazareńskiego wiele przeciwnych rzeczy czynić,
Com też i czynił w Jerozolimie, i wielu świętych jam w więzieniach zamykał, wziąwszy władzę od przedniejszych kapłanów, i gdy miano ich zabijać, zgadzałem się na to.
I po wszystkich bóżnicach częstokroć dręcząc ich, zmuszałem do bluźnierstwa, i nader wściekle przeciwko nim postępując, ścigałem ich nawet aż do miast obcych.
I gdym wśród tego jechał do Damaszku z władzą i poleceniem od przedniejszych kapłanów,
Wśród dnia, w drodze będąc, ujrzałem, o królu, światłość z nieba, jaśniejszą nad jasność słoneczną, która oświeciła mnie i tych, którzy jechali ze mną.
A gdyśmy wszyscy upadli na ziemię, usłyszałem głos mówiący do mnie, a mówiący hebrajskim językiem: Saulu! Saulu! czemuż mię prześladujesz? trudno ci przeciw ościeniowi wierzgać.
A jam rzekł: któż jesteś, Panie? A on rzekł: Jam jest Jezus, którego ty prześladujesz.
Ale powstań, i stań na nogach swoich; albowiem dla tegom ci się ukazał, abym cię uczynił sługą i świadkiem tak tych rzeczy, któreś widział, jako i innych, w których ci się ukażę,
Wyrywając cię od tego ludu i od pogan, do których cię teraz posyłam,
Dla otworzenia oczu ich, aby się nawrócili z ciemności do światłości, i z mocy szatańskiej do Boga, aby wzięli odpuszczenie grzechów i dział między poświęconymi przez wiarę we mnie.
Stąd, królu Agryppo, nie byłem nieposłuszny temu niebieskiemu widzeniu.
Ale naprzód tym, którzy są w Damaszku i w Jerozolimie i w całej krainie Judzkiej, i poganom opowiadałem, aby się upamiętali i nawrócili się do Boga, czyniąc uczynki godne upamiętania.
Dla tych rzeczy Żydzi, w świątyni pojmawszy mię, usiłowali zabić.
Ale przy pomocy Bożej jeszcze aż do dnia tego stoję, świadcząc przed małym i wielkim, i nie mówiąc nic innego, jak tylko to, co powiedzieli Prorocy, że się stać ma, i Mojżesz,
Że Chrystus ma cierpieć, że pierwszy powstawszy z umarłych ma zwiastować światłość ludowi i poganom.
To gdy mówił ku obronie swej, rzecze Festus głosem wielkim: szalonyś, Pawle! wielka nauka przywodzi cię do szaleństwa.
Ale on rzekł: nie szalonym, najmożniejszy Festusie! ale słowa prawdy i rozumu mówię.
Wie bowiem o tych rzeczach król, przed którym i śmiało mówię, gdyż jestem pewny, że mu nic z tego nie jest tajne, ponieważ się to w kącie nie działo.
Wierzysz, królu Agryppo, Prorokom? Wiem, że wierzysz.
Agryppa zaś rzekł do Pawła: mało trzeba, a namówisz mnie, żebym został chrześcijaninem.
A Paweł rzekł: dałby Bóg, aby czy to przez mało, czy przez wiele, nie tylko ty, ale i wszyscy, którzy mię dziś słuchają, stali się takimi, jakim i ja jestem, z wyjątkiem tych więzów.
A gdy on to rzekł, powstał król i starosta i Bernice i ci, którzy siedzieli z nimi.
I ustąpiwszy na stronę rzekli jedni do drugich, mówiąc: nic godnego śmierci albo więzienia nie czyni ten człowiek.
Lecz Agryppa rzekł do Festusa: mógłby ten człowiek być uwolniony, gdyby się nie był odwołał do cesarza.
A GDY postanowiono, abyśmy odpłynęli do Włoch, oddano i Pawła i niektórych innych więźniów setnikowi roty cesarskiej, imieniem Julijuszowi.
A wsiadłszy na okręt Adramiteński, mając płynąć koło brzegów Azyi, puściliśmy się. a był z nami Arystarch, Macedończyk z Tessaloniki.
I drugiego dnia przypłynęliśmy do Sydonu. I Julijusz, ludzko się z Pawłem obchodząc, pozwolił mu iść do przyjaciół, by mieli o nim staranie.
I stamtąd puściwszy się. przepłynęliśmy koło Cypru, dla tego że wiatry były przeciwne.
I przepłynąwszy morze, które jest przy Cylicyi i Pamfilii, przybyliśmy do Miry, miasta w Licyi.
A tam setnik, znalazłszy okręt Aleksandryjski, który płynął do Włoch, wsadził nas nań.
A gdyśmy przez wiele dni zwolna płynęli, i z trudnością przybyli do Knidos, dla tego że nam wiatr nie dozwalał, przepłynęliśmy koło Krety mimo Salmony.
I gdyśmy ją z trudnością minęli, przybyliśmy do miejsca pewnego, zwanego Piękne Porty, w pobliżu którego było miasto Lazea.
A gdy nie mały czas upłynął, i żegluga była już niebezpieczną, dla tego że i post już przeminął, napomniał ich Paweł,
Mówiąc do nich: mężowie! widzę, iż ze stratą i z wielką szkodą nie tylko towarów i okrętu, ale i życia naszego będzie ta żegluga.
Ale setnik więcej ufał właścicielowi okrętu i sternikowi, niż temu, co Paweł powiadał.
A że port był niedogodny do przezimowania, większa ich część uradziła odpłynąć i stamtąd, czyby jakim sposobem nie mogli dostać się do Feniku, portu Kreteńskiego, leżącego w stronie południowo-zachodniej i północno-zachodniej, i tam przezimować.
A gdy powionął wiatr z południa, mniemając, że swego przedsięwzięcia dopięli, podniósłszy kotwicę, płynęli bliżej Krety.
Lecz nie długo potem uderzył na nich wicher gwałtowny, który zowią Euroklidon.
A gdy okręt był porwany i nie mógł się oprzeć wichrowi, puściwszy go, z wiatrem płynęliśmy,
A gdyśmy podpłynęli pod pewną wysepkę, którą zowią Klauda, ledwośmy zdołali czółno pochwycić,
Które wciągnąwszy, używali środków pomocy podpasując okręt, a bojąc się, żeby nie wpadli na mieliznę, spuścili żagle, i tak płynęli.
A że nami nawałności bardzo miotały, nazajutrz wyrzucili towary.
I trzeciego dnia własnemi rękami sprzęty okrętowe wyrzuciliśmy.
Lecz gdy się ani słońce, ani gwiazdy przez wiele dni nie ukazały, a nawałność niemała zagrażała, znikała w końcu wszelka nadzieja ocalenia naszego.
A gdyśmy długo nie jedli, wtedy Paweł stanął w pośród nich i rzekł: należało, o mężowie, usłuchawszy mię, nie odpływać od Krety i oszczędzić sobie tej straty i szkody.
I teraz upominam was, abyście byli dobrej myśli; bo nie zginie z was żaden, oprócz okrętu.
Albowiem stanął przy mnie tej nocy Anioł tego Boga, którego ja jestem, i któremu służę,
Mówiąc: nie bój się, Pawle! przed cesarzem stanąć musisz, i oto, darował ci Bóg wszystkich, którzy płyną z tobą.
Przetoż bądźcie dobrej myśli, mężowie; albowiem wierzę Bogu, że tak będzie, jak mi powiedziano.
A musimy być wyrzuceni na wyspę jaką.
A gdy przyszła noc czternasta, i myśmy się błąkali po morzu Adryjatyckiem, około północy zdawało się żeglarzom, że się do nich zbliża ląd jakiś.
I spuściwszy sznur z ołowiem, znaleźli sążni dwadzieścia; i maluczko popłynąwszy nieco dalej, znowu spuścili ołów, i znaleźli sążni piętnaście.
I bojąc się, aby czasem na miejsca ostre nie wpadli, zrzuciwszy cztery kotwice z tyłu okrętu, z upragnieniem oczekiwali, żeby się dzień zrobił.
A gdy żeglarze zamierzali z okrętu uciec, i spuścili czółno na morze, pod pozorem, że chcą z przodu okrętu zarzucić kotwice,
Rzekł Paweł setnikowi i żołnierzom: jeśli ci nie zostaną na okręcie, wy ocaleni być nie możecie.
Wtedy żołnierze odcięli liny od czółna, i dali mu spaść.
A nim rozedniało, upominał Paweł wszystkich, aby pokarm przyjęli, mówiąc: dzisiaj dzień czternasty, jak czekając zostajecie bez pokarmu, nic nie jedząc.
Dla tego proszę was, abyście pokarm przyjęli, albowiem to służy ku ocaleniu waszemu, bo żadnemu z was ani włos z głowy nie spadnie.
A to rzekłszy i wziąwszy chleb, podziękował Bogu w obec wszystkich, i rozłamawszy zaczął jeść.
A wszyscy, będąc lepszej myśli, i sami pokarm przyjmowali.
A było nas wszystkich w okręcie dusz dwieście siedemdziesiąt sześć.
Nasyciwszy się tedy pokarmem, ulżyli okrętowi, wyrzucając zboże do morza.
A gdy dzień nastał, nie poznali ziemi; zatokę jednak jakąś spostrzegli, mającą wybrzeże, do którego postanowili, jeżeli można, przybić z okrętem.
I odjąwszy kotwice, spuścili w morze; i zwolniwszy wiązania sterowe i podniósłszy żagiel pod wiatr, zmierzali do brzegu;
A wpadłszy na miejsce, które miało z obu stron morze, osiedli z okrętem; i przód okrętu uwiązłszy pozostał nieruchomy, a tył rozbijał się od gwałtowności bałwanów.
Żołnierze tedy uradzili, aby pozabijać więźniów, ażeby który wypłynąwszy nie uciekł.
Ale setnik, chcąc ocalić Pawła, powstrzymał ich od tego przedsięwzięcia, i rozkazał tym, którzy umieją pływać, pierwszym skoczyć i wyjść na brzeg,
A pozostałym, jednym na deskach, drugim na czemkolwiek z okrętu. I tak stało się, że wszyscy cało wyszli nad ląd.
I WYSZEDŁSZY cało, dowiedzieli się, że wyspa ta nazywa się Malta.
A krajowcy okazali nam niezwykłą ludzkość; albowiem przyjęli nas wszystkich, roznieciwszy ogień z powodu padającego deszczu i z powodu zimna.
A gdy Paweł zgarnął kupę chrustu i nałożył na ogień, wyszła gadzina dla gorąca, i przypięła się do ręki jego.
A gdy krajowcy ujrzeli gadzinę, wiszącą u ręki jego, mówili jedni do drugich: pewnie ten człowiek jest zabójcą, któremu, chociaż ocalał z morza, sprawiedliwość żyć nie pozwala.
A on, otrząsnąwszy gadzinę w ogień, nic złego nie ucierpiał.
A oni czekali, że on opuchnie albo nagle trupem padnie; lecz gdy na to długo czekali i widzieli, iż mu się nic złego nie stało, zmieniwszy zdanie, mówili, że jest bogiem.
A w okolicy tego miejsca miał posiadłość najprzedniejszy tej wyspy, imieniem Publijusz, który przyjąwszy nas, przez trzy dni gościnnie podejmował.
I stało się, że ojciec Publijusza, mając gorączkę i biegunkę, leżał; do tego Paweł wszedłszy, modlił się, i włożywszy nań ręce, uzdrowił go.
Gdy się więc to stało, drudzy też, którzy byli złożeni chorobami na tej wyspie, przychodzili, i byli uzdrawiani.
Ci tedy wielką cześć nam okazywali, a gdyśmy odpłynąć mieli, nakładli, czego było potrzeba.
A po trzech miesiącach puściliśmy się na okręcie Aleksandryjskim z godłem Dyjoskurów, który przezimował na tej wyspie.
I przypłynąwszy do Syrakus, pozostaliśmy tam trzy dni.
A stamtąd odpłynąwszy, przybyliśmy do Regijum, i po upływie jednego dnia, gdy powstał wiatr południowy, nazajutrz przybyliśmy do Puteoli.
A tam znalazłszy braci, byliśmy uproszeni pozostać u nich dni siedem; i tak szliśmy do Rzymu.
I stamtąd bracia, usłyszawszy o nas, wyszli na spotkanie nasze aż do Appii Forum i do Trestaberny, których gdy Paweł ujrzał, podziękowawszy Bogu, nabrał odwagi.
A gdyśmy przyszli do Rzymu, setnik oddał więźniów naczelnikowi wojska; ale Pawłowi dozwolono mieszkać osobno z żołnierzem, który go strzegł.
I stało się po trzech dniach, że zwołał Paweł przedniejszych z pomiędzy Żydów; a gdy się zeszli, rzekł do nich: mężowie bracia! ja nic nie uczyniłem przeciwko ludowi i zwyczajom ojczystym, a jednak jako więzień z Jerozolimy zostałem wydany w ręce Rzymian,
Którzy wybadawszy mię, chcieli mię wypuścić, dla tego że we mnie żadnej winy godnej śmierci nie było.
Lecz gdy się temu sprzeciwiali Żydzi, musiałem odwołać się do cesarza; nie żebym miał naród swój w czem oskarżać.
Dla tej tedy przyczyny zwołałem was, ażebym się z wami widział i pomówił; albowiem dla nadziei ludu Izraelskiego łańcuchem tym jestem opasany.
Lecz oni rzekli do niego: my ani listów nie otrzymaliśmy o tobie z ziemi Judzkiej, ani też żaden z braci przyszedłszy nie oznajmił, lub powiedział co złego o tobie.
A pragniemy od ciebie usłyszeć, co myślisz; albowiem o tej sekcie wiadomo nam, że wszędzie przeciwko niej mówią.
A wyznaczywszy mu dzień, przyszło ich do niego do gospody niemało, którym wykładał on, dając świadectwo o królestwie Bożem i przekonywając ich, co się tyczy Jezusa, z Zakonu Mojżeszowego i z Proroków, od poranku aż do wieczora.
I niektórzy dali się przekonać tem, co mówił, a niektórzy nie uwierzyli.
A gdy się nie zgadzali między sobą, rozeszli się, kiedy Paweł rzekł jedno słowo: dobrze Duch Święty powiedział przez Izajasza proroka do ojców naszych,
Mówiąc: Idź do tego ludu, i powiedz: Słuchem słuchać będziecie, a nie zrozumiecie, i patrząc patrzeć będziecie, a nie ujrzycie;
Albowiem zatyło serce ludu tego, a uszyma ciężko słyszeli i oczy swe zamrużyli, żeby czasem oczyma nie widzieli, i uszyma nie słyszeli, i sercem nie zrozumieli, i nie nawrócili się, a ja, żebym ich nie uzdrowił.
Niechże wam tedy wiadomo będzie, że poganom posłane zostało zbawienie Boże; oni też i słuchać będą.
I gdy on to powiedział, odeszli Żydzi, wielki spór wiodąc między sobą.
I mieszkał Paweł przez całe dwa lata w najętej gospodzie swojej, i przyjmował wszystkich, którzy przychodzili do niego,
Głosząc o królestwie Bożem i nauczając o Panu Jezusie Chrystusie, z całą śmiałością bez przeszkody.
PAWEŁ, sługa Jezusa Chrystusa, powołany na Apostola, wyznaczony do opowiadania Ewangielii Boga
(Którą przedtem przyobiecał przez proroków w Pismach Świętych)
O Synu swoim, (który się narodził z nasienia Dawidowego według ciała,
A okazał się możnie Synem Bożym, według Ducha poświęcania, przez zmartwychwstanie) o Jezusie Chrystusie, Panu naszym.
(Przez którego wzięliśmy łaskę i Apostolstwo, ażeby przywieść do posłuszeństwa wierze wszystkie narody, dla imienia jego,
Między któremi jesteście i wy, powołani od Jezusa Chrystusa)
Wszystkim będącym w Rzymie, umiłowanym Bożym, powołanym świętym, łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i od Pana Jezusa Chrystusa.
Naprzód tedy dziękuję Bogu mojemu przez Jezusa Chrystusa za was wszystkich, iż wiara wasza słynie po całym świecie.
Świadkiem bowiem jest mi Bóg, któremu służę w duchu moim w Ewangielii Syna jego, że nieustannie o was wspominam,
Zawsze w modlitwach swoich prosząc, aby mi się kiedykolwiek zdarzyła sposobność za wolą Bożą przyjść do was.
Albowiem pragnę was widzieć, abym wam mógł udzielić jakiego daru duchowego ku utwierdzeniu waszemu,
To jest, abym się wśród was razem ucieszył przez wspólną wiarę, i waszą i moją.
A nie chcę, bracia, abyście wiedzieć nie mieli, iż często zamyślałem przyjść do was, (lecz miałem przeszkody aż dotąd) żebym miał jaki pożytek między wami, tak jak między innemi narodami.
I Grekom i nie Grekom, i mądrym i niemądrym jestem dłużnikiem.
A tak, ile w mojej mocy, gotów jestem i wam, którzyście w Rzymie, Ewangieliję opowiadać.
Albowiem nie wstydzę się Ewangielii Chrystusowej; jest bowiem ona mocą Bożą ku zbawieniu każdemu wierzącemu, Żydowi naprzód, potem i Grekowi.
Bo sprawiedliwość Boża w niej bywa objawiona z wiary w wiarę, jak napisano: A sprawiedliwy z wiary żyć będzie.
Bo gniew Boży objawia się z nieba przeciwko wszelkiej bezbożności i niesprawiedliwości ludzi, którzy wstrzymują prawdę przez niesprawiedliwość,
Dla tego że, co może być wiadome o Bogu, jest w nich jawne, gdyż im Bóg objawił;
Bo niewidzialna jego istota, od stworzenia świata w dziełach jego poznawana, jest widzialną, to jest, wieczna jego moc i Bóstwo, na to, aby oni byli bez wymówki.
Przeto, iż poznawszy Boga, nie oddawali mu chwały jako Bogu, ani mu dziękowali, owszem znikczemnieli w myślach swoich, i zaćmiło się bezrozumne serce ich;
Mieniąc się mądrymi, zgłupieli;
I zmienili chwałę nieskazitelnego Boga w podobieństwo obrazu skazitelnego człowieka i ptaków i czworonożnych zwierząt i płazów;
Przeto też wydał ich Bóg w pożądliwościach ich serc ku nieczystości, aby plugawili ciała swoje między sobą,
Jako tych, którzy przemienili prawdę Bożą w kłamstwo, i oddawali cześć stworzeniu, i służyli raczej stworzeniu niż Stwórcy, który jest błogosławiony na wieki. Amen.
Dla tego poddał ich Bóg namiętnościom sromotnym; bo i niewiasty ich zamieniły używanie przyrodzone na przeciwne przyrodzeniu.
Podobnież i mężczyźni, porzuciwszy przyrodzone używanie niewiasty, zapalili się w swej pożądliwości jedni ku drugim, mężczyzna z mężczyzną sromotę popełniając, i należną zapłatę błędu swego na sobie ponosząc.
A jak oni nie uważali za potrzebne mieć poznanie Boga, tak też poddał ich Bóg umysłowi opacznemu, aby czynili, co nie przystoi;
Pełni będąc wszelkiej niesprawiedliwości, wszeteczeństwa, przewrotności, chciwości, złości, pełni zazdrości, morderstwa, zwady, podstępu, sprośnych obyczajów;
Zausznicy, potwarcy, Boga nienawidzący, zuchwalcy, pyszni, chełpliwi, wynalazcy złego, rodzicom nieposłuszni,
Bezrozumni, wiarołomni, wyrzuci z miłości, nieprzejednani i niemiłosierni,
Którzy znając prawo Boże, że czyniący to godni są śmierci, nie tylko samo to czynią, ale i pochwalają tych, którzy to czynią.
PRZETOŻ nie możesz być usprawiedliwiony, o człowiecze, którykolwiek osądzasz; bo w czem drugiego osądzasz, siebie samego osądzasz, ponieważ to samo czynisz ty, który osądzasz.
A wiemy, że sąd Boży jest według prawdy na tych, którzy czynią takie rzeczy.
Czy mniemasz, o człowiecze, który osądzasz tych, co czynią takie rzeczy, a sam je czynisz, że ty ujdziesz sądu Bożego?
Czy bogactwem dobrotliwości i cierpliwości i nieskwapliwości Bożej pogardzasz, nie wiedząc, że cię dobrotliwość Boża do upamiętania prowadzi?
Ale według zatwardziałości swojej i serca nienawróconego gromadzisz na siebie samego gniew na dzień gniewu i objawienia sprawiedliwego sądu Boga,
Który odda każdemu według uczynków jego,
Tym, którzy przez wytrwanie w dobrym uczynku szukają i chwały i czci i nieskazitelności, — żywot wieczny;
Swarliwym zaś i prawdzie nieposłusznym, lecz posłusznym niesprawiedliwości, — zapalczywość i gniew;
Utrapienie i ucisk na duszę każdego człowieka, który złe popełnia, Żyda naprzód, potem i Greka;
A chwałę i cześć i pokój wszelkiemu czyniącemu dobre, Żydowi naprzód, potem i Grekowi.
Albowiem Bóg nie ma względu na osobę.
Bo którzykolwiek bez zakonu zgrzeszyli, bez zakonu też poginą; a którzykolwiek w zakonie zgrzeszyli, według zakonu sądzeni będą
(Gdyż nie słuchacze zakonu sprawiedliwymi są u Boga, ale czyniący zakon usprawiedliwieni będą.
Kiedy bowiem poganie, nie mający zakonu, z przyrodzenia czynią, co jest w zakonie, oni, zakonu nie mając, sami sobie są zakonem,
Ponieważ dowodzą, że dzieło zakonu napisane jest w sercach ich, gdyż świadczy o tem ich sumienie i myśli wzajemnie się oskarżające lub też usprawiedliwiające).
W dzień, gdy sądzić będzie Bóg skryte rzeczy ludzkie, według Ewangielii mojej, przez Jezusa Chrystusa.
Oto, ty nazywasz siebie Żydem, i polegasz na zakonie, i chlubisz się Bogiem,
I znasz wolę jego, i rozeznajesz co dobre, będąc nauczony z zakonu,
I masz się za wodza ślepych, za światłość dla tych, którzy są w ciemności,
Za mistrza bezrozumnych, za nauczyciela dziatek, mając wzór wiedzy i prawdy w zakonie.
Ty więc, który uczysz drugiego, siebie samego nie uczysz? Który głosisz, żeby nie kradziono, kradniesz?
Który mówisz, żeby nie cudzołożono, cudzołożysz? który się brzydzisz bałwanami, świętokradztwo popełniasz?
Który się chlubisz zakonem, przestąpieniem zakonu Boga lżysz?
Albowiem imieniu Bożemu z waszej przyczyny bluźnią poganie, jak napisano.
Obrzezanie bowiem pożyteczne jest, jeżeli wykonywasz zakon; jeżeli zaś przestępujesz zakon, obrzezanie twoje stało się nieobrzezaniem.
Jeżeli tedy nieobrzezanie przestrzega praw zakonu, czyliż nieobrzezanie jego nie będzie poczytane za obrzezanie?
I ten, który jest z przyrodzenia nieobrzezany, a wykonywa zakon, osądzi ciebie, który z literą i obrzezaniem jesteś przestępcą zakonu.
Albowiem nie ten jest Żydem, który jest nim zewnętrznie, ani to jest obrzezaniem, które jest na ciele;
Ale ten jest Żydem, który nim jest wewnętrznie, i to jest obrzezaniem, które jest obrzezaniem w duchu, nie w literze, którego chwała nie jest z ludzi, ale z Boga.
JAKIE tedy pierwszeństwo ma Żyd? albo jaki pożytek z obrzezania?
Wielki pod każdym względem. Przedewszystkiem, że im powierzone były słowa Boże.
Bo cóż, jeżeli niektórzy nie uwierzyli? czyliż niedowiarstwo ich zniszczy wierność Bożą?
Bynajmniej; owszem Bóg jest wierny, a każdy człowiek kłamcą, jak napisano: Abyś był usprawiedliwiony w mowach swoich, i abyś zwyciężył, gdy będziesz sądzony.
Jeśli tedy niesprawiedliwość nasza wykazuje sprawiedliwość Bożą, cóż powiemy? czy Bóg jest niesprawiedliwy, gdy gniew wywiera? (po ludzku mówię. )
Bynajmniej; bo jakżeby Bóg sądził świat?
Jeśli bowiem wierność Boża przez moje kłamstwo zwiększoną została ku chwale jego, czemuż jeszcze i ja sądzony jestem jako grzesznik?
Albo, czemu nie mamy czynić złych rzeczy, żeby przyszły dobre, jak nas spotwarzają, i jak powiadają niektórzy, że my mówimy? Potępienie takich jest sprawiedliwe.
Cóż tedy? mamyż pierwszeństwo? wcale nie; bośmy przedtem dowiedli, że i Żydzi i Grecy, wszyscy są pod grzechem,
Jak napisano: Niemasz sprawiedliwego, ani jednego;
Niema ktoby pojmował, niema ktoby szukał Boga;
Wszyscy zboczyli, wszyscy razem stali się nieużytecznymi, niema ktoby czynił dobre, niemasz ani jednego;
Grobem otwartym jest gardło ich, językami swemi zdradzają; jad żmij pod wargami ich;
Których usta pełne przekleństwa i gorzkości;
Nogi ich prędkie do przelewu krwi;
Zniszczenie i nędza na drogach ich,
A drogi pokoju niepoznali;
Niema bojaźni Bożej przed oczami ich.
A wiemy, iż cokolwiek zakon mówi, mówi tym, którzy są pod zakonem, aby wszelkie usta były zatkane, i aby wszystek świat był winien przed Bogiem,
Dla tego że z uczynków zakonu nie będzie usprawiedliwione żadne ciało przed obliczem jego, gdyż przez zakon jest poznanie grzechu.
Lecz teraz niezależnie od zakonu sprawiedliwość Boża objawioną została, o której świadczą Zakon i Prorocy;
Sprawiedliwość Boża, mówię, przez wiarę w Jezusa Chrystusa, ku wszystkim i na wszystkich wierzących, albowiem niemasz różnicy;
Bo wszyscy zgrzeszyli, i nie dostaje im chwały Bożej.
I bywają usprawiedliwieni darmo z łaski jego przez odkupienie w Chrystusie Jezusie,
Którego Bóg wystawił jako ofiarę przebłagania, we krwi jego przez wiarę, dla okazania sprawiedliwości swojej przez odpuszczenie grzechów przedtem popełnionych w cierpliwości Bożej,
Dla okazania sprawiedliwości swojej w teraźniejszym czasie, na to, aby był i sprawiedliwym i usprawiedliwiającym tego, który jest z wiary w Jezusa.
Gdzież tedy jest chluba? wyłączona jest. Przez jakiż zakon? uczynków? nie, ale przez zakon wiary.
Przetoż uznajemy, że człowiek bywa usprawiedliwiony wiarą niezależnie od uczynków zakonu.
Alboż Bóg jest tylko Bogiem Żydów? czy nie pogan także? tak jest, i pogan.
Bo jeden jest Bóg, który usprawiedliwi obrzezanie z wiary i nieobrzezanie przez wiarę.
Czy tedy zakon niszczymy przez wiarę? bynajmniej! i owszem zakon utwierdzamy.
CÓŻ tedy znalazł według ciała, rzeczemy, Abraham, ojciec nasz?
Bo jeśli Abraham z uczynków jest usprawiedliwiony, ma się czem chlubić, ale nie przed Bogiem.
Cóż bowiem mówi Pismo? Uwierzył Abraham Bogu, i poczytane mu to zostało za sprawiedliwość.
A temu, który wykonywa uczynki, zapłata nie bywa przyznawana podług łaski, ale podług powinności;
Temu zaś, który nie wykonywa uczynków, lecz wierzy w tego, który usprawiedliwia bezbożnego, poczytywaną bywa wiara jego za sprawiedliwość.
Jak i Dawid błogosławionym nazywa człowieka, któremu Bóg poczyta sprawiedliwość niezależnie od uczynków, mówiąc:
Błogosławieni, którym odpuszczone są nieprawości, i których grzechy są zakryte;
Błogosławiony mąż, któremu Pan grzechu nie poczyta.
Czy tedy to błogosławieństwo dla obrzezania tylko, czy i dla nieobrzezania? Mówimy bowiem, że wiara Abrahamowi poczytaną została za sprawiedliwość.
Jakże mu tedy została poczytaną? przed obrzezaniem, czy po obrzezaniu? nie po obrzezaniu, ale przed obrzezaniem.
I przyjął znak obrzezania, jako pieczęć sprawiedliwości tej wiary, którą miał w nieobrzezaniu, aby był ojcem wszystkich wierzących w nieobrzezaniu, żeby i tym poczytana była sprawiedliwość,
I ojcem obrzezania nie tylko dla tych, którzy są z obrzezania, ale i dla tych, którzy chodzą śladami wiary ojca naszego Abrahama, którą miał w nieobrzezaniu.
Albowiem nie przez zakon stała się obietnica Abrahamowi albo nasieniu jego, że ma być dziedzicem świata, ale przez sprawiedliwość wiary.
Bo jeśli ci, którzy są z zakonu, dziedzicami są, tedy wiara stała się próżną i obietnica wniwecz się obróciła;
Gdyż zakon sprawia gniew; albowiem gdzie zakonu niema, tam i przestąpienia niema.
Przeto z wiary, aby było z łaski, żeby pewna była obietnica wszystkim potomkom, nie tylko tym, którzy są z zakonu, ale i tym, którzy są z wiary Abrahama, ojca wszystkich nas,
(Jak napisano: Ojcem wielu narodów postanowiłem cię) przed Bogiem, któremu uwierzył, który ożywia umarłych, i który powołuje nieistniejące, jako istniejące.
Abraham przeciw nadziei w nadzieję uwierzył, że się stanie ojcem wielu narodów według tego, co powiedziano: Tak będzie nasienie twoje;
I nie osłabł w wierze, i nie zważał na ciało swoje już obumarłe, mając około stu lat, ani na obumarły żywot Sary.
O obietnicy też Bożej nie wątpił przez niedowiarstwo; ale wzmocnił się wiarą i dał chwałę Bogu,
I będąc zupełnie pewnym, że cokolwiek on obiecał, mocen jest i uczynić:
I dla tego poczytano mu to za sprawiedliwość.
Nie napisano zaś dla niego jedynie, że mu to poczytano,
Ale i dla nas, którym ma być poczytane, jeżeli wierzymy w tego, który wzbudził z martwych Jezusa, Pana naszego:
Który wydany został z powodu grzechów naszych, a wstał z martwych dla usprawiedliwienia naszego.
BĘDĄC tedy usprawiedliwieni z wiary, pokój mamy z Bogiem przez Pana naszego Jezusa Chrystusa,
Przez któregośmy też przystęp otrzymali wiarą ku łasce tej, w której stoimy, i chlubimy się nadzieją chwały Bożej.
A nie tylko to, ale się też chlubimy z ucisków, wiedząc, że ucisk stwarza cierpliwość,
A cierpliwość doświadczenie, a doświadczenie nadzieję,
A nadzieja nie zawstydza, bo miłość Boża rozlana jest w sercach naszych przez Ducha Świętego, który nam jest dany.
Albowiem Chrystus, gdyśmy jeszcze byli słabi, czasu właściwego umarł za bezbożnych.
Gdyż ledwieby kto umarł za sprawiedliwego; za dobrego możeby się kto umrzeć odważył.
Lecz dowodzi Bóg miłości swojej ku nam, że kiedyśmy jeszcze byli grzesznymi, Chrystus za nas umarł.
Tem bardziej więc, będąc teraz usprawiedliwieni krwią jego, będziemy zachowani przezeń od gniewu.
Bo jeżeli, będąc nieprzyjaciółmi, zostaliśmy pojednani z Bogiem przez śmierć Syna jego tem bardziej, będąc pojednani, zachowani będziemy przez życie jego.
A nie tylko to, ale się też chlubimy Bogiem przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez któregośmy teraz pojednanie otrzymali.
Przetoż jak przez jednego człowieka grzech wszedł na świat, i przez grzech śmierć, i tak na wszystkich ludzi śmierć przyszła, ponieważ wszyscy zgrzeszyli.
Albowiem aż do zakonu grzech był na świecie; ale grzech nie bywa poczytany, gdy zakonu niema.
Lecz śmierć panowała od Adama aż do Mojżesza i nad tymi, którzy nie zgrzeszyli na podobieństwo przestępstwa Adama, będącego obrazem tego, który miał przyjść.
Ale nie tak się ma z łaską, jak z upadkiem; albowiem jeśli przez upadek jednego wielu pomarło, daleko więcej łaska Boża i dar przez łaskę jednego człowieka, Jezusa Chrystusa, na wielu obficie spłynęły.
I dar nie jest taki, jak to, co przyszło przez jednego, który zgrzeszył. Albowiem sąd jest z jednego upadku ku potępieniu, ale dar łaski z wielu upadków ku usprawiedliwieniu.
Albowiem jeśli upadkiem jednego śmierć zapanowała przez jednego, daleko więcej ci, którzy obfitość łaski i dar sprawiedliwości przyjmują, w życiu panować będą przez jednego, Jezusa Chrystusa.
A zatem, jak przez upadek jednego na wszystkich ludzi przyszło potępienie, tak też przez sprawiedliwość jednego na wszystkich ludzi przyszło usprawiedliwienie życia.
Bo jak przez nieposłuszeństwo jednego człowieka wielu stało się grzesznymi, tak przez posłuszeństwo jednego wielu stanie się usprawiedliwionymi.
A zakon przytem nastąpił, aby się grzech rozmnożył; gdzie zaś grzech się rozmnożył, łaska bardziej obfitowała;
Żeby jak grzech panował w śmierci, tak i łaska panowała przez sprawiedliwość ku życiu wiecznemu przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego.
CÓŻ tedy rzeczemy? Zostaniemyż w grzechu, aby łaska obfitszą była?
Bynajmniej! albowiem my, którzyśmy umarli grzechowi, jakże jeszcze w nim żyć będziemy?
Czyliż nie wiecie, że my wszyscy, którzyśmy ochrzczeni w Chrystusa Jezusa, w śmierć jego ochrzczeni jesteśmy?
Pogrzebieniśmy tedy z nim przez chrzest w śmierć, abyśmy, jak Chrystus wzbudzony został z martwych przez chwałę Ojca, tak i my w nowości życia chodzili.
Bo jeśli jesteśmy z nim wszczepieni w podobieństwo śmierci jego, tedy też i w podobieństwo zmartwychwstania wszczepieni z nim będziemy,
Wiedząc to, że stary nasz człowiek razem z nim ukrzyżowany został, aby ciało grzechu było zniszczone, żebyśmy już więcej nie służyli grzechowi;
Bo kto umarł, uwolniony jest od grzechu.
Jeśliśmy tedy z Chrystusem umarli, wierzymy, że też z nim razem żyć będziemy,
Wiedząc, że Chrystus, powstawszy z martwych, więcej nie umiera; śmierć więcej nad nim nie panuje.
Bo że umarł, grzechowi raz umarł; że zaś żyje, żyje Bogu.
Tak też i wy uważajcie siebie za umarłych grzechowi, a za żyjących Bogu w Chrystusie Jezusie, Panu naszym.
Niechże tedy nie panuje grzech w śmiertelnem ciele waszem, abyście mu posłuszni być mieli w pożądliwościach jego;
I nie oddawajcie członków swoich za oręż niesprawiedliwości grzechowi, ale oddawajcie siebie samych Bogu, jako z umarłych żywi, i członki swoje za oręż sprawiedliwości Bogu.
Albowiem grzech nad wami panować nie będzie; boście nie pod zakonem, ale pod łaską.
Cóż tedy? będziemyż grzeszyli, żeśmy nie pod zakonem, ale pod łaską? bynajmniej!
Czyliż nie wiecie, że komu się oddajecie jako sługi w posłuszeństwo, jesteście sługami tego, komuście posłuszni, czy to grzechu ku śmierci, czy to posłuszeństwa ku sprawiedliwości?
Ale chwała niech będzie Bogu, że wy, którzyście byli sługami grzechu, usłuchaliście z serca zasad tej nauki, którejście się poddali.
A będąc uwolnieni od grzechu, staliście się sługami sprawiedliwości.
Po ludzku mówię, z powodu słabości ciała waszego. Albowiem jakeście oddawali członki swoje w służbę nieczystości i nieprawości ku czynieniu nieprawości, tak teraz oddawajcie członki swoje w służbę sprawiedliwości ku poświęceniu.
Bo kiedyście byli sługami grzechu, byliście wolni od sprawiedliwości.
Jakiż więc wówczas pożytek mieliście z tych rzeczy? taki, którego się teraz wstydzicie; bo koniec ich — śmierć.
Lecz teraz, będąc wyzwoleni od grzechu, stawszy się sługami Boga, macie pożytek swój ku poświęceniu, a koniec — żywot wieczny.
Albowiem zapłatą za grzech jest śmierć, ale darem łaski Bożej jest żywot wieczny w Chrystusie Jezusie, Panu naszym.
CZYŻ nie wiecie, bracia, (bo mówię do tych, którzy zakon znają) iż zakon panuje nad człowiekiem, dopóki ten żyje?
Albowiem zamężna niewiasta, dopóki mąż żyje, związana jest z nim zakonem; jeśli zaś mąż umrze, uwolniona jest od zakonu mężowego.
A zatem, dopóki mąż żyje, będzie zwana cudzołożnicą, jeśliby żoną innego męża została; ale jeśli mąż umrze, wolna jest od zakonu, i nie jest cudzołożnicą, gdy innego męża żoną zostanie.
A tak, bracia moi, i wy jesteście umarli zakonowi przez ciało Chrystusowe, żebyście należeli do innego, do tego, który wzbudzony jest z martwych, abyśmy owoc przynosili Bogu.
Albowiem gdyśmy byli w ciele, namiętności grzechów, wzniecane przez zakon, okazywały swą moc w członkach waszych, aby owoc przynosiły śmierci.
Lecz teraz staliśmy się wolni od zakonu, umarłszy temu, w którym byliśmy zatrzymani, abyśmy służyli w nowości ducha, a nie w starości litery.
Cóż tedy rzeczemy? Czy zakon jest grzechem? bynajmniej. Lecz nie inaczej poznałem grzech, jak przez zakon; albowiem i o pożądliwości nie wiedziałbym, gdyby zakon nie rzekł: Nie pożądaj.
Lecz grzech, wziąwszy przyczynę przez przykazanie, sprawił we mnie wszelką pożądliwość; albowiem bez zakonu grzech jest martwy.
Ja zaś żyłem niegdyś bez zakonu; lecz gdy przyszło przykazanie, grzech ożył,
A jam umarł; i okazało się, że to przykazanie, które miało być ku żywotowi, było mi ku śmierci.
Grzech bowiem, wziąwszy przyczynę przez przykazanie, zwiódł mię, i przez nie zabił mię.
Tak więc zakon jest święty, i przykazanie święte i sprawiedliwe i dobre.
Czy tedy to, co dobre, stało mi się śmiercią? bynajmniej; lecz grzech, aby się okazał grzechem, sprawił mi śmierć przez dobre, żeby się grzech stał nader grzesznym przez przykazanie.
Bo wiemy, iż zakon jest duchowy, alem ja cielesny, zaprzedany grzechowi.
Albowiem tego, co czynię, nie rozumiem; bo nie to czynię, co chcę, ale czego nienawidzę, to czynię.
A jeśli to czynię, czego nie chcę, zgadzam się na to, że zakon jest dobry.
Już tedy teraz nie ja to czynię, lecz grzech, który mieszka we mnie;
Gdyż wiem, że nie mieszka we mnie (to jest w ciele mojem) dobre; albowiem chęć leży we mnie, ale wykonania tego, co dobre, nie znajduję.
Bo nie czynię dobrego, które chcę; ale złe, którego nie chcę, to czynię.
A jeśli ja czynię to, czego nie chcę, już nie ja to czynię, ale grzech, który mieszka we mnie.
Znajduję tedy zakon w sobie, że gdy chcę dobre czynić, złe leży we mnie.
Albowiem mam upodobanie w zakonie Bożym, co do człowieka wewnętrznego;
Lecz widzę inny zakon w członkach swoich, walczący przeciw zakonowi umysłu mego, i który mię poddaje pod zakon grzechu, będący w członkach moich.
Nędznyż ja człowiek! któż mię wybawi z tego ciała śmierci?
Dziękuję Bogu przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego. Przetoż tedy ja sam umysłem służę zakonowi Bożemu, lecz ciałem zakonowi grzechu.
PRZETOŻ teraz żadnego potępienia niema dla tych, którzy w Chrystusie Jezusie nie według ciała chodzą, ale według ducha.
Albowiem zakon ducha życia w Chrystusie Jezusie uwolnił mię od zakonu grzechu i śmierci.
Bo co niemożebne było zakonowi, w czem on był słaby przez ciało, Bóg, posławszy Syna swego w podobieństwie grzesznego ciała i z powoda grzechu, potępił grzech w ciele,
Aby usprawiedliwienie zakonu wypełniło się w nas, którzy nie według ciała chodzimy, ale według ducha.
Albowiem, którzy są według ciała, o tem myślą, co jest cielesnego; ale którzy są według ducha, myślą o tem, co jest duchowego.
Gdyż zamysł ciała to śmierć; ale zamysł ducha to życie i pokój,
Dla tego że zamysł ciała jest nieprzyjaźnią przeciw Bogu, gdyż się zakonowi Bożemu nie poddaje, bo i nie może.
Którzy bowiem są w ciele, Bogu podobać się nie mogą.
Lecz wy nie jesteście w ciele, ale w duchu, gdyż Duch Boży mieszka w was; a jeśli kto Ducha Chrystusowego nie ma, ten nie jest jego.
Ale jeśli Chrystus w was jest, tedy ciało jest martwe dla grzechu, a duch jest żywy dla sprawiedliwości.
A jeśli Duch tego, który Jezusa wzbudził z martwych, mieszka w was, to ten, który wzbudził Chrystusa z martwych, ożywi i śmiertelne ciała wasze przez Ducha swego, mieszkającego w was.
A tak, bracia, nie jesteśmy dłużnikami ciała, abyśmy według ciała żyli.
Albowiem jeślibyście według ciała żyli, umrzecie; ale jeślibyście duchem sprawy ciała umartwili, żyć będziecie.
Bo którzykolwiek przez Ducha Bożego prowadzeni bywają, ci są synami Bożymi.
Boście nie wzięli ducha niewoli znowu ku bojaźni, aleście wzięli ducha synostwa, przez którego wołamy: Abba, Ojcze!
Sam Duch poświadcza duchowi naszemu, żeśmy dziećmi Bożemi.
A jeśli dziećmi, tedy i dziedzicami, dziedzicami Bożymi, a współdziedzicami Chrystusa, jeżeli tylko z nim cierpimy, abyśmy też z nim i uwielbieni byli.
Albowiem mniemam, że utrapienia teraźniejszego czasu nic nie znaczą w porównaniu z tą chwalą, która się ma objawić w nas.
Bo stworzenie z tęsknotą oczekuje objawienia synów Bożych.
Gdyż stworzenie marności jest poddane, nie dobrowolnie, ale z woli tego, który je poddał, w nadziei,
Że i samo stworzenie będzie uwolnione z niewoli skażenia na wolność chwały dziatek Bożych.
Bo wiemy, iż wszystko stworzenie wespół wzdycha, i wespół boleje aż dotąd.
A nie tylko ono, ale i my, którzy mamy pierwiastek Ducha, i my sami w sobie wzdychamy, oczekując synostwa, odkupienia ciała naszego.
Albowiem nadzieją zbawieni jesteśmy. A nadzieja widzialna nie jest nadzieją; bo kto co widzi, jakże się ma tego spodziewać?
Ale jeśli spodziewamy się tego, czego nie widzimy, to oczekujemy z cierpliwością.
Tak też i Duch dopomaga nam w niemocy naszej. Albowiem nie wiemy, o cobyśmy się modlić mieli jak należy; ale sam Duch przyczynia się za nami westchnieniami niewysłowionemi.
A który bada serca, wie, jaki jest zamysł ducha, ponieważ według Boga przyczynia się za świętymi.
A wiemy, iż tym, którzy miłują Boga, wszystko dopomaga ku dobremu, tym, którzy według postanowienia Bożego są powołani.
Albowiem, których on przedtem poznał, tych też przeznaczył, aby byli podobni obrazowi Syna jego, żeby on był pierworodnym między wielu braćmi.
A których przeznaczył, tych i powołał; a których powołał, tych i usprawiedliwił; a których usprawiedliwił, tych i uwielbił.
Cóż tedy rzeczemy na to? jeśli Bóg za nami, któż przeciwko nam?
On, który własnego Syna nie oszczędził, ale go za nas wszystkich wydał, jakżeby z nim nie dał nam wszystkiego?
Któż będzie oskarżał wybranych Bożych? Bóg jest, który usprawiedliwia.
Któż potępia? Chrystus jest, który umarł, owszem i zmartwychwstał, który i na prawicy Boga jest, który i przyczynia się za nami.
Któż nas odłączy od miłości Chrystusowej? czy utrapienie? czy ucisk? czy prześladowanie? czy głód? czy nagość? czy niebezpieczeństwo? czy miecz?
(Jak napisano: Za ciebie cały dzień zabijani bywamy; poczytani jesteśmy jako owce na rzeź. )
Ale w tem wszystkiem przezwyciężamy przez tego, który nas umiłował.
Albowiem jestem tego pewien, że ani śmierć, ani życie, ani Aniołowie, ani władze, ani moce, ani teraźniejszość, ani przyszłość,
Ani wysokość, ani głębokość, ani żadne inne stworzenie nie będzie mogło odłączyć nas od miłości Bożej, która jest w Chrystusie Jezusie, Panu naszym.
PRAWDĘ mówię w Chrystusie, nie kłamię, jak mi poświadcza sumienie moje przez Ducha Świętego,
Że mam wielki smutek i nieustanną boleść w sercu swojem.
Albowiem sam życzyłem być odłączonym od Chrystusa za braci moich, pokrewnych mi według ciała,
Którzy są Izraelitami, których jest synostwo, i chwała, i przymierza, i zakonodawstwo, i służba Boża, i obietnice,
Których i ojcowie, i z których pochodzi Chrystus według ciała, który jest nad wszystkimi, Bóg błogosławiony na wieki. Amen.
Lecz nie tak, żeby miało upaść słowo Boże; albowiem nie wszyscy, którzy są z Izraela, są Izraelem;
Ani, że są nasieniem Abrahamowem, wszyscy są dziećmi; ale: W Izaaku będzie tobie nazwane nasienie.
To jest, nie dzieci ciała są dziećmi Bożemi; ale dzieci obietnicy poczytane są za nasienie.
Albowiem obietnicy słowo jest to: O tym czasie przyjdę, i Sara będzie miała syna.
A nie tylko to, ale i Rebeka, gdy z jednego brzemienną została, z Izaaka, ojca naszego;
Albowiem kiedy się oni jeszcze nie narodzili, i nic ani dobrego ani złego nie uczynili, aby się ostało postanowienie Boże według wybrania, nie z uczynków, ale z tego, który powołuje,
Rzeczono jej: Większy będzie służył mniejszemu.
Jak napisano: Jakóba umiłowałem, alem Ezawa miał w nienawiści.
Cóż tedy rzeczemy? jestże niesprawiedliwość u Boga? bynajmniej;
Albowiem do Mojżesza mówi: Zmiłuję się, nad kim się zmiłuję; a zlituję się, nad kim się zlituję.
A przetoż nie zależy od tego, który chce, ani od tego, który biegnie, ale od zmiłowania Bożego.
Albowiem mówi Pismo do Faraona: Na to cię wzbudziłem, abym okazał moc swoją na tobie, i aby opowiadane było imię moje po całej ziemi.
A tak, nad kim chce, okazuje zmiłowanie, a kogo chce, czyni zatwardziałym.
Ale mi rzeczesz: Za cóż jeszcze obwinia? bo któż się sprzeciwi woli jego?
Zaiste, o człowiecze! któżeś jest, że się spierasz z Bogiem? Czyż utwór rzecze do twórcy: czemuś mię tak uczynił?
Albo czy nie ma mocy garncarz nad gliną, żeby z tejże bryły uczynił jedno naczynie ku uczciwości, a drugie ku zelżywości?
A cóż, jeżeli Bóg, chcąc okazać gniew i objawić moc swoją, znosił w wielkiej cierpliwości naczynia gniewu na zatracenie zgotowane,
I aby objawić bogactwo chwały swojej nad naczyniami miłosierdzia, które zgotował ku chwale?
Jako takie i nas powołał, nie tylko z Żydów, ale i z pogan.
Jak też u Ozeasza mówi: Nie mój lud, nazwę ludem moim, i nieumiłowaną — umiłowaną.
I stanie się, że na tem miejscu, gdzie im powiedziano: Nie jesteście wy ludem moim, tam nazwani będą synami Boga żywego.
A Izajasz woła nad Izraelem: Choćby liczba synów Izraelskich była jako piasek morski, ostatki ocalone będą.
Albowiem sprawę skończy i skróci w sprawiedliwości: sprawę zaiste skróconą uczyni Pan na ziemi.
I jak przedtem powiedział Izajasz: Gdyby nam Pan Zastępów nie był zostawił nasienia, stalibyśmy się jako Sodoma, i Gomorze bylibyśmy podobni.
Cóż tedy rzeczemy ? Że poganie, którzy nie szukali sprawiedliwości, dostąpili sprawiedliwości, sprawiedliwości, która jest z wiary,
Izrael zaś, który szukał zakonu sprawiedliwości, nie doszedł do zakonu sprawiedliwości.
Dla czego? Że nie z wiary, ale jakby z uczynków zakonu; albowiem potknęli się o kamień obrażenia,
Jak napisano: Oto kładę w Syonie kamień obrażenia i opokę zgorszenia, a nikt, który weń wierzy, nie będzie pohańbiony.
BRACIA! życzenie serca mego i modlitwa do Boga za Izraela jest ku zbawieniu.
Albowiem daję im świadectwo, że mają gorliwość ku Bogu, ale nie według umiejętności.
Bo nie znając sprawiedliwości Bożej, i usiłując własną sprawiedliwość wystawić, nie poddali się sprawiedliwości Bożej.
Albowiem końcem zakonu jest Chrystus ku sprawiedliwości każdemu wierzącemu.
Mojżesz bowiem pisze o sprawiedliwości, która jest z zakonu: Człowiek, któryby je wykonał, żyć będzie w nich.
A sprawiedliwość, która jest z wiary, tak mówi: Nie mów w sercu swojem: kto wstąpi do nieba? to jest, aby Chrystusa na dół sprowadzić;
Albo: kto zstąpi do przepaści? to jest, aby Chrystusa z umarłych wyprowadzić.
A cóż mówi (Pismo)? Blizko ciebie jest słowo, w ustach twoich i w sercu twojem. Jest to słowo wiary, które opowiadamy.
Bo jeśli usty swemi wyznasz Jezusa Panem, i uwierzysz w sercu swojem, że go Bóg z martwych wzbudził, zbawiony będziesz.
Albowiem sercem wierzy się ku sprawiedliwości, a usty wyznaje się ku zbawieniu.
Bo Pismo mówi: Wszelki, kto weń wierzy, nie będzie pohańbiony.
Gdyż niema różnicy między Żydem i Grekiem; bo tenże Pan wszystkich, bogaty dla wszystkich, którzy go wzywają.
Każdy bowiem, kto wzywa imienia Pańskiego, zbawiony będzie.
Jakże tedy wzywać będą tego, w którego nie uwierzyli? jakże uwierzą w tego, o którym nie słyszeli? jakże usłyszą bez opowiadającego?
Jakże opowiadać będą, jeżeli nie będą posłani? Jak napisano: O jak piękne są nogi zwiastujących pokój, zwiastujących dobre rzeczy.
Ale nie wszyscy posłuszni byli Ewangielii; albowiem Izajasz mówi: Panie! któż uwierzył temu, co słyszał od nas?
Wiara tedy jest ze słuchania, a słuchanie przez Słowo Boże.
Ale mówię: Czyliż nie słyszeli? i owszem na całą ziemię wyszedł głos ich i do krańców świata słowa ich.
Ale mówię: Czyliż nie wiedział Izrael? Pierwszy Mojżesz mówi: Ja was do zawiści pobudzę przez naród, który nie jest narodem, przez naród nierozumny rozdrażnię was.
A Izajasz śmiało mówi: Jestem znaleziony przez tych, którzy mię nie szukali, i objawiony tym, którzy się o mnie nie pytali.
O Izraelu zaś mówi: Cały dzień wyciągałem ręce swoje do ludu upornego i sprzeciwiającego się.
MÓWIĘ tedy: czyliż Bóg odrzucił lud swój? bynajmniej; albowiem i jam jest Izraelitą, z nasienia Abrahama, z pokolenia Benjamina.
Nie odrzucił Bóg ludu swego, naprzód przejrzanego. Lub czyż nie wiecie, co mówi Pismo o Elijaszu? jak staje przed Bogiem przeciwko Izraelowi, mówiąc:
Panie! proroków twoich pomordowali, i ołtarze twoje zburzyli, i zostałem ja sam, i szukają duszy mojej.
Ale cóż powiada mu Boska odpowiedź? Zostawiłem sobie siedem tysięcy mężów, którzy nie skłonili kolana przed Baalem.
Tak tedy i teraźniejszego czasu ostatki podług wybrania łaski pozostały.
A jeżeli z łaski, to już nie z uczynków, inaczej łaska już nie staje się łaską; jeśli zaś z uczynków, to już nie jest łaska, inaczej uczynek już nie jest uczynkiem.
Cóż tedy? czego Izrael szuka, tego nie dostąpił; ale wybrani dostąpili, a inni zatwardzeni zostali
(Jak napisano: Dał im Bóg ducha ospałości, oczy, aby nie widzieli, i uszy, aby nie słyszeli) aż do dzisiejszego dnia.
A Dawid mówi: Niechaj im będzie stół ich sidłem i ułowieniem i zgorszeniem i zapłatą;
Niech zaćmione będą oczy ich, aby nie widzieli, a grzbiet ich zawsze nachylony.
Mówię tedy: czyliż się potknęli, aby upaść? bynajmniej; ale przez ich upadek stało się zbawienie poganom, aby ich do zawiści przywieść.
Jeżeli zaś upadek ich jest bogactwem świata, a umniejszenie ich bogactwem pogan, o ileż więcej ich pełność?
Albowiem mówię wam poganom: o ile jestem Apostołem pogan, posługiwanie moje z chwałą wykonywam,
Abym do zawiści pobudził tych, którzy są ciałem mojem, i zbawił niektórych z nich.
Albowiem jeżeli odrzucenie ich jest pojednaniem świata, czemże będzie przyjęcie ich? jeżeli nie życiem z umarłych?
A jeżeli pierwiastki święte, to i zaczynienie; i jeśli korzeń święty, to i gałęzie.
A jeżeli niektóre z gałęzi odłamane zostały, a ty, będąc dzikiem drzewem oliwnem, zostałeś wszczepiony w ich miejsce, i stałeś się uczestnikiem korzenia i tłuszczu drzewa oliwnego,
Nie chlub się przeciw gałęziom; bo jeżeli się chlubisz, to wiedz, że nie ty nosisz korzeń, ale korzeń ciebie.
Ale rzeczesz: odłamane zostały gałęzie, abym ja był wszczepiony.
Dobrze; z powodu niedowiarstwa odłamane zostały, ale ty wiarą stoisz; nie bądźże pyszny, ale się bój.
Albowiem jeśli Bóg przyrodzonym gałęziom nie przepuścił, to mógłby i tobie nie przepuścić.
Zważ tedy dobrotliwość i srogość Bożą, srogość względem tych, którzy upadli, a dobrotliwość względem ciebie, jeżeli wytrwasz w dobrotliwości; inaczej i ty będziesz odcięty.
Ale i oni, jeżeli nie będą trwali w niedowiarstwie, wszczepieni będą, gdyż mocen jest Bóg znowu ich wszczepić.
Albowiem jeśliś ty odcięty z drzewa oliwnego, dzikiego z przyrodzenia, a przeciw przyrodzeniu jesteś wszczepiony w dobre drzewo oliwne, o ileż więcej ci, którzy są z przyrodzenia, wszczepieni będą w swoje własne drzewo oliwne!
Bo nie chcę, abyście nie mieli wiedzieć, bracia, o tej tajemnicy, (żebyście nie mieli wysokiego rozumienia o sobie) że zatwardziałość poczęści przyszła na Izraela, dopóki nie wejdzie zupełność pogan.
A tak wszystek Izrael będzie zbawiony, jak napisano: Przyjdzie z Syonu wybawiciel, i odwróci bezbożności od Jakóba.
A to będzie przymierzem mojem z nimi, gdy odejmę grzechy ich.
Według Ewangielii nieprzyjaciółmi są z powodu was; lecz według wybrania są miłymi z powodu ojców.
Albowiem darów swoich i wezwania Bóg nie cofa.
Bo jak i wy niegdyś byliście nieposłuszni Bogu, ale teraz dostąpiliście miłosierdzia z powodu ich nieposłuszeństwa,
Tak i oni teraz stali się nieposłusznymi, aby dla miłosierdzia wam okazanego i oni miłosierdzia dostąpili.
Albowiem zamknął ich Bóg wszystkich w nieposłuszeństwo, aby się nad wszystkimi zmiłować.
O głębokości bogactwa i mądrości i wszechwiedzy Bożej! jakże są niezbadane sądy jego, i niedocieczone drogi jego!
Bo któż poznał umysł Pański? albo kto był doradcą jego?
Albo kto mu co pierwej dał, a będzie mu znowu oddano?
Albowiem z niego i przezeń i ku niemu jest wszystko; jemu chwała na wieki. Amen.
PROSZĘ was tedy, bracia, przez litość Bożą, abyście stawiali ciała swoje, jako ofiarę żywą, świętą, przyjemną Bogu, jako rozumną służbę waszą.
I nie stosujcie się do wieku tego, ale się przemieńcie przez odnowienie umysłu swego, abyście doświadczyli, co jest wolą Bożą dobrą, przyjemną i doskonałą.
Powiadam bowiem przez daną mi łaskę każdemu z was: nie rozumiejcie o sobie więcej, niżeli rozumieć należy, lecz rozumiejcie skromnie, w miarę wiary, jaką Bóg każdemu udzielił.
Albowiem jak w jednem ciele wiele członków mamy, lecz nie wszystkie członki mają jedną i też samą czynność,
Tak my wielu jesteśmy jednem ciałem w Chrystusie, a z osobna jesteśmy jedni drugich członkami.
I mamy różne dary według danej nam łaski: jeśli proroctwo, to niech będzie w miarę wiary;
Jeśli posługiwanie, to w posługiwaniu; jeśli kto naucza, to w nauczaniu;
Jeśli napomina, to w napominaniu; kto rozdaje, to ze szczerością; kto jest przełożony, to z gorliwością; kto miłosierny, to z ochotą.
Miłość niech będzie nieobłudna; miejcie w obrzydliwości złe, trzymając się dobrego.
Miłością braterską jedni drugich kochajcie, uczciwością jedni drugich wyprzedzajcie.
W gorliwości nie słabiejcie, duchem pałając, Panu służąc,
W nadziei się weseląc, w ucisku będąc cierpliwi, w modlitwie wytrwali,
Z potrzebami świętych wspólność mając, w gościnności chętni.
Błogosławcie tych, którzy was prześladują, błogosławcie, a nie przeklinajcie.
Weselcie się z weselącymi się, a płaczcie z płaczącymi.
Bądźcie między sobą jednomyślni; nie rozumiejcie wysoko o sobie, ale się do nizkich skłaniajcie; nie uważajcie siebie za mądrych;
Nikomu złem za złe nie oddawajcie, troszcząc się o to, co jest, dobre przed wszystkimi ludźmi.
Jeśli można, o ile to od was zależy, ze wszystkimi ludźmi pokój miejcie.
Nie mścijcie się sami, najmilsi, ale dajcie miejsce gniewowi; albowiem napisano: Pomsta do mnie należy, Ja odpłacę, mówi Pan.
Jeśli tedy nieprzyjaciel twój łaknie, nakarm go, jeśli pragnie, napój go; bo czyniąc to, węgle rozpalone zgarniesz na głowę jego.
Nie daj się zwyciężyć złemu, ale złe dobrem zwyciężaj.
KAŻDA dusza niech będzie władzom zwierzchnim poddana; bo niemasz władzy, tylko od Boga; a władze istniejące od Boga są postanowione.
A tak kto się władzy sprzeciwia, Bożemu postanowieniu się sprzeciwia; a którzy się sprzeciwiają, sami na siebie potępienie sprowadzą.
Albowiem przełożeni nie są na postrach dla dobrych uczynków, ale dla złych. A chcesz się nie bać władzy? czyń dobre, a będziesz miał od niej pochwałę.
Bożym bowiem jest sługą tobie ku dobremu. Ale jeśli czynisz złe, bój się; bo nie darmo miecz nosi, gdyż jest sługą Bożym, mszczącym się z gniewem nad czyniącym złe.
Przetoż trzeba być poddanym nie tylko dla gniewu, ale i dla sumienia.
Dla tego bowiem i podatki dajecie, gdyż są sługami Bożymi, właśnie na to, aby tego pilnować.
Oddawajcież tedy każdemu, coście powinni: komu podatek, podatek; komu cło, cło; komu bojaźń, bojaźń; komu cześć, cześć.
Nikomu nic winni nie bądźcie, oprócz miłości wzajemnej; bo kto miłuje bliźniego, zakon wypełnił.
Owo bowiem: Nie cudzołóż, nie zabijaj, nie kradnij, nie mów fałszywego świadectwa, nie pożądaj, i jeśli inne jakie jest przykazanie, w tem słowie się zamyka, mianowicie: Będziesz miłował bliźniego swego, jak siebie samego.
Miłość nie czyni bliźniemu nic złego; a tak miłość jest wypełnieniem zakonu.
A to, wiedząc czas, że przyszła godzina, abyśmy się już ze snu obudzili; albowiem teraz bliższe nas jest zbawienie, niż kiedyśmy uwierzyli.
Noc przeminęła, a dzień się przybliżył; odrzućmyż tedy uczynki ciemności, a obleczmy się w zbroję światłości.
Chodźmy uczciwie jak we dnie, nie w biesiadach i pijaństwach, nie we wszeteczeństwach i rozpustach, nie w swarach i zazdrości.
Ale obleczcie się w Pana Jezusa Chrystusa, a starania o ciele nie czyńcie ku pożądliwościom.
A SŁABEGO w wierze przyjmujcie, bez osądzania mniemań.
Jeden wierzy, że może jeść wszystko, słaby zaś jarzynę jada.
Ten, który je, niech nie gardzi tym, który nie je; a który nie je, niech nie potępia tego, który je; albowiem Bóg go przyjął.
Któżeś ty, co potępiasz cudzego sługę? dla Pana swego stoi, lub upada; ale ostoi się; Bóg bowiem mocen jest go postawić.
Jeden wyróżnia dzień od dnia, drugi zaś każdy dzień sądzi zarówno; każdy niech będzie pewny przekonania swego.
Kto przestrzega dnia, dla Pana przestrzega; a kto nie przestrzega dnia, dla Pana nie przestrzega; kto je, dla Pana je, bo dziękuje Bogu; a kto nie je, dla Pana nie je, i dziękuje Bogu.
Albowiem nikt z nas nie żyje dla siebie, i nikt nie umiera dla siebie.
Bo jeżeli żyjemy, dla Pana żyjemy; jeżeli umieramy, dla Pana umieramy; przeto czy żyjemy, czy umieramy, Pańscy jesteśmy.
Gdyż na to Chrystus i umarł i powstał i ożył, aby i nad umarłymi i nad żywymi panował.
Ty zaś czemu potępiasz brata swego? albo i ty czemu gardzisz bratem swoim? wszyscy; bowiem staniemy przed sądem Chrystusowym.
Bo napisano: Jako żyję Ja, mówi Pan, przede mną zegnie się wszelkie kolano, i wszelki język wysławiać będzie Boga.
A przeto każdy z nas zda za siebie rachunek Bogu.
A tak nie sądźmy więcej jedni drugich; ale raczej sądźcie o tem, aby nie dawać bratu swemu powodu do obrażenia lub zgorszenia.
Wiem i pewny jestem w Panu Jezusie, że niema nic przez się nieczystego, tylko jeżeli kto uważa co za nieczyste, temu nieczyste jest.
Jeśli zaś dla pokarmu smuci się brat twój, już nie według miłości postępujesz; nie zatracaj pokarmem swoim tego, za którego Chrystus umarł.
Nie dajcie tedy bluźnić dobru waszemu.
Albowiem królestwo Boże nie jest to pokarm i napój, ale sprawiedliwość i pokój i radość w Duchu Świętym.
Bo kto w tem służy Chrystusowi, miły jest Bogu, i przyjemny ludziom.
Dążmy więc do tego, co służy ku pokojowi i ku wzajemnemu zbudowaniu.
Nie niszcz dla pokarmu dzieła Bożego. Wszystko wprawdzie czyste, ale złe jest dla człowieka, który je z obrażeniem.
Dobrze jest, nie jeść mięsa i nie pić wina i nic takiego, czemby brat twój się obraził albo gorszył albo słabnął.
Masz wiarę? miejże ją dla siebie przed Bogiem. Błogosławiony, który samego siebie nie sądzi w tem, co ma za dobre.
Ale kto wątpi, jeżeli je, potępiony jest, dla tego że nie z wiary; a wszystko, co nie z wiary, grzechem jest.
A TAK my, którzyśmy mocni, powinniśmy znosić słabości niemocnych, a nie mieć upodobania w samych sobie.
Przetoż każdy z nas niech się bliźniemu podoba ku dobremu dla zbudowania;
Ponieważ i Chrystus nie miał upodobania w samym sobie, ale jak napisano: Urągania urągających tobie padły na mię.
Bo cokolwiek przedtem napisano, ku naszej nauce napisano, abyśmy przez cierpliwość i przez pociechę Pism nadzieję mieli.
A Bóg cierpliwości i pociechy niech wam da, abyście byli jednomyślni między sobą według Chrystusa Jezusa.
Abyście jednomyślnie jednemi usty wysławiali Boga i Ojca Pana naszego Jezusa Chrystusa.
Przetoż przyjmujcie jedni drugich, jak i Chrystus przyjął nas do chwały Bożej.
A powiadam, że Chrystus stał się sługą obrzezanych dla prawdy Bożej, aby potwierdzić obietnice dane ojcom,
Poganie zaś żeby za miłosierdzie chwalili Boga, jak napisano: Dla tego będę cię wysławiał między poganami, i imieniu twemu śpiewać będę.
I znowu mówi: Weselcie się, poganie, z ludem jego.
I znowu: Chwalcie Pana, wszyscy poganie, i wysławiajcie go, wszystkie ludy.
I znowu Izajasz mówi: Będzie korzeń Jessego, i który powstanie, aby panować nad poganami; w nim poganie nadzieję pokładać będą.
A Bóg nadziei niech was napełni wszelką radością i pokojem w wierze, abyście obfitowali w nadziei mocą Ducha Świętego.
A i ja sam pewny jestem, bracia moi, co do was, żeście i sami pełni dobroci, napełnieni wszelkiem poznaniem, mogąc jedni drugich napominać.
A pisałem do was, bracia, nieco śmielej poczęści, jakby wam przypominając przez łaskę, od Boga mi daną,
Abym był sługą Jezusa Chrystusa miedzy poganami, sprawując święty urząd opowiadania Ewangielii Bożej, aby ofiarowanie pogan stało się przyjemnem, poświęcone przez Ducha Świętego.
Mam się tedy czem chlubić w Chrystusie Jezusie w rzeczach Bożych.
Albowiem nie śmiałbym mówić tego, czegoby nie dokonał Chrystus przeze mnie w przywiedzeniu pogan do posłuszeństwa słowem i uczynkiem,
Przez moc znaków i cudów, przez moc Ducha Bożego, tak żem od Jerozolimy i okolic aż do Iliryi rozkrzewił Ewangieliję Chrystusową;
Tak jednak, że usiłowałem opowiadać Ewangieliję nie tam, gdzie było znane imię Chrystusa, abym na cudzym fundamencie nie budował;
Ale jak napisano: Którym nie opowiadano o nim, ujrzą; i którzy nie słyszeli, zrozumieją.
Dlatego też często miałem przeszkody przyjść do was.
Lecz teraz, nie mając już miejsca w tych krainach, i od wielu lat mając chęć przyjść do was,
Jak tylko udam się do Hiszpanii, przyjdę do was; bo się spodziewam, że przechodząc ujrzę was, i że wy mię tam przeprowadzicie, skoro się pierwej z wami nieco ucieszę.
A teraz idę do Jerozolimy, posługując świętym.
Albowiem podobało się Macedonii i Achai, wspólnie złożyć nieco na ubogich świętych w Jerozolimie.
Podobało się im, są też ich dłużnikami; bo jeżeli poganie stali się uczestnikami ich dóbr duchowych, to powinni usłużyć im i docześnie.
Gdy zaś to wykonam, i wiernie im oddam ten owoc, wstąpię do was, udając się do Hiszpanii.
A wiem, że gdy przyjdę do was, przyjdę z hojnem błogosławieństwem Ewangielii Chrystusowej.
A proszę was, bracia, przez Pana naszego Jezusa Chrystusa i przez miłość Ducha, abyście wespół ze mną walczyli w modlitwach za mnie do Boga,
Abym był wybawiony od niewierzących z Judei, i aby usługa moja dla Jerozolimy przyjemną była świętym;
Abym z radością przyszedł do was za wolą Bożą, i z wami się wespół ucieszył.
A Bóg pokoju niech będzie z wami wszystkimi. Amen.
A ZALECAM wam Febę, siostrę naszą, która jest służebnicą zboru w Kenchrei,
Abyście ją przyjęli w Panu, jak przystoi świętym, i dopomagali jej, jeżeliby was w czem potrzebowała; albowiem i ona wielu była pomocną, i mnie samemu.
Pozdrówcie Pryscyllę i Akwilasa, współpracowników moich, w Chrystusie Jezusie,
(Którzy za duszę moją szyi swojej nadstawili, którym nie tylko ja dziękuję; ale i wszystkie zbory pogańskie)
Także zbór, który jest w domu ich. Pozdrówcie Epeneta, umiłowanego mojego, który jest pierwiastkiem Achai dla Chrystusa.
Pozdrówcie Maryję, która wiele pracowała dla nas.
Pozdrówcie Andronika i Junijasza, krewnych moich i współwięźniów moich, którzy są zaszczytnie znani między Apostołami, którzy i przede mną byli w Chrystusie.
Pozdrówcie Amplijasza, umiłowanego mojego w Panu.
Pozdrówcie Urbana, współpracownika naszego w Chrystusie, i Stachysa, mego umiłowanego.
Pozdrówcie Apellesa, doświadczonego w Chrystusie. Pozdrówcie tych, którzy są z domu Arystobula.
Pozdrówcie Herodyjona, krewnego mojego. Pozdrówcie tych, którzy są z domu Narcyssa, którzy są w Panu.
Pozdrówcie Tryfenę, i Tryfozę, które pracują w Panu. Pozdrówcie Persydę, umiłowaną, która wiele pracowała w Panu.
Pozdrówcie Rufa, wybranego w Panu, i matkę jego i moją.
Pozdrówcie Asynkryta, Flegonta, Hermasa, Patroba, Hermesa i braci, którzy są z nimi.
Pozdrówcie Filologa i Juliję, Nereusza i siostrę jego, i Olimpa i wszystkich świętych, którzy są z nimi.
Pozdrówcie jedni drugich z pocałowaniem świętem. Pozdrawiają was zbory Chrystusowe.
A proszę was, bracia, abyście dawali baczność na tych, którzy czynią rozerwania i zgorszenia przeciwko tej nauce, której wyście się nauczyli; i unikajcie ich.
Albowiem tacy Panu naszemu Jezusowi Chrystusowi nie służą, ale własnemu brzuchowi swemu, i pięknemi słowami i wymową serca prostaczków uwodzą.
Bo posłuszeństwo wasze wszystkich doszło. Przetoż raduję się z was; ale chcę, abyście byli mądrymi na dobre, a prostaczkami na złe.
A Bóg pokoju zetrze szatana pod nogi wasze rychło. Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie z wami. Amen.
Pozdrawiają was Tymoteusz, współpracownik mój, i Lucyjusz i Jazon i Sozypater, krewni moi.
Pozdrawiam was w Panu ja Tercyjusz, który ten list pisałem.
Pozdrawia was Gajus, gospodarz mój i całego zboru. Pozdrawia was Erast, poborca miejski, i Kwartus brat;
Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie z wami wszystkimi. Amen.
A temu, który was może utwierdzić według Ewangielii mojej i opowiadania Jezusa Chrystusa, według objawienia tajemnicy, od czasów wiecznych zamilczanej,
Lecz teraz objawionej i przez Pisma prorockie według postanowienia wiecznego Boga oznajmionej wszystkim narodom, żeby je przywieść do posłuszeństwa wierze;
Jedynemu mądremu Bogu przez Jezusa Chrystusa, jemu niech będzie chwała na wieki. Amen.
PAWEŁ, powołany na Apostoła Jezusa Chrystusa przez wolę Bożą, i Sostenes brat
Zborowi Bożemu, który jest w Koryncie, poświęconym w Chrystusie Jezusie, powołanym świętym, ze wszystkimi, którzy wzywają imienia Pana naszego Jezusa Chrystusa na wszelkiem miejscu, i ich i naszem.
Łaska wam i pokój niech będzie od Boga, Ojca naszego, i od Pana Jezusa Chrystusa.
Dziękuję Bogu mojemu zawsze za was dla łaski Bożej, która wam jest dana w Chrystusie Jezusie,
Żeście we wszystkiem ubogaceni zostali w nim we wszelkiem słowie i we wszelkiem poznaniu;
Jakoż świadectwo Chrystusowe utwierdzone zostało w was.
Tak, że wam na żadnym darze łaski nie zbywa, którzy oczekujecie objawienia Pana naszego Jezusa Chrystusa.
Który was też utwierdzi aż do końca, abyście byli bez nagany w dzień Pana naszego Jezusa Chrystusa.
Wierny jest Bóg, przez którego zostaliście powołani ku społeczności Syna jego Jezusa Chrystusa, Pana naszego.
A proszę was, bracia, przez imię Pana naszego Jezusa Chrystusa, abyście wszyscy mówili jedno, a nie były między wami rozerwania, ale abyście byli zespoleni jednym duchem i jednem zdaniem.
Albowiem wiadomo mi o was, bracia moi, od domowników Chloi, że swary są między wami.
A powiadam o tem, że każdy z was mówi: jam jest Pawła, a ja Apollosa, a ja Kefasa, a ja Chrystusa.
Czy rozdzielony jest Chrystus? czy Paweł za was ukrzyżowany? lub czyście w imię Pawła ochrzczeni?
Dziękuję Bogu, żem nikogo z was nie ochrzcił, oprócz Kryspa i Gajusa;
Aby kto nie rzekł, żem chrzcił w imię moje.
Ochrzciłem też i dom Stefana; nadto nie wiem, czym kogo innego ochrzcił.
Bo mnie nie posłał Chrystus chrzcić, ale Ewangieliję opowiadać, wszakże nie w mądrości mowy, aby nie był pozbawiony mocy krzyż Chrystusa.
Albowiem mowa o krzyżu dla tych, którzy giną, jest głupstwem; ale dla nas, którzy jesteśmy zbawieni, jest mocą Bożą.
Bo napisano: Wniwecz obrócę mądrość mądrych, a rozum rozumnych odrzucę.
Gdzież jest mądry? gdzież jest uczony w Piśmie? gdzież badacz wieku tego? czyż w głupstwo nie obrócił Bóg mądrości świata tego?
Gdy bowiem w mądrości Bożej świat nie poznał Boga przez mądrość, upodobało się Bogu, przez głupie kazanie zbawić wierzących.
Gdyż i Żydzi cudów się domagają, i Grecy mądrości szukają,
Ale my opowiadamy Chrystusa ukrzyżowanego, Żydom wprawdzie zgorszenie, a Grekom głupstwo,
Lecz samym powołanym, i Żydom i Grekom, opowiadamy Chrystusa, moc Bożą i mądrość Bożą.
Albowiem głupstwo Boże mędrsze jest, niż ludzie, a słabość Boża mocniejsza jest, niż ludzie.
Patrzcie bowiem na powołanie swoje, bracia, iż nie wielu jest mądrych według ciała, nie wielu możnych, nie wielu zacnego rodu;
Ale co głupiego jest u świata, to wybrał Bóg, aby zawstydzić mądrych; i co jest słabego u świata, to wybrał Bóg, aby zawstydzić mocnych;
I to, co jest nizkiego rodu u świata i wzgardzone, wybrał Bóg, i to, co niczem nie jest, aby zniweczyć to, co jest czemś,
Aby się nie chlubiło żadne ciało przed obliczem jego.
Lecz z niego wy jesteście w Chrystusie Jezusie, który się nam stał mądrością od Boga i sprawiedliwością i poświęceniem i odkupieniem,
Aby, jak napisano, kto się chlubi, w Panu się chlubił.
I JA, gdym przyszedł do was, bracia, nie przyszedłem z wyniosłością mowy albo mądrości, opowiadając wam świadectwo Boże.
Albowiem uważałem za rzecz potrzebną, nic innego między wami nie umieć, jak tylko Jezusa Chrystusa, i to onego ukrzyżowanego.
I byłem ja u was w słabości i w bojaźni i w strachu wielkim.
A mowa moja i kazanie moje nie było w powabnych mądrości ludzkiej słowach, ale w okazaniu ducha i mocy,
Aby się wiara wasza nie gruntowała na mądrości ludzkiej, ale na mocy Bożej.
Mądrość zaś mówimy między doskonałymi, ale mądrość nie tego wieku, ani władzców tego wieku, którzy giną,
Ale mówimy mądrość Bożą tajemną, zakrytą, którą Bóg przeznaczył przed wiekami ku chwale naszej,
Której żaden z władzców tego wieku nie poznał; bo gdyby byli poznali, nie byliby Pana chwały ukrzyżowali;
Lecz, jak napisano: Czego oko nie widziało i ucho nie słyszało i co do serca ludzkiego nie wstąpiło, co przygotował Bóg tym, którzy go miłują.
Nam zaś Bóg objawił przez Ducha swego; albowiem Duch wszystko przenika, i głębokości Boże.
Bo któż z ludzi wie, co jest w człowieku, jak tylko duch człowieczy, który w nim jest? tak też i tego, co jest w Bogu, nikt nie wie, tylko Duch Boży.
Ale my przyjęliśmy nie ducha świata, lecz Ducha, który jest z Boga, abyśmy wiedzieli, co nam jest od Boga darowane;
Co też i mówimy, nie temi słowy, których ludzka mądrość naucza, lecz których Duch Święty naucza, i do duchowych rzeczy duchowe stosujemy.
Ale zmysłowy człowiek nie pojmuje tych rzeczy, które są Ducha Bożego; albowiem są mu głupstwem, i nie może ich poznać, ponieważ duchowo bywają rozsądzane.
Ale duchowy rozsądza wszystko, lecz sam od nikogo nie bywa rozsądzany.
Albowiem któż poznał umysł Pański, aby go miał uczyć? ale my umysł Chrystusa mamy.
I JA, bracia, nie mogłem do was mówić jako do duchowych, ale jako do cielesnych, i jako do niemowlątek w Chrystusie.
Mlekiem was poiłem, a nie pokarmem, boście jeszcze nie byli mocni; a i teraz jeszcze mocni nie jesteście,
Boście jeszcze cieleśni. Skoro bowiem między wami jest zazdrość i swary i rozterki, to czyż nie jesteście cieleśni i czy nie postępujecie na sposób ludzki?
Albowiem, jeżeli jeden mówi: jam jest Pawła, a drugi: jam Apollosa, czyż nie jesteście cieleśni?
Bo któż jest Paweł? któż Apollos? Są oni tylko sługami, przez których wyście uwierzyli, a to, jak każdemu dał Pan.
Jam sadził, Apollos polewał, ale wzrost dał Bóg.
A tak, ani ten, co sadzi, jest czemś, ani ten, co polewa, ale Bóg, który wzrost daje.
Lecz ten, który sadzi, i ten, który polewa, jedno są, a każdy swoją zapłatę weźmie według pracy swojej.
Albowiem Bożymi współpracownikami jesteśmy; wy Bożą rolą, Bożym budynkiem jesteście.
Według łaski Bożej, która mi jest dana, jako mądry budowniczy założyłem fundament, a drugi na nim buduje; ale każdy niechaj baczy, jak na nim buduje.
Albowiem fundamentu innego nikt nie może założyć, oprócz tego, który jest założony, a którym jest Jezus Chrystus.
A jeśli kto na tym fundamencie buduje złoto, srebro, drogie kamienie, drwa, siano, słomę,
Każdego robota jawna będzie; bo to dzień pokaże, gdyż przez ogień się objawi; a jaka jest robota każdego, ogień doświadczy.
Jeśli się czyja robota, którą budował, ostoi, zapłatę weźmie.
Jeśli czyja robota spłonie, ten szkodę poniesie; lecz on sam zostanie zachowany, tak jednak, jak przez ogień.
Czyż nie wiecie, że świątynią Bożą jesteście, i Duch Boży mieszka w was?
Jeśli kto kazi świątynię Bożą, tego Bóg skazi, albowiem świątynia Boża świętą jest, a wy nią jesteście.
Niechajże nikt samego siebie nie zwodzi; jeśli się komu z was zdaje, że jest mądry w wieku tym, niech się stanie głupim, aby się stał mądrym.
Albowiem mądrość tego świata głupstwem jest u Boga; bo napisano; Który chwyta mądrych w chytrości ich;
I znowu: Pan zna myśli mądrych, że są marne.
A tak niech się nikt nie chlubi ludźmi; bo wszystko jest wasze,
Czy Paweł, czy Apollos, czy Kefas, czy świat, czy życie, czy śmierć, czy teraźniejszość, czy przyszłość; wszystko jest wasze,
A wy jesteście Chrystusa, a Chrystus Boga.
TAK niechaj o nas człowiek rozumie, jako o sługach Chrystusowych i o szafarzach tajemnic Bożych.
A tego zresztą wymagają po szafarzach, aby każdy był znaleziony wiernym.
Ale dla mnie to najmniejsza, żebym był przez was sądzony, albo przez sąd ludzki; lecz i sam siebie nie sądzę.
Albowiem do niczego się nie poczuwam, wszakże nie przez to jestem usprawiedliwiony; ale ten, który mię sądzi, Pan jest.
A tak nie sądźcie przed czasem, aż przyjdzie Pan, który też wyświeci, co skrytego jest w ciemności, i objawi zamiary serc; a wtedy każdy będzie miał chwałę od Boga.
A to, bracia, stosowałem do siebie i do Apollosa z powodu was, abyście się na nas nauczyli, nie więcej rozumieć niż pismo mówi, abyście się dla jednego nie wynosili jeden nad drugiego.
Albowiem któż cię odróżnia? i cóż masz czegobyś nie otrzymał? a jeśliś otrzymał, dla czego się chlubisz, jakobyś nie otrzymał?
Jużeście nasyceni, jużeście wzbogaceni, bez nas zapanowaliście; i obyście zapanowali, abyśmy z wami wespół panowali!
Bo zdaje mi się, że Bóg nas Apostołów wystawił jako ostatnich, jakby na śmierć skazanych ; gdyż staliśmy się dziwowiskiem światu i Aniołom i ludziom.
Myśmi głupi dla Chrystusa, ale wyście roztropni w Chrystusie; myśmi słabi, a wyście mocni; wyście szanowani, a my w pogardzie.
Aż do tej chwili i łakniemy i pragniemy, i nadzy jesteśmy, i policzkowani bywamy, i tułamy się,
I pracujemy, robiąc własnemi rękami; lżą nas, my błogosławimy; prześladują nas, my cierpliwie znosimy;
Złorzeczą nam, modlimy się; jakby śmieciem świata staliśmy się i omiecinami u wszystkich aż dotąd.
Piszę to, nie dla tego, żeby was zawstydzić, ale jako dziatki swoje umiłowane napominam.
Bo choćbyście mieli dziesięć tysięcy nauczycieli w Chrystusie, wszakże ojców nie wielu; w Chrystusie Jezusie bowiem przez Ewangieliję jam was zrodził.
Proszę was tedy, bądźcie naśladowcami moimi.
Dla tegom posłał do was Tymoteusza, który jest synem moim umiłowanym i wiernym w Panu; ten wam przypomni drogi moje w Chrystusie, jak nauczam wszędzie w każdym zborze.
Ale niektórzy się nadęli, jakobym nie miał przyjść do was.
Lecz przyjdę wkrótce do was, jeżeli Pan zechce, i poznam nie słowa tych nadętych, ale moc.
Albowiem nie w słowach królestwo Boże, ale w mocy.
Cóż chcecie? z rózgą mamże przyjść do was; czy też z miłością i z duchem łagodności?
POWSZECHNIE słychać, że jest między wami wszeteczeństwo, i to takie wszeteczeństwo, jakiego nawet między poganami nie wymieniają, aby któś miał mieć żonę ojca swego.
A wyście się nadęli, a nie zasmucili się raczej, aby został wyłączony z pośród was ten, który taki uczynek popełnił,
Ja przeto, choć nieobecny ciałem, ale obecny duchem, jużem osądził, jak gdybym był obecny, tego, który to popełnił,
Żeby w imieniu Pana naszego Jezusa Chrystusa, kiedy zgromadzicie się wy i duch mój z mocą Pana naszego Jezusa Chrystusa,
Oddać takiego szatanowi na zatracenie ciała, ażeby duch był zbawiony w dzień Pana Jezusa.
Nie dobra jest chluba wasza. Czyż nie wiecie, że trochę kwasu całe zaczynienie zakwasza?
Wyczyśćcież tedy stary kwas, abyście byli nowem zaczynieniem, jako jesteście przaśnymi; albowiem i nasz Baranek wielkanocny za nas ofiarowany został, Chrystus.
A tak obchodźmy święto nie w starym kwasie, ani w kwasie złości i przewrotności, ale w przaśnikach szczerości i prawdy.
Napisałem wam w liście, abyście nie przestawali z wszetecznikami;
A nie w ogóle z wszetecznikami tego świata, albo z chciwcami, albo ze zdziercami, albo z bałwochwalcami; musielibyście bowiem wyjść ze świata.
Lecz napisałem wam, abyście nie przestawali z takim, który, mieniąc się bratem, jest wszetecznikiem, albo chciwcem, albo bałwochwalcą, albo potwarcą, albo pijakiem, albo ździercą, żebyście z takim i nie jadali.
Albowiem cóż ja mam sądzić i obcych? czyż wy swoich nie sądzicie?
Obcych zaś Bóg sądzi. Usuńcie tedy przewrotnego z pośród siebie samych.
CZY kto z was śmie, mając sprawę z drugim, sądzić się przed niesprawiedliwymi, a nie przed świętymi?
Czyż nie wiecie, że święci świat sądzić będą? a jeżeli świat przez was ma być sądzony, to czyście niegodni sądzić rzeczy najmniejszych?
Czyż nie wiecie, że Aniołów sądzić będziemy? cóż dopiero rzeczy doczesne?
Wy zaś, gdy macie sprawy o rzeczy doczesne, tych, którzy są wzgardzeni u zboru, sędziami czynicie;
Ku zawstydzeniu waszemu mówię. Czyliż niema między wami mądrego ani jednego, któryby mógł rozsądzić między braćmi swoimi?
Ale się brat z bratem prawuje, i to przed niewiernymi!
Już w ogóle klęską jest między wami, że się z sobą prawujecie. Czemuż raczej krzywdy nie cierpicie? czemuż raczej szkody nie ponosicie?
Ale wy krzywdzicie i to szkodę przyprawiacie, i to braci.
Alboż nie wiecie, że niesprawiedliwi królestwa Bożego nie odziedziczą? Nie mylcie się: ani wszetecznicy, ani bałwochwalcy, ani cudzołożnicy, ani zniewieściali, ani mężołożnicy,
Ani złodzieje, ani chciwcy, ani pijacy, ani potwarcy, ani ździercy królestwa Bożego nie odziedziczą.
I takimiście niektórzy byli: aleście omyci, aleście poświęceni, aleście usprawiedliwieni w imieniu Pana Jezusa, i przez Ducha Boga naszego.
Wszystko mi wolno, ale nie wszystko pożyteczne; wszystko mi wolno, ale ja się nie dam zniewolić żadnej rzeczy.
Pokarmy dla brzucha, a brzuch dla pokarmów, ale Bóg i jedno i drugie zniszczy; ciało zaś nie dla wszeteczeństwa, ale dla Pana, a Pan dla ciała.
Bo Bóg i Pana wzbudził, i was wzbudzi mocą swoją.
Czyż nie wiecie, że ciała wasze są członkami Chrystusowemi? Wziąwszy tedy członki Chrystusowe, mamże je uczynić członkami wszetecznicy? bynajmniej.
Alboż nie wiecie, że ten, co się złącza z wszetecznicą, jednem ciałem z nią jest? albowiem mówi: Będą dwoje jednem ciałem.
Ale kto się złącza z Panem, jednym duchem jest z nim.
Uciekajcie od wszeteczeństwa. Wszelki grzech, który człowiek popełnia, jest po za ciałem; lecz kto się wszeteczeństwa dopuszcza, przeciwko własnemu ciału grzeszy.
Alboż nie wiecie, że ciało wasze jest przybytkiem Ducha Świętego, który w was jest, którego macie od Boga, i że nie należycie do siebie samych?
Drogoście bowiem kupieni. Wysławiajcie tedy Boga w ciele waszem i w duchu waszym, które są Boże.
A CO do tego, o czemeście mi pisali, — dobrze człowiekowi nie tykać się niewiasty.
Ale ze względu na wszeteczeństwo niech każdy ma swoją własną żonę, i każda niech ma swego własnego męża.
Mąż niech żonie powinną miłość oddaje, podobnież i żona mężowi.
Żona własnego ciała swego w mocy nie ma, ale mąż; podobnież i mąż własnego ciała swego w mocy nie ma, ale żona.
Nie usuwajcie się jeden od drugiego; chybaby za wspólnem zezwoleniem na pewien czas, aby się oddać postowi i modlitwie; a znowu wespół się schodźcie, aby was szatan nie kusił dla waszej niepowściągliwości.
A to mówię pozwalając, a nie rozkazując.
Albowiem chciałbym, aby wszyscy ludzie byli jak ja; ale każdy ma swój własny dar od Boga, jeden taki, drugi inny.
A mówię nie będącym w małżeństwie i wdowom: dobrze im, jeżeli pozostaną jak ja.
Ale jeśli się wstrzymać nie mogą, niechże w stan małżeński wstąpią; bo lepiej w stan małżeński wstąpić, aniżeli się rozpalać.
Tym zaś, którzy są w stanie małżeńskim, rozkazuję nie ja, ale Pan, żeby się żona z mężem nie rozłączała.
A jeśliby się i rozłączyła, niechaj zostaje niezamężną, albo niech się z mężem pojedna, a mąż żony niechaj nie opuszcza.
A innym ja mówię, a nie Pan: jeśli który brat ma żonę niewierzącą, a ta zgadza się z nim mieszkać, niechże jej nie opuszcza.
l żona, która ma męża niewierzącego, a on zgadza się z nią mieszkać, niechże go nie opuszcza.
Albowiem poświęcony jest mąż niewierzący przez żonę, i żona niewierząca poświęcona jest przez męża; bo inaczej dziatki wasze byłyby nieczyste, a teraz są święte.
A jeśli niewierzący chce się rozłączyć, niechże się rozłączy; nie jest niewolniczo związany brat albo siostra w takich razach; ale do pokoju nas Bóg powołał.
Albowiem co ty wiesz, żono, czy zbawisz męża? albo co ty wiesz, mężu, czy zbawisz żonę?.
Tylko, jak każdemu udzielił Bóg, jak każdego powołał Pan, tak niech postępuje; tak też w wszystkich zborach postanawiam.
Jestże kto powołany w obrzezaniu, niechaj nie wprowadza na się nieobrzezania; a jestże kto powołany w nieobrzezaniu, niech się nie obrzezuje.
Obrzezanie niczem nie jest, i nieobrzezanie niczem nie jest, ale zachowywanie przykazań Bożych.
Każdy w tem powołaniu, w którem powołany jest, niech pozostaje.
Jestżeś powołany, będąc niewolnikiem? nie troszcz się o to; ale jeśli wolnym stać się możesz, raczej korzystaj z tego.
Albowiem kto w Panu powołany jest, będąc niewolnikiem, wyzwoleńcem jest Pana; także też, kto jest powołany, będąc wolnym, niewolnikiem jest Chrystusa.
Drogoście kupieni; niestawajcię się niewolnikami ludzi.
Każdy tedy, w czem jest powołany, bracia, w tem niechaj zostaje u Boga.
A co do panien rozkazu Pańskiego nie mam; wszakże wypowiadam zdanie, jako będący z miłosierdzia Pańskiego wiernym.
Mniemam tedy, że dobrze to jest z powodu istniejącego ucisku, że dobrze jest człowiekowi pozostawać tak.
Złączonyś z żoną, nie szukaj rozłączenia; nie złączonyś z żoną, nie szukaj żony.
A jeśliś się i ożenił, nie zgrzeszyłeś; jeśli też panna wyszła za mąż, nie zgrzeszyła; wszakże tacy utrapienie cielesne mieć będą; lecz ja was oszczędzam.
A to mówię, bracia, ponieważ czas pozostały krótki jest, ażeby i ci, którzy żony mają, byli, jakby ich nie mieli;
A którzy płaczą, jakby nie płakali; a którzy się radują, jakby się nie radowali; a którzy kupują, jakby nie posiadali;
A którzy używają tego świata, jakby go nie używali; bo przemija kształt tego świata.
Ale chcę, abyście byli bez trosk; nieżonaty troszczy się o rzeczy Pańskie, jak się podobać Panu;
A żonaty troszczy się o rzeczy tego świata, jak się podobać żonie.
Jest różnica między mężatką i panną; niezamężna troszczy się o rzeczy Pańskie, aby była świętą i ciałem i duchem; a mężatka troszczy się o rzeczy tego świata, jak się podobać mężowi.
A to mówię dla własnego waszego dobra, nie abym pęta na was narzucił, ale abyście jak przystoi i gorliwie trwali w Panu.
A jeżeli ma kto sobie za sromotę, że jego panna jest od dawna dojrzała, i że tak stać się musi, niech czyni, jak chce; nie zgrzeszy; niech wychodzą za mąż.
Kto jednak stale w sercu postanowił bez konieczności, i będąc panem własnej woli, osądził to w sercu swem, aby zachować pannę swoją, dobrze czyni.
A tak, kto wydaje za mąż, dobrze czyni; a kto nie wydaje za mąż, lepiej czyni.
Żona związana jest zakonem, póki żyje mąż jej; jeśli zaś mąż jej umrze, wolno jej iść, za kogo chce, tylko w Panu.
Ale według mego zdania szczęśliwsza jest, jeśli tak pozostanie; a mniemam, że i ja mam Ducha Bożego.
O OFIARACH bałwanom składanych, wiemy, że wszyscy mamy umiejętność. Umiejętność nadyma, ale miłość buduje.
A jeśli kto mniema, że umie co, nic jeszcze nie poznał tak, jak poznać należy;
Lecz jeśli kto miłuje Boga, ten jest poznany od niego.
I tak o pożywaniu rzeczy bałwanom ofiarowanych wiemy, że bałwan na świecie jest niczem, i że niemasz żadnego innego Boga, oprócz jednego.
Bo chociaż są tak nazwani bogowie, czy to na niebie, czy to na ziemi (tak jak jest wiele bogów i wiele panów),
Ale my mamy jednego Boga Ojca, z którego wszystko, a my dla niego; i jednego Pana Jezusa Chrystusa, przez którego wszystko, a my przezeń.
Ale nie we wszystkich jest umiejętność; albowiem niektórzy, mając aż dotąd sumienie dla bałwana, jedzą jako rzecz bałwanom ofiarowaną, a sumienie ich, będąc słabe, pokalane bywa.
Ale pokarm nie zbliża nas ku Bogu; bo jeżeli jemy, nic nie zyskujemy; a jeżeli nie jemy, nic nie tracimy.
Baczcież jednak, aby ta wolność wasza nie była zgorszeniem dla słabych.
Albowiem, jeśliby kto ujrzał ciebie, który masz umiejętność, siedzącego za stołem w przybytku bałwochwalczym, to czyż sumienie jego, ponieważ jest słaby, nie będzie pobudzone do jedzenia rzeczy bałwanom ofiarowanych?
I zginie dla twojej umiejętności brat słaby, za którego Chrystus umarł.
A grzesząc tak przeciwko braciom, i słabe ich sumienie obrażając, grzeszycie przeciwko Chrystusowi.
Przeto, jeśli pokarm gorszy brata mego, nie będę jadł mięsa na wieki, abym brata mego nie zgorszył.
ALBOŻ nie jestem Apostołem? alboż nie jestem wolnym? alboż nie widziałem Jezusa Chrystusa, Pana naszego? alboż wy nie jesteście pracą moją w Panu?
Jeżeli dla innych nie jestem Apostołem, to dla was jestem; albowiem pieczęcią Apostolstwa mego wy jesteście w Panu.
Oto jest obrona moja przeciwko tym, którzy mię sądzą.
Czyliż nie mamy prawa jeść i pić?
Czyliż nie mamy prawa, prowadzić z sobą współsiostrę żonę, jak i inni Apostołowie i bracia Pańscy i Kefas?
Czyliż ja tylko i Barnabasz nie mamy prawa nie pracować?
Któż kiedy służy w wojsku swoim kosztem? któż sadzi winnicę, a owocu jej nie pożywa? albo któż pasie stado, a mleka stada nie pożywa?
Czy obyczajem ludzkim to mówię? czyliż i zakon tego nie mówi?
Albowiem w zakonie Mojżeszowym napisano: Nie zawiążesz gęby wołowi młócącemu. Czyliż Bóg o wołach ma staranie?
Lub czy w ogóle dla nas mówi ? Albowiem dla nas napisano, że w nadziei ma orać ten, co orze, a kto młóci w nadziei, nadziei swojej ma być uczestnikiem.
Jeżeli my wam duchowe dobra sieliśmy, wielkaż to rzecz, jeżeli my wasze cielesne żąć będziemy?
Jeśli inni mają u was prawo, czemuż raczej nie my? a wszakżeśmy z tego prawa nie korzystali, ale wszystko znosimy, abyśmy jakiej przeszkody Ewangielii Chrystusowej nie uczynili.
Czyż nie wiecie, iż ci, którzy koło rzeczy świętych pracują, ze świątyni żyją? a którzy ołtarzowi służą, cząstkę z ołtarza mają?
Tak też Pan postanowił tym, którzy Ewangieliję opowiadają, aby z Ewangielii żyli.
Ja zaś z niczego tego nie korzystałem. I napisałem to nie dla tego, aby tak dla mnie być miało; bo lepiej jest dla mnie umrzeć, niż żeby kto miał chwałę moją zniweczyć.
Bo jeśli Ewangieliję opowiadam, nie mam się czem chlubić, gdyż ta powinność na mnie leży; a biada mi, jeślibym Ewangielii nie opowiadał.
Albowiem jeśli to dobrowolnie czynię, mam zapłatę; jeśli zaś nie dobrowolnie, to szafarstwo mi powierzono.
Jakąż tedy mam zapłatę? abym Ewangieliję opowiadając, bezpłatnie przedstawiał Ewangieliję Chrystusową, na to, żebym nie nadużywał prawa mego przy Ewangielii.
Albowiem będąc wolny od wszystkich, samego siebie uczyniłem niewolnikiem wszystkich, abym wielu pozyskał.
I stałem się Żydom jako Żyd, aby Żydów pozyskać; a tym, którzy są pod zakonem, jakobym był pod zakonem, aby tych, którzy są pod zakonem, pozyskać;
Tym, którzy są bez zakonu, jakobym był bez zakonu (chociaż nie jestem bez zakonu przed Bogiem, ale zostaję pod zakonem Chrystusowym), aby pozyskać tych, którzy są bez zakonu.
Słabym stałem się jako słaby, aby słabych pozyskać. Wszystkim stałem się wszystkiem, aby wszelkim sposobem niektórych zbawić.
A to czynię dla Ewangielii, abym się stał jej uczestnikiem.
Czyż nie wiecie, że ci, którzy w zawody biegną, biegną wprawdzie wszyscy, lecz jeden nagrodę bierze? tak biegnijcie, abyście otrzymali.
A każdy szermierz we wszystkiem się powciąga, oni wprawdzie, aby otrzymać wieniec skazitelny, my zaś nieskazitelny.
Ja tedy tak biegnę, nie jak na niepewne; tak walczę, nie jak na wiatr bijąc;
Ale umartwiam ciało swoje i w niewolę poddaję, abym głosząc innym, sam nie został odrzucony.
A nie chcę, bracia, abyście wiedzieć nie mieli, iż ojcowie nasi wszyscy pod obłokiem byli, i wszyscy przez morze przeszli,
I wszyscy w Mojżesza ochrzczeni zostali w obłoku i w morzu,
I wszyscy jedli ten sam pokarm duchowy,
I wszyscy pili ten sam napój duchowy; albowiem pili z opoki duchowej, która za nimi szła; a tą opoką był Chrystus.
Lecz większej części z nich nie upodobał sobie Bóg; albowiem polegli na puszczy.
A w tem stali się dla nas wzorem, abyśmy złych rzeczy nie pożądali, jak oni pożądali.
Nie bądźcie też bałwochwalcami, jak niektórzy z nich, jak napisano: Siadł lud, aby jeść i pić, i wstali, aby grać.
Ani się dopuszczajmy wszeteczeństwa, jak się niektórzy z nich wszeteczeństwa dopuszczali, i padło ich jednego dnia dwadzieścia trzy tysiące.
Ani kuśmy Chrystusa, jak niektórzy z nich kusili, i od wężów poginęli.
Ani szemrzyjcie, jak niektórzy z nich szemrali, i poginęli od tego, który wytraca.
A to wszystko im się stało, aby było wzorem, a napisane jest ku napomnieniu dla nas, na których przyszedł koniec wieków.
A tak kto mniema, że stoi, niech patrzy, aby nie upadł.
Pokuszenie was się nie jęło, tylko ludzkie; ale wierny jest Bóg, który nie dopuści, abyście byli kuszeni nad możność waszą, ale z pokuszeniem da i wyjście, abyście znieść mogli.
Przetoż, najmilsi moi, uciekajcie od bałwochwalstwa.
Jako do rozsądnych mówię: sami osądźcie, co mówię.
Kielich błogosławienia, który błogosławimy, czyliż nie jest społecznością krwi Chrystusowej? Chleb, który łamiemy, czyliż nie jest społecznością ciała Chrystusowego?
Gdyż jeden jest chleb, jednem ciałem my wielu jesteśmy ; bo wszyscy jednego chleba jesteśmy uczestnikami.
Patrzcie na Izraela według ciała; czyż ci, którzy jedzą ofiary, nie są uczestnikami ołtarza?
Cóż tedy mówię? że bałwan jest czemś, albo, że ofiarowane bałwanom jest czemś?
Owszem powiadam, że to, co poganie ofiarują, dyjabłom ofiarują, a nie Bogu; a nie chciałbym, abyście byli wspólnikami dyjabłów.
Nie możecie pić kielicha Pańskiego i kielicha dyjabelskiego; nie możecie być uczestnikami stołu Pańskiego i stołu dyjabelskiego.
Alboż mamy do gniewu pobudzać Pana? czyżmy mocniejsi od niego?
Wszystko mi wolno, ale nie wszystko pożyteczne; wszystko mi wolno, ale nie wszystko buduje.
Niech nikt nie szuka tego, co jest jego, ale każdy, co jest bliźniego.
Wszystko, co się sprzedaje w jatkach, jedzcie, nic nie pytając dla sumienia.
Albowiem Pańska jest ziemia i to, co ją napełnia.
A jeśli was kto z niewiernych zaprosi, a chcecie pójść, wszystko, co przed was postawią, jedzcie, nic nie pytając dla sumienia.
Ale jeśliby wam kto rzekł: to jest bałwanom ofiarowane, nie jedzcie dla onego, który to oznajmił i dla sumienia; albowiem Pańska jest ziemia i to, co ją napełnia.
Mówię zaś dla sumienia, nie twojego, ale tego drugiego; bo dla czegoś wolność moja ma być sądzona przez cudze sumienie?
A jeśli ja z dziękczynieniem pożywam, dla czegóż mają mi bluźnić za to, za co ja dzięki składam?
Więc czy jecie, czy pijecie, czy cokolwiek czynicie, wszystko czyńcie na chwałę Bożą.
Nie dawajcie zgorszenia ani Żydom, ani Grekom, ani Kościołowi Bożemu;
Tak jak i ja staram się we wszystkiem podobać się wszystkim, nie szukając w tem korzyści swojej, ale wielu, aby byli zbawieni.
BĄDŹCIE naśladowcami moimi, jak ja Chrystusa.
A chwalę was, bracia, że we wszystkiem o mnie pamiętacie, i zachowujecie podania tak, jak ja wam podałem.
A chcę, abyście wiedzieli, że każdego męża głową jest Chrystus, a głową niewiasty mąż, a głową Chrystusa Bóg.
Każdy mąż, gdy się modli albo prorokuje z przykrytą głową, szpeci głowę swoją.
I każda niewiasta, gdy się modli albo prorokuje, nie nakrywszy głowy swojej, szpeci głowę swoją; bo to jest jedno i to samo, jak gdyby była ogolona.
Albowiem jeśli się nie nakrywa niewiasta, niech się też strzyże; a jeśli szpetną jest rzeczą dla niewiasty, być ostrzyżoną lub ogoloną, niech się nakrywa.
Albowiem mąż nie ma nakrywać głowy, gdyż jest wyobrażeniem i chwałą Bożą; ale niewiasta jest chwałą męża.
Bo mąż nie jest z niewiasty, ale niewiasta z męża.
Albowiem mąż nie jest stworzony dla niewiasty, ale niewiasta dla męża.
A przeto niewiasta powinna mieć znak władzy nad nią na głowie z powodu Aniołów.
Jednak ani mąż bez niewiasty, ani niewiasta bez męża, w Panu.
Albowiem jak niewiasta z męża jest, tak też mąż przez niewiastę; wszystko zaś z Boga.
Osądźcie sami w sobie, czy przystoi niewieście bez nakrycia modlić się do Boga?
Czyliż samo przyrodzenie nie uczy was, że dla męża, jeżeli włosy zapuszcza, jest to hańbą?
Ale niewiasta jeśli zapuszcza włosy, jest to ku jej chwale, dla tego, że włosy dane jej są za osłonę.
A jeśli kto chce być swarliwym, my takiego obyczaju nie mamy, ani zbory Boże.
A to zalecając, nie chwalę, że się schodzicie nie ku lepszemu, ale ku gorszemu.
Albowiem naprzód słyszę, że gdy się schodzicie w zborze, rozerwania bywają między wami; i poniekąd wierzę.
Bo muszą być stronnictwa między wami, aby ci, którzy są doświadczeni, byli jawni między wami.
Gdy się tedy wespół schodzicie, nie jest to pożywać Wieczerzę Pańską;
Albowiem każdy spieszy ze zjedzeniem własnej wieczerzy, i jeden łaknie, a drugi jest pijany.
Czyż domów nie macie, by jeść i pić? albo zborem Bożym gardzicie i zawstydzacie tych, którzy nie mają? Cóż wam rzekę? pochwalęż wąs za to? nie pochwalę.
Albowiem jam wziął od Pana to, co wam podałem, że Pan Jezus tej nocy, której był wydany, wziął chleb,
A podziękowawszy, złamał i rzekł: Bierzcie, jedzcie; to jest ciało moje, które za was bywa łamane; to czyńcie na pamiątkę moją.
Także i kielich, gdy było po wieczerzy, mówiąc: Ten kielich jest to nowy testament we krwi mojej; to czyńcie, ilekroć pić będziecie, na pamiątkę moją.
Albowiem ilekroćbyście jedli ten chleb, i pili ten kielich, śmierć Pańską opowiadacie, aż przyjdzie.
A tak, ktoby jadł ten chleb, albo pił ten kielich Pański niegodnie, będzie winien ciała i krwi Pańskiej.
Niechże tedy człowiek samego siebie doświadcza, a tak niech je z chleba tego, i z kielicha tego niechaj pije.
Albowiem kto je i pije niegodnie, sąd sobie samemu je i pije, nie rozróżniając ciała Pańskiego.
Dla tego między wami wielu jest słabych i chorych, i nie mało zasnęło.
Bo gdybyśmy się sami osądzali, nie bylibyśmy sądzeni.
Lecz gdy bywamy sądzeni, od Pana bywamy karani, abyśmy ze światem nie byli potępieni.
A tak, bracia moi, gdy się schodzicie, aby jeść, oczekiwajcie jedni drugich.
A jeśli kto łaknie, niech je w domu, abyście się na sąd nie schodzili. A inne rzeczy, gdy przyjdę, postanowię.
O DUCHOWYCH zaś darach nie chcę, bracia, abyście wiedzieć nie mieli.
Wiecie, że gdyście poganami byli, do bałwanów niemych, jak was wodzono, daliście się prowadzić.
Przetoż oznajmujęwam, że nikt mówiący przez Ducha Bożego nie wyrzecze przeklęstwa na Jezusa, i nikt nie może nazwać Jezusa Panem, tylko przez Ducha Świętego.
A różne są dary łaski, ale Duch ten sam.
I różne są posługi, ale Pan ten sam.
I różne są działania, ale Bóg ten sam, który sprawuje wszystko we wszystkich.
A każdemu bywa dane objawienie Ducha ku pożytkowi.
Albowiem jednemu przez Ducha bywa dana mowa mądrości, a drugiemu mowa umiejętności przez tegoż Ducha,
A innemu wiara w tymże Duchu, a innemu dar uzdrawiania w tymże Duchu, a innemu czynienie cudów, a innemu proroctwo, a innemu rozeznanie duchów,
A innemu rozmaite języki, a innemu wykładanie języków.
A to wszystko sprawuje jeden i tenże Duch, udzielając z osobna każdemu, jak chce.
Albowiem jak ciało jest jedno, a członków ma wiele, ale wszystkie członki ciała jednego, choć ich wiele jest, są jednem ciałem, tak i Chrystus.
Albowiem przez jednego Ducha my wszyscy w jedno ciało jesteśmy ochrzczeni, czy Żydzi, czy Grecy, czy niewolnicy, czy wolni, i wszyscy napojeni jesteśmy w jednego Ducha.
Albowiem i ciało nie jest jednym członkiem, ale wieloma.
Jeśliby rzekła noga: ponieważ nie jestem ręką, nie należę do ciała; czyliż dla tego nie należy do ciała?
A jeśliby rzekło ucho: ponieważ nie jestem okiem, nie należę do ciała; czyliż dla tego nie należy do ciała?
Jeśliż wszystko ciało jest okiem, gdzież słuch? a jeśliż wszystko słuchem, gdzież powonienie?
Lecz Bóg ułożył członki, Każdy z nich z osobna w ciele, jak chciał.
A jeśliby wszystkie były jednym członkiem, gdzieżby było ciało?
Lecz członków wiele, a ciało jedno.
Nie może tedy oko powiedzieć ręce: nie potrzebuję ciebie, albo znowu głowa nogom: nie potrzebuję was.
Owszem, daleko więcej członki, które się zdają być słabszemi w ciele, potrzebne są;
A które mamy za mniej szlachetne w ciele, te otaczamy większem poszanowaniem, a nieprzystojnym członkom naszym daje się większą przystojność,
Przystojne zaś członki nasze tego nie potrzebują; lecz Bóg złożył ciało, dając mniej doskonałemu większe poszanowanie,
Aby nie było rozdwojenia w ciele, ale żeby członki jedne o drugich miały jednakowe stawie.
I jeśli jeden członek cierpi, cierpią z nim wszystkie członki; a jeśli jest uczczony jeden członek, radują się z nim wszystkie członki.
Lecz wy jesteście ciałem Chrystusowem, a z osobna członkami.
A niektórych Bóg postanowił w kościele, naprzód Apostołów, powtóre proroków, potrzecie nauczycieli, potem dał moc czynienia cudów, potem dary uzdrawiania, pomagania, rządzenia, rozmaite języki.
Czy wszyscy są Apostołami? czy wszyscy prorokami? czy wszyscy nauczycielami? czy wszyscy cudotwórcami?
Czy wszyscy mają dary uzdrawiania? czy wszyscy językami mówią? czy wszyscy wykładają?
Starajcie się usilnie o lepsze dary; a ja wam jeszcze zacniejszą drogę wskazuję.
CHOĆBYM mówił językami ludzkiemi i anielskiemi, a miłości nie miał, jestem jako miedź brzęcząca, lub cymbały brzmiące.
I choćbym miał proroctwo, i wiedział wszystkie tajemnice, i miał wszelką umiejętność, i choćbym miał wszystką wiarę, tak, że góry bym przenosił, a miłości nie miał, jestem niczem.
I choćbym rozdał ubogim cały swój majątek, i choćbym ciało swoje oddał na spalenie, a miłości nie miał, nic mi to nie pomoże.
Miłość jest cierpliwa, łaskawa, miłość nie zazdrości, miłość nie wynosi się, nie nadyma się,
Nie czyni nic nieprzystojnego, nie szuka swego, nie jest porywcza, nie myśli złego;
Nie raduje się z niesprawiedliwości, ale się raduje z prawdy;
Wszystko pokrywa, wszystkiemu wierzy, wszystkiego się spodziewa, wszystko znosi.
Miłość nigdy nie ustaje; bo choć są proroctwa, zniszczeją; choć języki, ustaną; choć umiejętność, wniwecz się obróci.
Albowiem w części znamy, i w części prorokujemy.
Ale gdy przyjdzie doskonałość, wtedy to, co jest w części, wniwecz się obróci.
Gdy byłem dziecięciem, mówiłem jak dziecię, myślałem jak dziecię, sądziłem jak dziecię, lecz gdym się stał mężem, zaniechałem rzeczy dziecinnych.
Albowiem teraz widzimy przez zwierciadło, niby w zagadce, a wówczas twarzą w twarz; teraz poznaję w części, a wówczas poznam tak, jak poznany jestem.
A tak zostaje wiara, nadzieja, miłość, te trzy; lecz z nich większa jest miłość.
DĄŻCIE do miłości; starajcie się też usilnie o dary duchowe; lecz najwięcej, aby prorokować.
Albowiem kto mówi językiem niezrozumiałym, nie ludziom mówi, ale Bogu; bo nikt nie słucha, lecz on duchem mówi tajemnice.
Ale kto prorokuje, mówi ludziom ku zbudowaniu i napomnieniu i pocieszeniu.
Kto językiem niezrozumiałym mówi, samego siebie buduje; ale kto prorokuje, ten zbór buduje.
A chciałbym, abyście wszyscy językami mówili, ale więcej, abyście prorokowali; albowiem większy jest ten, co prorokuje, niż ten, co językami mówi, chyba żeby wykładał, by zbór miał zbudowanie.
Tak tedy, bracia, jeżeli przyjdę do was, językami mówiąc, jakiż pożytek wam przyniosę, jeślibym wam nie mówił czy to przez objawienie, czy przez umiejętność, czy przez proroctwo, czy przez naukę?
Wszak i rzeczy martwe, które dźwięk wydają, jak piszczałka albo cytra, gdyby nie wydawały różnicy dźwięków, jakżeby poznać, co grają na piszczałce, łub na cytrze?
Jeśli bowiem trąba niewyraźny głos wydaje, któż się do boju gotować będzie?
Tak i wy, jeśli językiem nie wydacie mowy dobrze zrozumiałej, jakże poznać, co się mówi? albowiem będziecie mówili tylko na wiatr.
Wielka zaiste jest rozmaitość głosów na świecie, a żaden z nich nie jest bez znaczenia.
Jeślibym tedy nie znał mocy głosu, będę temu, który mówi, cudzoziemcem; a ten, co mówi, będzie mi także cudzoziemcem.
Tak i wy, ponieważ gorliwie żądacie darów duchowych, starajcie się obfitować ku zbudowaniu zboru.
Dla tego, kto mówi językiem niezrozumiałym, niech się modli, aby mógł wykładać.
Bo jeżeli się modlę językiem niezrozumiałym, modli się duch mój; ale rozum mój nie przynosi pożytku.
Cóż tedy? Będę się modlił duchem, będę się modlił i rozumem; będę śpiewał duchem, będę śpiewał i rozumem.
Bo jeżeli będziesz błogosławił duchem, jakże ten, który jest z prostaczków, na twoje dziękczynienie rzecze Amen, ponieważ nie wie, co mówisz?
Ty wprawdzie pięknie dziękujesz, ale się drugi nie buduje.
Dziękuję Bogu memu, że więcej, niż wy wszyscy, językami mówię,
A wszakże w zborze wolę pięć słów zrozumiale powiedzieć, aby i innych nauczyć, niżeli dziesięć tysięcy słów językiem niezrozumiałym.
Bracia! nie bądźcie dziećmi rozumem, ale bądźcie dziećmi w złem, a rozumem bądźcie dorosłymi.
W Zakonie napisano: Innemi językami i innemi wargami mówić będę ludowi temu; ale i tak mnie nie usłuchają, mówi Pan.
Przetoż języki są na znak nie dla wierzących, ale dla niewierzących, a proroctwo nie dla niewierzących, ale dla wierzących.
Jeżeli się tedy cały zbór zejdzie w jedno miejsce, i wszyscy językami niezrozumiałemi mówić będą, a wejdą tam prostaczkowie albo niewierni, czy nie rzeką, że szalejecie?
Ale jeżeli wszyscy prorokują, a wejdzie jaki niewierny albo prostaczek, przez wszystkich przekonywany, przez wszystkich sądzony bywa.
A tak skrytości serca jego bywają objawione, i tak upadłszy na twarz, odda pokłon Bogu, wyznając, że prawdziwie Bóg jest w was.
Cóż tedy, bracia? Gdy się schodzicie, każdy z was ma psalm, ma naukę, ma język, ma objawienie, ma wykład; wszystko to niech będzie ku zbudowaniu.
Jeśli kto językiem niezrozumiałym mówi, niech to będzie po dwóch albo najwięcej po trzech, i to na przemiany, a jeden niech wykłada.
Jeżeli zaś nie będzie nikogo, ktoby wykładał, to niech milczy w zborze, a mówi sobie i Bogu.
Prorocy zaś niech mówią dwaj albo trzej, a inni niech rozsądzają.
Jeżeli zaś innemu z siedzących będzie co objawione, niech pierwszy milczy.
Bo możecie wszyscy jeden po drugim prorokować, aby się wszyscy uczyli i wszyscy pocieszeni byli.
I duchy proroków są poddane prorokom;
Albowiem Bóg nie jest Bogiem nieporządku, ale pokoju, jak we wszystkich zborach u świętych.
Niewiasty wasze niech milczą w zborach; albowiem nie pozwolono im mówić, lecz mają być poddane, jak i Zakon mówi.
A jeśli się czego chcą nauczyć, niech w domu mężów swoich pytają, bo nie przystoi niewiastom w zborze mówić.
Czyliż od was wyszło słowo Boże? czyliż tylko do was samych przyszło?
Jeśli kto uważa siebie za proroka albo duchowego, niech pozna, że to, co wam piszę, jest rozkazaniem Pańskiem.
A jeśli kto nie wie, niechaj nie wie.
A tak, bracia, starajcie się usilnie o to, abyście prorokowali, i językami mówić nie zabraniajcie.
Wszystko niech będzie przystojnie i porządnie.
A OZNAJMUJĘ wam, bracia, Ewangieliję, którą wam opowiedziałem, którąście też przyjęli, i w której stoicie,
Przez którą też zbawienia dostępujecie, jeśli pamiętacie tak, jak wam opowiedziałem, chyba żeście napróżno uwierzyli.
Albowiem naprzód podałem wam, co sam otrzymałem, że Chrystus umarł za grzechy nasze według Pism,
I że był pogrzebiony, i że zmartwychwstał dnia trzeciego według Pism,
I że widziany był od Kefasa, potem od dwunastu.
Potem widziany był przez więcej niż pięciuset braci naraz, z których większa część dotąd żyje, a niektórzy zasnęli.
Potem był widziany przez Jakóba, potem przez wszystkich Apostołów.
A na ostatku po wszystkich ukazał się i mnie, jako płodowi poronionemu.
Bom ja najmniejszy z Apostołów, który nie jestem godzien nazywać się Apostołem, dla tego, żem prześladował kościół Boży.
Lecz łaską Bożą jestem tem, czem jestem, a łaska jego ku mnie nie była daremną; lecz bardziej niż oni wszyscy pracowałem, wszakże nie ja, ale łaska Boża, która jest ze mną.
Przetoż czy ja, czy oni, tak my opowiadamy, tak też uwierzyliście.
A jeżeli się o Chrystusie opowiada, że z martwych wzbudzony został, jakże mówią niektórzy między wami, że niemasz zmartwychwstania?
Jeśli zaś niema zmartwychwstania, to i Chrystus wzbudzony nie został.
A jeśli Chrystus wzbudzony nie został, tedy i kazanie nasze daremne, daremna też wiara wasza,
Jesteśmy też fałszywymi świadkami Bożymi, bośmy świadczyli o Bogu, że Chrystusa wzbudził, którego nie wzbudził, jeśli umarli nie bywają wzbudzeni.
Albowiem jeśli umarli nie bywają wzbudzeni, to i Chrystus nie został wzbudzony.
A jeśli Chrystus nie został wzbudzony, daremna jest wiara wasza; jeszczeście w grzechach swoich;
Zatem i ci poginęli, którzy zasnęli w Chrystusie.
Bo jeśli tylko w tem życiu nadzieję mamy w Chrystusie, ze wszystkich ludzi jesteśmy najnieszczęśliwsi.
Ale Chrystus z martwych wzbudzony został; stał się pierwiastkiem tych, którzy zasnęli;
Ponieważ bowiem przez człowieka śmierć, przez człowieka też i powstanie umarłych.
Albowiem jak w Adamie wszyscy umierają, tak i w Chrystusie wszyscy ożywieni będą.
Każdy zaś w swoim porządku: pierwiastek Chrystus, a potem ci, co są Chrystusowi, w czasie przyjścia jego;
A potem koniec, gdy odda królestwo Bogu i Ojcu, gdy zniszczy wszelką zwierzchność i wszelką władzę i moc.
Bo on musi panować, póki nie położy wszystkich nieprzyjaciół pod nogi jego.
A jako ostatni nieprzyjaciel będzie zniszczoną śmierć.
Bo wszystko poddał pod nogi jego. A gdy mówi, że wszystko jest poddane, jawną jest rzeczą, że oprócz tego, który mu wszystko poddał.
A gdy mu wszystko poddane będzie, tedy też i sam Syn będzie poddany temu, który mu poddał wszystko, aby Bóg był wszystkiem we wszystkich.
Bo cóż uczynią ci, którzy się chrzczą nad umarłymi? Jeśli umarli wcale nie bywają wzbudzeni, dla czego chrzczą się nad umarłymi?
Dla czegóż i my narażamy się na niebezpieczeństwa każdej godziny?
Codzień umieram, świadczę się chwałą waszą, którą mam w Jezusie Chrystusie, Panu naszym.
Jeśli obyczajem ludzkim potykałem się z dzikiemi zwierzętami w Efezie, cóż mam za pożytek, jeśli umarli nie bywają wzbudzeni? Jedzmy i pijmy, bo jutro pomrzemy.
Nie błądźcież; złe rozmowy psują dobre obyczaje.
Otrzeźwiejcie jak należy i nie grzeszcie; albowiem niektórzy nie znają Boga; mówię ku zawstydzeniu waszemu.
Ale rzecze kto: jak wzbudzeni bywają umarli, i w jakiem ciele przyjdą?
O nierozsądny! co ty siejesz, nie ożyje, jeśli nie umrze.
I co siejesz, nie ciało, które ma wyróść, siejesz, ale gołe ziarno, na przykład pszeniczne, lub inne jakie;
Ale Bóg daje mu ciało, jak chce, i każdemu nasieniu jego własne ciało.
Nie każde ciało jest jednakiem ciałem; ale inne jest ciało ludzi, inne ciało bydląt, inne ryb, a inne ptaków.
I są ciała niebieskie i ciała ziemskie; lecz inna jest chwała niebieskich, a inna ziemskich;
Inna chwała słońca, a inna chwała księżyca, i inna chwała gwiazd; albowiem gwiazda od gwiazdy różni się w chwale.
Tak i powstanie umarłych. Bywa siane w skazitelności, wzbudzone w nieskazitelności;
Bywa siane w szpetności, wzbudzone w chwale; bywa siane w niemocy, wzbudzone w mocy; bywa siane ciało duszą żyjące, wzbudzone ciało duchowe.
Jest ciało duszą żyjące, jest też ciało duchowe.
Tak też napisano: Stał się pierwszy człowiek Adam duszą żyjącą, ostatni Adam duchem ożywiającym.
Wszakże nie pierwej duchowe, ale duszą żyjące, potem duchowe.
Pierwszy człowiek z ziemi ziemski; drugi człowiek Pan z nieba.
Jaki ziemski, tacy i ziemscy; i jaki niebieski, tacy i niebiescy.
A jak nosiliśmy obraz ziemskiego, będziemy nosili i obraz niebieskiego.
To jednak powiadam, bracia, że ciało i krew odziedziczyć nie mogą królestwa Bożego, ani skazitelność nie odziedziczy nieskazitelności.
Oto tajemnicę wam powiadam: nie wszyscy zaśniemy, ale wszyscy przemienieni będziemy,
Natychmiast, w oka mgnieniu, na trąbę ostateczną; albowiem zatrąbi, i umarli wzbudzeni będą nieskazitelni, a my będziemy przemienieni.
Bo musi to, co skazitelne, przyoblec się w nieskazitelność, i co śmiertelne, przyoblec się w nieśmiertelność.
A gdy to, co skazitelne, przyoblecze się w nieskazitelność i to, co śmiertelne, przyoblecze się w nieśmiertelność, tedy się wypełni słowo napisane: Połknięta jest śmierć w zwycięstwo.
Gdzież jest, o śmierci! żądło twoje? gdzież, o piekło! zwycięstwo twoje?
Lecz żądłem śmierci jest grzech, a mocą grzechu jest zakon.
Ale Bogu niech będą dzięki, który nam dał zwycięstwo przez Pana naszego Jezusa Chrystusa.
A tak, bracia moi mili, bądźcie stali, niewzruszeni, zawsze obfitujący w sprawie Pańskiej, wiedząc, że praca wasza nie jest daremna w Panu.
A CO do składki na świętych, czyńcie i wy tak, jak postanowiłem w zborach, które są w Galacyi.
Pierwszego dnia w tygodniu niech każdy z was odkłada u siebie, zbierając, według tego jak mu się powodzi, żeby nie wtedy dopiero składki czynione były, kiedy ja przyjdę.
A gdy przyjdę, tych, których uznacie, poszlę z listami, aby odnieśli wasz dar dobroczynny do Jerozolimy.
A jeśliby słuszną rzeczą było żebym i ja się udał, pójdą ze mną razem.
A przyjdę do was, gdy przejdę Macedoniję (bo udaję się przez Macedoniję).
U was zaś, być może, zabawię, albo i przezimuję, abyście wy mię odprowadzili, dokądkolwiek pójdę.
Nie chcę bowiem widzieć was teraz, przechodząc mimo; ale spodziewam się pozostać u was czas niejaki, jeśli Pan dozwoli.
A zostanę w Efezie aż do Pięćdziesiątnicy.
Albowiem drzwi mi są otwarte wielkie i ku działaniu, a przeciwników wiele.
Jeśli zaś przyjdzie Tymoteusz, patrzcie, aby bez bojaźni był u was, bo dzieło Pańskie sprawuje, jak i ja.
Przetoż niechaj go nikt nie lekceważy; ale odprowadźcie go w pokoju, aby przyszedł do mnie; bo go czekam z braćmi.
A co do brata Apollosa, to go bardzo prosiłem, żeby poszedł do was z braćmi; i wcale nie miał chęci pójść teraz; przyjdzie jednak, gdy czas po temu mieć będzie.
Czuwajcie, stójcie w wierze, bądźcie mężni, bądźcie mocni;
Wszystko u was niech się dzieje w miłości.
A proszę was, bracia: znacie dom Stefana, że jest pierwiastkiem Achai, i że siebie oddali na posługiwanie świętym,
Bądźcie i wy ulegli takim, i każdemu pomagającemu i pracującemu.
A cieszę się z przyjścia Stefana i Fortunata i Achaika, bo oni nieobecność waszą zastąpili;
Uspokoili bowiem ducha mego i waszego; szanujcie tedy takich.
Pozdrawiają was zbory, które są w Azyi. Pozdrawiają was wielce w Panu Akwilas i Pryscylla, ze zborem, który jest w domu ich.
Pozdrawiają was bracia wszyscy. Pozdrówcie jedni drugich z pocałowaniem świętem.
Pozdrowienie moją Pawła ręką.
Jeśli kto nie miłuje Pana Jezusa Chrystusa, niech będzie przeklęty, Maran ata.
Łaska Pana Jezusa Chrystusa niech będzie z wami.
Miłość moja niech będzie z wami wszystkimi w Chrystusie Jezusie. Amen.
PAWEŁ, Apostoł Jezusa Chrystusa przez wolę Bożą, i Tymoteusz brat, zborowi Bożemu, który jest w Koryncie, ze wszystkimi świętymi, którzy są w całej Achai,
Łaska wam i pokój od Boga Ojca naszego i Pana Jezusa Chrystusa.
Błogosławiony Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojciec miłosierdzia i Bóg wszelkiej pociechy,
Pocieszający nas w każdym ucisku naszym, abyśmy również pocieszać mogli tych, którzy są w jakimkolwiek ucisku, tą pociechą, którą Bóg nas samych pociesza.
Bo jak obfitują w nas cierpienia Chrystusowe, tak przez Chrystusa obfituje i pociecha nasza.
Bo czy bywamy uciśnieni, to dla waszej pociechy i zbawienia, które jest skuteczne w znoszeniu tych samych cierpień, które i my znosimy; czy pocieszeni bywamy, to dla waszej pociechy i zbawienia;
A nadzieja nasza mocna jest o was, ponieważ wiemy, iż jak jesteście uczestnikami cierpień, tak i pociechy.
Albowiem nie chcemy, abyście nie mieli wiedzieć, bracia, o ucisku naszym, który nas spotkał w Azyi, żeśmy byli zbyt obciążeni nad siły, tak żeśmy zaczęli powątpiewać o życiu.
Ale sami w sobie mieliśmy wyrok śmierci, abyśmy nie ufali w sobie samych, ale w Bogu, który wzbudza umarłych;
Który wyrwał nas od tak wielkiej śmierci i wyrywa, w którym nadzieję mamy, że i jeszcze wyrwie;
Jeżeli i wy pomożecie modlić się za nas, aby za ten dar, który przez wielu nam jest okazany, były też od wielu osób dzięki za nas czynione.
Albowiem ta jest chluba nasza, świadectwo sumienia naszego, żeśmy w prostocie i w szczerości boskiej, nie w cielesnej mądrości, ale w łasce Bożej żyli na świecie, najbardziej zaś u was.
Albowiem nic innego wam nie piszemy, tylko to, co czytacie, albo też poznajecie, a spodziewam się, że i do końca poznacie,
Jakeście też nas poczęści poznali, żeśmy chlubą waszą, jak i wy naszą w dzień Pana Jezusa.
I z tą ufnością chciałem pierwej przyjść do was, abyście powtórną łaskę odebrali;
I przez was przejść do Macedonii, i z Macedonii znowu przyjść do was, i przez was być odprowadzony do Judei.
To tedy przedsiębiorąc, czyliż lekkomyślnie postąpiłem? albo to, co przedsiębiorę, czyliż według ciała przedsiębiorę, aby u mnie było: Tak tak i Nie nie?
Ale wierny jest Bóg, że mowa nasza do was nie była Tak i Nie.
Albowiem Syn Boży Jezus Chrystus, który między wami przez nas jest opowiadany, przeze mnie i przez Sylwana i Tymoteusza, nie był Tak i Nie; ale w nim było Tak.
Bo ile jest obietnic Bożych, w nim są Tak, i w nim są Amen, na chwałę Bożą przez nas.
A ten, który nas utwierdza z wami w Chrystusa, i który nas namaścił, Bóg jest;
Który też na nas pieczęć położył, i dał zadatek Ducha w serca nasze.
Ja zaś Boga przyzywam na świadka, na duszę moją, że oszczędzając was, dotąd nie przyszedłem do Koryntu;
Nie, że mamy panowanie nad wiarą waszą, ale iż jesteśmy uczestnikami radości waszej; bo wiarą stoicie.
A POSTANOWIŁEM sam w sobie nie przyjść do was znowu z zasmuceniem.
Bo jeśli ja was zasmucam, któż jest, coby mię rozweselił, jeżeli nie ten, który przeze mnie jest zasmucony?
A to samo wam napisałem, abym przyszedłszy nie miał smutku od tych, z których należało mi się radować, pewny będąc o was wszystkich, że radość moja będzie i dla was wszystkich radością.
Albowiem z wielkiego ucisku i utrapienia serca, i z wielu łzami pisałem do was, nie żebyście byli zasmuceni, ale żebyście poznali miłość, którą nader obficie mam ku wam.
Jeśli tedy kto zasmucił, nie mnie zasmucił, ale poniekąd, abym nie powiedział za wiele, was wszystkich.
Dosyć ma taki na zgromieniu tem, które się stało od wielu,
Tak, że raczej przeciwnie przebaczcie mu i pocieszcie, aby takiego zbytni smutek nie pożarł.
Przetoż proszę was, abyście miłość ku niemu umocnili.
Albowiem dla tego i napisałem, aby poznać doświadczenie wasze, czy we wszystkiem posłuszni jesteście.
A komu wy co odpuszczacie, temu i ja; gdyż i ja, komu odpuściłem, jeżeli co odpuściłem, to dla was w obliczu Chrystusa,
Żeby was szatan nie podszedł, albowiem zamysły jego nie są nam tajne.
A gdym przyszedł do Troady dla opowiadania Ewangielii Chrystusowej, a drzwi mi były otwarte w Panu,
Nie miałem spokoju w duchu swoim, dla tego, żem nie znalazł Tytusa, brata mego; ale pożegnawszy się z nimi, poszedłem do Macedonii.
Lecz chwała Bogu, który sam zawsze daje zwycięstwo w Chrystusie, i objawia wonność poznania go przez nas na każdem miejscu.
Bośmy dobrą wonnością Chrystusową Bogu w tych, którzy zbawieni bywają, i w tych, którzy giną,
Tym wonnością śmierci ku śmierci, tamtym wonnością żywota ku żywotowi; a do tego któż jest zdatny?
Bo nie jesteśmy jako wielu, którzy fałszują Słowo Boże; ale jako ze szczerości, ale jako z Boga, przed obliczem Bożem w Chrystusie mówimy.
CZY poczynamy znowu zalecać samych siebie? czy potrzebujemy, jak niektórzy, listów, zalecających do was, albo zalecających od was?
Listem naszym wy jesteście, napisanym w sercach, który znają i czytają wszyscy ludzie;
Gdyż na was jawnem jest, żeście listem Chrystusowym, przez usługę naszą sporządzonym, napisanym nie atramentem, ale Duchem Boga żywego, nie na tablicach kamiennych, ale na cielesnych tablicach serca.
A taką ufność mamy przez Chrystusa ku Bogu;
Nie żebyśmy zdolni byli pomyśleć coś od siebie samych, jako z siebie samych, lecz zdolność nasza z Boga jest;
Który też uzdolnił nas być sługami Nowego Testamentu, nie litery, ale ducha; bo litera zabija, a duch ożywia.
Bo jeśli posługiwanie śmierci, literami wyrażone na tablicach kamiennych, miało chwałę, tak że synowie Izraelscy nie mogli patrzeć na oblicze Mojżesza dla chwały oblicza jego przemijającej,
Jakże daleko więcej posługiwanie ducha nie ma mieć chwały?
Bo jeśli posługiwanie potępienia jest chwałą, daleko więcej obfituje w chwałę posługiwanie sprawiedliwości.
Albowiem i to, co miało chwałę, nie ma chwały z tej strony, z powodu onej przewyższającej chwały.
Bo jeśli to, co przemija, ma chwałę, daleko więcej chwały ma to, co trwa.
Mając przeto taką nadzieję, wielkiej śmiałości w mowie używamy.
I nie tak jak Mojżesz, który kładł zasłonę na oblicze swoje, aby synowie Izraelscy nie patrzyli na koniec tego, co przemija;
Ale zatwardziałe zostały ich umysły; albowiem aż do dnia dzisiejszego taż zasłona przy czytaniu Starego Testamentu zostaje nieodkryta, ponieważ w Chrystusie przemija;
Ale aż do dnia dzisiejszego, gdy czytają Mojżesza, zasłona leży na ich sercu.
Lecz skoro się do Pana nawrócą, odjęta będzie zasłona.
Ale Pan jest Duchem; a gdzie Duch Pański, tam wolność.
Lecz my wszyscy, którzy odkrytem obliczem na chwałę Pańską jak w zwierciedle patrzymy, w toż wyobrażenie przemienieni bywamy z chwały w chwałę, jak od Ducha Pańskiego.
DLA tego, mając to posługiwanie według doznanego miłosierdzia, nie słabiejemy.
Aleśmy się wyrzekli skrytej sromoty, nie postępując w chytrości, i nie fałszując Słowa Bożego; lecz przez objawienie prawdy zalecając samych siebie sumieniu każdego człowieka przed obliczem Bożem.
Jeśli zaś i zakryta jest Ewangielija nasza, zakryta jest w tych, którzy giną,
W których Bóg wieku tego oślepił umysły niewiernych, aby im nie świeciła światłość Ewangielii chwały Chrystusa, który jest wyobrażeniem Boga.
Albowiem nie siebie samych opowiadamy, ale Chrystusa Jezusa, że jest Panem, a siebie samych, żeśmy sługami waszymi dla Jezusa,
Ponieważ Bóg, który rzekł, aby się z ciemności światłość rozjaśniła, wlał jasność w serca nasze ku rozświeceniu znajomości chwały Bożej w obliczu Jezusa Chrystusa.
A mamy ten skarb w naczyniach glinianych, aby wielka obfitość mocy była z Boga, a nie z nas,
Zewsząd uciskani, ale nie pognębieni; zostając w trudnych okolicznościach, ale nie rozpaczając;
Prześladowani, ale nie opuszczeni; powaleni, ale nie zgubieni,
Zawsze śmierć Pana Jezusa na ciele nosząc, aby i życie Jezusa na ciele naszem jawne było.
Zawsze bowiem my, którzy żyjemy, bywamy wydawani na śmierć dla Jezusa, aby też życie Jezusa było jawne w śmiertelnem ciele naszem.
Dla tego śmierć okazuje moc swoją w nas, ale życie w was.
Mając tedy tegoż ducha wiary, jak napisano: Uwierzyłem, przetom też mówił, — i my wierzymy, przeto też mówimy,
Wiedząc, że ten, który wzbudził Pana Jezusa, i nas wzbudzi przez Jezusa, i postawi z wami.
Bo wszystko dla was, aby łaska, obfitująca przez wielu, rozmnożyła dziękczynienie ku chwale Bożej.
Dla tego nie słabiejemy; ale chociaż nasz zewnętrzny człowiek niszczeje, wszakże wewnętrzny z dnia na dzień się odnawia.
Albowiem chwilowy, lekki ucisk nasz sprawuje nam w niezmierzonej obfitości chwałę wiecznej wagi,
Gdy nie patrzymy na rzeczy widzialne, ale na niewidzialne; albowiem rzeczy widzialne są doczesne, a niewidzialne wieczne.
WIEMY bowiem, że jeśli nasz ziemski dom, ta lepianka, zburzony będzie, mamy budowę od Boga, dom w niebiesiech, nie rękami zrobiony, wieczny.
Bo w tej lepiance wzdychamy też, pragnąc być przyobleczeni w mieszkanie nasze, które jest z nieba,
Jeżeli tylko i przyobleczonymi a nie nagimi znalezieni będziemy.
Albowiem, będąc w tej lepiance, wzdychamy pod ciężarem, ponieważ nie pragniemy być zewleczeni, ale przyobleczeni, aby to, co śmiertelne, pożarte było przez życie.
A ten, który nas ku temu przysposobił, jest Bóg, który nam też dał zadatek Ducha.
Przetoż mamy zawsze ufność i wiemy, że mieszkając w ciele, odchodzimy od Pana:
(Bo chodzimy wiarą, a nie widzeniem.)
Ufamy więc i pragniemy raczej wyjść z ciała, a zamieszkać u Pana.
Przeto też usiłujemy, czy tu będąc, czy odchodząc, podobać się jemu.
Albowiem musimy wszyscy stanąć przed sądem Chrystusa, aby każdy odniósł według tego, jak czynił w ciele, czy dobrze, czy źle.
Znając tedy bojaźń Pańską, ludzi przekonywamy, a Bogu jawni jesteśmy; mam zaś nadzieję, że i w waszych sumieniach jawni jesteśmy.
Albowiem nie znowu siebie samych wam zalecamy, ale wam dajemy powód do chlubienia się z nas, żebyście mieli co mówić tym, którzy się chlubią z powierzchowności, a nie z serca.
Bo jeśli od rozumu odchodzimy, to dla Boga, jeśli skromni jesteśmy, to dla was.
Albowiem miłość Chrystusowa ogarnia nas, jako tych którzyśmy tego zdania, że jeśli jeden za wszystkich umarł to wszyscy umarli,
I że za wszystkich umarł aby ci, którzy żyją, już nie sobie samym żyli, ale temu, który umarł za nich i zmartwychwstał.
Dla tego my odtąd nikogo nie znamy według ciała, a jeśliśmy i znali Chrystusa według ciała, teraz już nie znamy.
A tak, jeśli kto w Chrystusie, ten jest nowem stworzeniem; stare przeminęło, oto wszystko stało się nowe,
A to wszystko z Boga, który nas z samym sobą pojednał przez Jezusa Chrystusa, i dał nam usługiwanie pojednania,
Ponieważ Bóg w Chrystusie z sobą samym świat pojednał, nie poczytując im upadków ich, i położył w nas słowo pojednania.
Przetoż w miejsce Chrystusa poselstwo sprawujemy, jak gdyby Bóg upominał przez nas; w miejsce Chrystusa prosimy: pojednajcie się z Bogiem.
Albowiem on tego, który nie znał grzechu, za nas grzechem uczynił, abyśmy się my stali sprawiedliwością Bożą w nim.
JAKO współpracownicy napominamy was, abyście nie nadaremno łaskę Bożą przyjmowali,
(Bo mówi: Czasu przyjemnego wysłuchałem cię, a w dzień zbawienia poratowałem cię; oto teraz czas przyjemny, oto teraz dzień zbawienia.)
Żadnego w niczem nie dając zgorszenia, aby nie było zganione usługiwanie,
Ale we wszystkiem zalecając samych siebie, jako słudzy Boży, w wielkiej cierpliwości, w uciskach, w potrzebach, w utrapieniach,
Pod razami, w więzieniach, w rozruchach, w trudach, w czuwaniu, w postach,
W czystości, w umiejętności, w łagodności, w dobroci, w Duchu Świętym, w miłości nieobłudnej,
W mowie prawdy, w mocy Bożej, z orężem sprawiedliwości po prawicy i po lewicy;
Przez chwałę i hańbę, przez złą i dobrą sławę; jakby zwodziciele, a jednak prawi;
Jako nieznani, a jednak znani; jako umierający, a oto żyjemy; jako karani, a niezabici;
Jako smutni, a jednak zawsze weseli; jako ubodzy, a jednak wielu wzbogacający; jako nic niemający, a jednak wszystko posiadający.
Usta nasze otworzone ku wam, o Koryntowie! serce nasze rozszerzone.
Wyście nie ścieśnieni w nas, lecz ścieśnieni we wnętrzu swojem.
W równą odpłatę (mówię jako dzieciom) rozszerzcie się i wy.
Nie ciągnijcie cudzego jarzma z niewiernymi; bo cóż za wspólność sprawiedliwości z nieprawością? i co wspólnego między światłością i ciemnością?
Jakaż zgoda między Chrystusem i Belijalem? albo co za dział wiernego z niewiernym?
Jakaż zgoda między świątynią Bożą a bałwanami? Wyście bowiem świątynią Boga żywego, jak powiedział Bóg: Zamieszkam w nich i będę się przechadzał w nich, i będę Bogiem ich, a oni będą ludem moim.
Przetoż wyjdźcie z pośród nich, i odłączcie się, mówi Pan, i nieczystego się nie dotykajcie, a Ja przyjmę was.
I będę wam jako Ojciec, a wy będziecie mi jako synowie i córki, mówi Pan wszechmogący.
TE więc obietnice mając, najmilsi, oczyszczajmy siebie od wszelkiej zmazy ciała i ducha, wykonywając poświęcenie w bojaźni Bożej.
Pojmijcie nas; nikogośmy nie ukrzywdzili, nikogośmy nie zgorszyli, nikogośmy nie podeszli.
Nie mówię tego, aby was potępiać; bom przedtem powiedział, że wy w sercach naszych jesteście tak, że z wami byśmy umierali i żyli.
Mam wielką śmiałość ku wam, mam wielką chlubę z was, pełen jestem pociechy, wielce obfituję w wesele w każdym ucisku naszym.
Albowiem gdyśmy przyszli do Macedonii, ciało nasze nie miało żadnego odpoczynku, ale we wszystkiem byliśmy uciśnieni: zewnątrz walki, wewnątrz postrachy.
Ale Bóg, który pociesza uniżonych, pocieszył nas przez przyjście Tytusa,
A nie tylko przez przyjście jego, ale też przez pociechę, którą był pocieszony z was, oznajmując nam upragnienie wasze, wyrzekanie wasze, gorliwość waszą o mnie, tak, żem się więcej rozradował.
Bo jeśli was i zasmuciłem listem, nie żałuję tego, chociaż mi i żal było; bo widzę, że ów list zasmucił was, chociaż na chwilę.
Jednak teraz weselę się, nie dla tego, żeście zasmuceni byli, ale żeście zasmuceni byli ku upamiętaniu; albowiem byliście zasmuceni według Boga, żebyście w niczem szkody od nas nie ponieśli.
Albowiem smutek, który jest według Boga, sprawuje upamiętanie ku zbawieniu, którego nikt nie żałuje; ale smutek według świata sprawuje śmierć.
Bo właśnie to, żeście według Boga byli zasmuceni, jak wielką w was pilność sprawiło? jakie uniewinienie się, jakie gniewanie, jaką bojaźń, jakie upragnienie, jaką gorliwość, jaką pomstę? We wszystkiem okazaliście się czystymi w tej sprawie.
A tak, jeśli i pisałem do was, to nie z powodu krzywdziciela, ani z powodu pokrzywdzonego, ale dla tego, żeby wam wiadoma była pilność nasza o was przed obliczem Bożem.
Dlategośmy się pocieszyli pociechą waszą; aleśmy się daleko więcej rozradowali radością Tytusa, że duch jego przez was wszystkich uspokojony został.
Bo jeżeli się przed nim w czymkolwiek z was chlubiłem, nie zostałem zawstydzony; ale jakeśmy wam we wszystkiem prawdę mówili, tak się też i chluba nasza przed Tytusem prawdą okazała.
I serce jego tem przychylniejsze jest dla was, gdy wspomina o posłuszeństwie wszystkich was, i jakeście go z bojaźnią i ze drżeniem przyjęli.
Raduję się tedy, że na was we wszystkiem polegać mogę.
A OZNAJMUJEMY wam, bracia, o dobrodziejstwach Bożych, udzielonych w zborach Macedońskich,
Że śród wielkiego doświadczenia utrapieniem obfitą była ich radość, i ostateczne ubóstwo ich obfitowało w bogactwo ich szczerości.
Bo według możności, poświadczam to, i nad możność chętni,
Z wielkiem błaganiem prosili nas, abyśmy dar i wspólność posługiwania przyjęli dla świętych.
A nie, jakeśmy się spodziewali; ale samych siebie oddali naprzód Panu, potem i nam z woli Bożej,
Tak, żeśmy prosili Tytusa, aby, jak przedtem począł, tak też i dar ten u was do końca doprowadził.
A jak we wszystko obfitujecie, w wiarę i w mowę i w umiejętność i we wszelką pilność i w miłość waszą ku nam, tak i w ten dar obfitujcie.
Nie mówię rozkazując, ale pilnością innych doświadczając miłości waszej, czy jest szczera.
Albowiem znacie łaskę Pana naszego Jezusa Chrystusa, że dla was stał się ubogim, będąc bogatym, abyście wy ubóstwem jego wzbogaceni zostali.
A w tem daję radę; albowiem to jest pożyteczne wam, którzyście nie tylko czynić, ale i chcieć rozpoczęli pierwej, roku zeszłego.
A teraz, coście czynić poczęli, dokończcie, aby, jakeście chętnie chcieli, tak i dokonali według możności.
Albowiem jeśli wola chętna, to przyjemna jest według tego, co kto ma, a nie według tego, czego nie ma.
Albowiem nie, aby inni mieli ulgę, a wy obciążenie, ale, żeby dla równości teraz wasza obfitość ulżyła ich niedostatkowi,
Aby też i ich obfitość kiedyś ulżyła waszemu niedostatkowi, żeby się stała równość.
Jak napisano: Kto wiele zebrał, nie miał nazbyt; a kto mało, nie miał niedostatku.
Ale chwała Bogu, który wlał taką pilność ku wam w serce Tytusa.
Bo zlecenie przyjął, będąc zaś gorliwszym, poszedł do was dobrowolnie.
I posłaliśmy razem z nim brata, który ma pochwałę po wszystkich zborach w opowiadaniu Ewangielii.
A nie tylko to, ale obrany został przez zbory za towarzysza drogi naszej z tym darem, którym usługujemy ku chwale samego Pana i ku okazaniu waszej dobrej chęci,
Strzegąc się tego, żeby nam kto nie przyganiał z powodu tej obfitości, którą usługujemy,
Gdyż staramy się o dobro nie tylko przed Panem, ale i przed ludźmi.
A posłaliśmy z nimi brata naszego, którego pilności częstośmy doświadczyli w wielu rzeczach, a który jest teraz jeszcze pilniejszy z powodu wielkiego zaufania ku wam.
Co do Tytusa, to on jest moim towarzyszem, a względem was współpracownikiem; a co do braci naszych, są oni posłami zborów, chwałą Chrystusową.
Zatem dowody miłości waszej i naszej chluby z was dajcie im i przed obliczem zborów.
LECZ o usłudze dla świętych nie potrzeba mi wam pisać.
Bo znam wasze dobre chęci, z powodu których chlubię się z was przed Macedończykami, że Achaja od roku już jest gotowa; a gorliwość wasza wielu zachęciła.
Posłałem zaś braci, ażeby chluba nasza z was nie okazała się daremną w tym razie, abyście, jakem powiedział, byli przygotowani;
Ażeby niejako, skoro przyjdą ze mną Macedończykowie, i znajdą was nieprzygotowanych, nie było wstydu nam, nie powiem, wam, za tak pewną chlubę.
Zdawało mi się tedy rzeczą potrzebną zawezwać braci, aby do was wprzód poszli i przygotowali opowiedzianą przedtem szczodrobliwość waszą, ażeby była gotową jako szczodrobliwość, a nie jako rzecz przymusowa.
Ale mniemam: kto skąpo sieje, skąpo też żąć będzie; a kto obficie sieje, obficie też żąć będzie.
Każdy podług upodobania serca, nie z żalem i nie z przymusu; bo chętnego dawcę miłuje Bóg.
A mocen jest Bóg zlać obficie na was wszelką łaskę, abyście we wszystkiem zawsze mając wszelki dostatek, obfitowali dla każdego dobrego uczynku,
Jak napisano: Rozproszył, dał ubogim, sprawiedliwość jego zostaje na wieki.
A ten, który daje nasienie siejącemu, da i chleb na pokarm, i rozmnoży zasiew wasz, i przysporzy owoców sprawiedliwości waszej,
Abyście pod każdym względem byli ubogaceni ku wszelkiej szczerości, która sprawuje przez nas dziękczynienie Bogu.
Albowiem sprawa usługiwania tego nie tylko wypełnia niedostatek świętych, ale i nader obfitą się staje przez wiele dziękczynień składanych Bogu,
Gdy przez doświadczenie tego usługiwania chwalą Boga za wasze posłuszeństwo wyznawanej przez was Ewangielii Chrystusowej, i za szczerą wspólność z nimi i ze wszystkimi,
I gdy, modląc się za was, pragną was z powodu nader obfitej w was łaski Bożej.
Dzięki zaś Bogu za niewysłowiony dar jego.
JA zaś Paweł napominam was przez cichość i łagodność Chrystusową, który, będąc obecny, pokorny jestem między wami, lecz nieobecny, jestem śmiały przeciwko wam.
A proszę, abym po przybyciu swojem nie był śmiały tem zaufaniem; w którem myślę być śmiałym przeciwko niektórym, rozumiejącym o nas, jakobyśmy postępowali według ciała.
Albowiem w ciele chodząc, nie według ciała walczymy.
(Albowiem broń walczenia naszego nie jest cielesna, ale mocna przez Boga ku zburzeniu miejsc obronnych),
Burząc zamysły i wszelką wyniosłość, wynoszącą się przeciwko poznaniu Boga, i podbijając wszelką myśl pod posłuszeństwo Chrystusowe,
I gotowi będąc ukarać wszelkie nieposłuszeństwo, gdy zupełnem będzie posłuszeństwo wasze.
Czy na to, co przed oczyma jest, patrzycie? Jeśli kto jest pewny siebie, że jest Chrystusowy, ten też z siebie samego niech sądzi, że jak on jest Chrystusowy, tak i my Chrystusowi jesteśmy.
Albowiem, jeślibym i nieco więcej się chlubił z mocy naszej, którą nam dał Pan ku zbudowaniu, a nie ku zepsuciu waszemu, nie zawstydzę się;
Aby się nie zdawało, że chciałbym was straszyć listami.
Albowiem mówią: listy poważne i potężne, ale osobista obecność słaba, i mowa nieznacząca.
Taki niech wie, że jacy jesteśmy w mowie przez listy, będąc nieobecni, tacy i w czynach, będąc obecni.
Albowiem nie śmiemy zaliczać się do tych, albo porównywać się z tymi, którzy sami siebie zalecają; ale oni, mierząc siebie z sobą samymi i przyrównywając się do samych siebie, są nierozumni.
Ale my nie będziemy się chlubili nad miarę, ale według miary sznura, który wyznaczył nam Bóg, jako miarę, żeby dosięgnąć i do was.
Bo nie rozciągamy się nad miarę, jakbyśmy nie dosięgli aż do was; bośmy aż do was pierwsi przyszli z Ewangieliją Chrystusową.
A nie chlubimy się nad miarę z cudzych prac, ale mamy nadzieję, iż ze wzrostem wiary waszej w was wzrośniemy i my obficie między wami według sznura naszego,
Aby opowiadać Ewangieliję w krainach, które leżą za wami, a nie chlubić się z rzeczy gotowych w cudzej dziedzinie.
Kto się tedy chlubi, niech się w Panu chlubi.
Albowiem nie ten, co się sam zaleca, jest doświadczony, ale ten, którego Pan zaleca.
O GDYBYŚCIE chcieli nieco znosić głupstwo moje! ale i znosicie mię.
Albowiem gorliwy jestem ku wam gorliwością Bożą; bo zaręczyłem was z jednym mężem, aby przedstawić dziewicę czystą Chrystusowi.
Lecz boję się, aby, jak wąż zwiódł Ewę chytrością swoją, tak też umysły wasze nie zostały skażone, odpadając od prostoty względem Chrystusa.
Bo jeżeli kto przychodzi i innego Jezusa opowiada, któregośmy nie opowiadali, albo jeśliście otrzymali innego ducha, któregoście nie otrzymali, albo inną Ewangieliję, którejście nie przyjęli, radzibyście to znosili.
Bo mniemam, żem w niczem nie pozostawał za onymi bardzo wielkimi apostołami.
Bo chociaż jestem prostakiem w mowie, ale nie w umiejętności; lecz we wszystkiem staliśmy się znani wam pod każdym względem.
Lub czy zgrzeszyłem, żem samego siebie poniżył, abyście wy byli wywyższeni? żem wam darmo opowiadał Ewangieliję Bożą?
Złupiłem inne zbory, biorąc od nich utrzymanie, abym wam służył; a będąc u was i cierpiąc niedostatek, nie obciążyłem nikogo;
Albowiem niedostatek mój pokryli bracia, którzy przyszli z Macedonii, i we wszystkiem strzegłem się nie być wam ciężarem, i nadal strzedz się będę.
Tak jak prawda Chrystusowa jest we mnie, ta chluba moja nie będzie stłumiona w krainach Achai.
Dla czego? czy że was nie miłuję? Bogu wiadomo.
Ale co czynię, to i będę czynił, aby odciąć przyczynę tym, którzy przyczyny szukają, żeby w tem, z czego się chlubią, znalezieni byli takimi, jak i my.
Albowiem tacy są fałszywymi apostołami, robotnikami zdradliwymi, przyjmującymi postać Apostołów Chrystusowych.
I nic dziwnego, bo sam szatan przyjmuje postać Anioła światłości.
Nic przeto wielkiego, jeżeli i sługi jego przyjmują postać sług sprawiedliwości, których koniec będzie podług uczynków ich.
Znowu powiadam, niech mię nikt nie ma za głupiego; jeśli jednak inaczej, to przyjmijcie mię, choćby jako głupiego, abym i ja się nieco przechwalał.
Co mówię, mówię nie według Pana, ale jako w głupstwie, w tej ufności przechwalania się.
Ponieważ się wielu chlubi według ciała, i ja się chlubić będę.
Bo radzi znosicie głupich, będąc sami mądrymi.
Bo znosicie, gdy was kto niewolnikami czyni, gdy kto objada, gdy kto obdziera, gdy się kto wynosi, gdy was kto policzkuje.
Ku zelżywości mówię, żeśmy byli słabymi; lecz w czem kto jest śmiały, (w głupstwie mówię) i jam śmiały.
Żydami są? i ja. Izraelitami są? i ja. Nasieniem Abrahamowem są? i ja.
Sługami Chrystusowymi są? (głupio mówię) ja bardziej; więcej pracowałem, nad miarę razów odebrałem, częściej byłem w więzieniach, częstokroć w niebezpieczeństwach śmierci.
Od Żydów wziąłem pięć razy po czterdzieści plag bez jednej,
Trzy razy byłem bity rózgami, raz kamionowany, trzy razy ze mną okręt się rozbił, dzień i noc byłem w głębokości morskiej,
W podróżach częstokroć, w niebezpieczeństwach na rzekach, w niebezpieczeństwach od zbójców, w niebezpieczeństwach od swego narodu, w niebezpieczeństwach od pogan, w niebezpieczeństwach w mieście, w niebezpieczeństwach na puszczy, w niebezpieczeństwach na morzu, w niebezpieczeństwach między fałszywymi braćmi,
W pracy i w utrudzeniu, w niedosypianiu często, w głodzie i pragnieniu, w postach często, w zimnie i w nagości,
Pomijając, co prócz tego się zdarza, codzienne zgromadzanie się u mnie, troska o wszystkie zbory.
Kto słabnie, a ja nie słabnę? kto się gorszy, a ja się nie zapalam?
Jeśli się mam chlubić, z niemocy swojej chlubić się będę.
Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który jest błogosławiony na wieki, wie, iż nie kłamię.
W Damaszku wielkorządca króla Arety osadził strażą miasto Damaszek, chcąc mię pojmać;
Ale oknem w koszu przez mur byłem spuszczony, i uszedłem rąk jego.
CHLUBIĆ się nie jest mi rzeczą pożyteczną; przyjdę bowiem do widzeń i objawień Pańskich.
Znam człowieka w Chrystusie, który przed czternastu laty (czy w ciele, nie wiem, czy zewnątrz ciała, nie wiem, Bóg wie) zachwycony był aż do trzeciego nieba.
I znam takiego człowieka (czy w ciele, czy zewnątrz ciała, nie wiem, Bóg wie),
Ze był zachwycony do raju, i słyszał niewypowiedziane słowa, których się człowiekowi nie godzi mówić.
Z takiego chlubić się będę; ale z siebie samego chlubić się nie będę, chyba tylko z niemocy swoich.
Albowiem, jeślibym się chciał chlubić, nie będę głupim, bo prawdę powiem, ale wstrzymuję się, aby kto nie myślał o mnie nad to, co widzi we mnie, albo słyszy ode mnie.
I żebym się z nadzwyczajności objawień nader nie wynosił, dany jest bodziec memu ciału, posłannik szatana, aby mię policzkował, bym się nad miarę nie wynosił.
Trzykroć prosiłem Pana o to, żeby odstąpił ode mnie.
Ale mi rzekł: Dosyć ci na łasce mojej; albowiem moc moja wykonywa się w słabości. Dla tego też bardzo chętnie będę się raczej chlubił z niemocy swoich, aby we mnie mieszkała moc Chrystusowa.
Dla tego znajduję upodobanie w niemocach, w potwarzach, w potrzebach, w prześladowaniach, w uciskach dla Chrystusa; bo gdym jest słaby, wtedy jestem mocny.
Stałem się głupim, chlubiąc się; wyście mię do tego przymusili. Bom ja od was miał być chwalony, ponieważ w niczem nie pozostawałem za onymi bardzo wielkimi apostołami, chociaż jestem niczem.
Znamiona Apostoła zostały wykonane ze wszelką cierpliwością między wami, w znakach i w cudach i w mocach.
Bo cóż jest, w czembyście niżej stali od innych zborów, chyba tylko w tem, że sam nie byłem dla was ciężarem? Przebaczcie mi tę niesprawiedliwość.
Oto po raz trzeci gotów jestem przyjść do was, i nie będę wam ciężarem; albowiem nie szukam tego, co jest wasze, ale was samych; nie dzieci bowiem winny skarby gromadzić dla rodziców, ale rodzice dla dzieci.
Lecz ja bardzo chętnie nakład poniosę i samego siebie poświęcę za dusze wasze, chociaż, im więcej was miłuję, tem mniej przez was miłowany jestem.
Ale niech tak będzie, jam was nie obciążył; tylko chytrym będąc, zdradą pojmałem was.
Czy wyzyskałem was przez kogo z tych, których do was posłałem?
Uprosiłem Tytusa, i posłałem z nim brata. Czy Tytus was w czem wyzyskał? czyliśmy nie w jednym duchu postępowali? nie jednemi śladami chodzili?
Czy znowu myślicie, że się przed wami usprawiedliwiamy? Przed obliczem Bożem w Chrystusie mówimy, a wszystko, najmilsi, ku waszemu zbudowaniu.
Bo się boję, bym przyszedłszy nie znalazł was takimi, jakimi nie chcę, żebym i ja nie był znaleziony przez was takim, jakim nie chcecie; by między wami nie było swarów, zazdrości, gniewów, zwad, obmów, szemrania, pychy i zamieszek;
Aby znowu, gdy przyjdę, nie poniżył mię Bóg mój u was, i bym nie bolał nad wielu z tych, którzy przedtem zgrzeszyli i nieobjawili żalu za nieczystość i za cudzołóstwo i za rozpustę, których się dopuszczali.
TRZECI to już raz idę do was. W ustach dwóch albo trzech świadków stanie każde słowo.
Zapowiedziałem i zapowiadam, jak podczas drugiej bytności, tak i teraz będąc nieobecny, tym, którzy przedtem zgrzeszyli, i wszystkim innym, że gdy znowu przyjdę, nie będę oszczędzał,
Ponieważ szukacie dowodu na to, że we mnie mówi Chrystus, który względem was nie jest bezsilny, ale mocny jest między wami.
Albowiem, jeśli i ukrzyżowany został z niemocy, ale żyje z mocy Bożej, tak i my słabi jesteśmy w nim, ale żyć będziemy z nim z mocy Bożej względem was.
Badajcie samych siebie, czy jesteście w wierze, samych siebie doświadczajcie. Czyliż samych siebie nie znacie, że Jezus Chrystus w was jest? chyba, że nie jesteście doświadczeni.
Mam jednak nadzieję, że poznacie, iż my nie jesteśmy niedoświadczeni.
A modlę się do Boga, abyście nic złego nie czynili; nie dla tego, żebyśmy się my okazali doświadczonymi, ale abyście wy czynili to, co jest dobre, a my choćbyśmy byli jak niedoświadczeni.
Bo nie możemy nic przeciwko prawdzie, ale za prawdę.
Albowiem się radujemy, jeżeli my słabi, a wy mocni; o to też i modlimy się, abyście byli doskonali.
Przetoż piszę to, będąc nieobecny, abym, gdy będę obecny, nie musiał użyć srogości według mocy, którą mi dał Pan ku zbudowaniu, a nie ku burzeniu.
Naostatek, bracia, weselcie się, doskonalcie się, pocieszajcie się, jednomyślnymi bądźcie, w pokoju żyjcie, a Bóg miłości i pokoju będzie z wami.
Pozdrówcie jedni drugich pocałowaniem świętem.
Pozdrawiają was wszyscy święci.
Łaska Pana Jezusa Chrystusa, i miłość Boga, i społeczność Ducha Świętego niech będzie z wami wszystkimi. Amen.
PAWEŁ Apostoł (nie od ludzi, ani przez człowieka, ale przez Jezusa Chrystusa i Boga Ojca, który go wzbudził od umarłych)
I wszyscy bracia, którzy są ze mną, do zborów Galackich.
Łaska wam i pokój od Boga Ojca i Pana naszego Jezusa Chrystusa,
Który wydał samego siebie za grzechy nasze, aby nas wyrwać z teraźniejszego wieku złego według woli Boga i Ojca naszego,
Któremu chwała na wieki wieków. Amen.
Dziwię się, że tak prędko przechodzicie od tego, który was powołał przez łaskę Chrystusową, do innej Ewangielii;
Która nie jest inną, a tylko są ludzie, którzy was niepokoją, i chcą przekręcić Ewangieliję Chrystusową.
Ale jeślibyśmy nawet my, albo Anioł z nieba opowiadał wam Ewangieliję niezgodną z tą, którąśmy wam opowiadali, niech będzie przeklęty.
Jakośmy przedtem powiedzieli, tak i teraz znowu mówię: jeśli wam kto opowiada Ewangieliję niezgodną z tą, którąście przyjęli, niech będzie przeklęty.
Albowiem, czy teraz ludzi chcę pozyskać, czy Boga? albo czy ludziom staram się podobać? bo gdybym jeszcze ludziom chciał się podobać, nie byłbym sługą Chrystusowym.
A oznajmuję wam, bracia, że Ewangielija opowiadana przeze mnie nie jest według człowieka;
Albowiem ja anim jej wziął od człowieka, anim się jej nauczył, ale przez objawienie Jezusa Chrystusa.
Boście słyszeli o mojem niegdyś postępowaniu w Żydostwie, że srodze prześladowałem Kościół Boży i burzyłem go;
I przewyższałem w Żydostwie wielu rówienników w rodzie moim, będąc nader gorliwym miłośnikiem ustaw moich ojczystych.
Ale gdy się upodobało Bogu, który mię odłączył z żywota matki mojej, i powołał przez łaskę swoją,
Objawić we mnie Syna swego, abym go opowiadał między poganami, natychmiast nie radziłem się ciała i krwi;
Nie udałem się też do Jerozolimy do Apostołów, którzy byli przede mną, ale poszedłem do Arabii, i wróciłem znowu do Damaszku.
Potem po trzech latach poszedłem do Jerozolimy, żeby się poznać z Piotrem; i mieszkałem u niego piętnaście dni.
A innego z Apostołów nie widziałem oprócz Jakóba, brata Pańskiego.
A co wam piszę, oto świadczę się Bogiem, że nie kłamię.
Potem poszedłem do krain Syryi i Cylicyi;
A nie byłem znany osobiście zborom Chrystusowym w Judei;
Lecz tylko słyszeli: ten, który nas niegdyś prześladował, opowiada teraz wiarę, którą przedtem burzył.
I chwalili Boga ze mnie.
POTEM po czternastu latach udałem się znowu do Jerozolimy z Barnabaszem, wziąwszy z sobą i Tytusa.
Udałem się zaś według objawienia, i przedstawiłem im, a szczególniej zacniejszym, Ewangieliję, którą opowiadam między poganami, żeby czasem nie było rzeczą daremną, że biegam lub przedtem biegałem.
Ale nawet Tytus, który był ze mną, chociaż Grek, nie z musu się obrzezał,
Ale dla fałszywych braci, którzy się wkradli, przybywszy dla szpiegowania wolności naszej, którą mamy w Chrystusie Jezusie, żeby nas podbić w niewolę;
Którym ani na chwilę nie ustąpiliśmy i nie poddaliśmy się, aby prawda Ewangielii trwałą była u was.
A od tych, którzy się zdawali być czemś, (jakimi niegdyś byli, nic mię to nie obchodzi; Bóg nie patrzy na osobę człowieka) — ci, którzy się zdawali być czemś, nic mi nie przydali.
Przeciwnie widząc, że mi jest poruczona Ewangielija między nieobrzezanymi, jak Piotrowi między obrzezanymi,
(Albowiem ten, który był skuteczny przez Piotra w apostolstwie między obrzezanymi, skuteczny był i przeze mnie między poganami)
I poznawszy daną mi łaskę, Jakób i Kiefas i Jan, uważani za filary, podali mnie i Barnabaszowi prawicę wspólności, abyśmy apostołowali między poganami, a oni między obrzezanymi;
Tylko, żebyśmy pamiętali o ubogich, o co też pilnie się starałem, aby to wykonać.
A gdy przyszedł Piotr do Antyjochii, wystąpiłem przeciw niemu w oczy, gdyż był zganiony.
Albowiem nim przyszli niektórzy od Jakóba, wespół z poganami jadał; a gdy przyszli, usuwał się i odłączał się z obawy przed obrzezanymi.
A wespół z nim obłudnie postępowali i inni Żydzi, tak, że i Barnabasz uwiedziony był ich obłudą.
Ale gdym obaczył, że nie prosto chodzą w prawdzie Ewangielii, rzekłem Piotrowi w obec wszystkich: jeżeli ty, będąc Żydem, po pogańsku żyjesz, a nie po żydowsku, czemuż pogan przymuszasz żyć po żydowsku?
My z przyrodzenia Żydzi, a nie z pogan grzesznicy,
Wiedząc, że nie bywa usprawiedliwiony człowiek z uczynków zakonu, ale przez wiarę w Jezusa Chrystusa, i myśmy w Jezusa Chrystusa uwierzyli, abyśmy byli usprawiedliwieni z wiary Chrystusowej, a nie z uczynków zakonu, dla tego że nie będzie usprawiedliwione z uczynków zakonu żadne ciało.
A jeśli, szukając usprawiedliwienia w Chrystusie, samiśmy się okazali grzesznikami, czyż tedy Chrystus jest sługą grzechu? bynajmniej.
Albowiem jeśli to, com zburzył, znowu buduję, to samego siebie czynię przestępcą.
Bo ja przez zakon umarłem zakonowi, abym żył Bogu.
Z Chrystusem jestem ukrzyżowany, a żyję już nie ja, lecz żyje we mnie Chrystus; a to, że teraz w ciele żyję, w wierze Syna Bożego żyję, który mię umiłował, i wydał samego siebie za mnie.
Nie odrzucam łaski Bożej; bo jeśli przez zakon jest sprawiedliwość, tedy Chrystus napróżno umarł.
O BEZROZUMNI Galatowie! któż was omamił, abyście prawdzie nie byli posłuszni, którym przed oczyma Jezus Chrystus przedtem był odmalowany, jakby miedzy wami ukrzyżowany?
Tego tylko radbym się dowiedzieć od was: czy z uczynków zakonu wzięliście Ducha, czy ze słuchania wiary?
Czy tak bezrozumni jesteście? począwszy duchem, teraz ciałem kończycie?
Czy tak wiele ucierpieliście bez pożytku? o gdybyż tylko bez pożytku!
Ten tedy, który daje wam Ducha i czyni cuda między wami, czy z uczynków zakonu to czyni, czy ze słuchania wiary?
Tak jak Abraham uwierzył Bogu, i poczytane mu to zostało za sprawiedliwość.
Wiedzcie tedy, że, którzy są z wiary, ci są synami Abrahama.
A Pismo przewidziawszy, że Bóg z wiary usprawiedliwia pogan, przepowiedziało Abrahamowi: w tobie błogosławione będą wszystkie narody.
A tak ci, którzy są z wiary, dostępują błogosławieństwa z wierzącym Abrahamem.
Bo wszyscy, którzy są z uczynków zakonu, pod przeklęstwem są; bo napisano: Przeklęty każdy, kto nie trwa we wszystkiem, co napisano w księdze Zakonu, aby to czynił.
Że zaś przez zakon nikt nie jest usprawiedliwiony przed Bogiem, to rzecz jawna; bo: Sprawiedliwy z wiary żyć będzie.
Ale zakon nie jest z wiary, lecz: Ktoby je wykonał, żyć będzie w nich.
Chrystus odkupił nas z przeklęstwa zakonu, stawszy się za nas przeklęstwem, (albowiem napisano: Przeklęty każdy, który wisi na drzewie.)
Aby błogosławieństwo Abrahama przyszło w Chrystusie Jezusie na pogan, abyśmy obietnicę Ducha wzięli przez wiarę.
Bracia! po ludzku mówię : przecież i potwierdzonego testamentu człowieka nikt nie łamie i nic nie przydaje.
Lecz Abrahamowi uczynione są obietnice i nasieniu jego; nie mówi: I nasieniom, jako o wielu, ale jako o jednem: I nasieniu twemu, które jest Chrystus.
To tedy mówię, że testamentu potwierdzonego przedtem przez Boga względem Chrystusa, zakon, który nastał po czterystu trzydziestu latach, nie unieważnia, aby obietnica miała stracić moc swoją.
Albowiem jeśli z zakonu jest dziedzictwo, to już nie z obietnicy; lecz Abrahamowi przez obietnicę darował je Bóg.
Cóż tedy zakon? z powodu przestępstwa przydany został do czasu przyjścia nasienia, dla którego stała się obietnica, sporządzony przez Aniołów ręką pośrednika.
Lecz pośrednik nie jest jednego, ale Bóg jeden jest.
A zatem, czy zakon jest przeciw obietnicom Bożym ? bynajmniej. Albowiem gdyby był dany zakon, któryby mógł ożywiać, prawdziwieby z zakonu była sprawiedliwość.
Ale Pismo zamknęło wszystko pod grzechem, aby obietnica z wiary w Jezusa Chrystusa była dana wierzącym.
A przedtem, nim przyszła wiara, byliśmy pod strażą zakonu, wespół zamknięci aż do przyjścia wiary, która miała być objawiona.
A tak zakon był naszym przewodnikiem ku Chrystusowi, abyśmy z wiary byli usprawiedliwieni.
Ale gdy przyszła wiara, już nie jesteśmy pod przewodnikiem.
Albowiem wszyscy jesteście synami Bożymi w Chrystusie Jezusie przez wiarę.
Bo którzykolwiek jesteście w Chrystusa ochrzczeni, w Chrystusa obleczeni jesteście.
Niema Żyda ani Greka; niema niewolnika ani wolnego; niema mężczyzny lub niewiasty ; albowiem wy wszyscy jednym jesteście w Chrystusie Jezusie.
A jeśliście wy Chrystusa, tedyście nasieniem Abrahama, a według obietnicy dziedzicami.
MÓWIĘ tedy: dziedzic dopóki jest dziecięciem, niczem się nie różni od sług, chociaż jest panem wszystkiego;
Ale jest pod opiekunami i rządcami do czasu określonego przez ojca.
Tak też i my, gdyśmy byli dziećmi, byliśmy poddani początkowym zasadom świata.
Lecz gdy przyszło wypełnienie czasu, posłał Bóg Syna swego, który się narodził z niewiasty, który był poddany pod zakon,
Aby tych, którzy pod zakonem byli, wykupił, żebyśmy prawa synostwa dostąpili.
A żeście synami, przeto Bóg posłał w serca wasze Ducha Syna swego, wołającego: Abba, Ojcze!
A tak już nie jesteś niewolnikiem, lecz synem; a jeżeli synem, to i dziedzicem Bożym przez Chrystusa.
Ale wówczas nie znając Boga, służyliście tym, którzy z przyrodzenia nie są bogami.
A teraz poznawszy Boga, a bardziej poznani będąc od Boga, czemu wracacie znowu ku początkowym zasadom świata mdłym i ubogim, którym znowu jak dawniej w niewolę oddać się chcecie?
Zachowujecie dni i miesiące i pory roku i lata.
Boję się o was, czy nie napróżno pracowałem około was.
Bądźcie jak ja, gdyż i ja jak wy. Bracia, proszę was, w niczem nie ukrzywdziliście mnie,
Bo wiecie, żem z powodu słabości ciała opowiadał wam Ewangieliję po raz pierwszy;
I że pokuszenia mego, które było w ciele mojem, nie ważyliście sobie lekce, aniście niem nie gardzili, ale przyjęliście mię jak Anioła Bożego, jak Chrystusa Jezusa.
Jakież to tedy było błogosławieństwo wasze! Albowiem daję wam świadectwo, że, gdyby to było można, wyłupilibyście oczy swoje, i mnie je oddali.
I tak, czyżem się stał nieprzyjacielem waszym, mówiąc wam prawdę?
Pałają ku wam gorliwością nie dobrą, lecz chcą nas odłączyć, abyście wy ku nim pałali.
A dobrze jest pałać gorliwością w dobrem zawsze, a nie tylko, gdy jestem obecny u was.
Dziatki moje, które znowu z boleścią rodzę, dopóki Chrystus nie będzie wykształtowany w was!
Chciałbym teraz być u was, i odmienić głos swój, ponieważ wątpię o was.
Powiedzcie mi, którzy chcecie być pod zakonem, nie słyszycież, co Zakon mówi?
Albowiem napisano, że Abraham miał dwóch synów, jednego z niewolnicy, a drugiego z wolnej.
Lecz ten, który był z niewolnicy, według ciała się urodził, a który z wolnej, według obietnicy.
To ma inne znaczenie; są to bowiem dwa testamenty; jeden z góry Synai, który rodzi w niewolę; a ten jest Agar.
Albowiem Agar jest to góra Synai w Arabii, a odpowiada dzisiejszej Jerozolimie; bo jest w niewoli z dziatkami swojemi.
Lecz Jerozolima na wysokości wolna jest, która jest matką wszystkich nas.
Albowiem napisano: Rozwesel się, niepłodna, nie rodząca; porwij się i zawołaj, nie pracująca w porodzeniu; bo samotna daleko więcej ma dzieci, niż ta, która ma męża.
My zaś, bracia, jesteśmy dziećmi obietnicy na podobieństwo Izaaka.
Ale jak wówczas ten, który się urodził według ciała, prześladował tego, który był według ducha, tak i teraz.
Ale co mówi Pismo? Wyrzuć niewolnicę i syna jej; albowiem nie będzie dziedziczył syn niewolnicy z synem wolnej.
A tak, bracia, nie jesteśmy dziećmi niewolnicy, ale wolnej.
STÓJCIE tedy w tej wolności, którą nas Chrystus wolnymi uczynił, a nie poddawajcie się znowu pod jarzmo niewoli.
Oto, ja Paweł, mówię wam: jeśli się obrzezujecie, Chrystus wam nic nie pomoże.
A oświadczam każdemu człowiekowi, który się obrzezuje, że powinien cały zakon wypełnić.
Pozbawiliście się Chrystusa, którzykolwiek przez zakon się usprawiedliwiacie: wypadliście z łaski.
Albowiem my duchem, z wiary, oczekujemy nadziei sprawiedliwości.
Bo w Chrystusie Jezusie ani obrzezanie nic nie znaczy, ani nieobrzezanie, ale wiara działająca przez miłość.
Biegliście dobrze; któż wam przeszkodził, abyście nie byli posłuszni prawdzie?
Ta namowa nie jest od tego, który was powołuje.
Trochę kwasu zakwasza zaczynienie.
Ja ufam o was w Panu, że nie inaczej myśleć będziecie; a ten, który was niepokoi, odniesie sąd, ktokolwiek on jest.
A ja, bracia, jeśli jeszcze obrzezanie opowiadam, czemuż jeszcze prześladowanie cierpię? ustało tedy zgorszenie z krzyża.
Bodajby i odcięci byli ci, którzy was podburzają.
Bo wy do wolności powołani jesteście, bracia; tylko pod zasłoną tej wolności nie pozwalajcie ciału, ale w miłości służcie jedni drugim.
Albowiem cały Zakon w jednem słowie się wypełnia, w tem: Będziesz miłował bliźniego swego jak siebie samego.
Ale jeśli jedni drugich kąsacie i pożeracie, patrzcież, abyście jedni od drugich nie byli strawieni.
A mówię: duchem postępujcie, a pożądliwości ciała nie wykonacie.
Albowiem ciało pożąda przeciwko duchowi, a duch przeciwko ciału; a te są sobie przeciwne, abyście nie to, co chcecie, czynili.
A jeśli was duch prowadzi, nie jesteście pod zakonem.
Jawne zaś są uczynki ciała, jako to: cudzołóstwo, wszeteczeństwo, nieczystość, rozpusta,
Bałwochwalstwo, czary, nieprzyjaźń, swary, zazdrość, gniewy, spory, niesnaski, odszczepieństwa,
Nienawiść, zabójstwa, pijaństwo, obżarstwo i tym podobne, o których zapowiadam wam, jakom i przedtem zapowiadał, że którzy czynią te rzeczy, królestwa Bożego nie odziedziczą.
Owocem zaś ducha są: miłość, wesele, pokój, cierpliwość, uprzejmość, dobrotliwość, wiara,
Łagodność, wstrzemięźliwość. Przeciwko takim niemasz zakonu.
Ci zaś, którzy są Chrystusa, ukrzyżowali ciało swoje z namiętnościami i pożądliwościami.
Jeśli duchem żyjemy, duchem też postępujmy.
Nie bądźmy chciwi próżnej chwały, jedni drugich wyzywając, jedni drugich nienawidząc.
BRACIA! jeśliby człowiek i pochwycony był w jakim upadku, wy, jako duchowi, naprawiajcie takiego w duchu łagodności, dając baczenie na samego siebie, abyś i ty nie był kuszony.
Jedni drugich brzemiona noście, a tak wypełnicie zakon Chrystusowy.
Albowiem jeśli kto mniema, że jest czemś, będąc niczem, ten sam siebie omamia.
Ale każdy niech sam swój uczynek bada, a wtedy będzie miał chwałę z samego siebie, a nie z drugiego.
Albowiem każdy swoje własne brzemię poniesie.
A ten, który jest nauczany w słowie, niech ma wspólność wszelkiego dobra z tym, który go naucza.
Nie mylcie się, Bóg się nie da z siebie naśmiewać; albowiem cobykolwiek siał człowiek, to też żąć będzie.
Bo kto sieje ciału swemu, z ciała żąć będzie skażenie; ale kto sieje duchowi, z ducha żąć będzie żywot wieczny.
A dobrze czyniąc nie słabiejmy; albowiem czasu swojego żąć będziemy, jeżeli się nie znużymy.
Przeto, póki czas mamy, dobrze czyńmy wszystkim, a najwięcej domownikom wiary.
Patrzcie, jak długi list wam napisałem własną ręką.
Ci wszyscy, którzy chcą być dobrze uważani według ciała, przymuszają was obrzezywać się, tylko w tym celu, aby nie byli prześladowani dla krzyża Chrystusowego.
Albowiem i ci, którzy się obrzezują, sami nie zachowywują zakonu, ale chcą, abyście się wy obrzezywali, by mieć chlubę z waszego ciała.
Ale ja, nie daj Boże, abym się miał chlubić, chyba tylko w krzyżu Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez którego świat ukrzyżowany dla mnie, a ja dla świata.
Albowiem w Chrystusie Jezusie ani obrzezanie nic nie znaczy, ani nieobrzezanie, ale nowe stworzenie.
A którzykolwiek według tego sznura postępować będą, pokój im i miłosierdzie, i Izraelowi Bożemu.
Wreszcie niech mi nikt nie zadaje trudu; albowiem ja piętna Pana Jezusa noszę na ciele swojem.
Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie z duchem waszym, bracia. Amen.
PAWEŁ, Apostoł Jezusa Chrystusa przez wolę Bożą, do świętych i wiernych w Chrystusie Jezusie, którzy są w Efezie.
Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa.
Błogosławiony Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który nas pobłogosławił w Chrystusie wszelkiem błogosławieństwem duchowem w niebiosach,
Jak nas wybrał w nim przed założeniem świata, abyśmy byli świętymi i niepokalanymi przed nim w miłości,
I przeznaczył nas ku przysposobieniu sobie za synów przez Jezusa Chrystusa, według upodobania woli swojej.
Na chwałę sławy łaski swojej, którą nas udarował w umiłowanym,
W którym mamy odkupienie przez krew jego, odpuszczenie grzechów, według bogactwa łaski jego,
Którą hojnie wylał na nas we wszelkiej mądrości i roztropności,
Oznajmiwszy nam tajemnicę woli swojej według upodobania swego, które postanowił w samym sobie,
Dla urządzenia wypełnienia czasów, aby w Chrystusie w jedno zgromadzić wszystko, i to, co na niebiosach, i to, co na ziemi,
W nim, w którym i do dziedzictwa przypuszczeni jesteśmy, przeznaczeni będąc według postanowienia tego, który sprawuje wszystko według rady woli swojej,
Abyśmy byli ku chwale sławy jego, my, którzyśmy przedtem nadzieję mieli w Chrystusie,
W którym i wy, usłyszawszy słowo prawdy, Ewangieliję zbawienia swego, w którym też, uwierzywszy, zostaliście zapieczętowani Duchem świętym obiecanym,
Który jest zadatkiem dziedzictwa naszego dla odkupienia nabytej własności, ku chwale sławy jego.
Przetoż i ja, usłyszawszy o wierze waszej w Panu Jezusie i o miłości ku wszystkim świętym,
Nie przestaję dziękować za was, wspominając o was w modlitwach swoich,
Aby Bóg Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojciec chwały, dał wam Ducha mądrości i objawienia ku poznaniu jego,
I oświecił oczy umysłu waszego, abyście wiedzieli, jaka jest nadzieja powołania jego, i jakie jest bogactwo chwały dziedzictwa jego w świętych,
I jak niezmierną jest wielkość potęgi jego ku nam, którzy wierzymy według skutecznej mocy siły jego,
Którą okazał w Chrystusie, gdy go wzbudził z umarłych, i posadził po prawicy swojej w niebiosach,
Wyżej nad wszelkie władze i zwierzchności i moce i państwa, i nad wszelkie miano mianowane nie tylko w tym wieku, ale i w przyszłym;
I wszystko poddał pod nogi jego, i dał go jako głowę nad wszystkiem Kościołowi,
Który jest ciałem jego, i pełnością tego, który wszystko we wszystkich napełnia.
I WAS, którzyście byli umarli przez upadki i grzechy,
W których niegdyś chodziliście podług zwyczaju święta tego, i podług woli książęcia, mającego władzę w powietrzu, ducha, który teraz działa w synach opornych,
Między którymi i my wszyscy żyliśmy niegdyś w pożądliwościach ciała swego, czyniąc to, co się podoba ciału i myślom, i byliśmy z przyrodzenia dziećmi gniewu, jak i inni;
Bóg zaś, który jest bogaty w miłosierdzie, dla wielkiej miłości swojej, którą nas umiłował,
I nas, którzyśmy byli umarli przez upadki, ożywił pospołu z Chrystusem, (łaską zbawieni jesteście)
I pospołu z nim wzbudził, i pospołu z nim posadził w niebiosach w Chrystusie Jezusie,
Aby okazał w przyszłych wiekach niezmierne bogactwo łaski swojej w dobroci ku nam w Chrystusie Jezusie.
Albowiem łaską jesteście zbawieni przez wiarę, i to nie z was; Boży to dar;
Nie z uczynków, aby się kto nie chlubił.
Jego bowiem dziełem jesteśmy, stworzeni w Chrystusie Jezusie ku dobrym uczynkom, dla których przeznaczył nas Bóg, byśmy w nich chodzili.
Przetoż pamiętajcie, że wy, niegdyś będąc poganami w ciele, nazywani nieobrzezanymi przez tych, których nazywają obrzezanymi z obrzezania cielesnego wykonywanego ręką,
Ze wy byliście w owym czasie bez Chrystusa, dalecy od społeczności lzraelskiej i obcy umowom obietnicy, nie mający nadziei i bez Boga na świecie.
Ale teraz w Chrystusie Jezusie wy, którzyście niegdyś byli dalecy, staliście się blizkimi przez krew Chrystusową.
Albowiem on jest pokojem naszym, który z obu jedno uczynił, i rozwalił stojącą pośrodku przegrodę,
Zniszczywszy w ciele swojem nieprzyjaźń, zakon przykazań, który leżał w ustawach, aby z dwóch stworzył w sobie samym jednego nowego człowieka, czyniąc pokój,
I pojednał obydwóch w jednem ciele z Bogiem przez krzyż, zgładziwszy nieprzyjaźń na nim.
I przyszedłszy opowiedział pokój wam, którzyście daleko, i którzyście blizko.
Albowiem przezeń mamy jedni i drudzy w jednym Duchu przystęp do Ojca.
A przeto już nie jesteście obcymi i przychodniami, ale współobywatelami świętych i domownikami Boga,
Zbudowani na fundamencie Apostołów i Proroków, którego kamieniem węgielnym jest sam Jezus Chrystus,
Na którym cała budowa spojona zgodnie rośnie w przybytek święty w Panu;
Na którym i wy się wespół budujecie, abyście byli mieszkaniem Bożem w Duchu.
DLA tego ja, Paweł, jestem więźniem Chrystusa Jezusa za was pogan;
Jeśliście tylko słyszeli o urządzeniu łaski Bożej, danej mi dla was,
Że mi Bóg przez objawienie oznajmił tajemnicę (jak to wyżej krótko napisałem,
Z czego wy czytając możecie poznać moje rozumienie tajemnicy Chrystusowej),
Która w przeszłych pokoleniach nie była znana synom ludzkim, jako teraz objawiona jest świętym Apostołom jego i prorokom przez Ducha,
Że poganie są współdziedzicami i wspólnem ciałem i współuczestnikami obietnicy jego w Chrystusie przez Ewangieliję,
Której stałem się sługą według daru łaski Bożej, danej mi według skutecznej mocy jego.
Mnie, najmniejszemu ze wszystkich świętych, dana jest ta łaska, abym między poganami opowiadał to niedościgłe bogactwo Chrystusowe,
I żebym objaśnił wszystkim, co to jest społeczność tajemnicy zakrytej od wieków w Bogu, który wszystko stworzył przez Jezusa Chrystusa;
Aby teraz przez zbór wiadomą była władcom i zwierzchnościom na niebiosach nader rozliczna mądrość Boża,
Według postanowienia wiecznego, które uczynił w Chrystusie Jezusie, Panu naszym,
W którym mamy odwagę i przystęp z ufnością przez wiarą w niego.
Dla tego proszę, abyście nie upadali na duchu dla udręczeń moich za was, które są chwałą waszą.
Dla tego zginam kolana swoje przed Ojcem Pana naszego Jezusa Chrystusa,
Od którego się wszelka rodzina na niebie i na ziemi nazywa,
Aby wam dał według bogactwa chwały swej, iżbyście byli mocą utwierdzeni przez Ducha jego w człowieku wewnętrznym,
Aby Chrystus przez wiarę mieszkał w sercach waszych,
Żebyście będąc wkorzenieni i ugruntowani w miłości, mogli pojąć ze wszystkimi świętymi, jaką jest szerokość i długość i głębokość i wysokość,
I poznać miłość Chrystusa wyższą nad wszelką wiedzę, abyście napełnieni byli do całej pełności Bożej.
A temu, który wedle mocy skutecznie w nas działającej może nade wszystko uczynić, daleko obficiej niż to, o co prosimy lub co pomyślimy,
Temu niech będzie chwała w Kościele w Chrystusie Jezusie po wszystkie pokolenia na wieki wieków. Amen.
PROSZĘ was tedy ja, więzień w Panu, abyście postępowali tak, jak przystoi na powołanie, którem jesteście powołani,
Z wszelką pokorą i łagodnością i cierpliwością, znosząc jedni drugich w miłości,
Starając się zachować jedność ducha w związku pokoju.
Jedno ciało i jeden duch, jak też jesteście powołani w jednej nadziei powołania waszego.
Jeden Pan, jedna wiara, jeden chrzest,
Jeden Bóg i Ojciec wszystkich, który jest nad wszystkimi i po wszystkich i we wszystkich was.
Lecz każdemu z nas dana jest łaska według miary daru Chrystusowego.
Dla tego powiedziano: Wstąpiwszy na wysokość, wiódł pojmanych więźniów, i dał dary ludziom.
(A to, że wstąpił, cóż jest, jeżeli nie to, że przedtem zstąpił do niższych stron ziemi?
Ten, który zstąpił, jest ten sam, który i wstąpił wysoko nad wszystkie niebiosa, aby napełnić wszystko.)
I on postanowił jednych Apostołami, drugich Prorokami, innych Ewangielistami, a innych Pasterzami i Nauczycielami,
Dla przygotowania świętych do dzieła posługiwania, ku budowaniu ciała Chrystusowego,
Ażbyśmy się wszyscy zeszli w jedność wiary i poznania Syna Bożego, w męża doskonałego, w miarę zupełnego wieku Chrystusowego,
Abyśmy więcej nie byli dziećmi, chwiejącemi się i unoszącemi się każdym wiatrem nauki przez oszustwo ludzkie i przez chytre wciąganie w błąd;
Ale żebyśmy, szczerymi będąc w miłości we wszystkiem, wzrastali w niego, który jest głową, w Chrystusa,
Z którego całe ciało spojone i związane, za pomocą wszelkich wzajemnie się posiłkujących stawów, podług skuteczności stosownej do każdego członka, otrzymuje wzrost dla budowania samego siebie w miłości.
To tedy mówię i zaklinam na Pana, abyście już więcej nie postępowali, jak inne narody postępują, w próżności umysłu, swego,
Zaćmiony mając rozsądek, będąc oddalone od życia Bożego dla nieumiejętności, która jest w nich dla zatwardziałości serca ich,
Które zakamieniawszy, oddały się rozpuście tak, że popełniają wszelką nieczystość z chciwością.
Aleście wy nie tak się nauczyli Chrystusa,
Jeśliście tylko słyszeli o nim, i w nim nauczeni zostali, jako prawda jest w Jezusie,
Abyście zewlekli z siebie, według pierwszego postępowania, starego człowieka, który się psuje przez ułudne pożądliwości,
I odnowili się duchem umysłu swego,
I oblekli się w nowego człowieka, stworzonego według Boga w sprawiedliwości i w świętości prawdy.
Przetoż, odrzuciwszy kłamstwo, mówcie prawdę, każdy z bliźnim swoim; bośmy członkami jedni drugich.
Gniewajcie się, lecz nie grzeszcie; niech słońce nie zachodzi na gniew wasz.
I nie dawajcie miejsca dyjabłu.
Kto kradł, niech więcej nie kradnie, a raczej niech pracuje, robiąc rękoma swemi to, co jest dobrego, aby miał z czego udzielać potrzebującemu.
Żadna mowa plugawa niech z ust waszych nie wychodzi, ale tylko dobra ku potrzebnemu zbudowaniu, aby była przyjemna słuchającym.
A nie zasmucajcie Ducha Świętego Bożego, którym zapieczętowani jesteście na dzień odkupienia.
Wszelka gorycz i zapalczywość i gniew i wrzask i bluźnierstwo niech będą odjęte od was, wraz ze wszelką złością;
Ale bądźcie jedni ku drugim dobrotliwi, miłosierni, przebaczając sobie wzajemnie, jak wam Bóg przebaczył w Chrystusie.
BĄDŹCIE tedy naśladowcami Boga, jako dzieci umiłowane,
I chodźcie w miłości, jak i Chrystus umiłował nas, i wydał samego siebie za nas jako dar i ofiarę Bogu ku przyjemnej wonności.
A wszeteczeństwo i wszelka nieczystość albo chciwość niech nie będą nawet mianowane między wami, jak przystoi na świętych,
Także sprosność i błazeńskie mowy i żarty, które nie przystoją, ale raczej dziękczynienie.
Bo to wiedzcie, że żaden wszetecznik, albo nieczysty, albo chciwiec, który jest bałwochwalcą, nie ma dziedzictwa w królestwie Chrystusowem i Bożem.
Niechaj was nikt nie zwodzi próżnemi mowami; albowiem dla tych rzeczy przychodzi gniew Boży na synów opornych;
Nie bądźcież tedy współuczestnikami ich.
Albowiem byliście niegdyś ciemnością, a teraz jesteście światłością w Panu; postępujcież jak dzieci światłości,
(Bo owoc Ducha jest we wszelkiej dobrotliwości i w sprawiedliwości i w prawdzie)
Badając, co jest miłe Panu;
I nie bierzcie udziału w bezowocnych sprawach ciemności, ale raczej i karćcie.
Albowiem co oni potajemnie czynią, wstyd i mówić.
Lecz to wszystko, gdy bywa karcone od światłości, staje się jawnem; bo wszystko, co się staje jawnem, światłością jest.
Dla tego powiedziano: Ocuć się, który śpisz, i powstań z umarłych, a oświeci cię Chrystus.
Patrzcie tedy, jak macie postępować ostrożnie, nie jak niemądrzy, ale jak mądrzy,
Czas wykupując; bo dni są złe.
Przetoż nie bądźcie nierozumnymi, ale rozumiejcie, co jest wolą Pańską.
I nie upijajcie się winem, w którem jest rozpusta; ale bądźcie napełnieni duchem,
Rozmawiając z sobą przez psalmy, i hymny, i pieśni duchowne, śpiewając i grając w sercu swojem Panu,
Dziękując zawsze za wszystko, w imieniu Pana naszego Jezusa Chrystusa, Bogu i Ojcu,
Ulegając jedni drugim w bojaźni Bożej.
Żony, bądźcie uległe mężom swoim, jak Panu;
Albowiem mąż jest głową żony, jak Chrystus głową Kościoła; i on jest zbawicielem ciała.
Ale jak Kościół uległy jest Chrystusowi, tak i żony mężom swoim we wszystkiem.
Mężowie, miłujcie żony swoje, jak i Chrystus umiłował Kościół i wydał zań samego siebie,
Aby go poświęcić, oczyściwszy kąpielą wodną przez Słowo,
Ażeby przedstawić go sobie chwały pełnym Kościołem, niemającym skazy, ani zmarszczki, ani czegoś podobnego, ale żeby był świętym i niepokalanym.
Tak powinni mężowie miłować żony swoje, jak swoje własne ciała; kto miłuje żonę swoją, samego siebie miłuje.
Albowiem nikt nigdy ciała swego nie miał w nienawiści, ale je żywi i ogrzewa, jak i Pan swój Kościół.
Bośmy członkami ciała jego, z ciała jego i z kości jego.
Dlatego opuści człowiek ojca swego i matkę, i przyłączy się do żony swojej, i będą dwoje jednem ciałem.
Tajemnica to wielka; ja zaś mówię względem Chrystusa i Kościoła.
Wszakże i każdy z was w szczególności niechaj miłuje żonę swoją jak siebie samego, a żona niech się boi męża swego.
DZIECI, bądźcie posłuszne rodzicom swoim w Panu; bo to sprawiedliwe.
Czcij ojca twego i matkę, to jest pierwsze przykazanie z obietnicą:
Aby ci się dobrze działo, i abyś długo żył na ziemi.
A wy, ojcowie, nie pobudzajcie do gniewu dzieci swoich, ale wychowujcie je w karności i w napominaniu Pańskiem.
Słudzy, posłuszni bądźcie tym, którzy są panami waszymi według ciała, z bojaźnią i ze drżeniem w prostocie serca swego, tak jak Chrystusowi,
Nie na oko służąc, jak ci, którzy chcą ludziom się podobać, ale jako słudzy Chrystusowi, czyniąc wolę Bożą z duszy,
Z przychylnością służąc Panu, a nie ludziom,
Wiedząc, że ktokolwiek uczyni co dobrego, otrzyma zapłatę od Pana, czy niewolnik, czy wolny.
I wy, panowie, postępujcie względem nich podobnież, zaniechawszy groźby, wiedząc, że i wy sami macie Pana w niebiosach, a on nie ma względu na osoby.
Na ostatek, bracia moi, wzmacniajcie się w Panu i w sile mocy jego;
Obleczcie się w zupełną zbroję Bożą, abyście mogli stać przeciwko zasadzkom dyjabelskim.
Albowiem nie mamy walki przeciwko krwi i ciału, ale przeciwko władzom, przeciwko zwierzchnościom, przeciwko mocarzom ciemności wieku tego, przeciwko duchom złości pod niebiosami;
Dlatego weźcie zupełną zbroję Bożą, abyście mogli dać odpór w dzień zły, i wszystko wykonawszy ostać się.
Stójcież tedy, przepasawszy biodra swoje prawdą, i oblekłszy się w pancerz sprawiedliwości,
I obuwszy nogi w gotowość Ewangielii pokoju,
A nade wszystko wziąwszy tarczę wiary, którąbyście mogli zagasić wszystkie ogniste strzały złego.
I przyłbicę zbawienia weźcie i miecz Ducha, którym jest Słowo Boże,
W każdej modlitwie i prośbie modląc się każdego czasu w Duchu, i w tym celu czuwając z całą wytrwałością i z modlitwą za wszystkich świętych,
I za mnie, aby mi dana była mowa, bym otworzywszy usta swoje, śmiało oznajmiał tajemnicę Ewangielii,
Dla której poselstwo sprawuję w więzach, abym o niej śmiało mówił, jak mówić powinienem.
Żebyście zaś i wy wiedzieli, co się ze mną dzieje i co czynię, wszystko wam oznajmi Tychik, brat umiłowany i wierny sługa w Panu,
Któregom posłał do was dla tego samego, abyście wiedzieli, co się z nami dzieje, i aby pocieszył serca wasze.
Pokój braciom i miłość z wiarą od Boga Ojca i Pana Jezusa Chrystusa.
Łaska niech będzie ze wszystkimi miłującymi Pana naszego Jezusa Chrystusa w nieskazitelności. Amen.
PAWEŁ i Tymoteusz, słudzy Jezusa Chrystusa, do wszystkich świętych w Chrystusie Jezusie, którzy są w Filipach, z biskupami i z dyjakonami.
Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i od Pana Jezusa Chrystusa.
Dziękuję Bogu memu, ilekroć o was wspominam,
(Zawsze w każdej modlitwie mojej za was wszystkich modląc się z radością)
Za społeczność waszą w Ewangielii, od pierwszego dnia aż dotąd,
Będąc pewny tego, że ten, który rozpoczął w was dobrą sprawę, wykona ją aż do dnia Jezusa Chrystusa.
Jakoż sprawiedliwą jest rzeczą, abym tak myślał o was wszystkich, dla tego że mam was w sercu swojem, tak w więzach swoich, jak i w obronie i w utwierdzeniu Ewangielii, boście wy wszyscy ze mną uczestnikami łaski.
Albowiem świadkiem mi Bóg, jak tęsknię do was wszystkich w sercu Jezusa Chrystusa.
I modlę się o to, aby miłość wasza im dalej tem więcej pomnażała się w poznaniu i we wszelkiem rozumieniu,
Abyście mogli zbadać, co jest lepszego, byście byli czystymi i bez nagany na dzień Chrystusowy,
Będąc napełnieni owocami sprawiedliwości przez Jezusa Chrystusa ku sławie i chwale Bożej.
A chcę, bracia, abyście wiedzieli, że to, co się ze mną dzieje, posłużyło raczej ku rozkrzewieniu Ewangielii,
Tak, że więzy moje dla Chrystusa stały się wiadome w całem pałacu i wszystkim innym.
I większa część braci w Panu, nabrawszy odwagi z powodu więzów moich, zaczęli z większą śmiałością bez bojaźni głosić Słowo.
Jedni wprawdzie i przez zazdrość i przez kłótliwość, drudzy zaś i w dobrej myśli opowiadają Chrystusa.
Tamci przez kłótliwość opowiadają Chrystusa nieszczerze, mniemając, że przydają ucisku więzom moim;
Ci z miłości, wiedząc, żem postawiony ku obronie Ewangielii.
Ale cóż? w każdym razie, czy obłudnie czy szczerze, Chrystus jest opowiadany; i z tego się raduję, i radować się będę,
Gdyż wiem, że mi to wyjdzie na zbawienie przez modlitwę waszą i pomoc Ducha Jezusa Chrystusa,
Według oczekiwania i nadziei mojej, że się w niczem nie zawstydzę, ale z całą śmiałością, jak zawsze, tak i teraz, uwielbiony będzie Chrystus w ciele mojem, czy to przez życie, czy przez śmierć.
Albowiem dla mnie życie to Chrystus, a śmierć to zysk.
A jeśli żyć w ciele, to dla mnie owoc pracy; i nie wiem, co wybrać.
Albowiem jestem ścieśniony od tego obojga; pragnę zejść ze świata i być z Chrystusem, bo to daleko lepiej,
Ale pozostać w ciele potrzebniejsze jest dla was.
A będąc tego pewny, wiem, że pozostanę i pomieszkam z wami wszystkimi dla waszego postępu i radości wiary,
Aby chluba wasza obfitowała w Chrystusie Jezusie ze mnie, gdy do was znowu przybędę.
Tylko się zachowujcie zgodnie z Ewangieliją Chrystusową, abym, czy przyjdę i ujrzę was, czy nie przyjdę, słyszał o was, że stoicie w jednym duchu, jednomyślnie walcząc dla wiary Ewangielii,
I w niczem nie lękając się przeciwników; co dla nich jest zapowiedzią zguby, a dla was zbawienia, i to od Boga;
Gdyż wam to dano dla Chrystusa, abyście nie tylko weń wierzyli, ale i cierpieli dla niego,
Mając taką samą walkę, jaką widzieliście we mnie, i teraz słyszycie o mnie.
JEŚLI tedy jest jakie napominanie w Chrystusie, jeśli jaka pociecha miłości, jeśli jaka wspólność ducha, jeśli jakie serce i zlitowanie,
Dopełnijcie radości mojej, abyście toż samo myśleli, mając tę samą miłość, będąc jednomyślni i jedno rozumiejący,
Nic nie czyniąc przez kłótliwość lub próżność, ale w pokorze jedni drugich mając za wyższych od siebie.
Niech każdy dba nie o swoje, ale każdy i o cudze.
Albowiem niech w was będą te same myśli, jakie i w Chrystusie Jezusie,
Który będąc w postaci Bożej, nie poczytał sobie za łupiestwo być równym Bogu,
Ale poniżył samego siebie, przyjąwszy postać niewolnika, stawszy się podobny ludziom, i z postawy znaleziony jako człowiek;
Sam siebie uniżył, będąc posłuszny aż do śmierci, i to śmierci krzyżowej.
Dla tego też Bóg nader go wywyższył, i darował mu imię, które jest nad wszelkie imię;
Aby w imieniu Jezusa zginało się wszelkie kolano, tych, którzy są na niebiosach, i na ziemi, i pod ziemią,
I aby wszelki język wyznawał, że Jezus Chrystus jest Panem ku chwale Boga Ojca.
Przetoż, umiłowani moi, jakeście zawsze posłuszni byli, nie tylko w przytomności mojej, ale teraz daleko więcej w nieobecności mojej, z bojaźnią i ze drżeniem sprawujcie zbawienie swoje.
Albowiem Bóg sprawuje w was i chęć i wykonanie według upodobania.
Wszystko czyńcie bez szemrania i powątpiewania,
Abyście byli bez nagany i szczerymi, dziećmi Bożemi nienaganionemi śród rodu złego i przewrotnego, w którym świecicie jak światła na świecie,
Zachowując słowa życia ku chlubie mojej w dzień Chrystusowy, żem nie na próżno biegał, i nie na próżno pracował.
Ale choćbym i był ofiarowany przy ofierze i usługiwaniu wiary waszej, raduję się i współraduję się ze wszystkimi wami.
Z tegoż tedy i wy radujcie się i współradujcie się ze mną.
A mam nadzieję w Panu Jezusie, że Tymoteusza wkrótce poszlę do was, abym i ja był dobrej myśli, dowiedziawszy się, co się z wami dzieje.
Albowiem nie mam nikogo równie myślącego, któryby się szczerze troszczył o was.
Bo wszyscy szukają swego, a nie tego, co jest Chrystusa Jezusa.
A wiecie, że jest wierny, dla tego, że jak syn ojcu, tak ze mną służył Ewangielii.
Mam tedy nadzieję, że tego do was poszlę natychmiast, jak tylko obaczę, co się ze mną stanie;
A mam ufność w Panu, że i sam wkrótce do was przyjdę.
Alem uważał za rzecz potrzebną posłać do was Epafrodyta, brata i współpracownika i współbojownika mego, a waszego posłańca i sługę w potrzebie mojej,
Ponieważ pragnął was wszystkich, i bardzo się smucił z tego, żeście słyszeli, iż zachorował.
Bo wprawdzie chorował mało nie na śmierć; ale się Bóg zmiłował nad nim, a nie tylko nad nim, ale i nade mną, abym nie miał smutku na smutek.
Przeto tem spieszniej posłałem go, abyście ujrzawszy go, znowu uradowali się, a ja abym miał mniej smutku.
Przyjmijcież go tedy w Panu ze wszelką radością; i takich miejcie w poszanowaniu.
Albowiem dla sprawy Chrystusowej był blizki śmierci, wystawiając życie na niebezpieczeństwo, aby dopełnić tego, czego w usłudze waszej względem mnie brakowało.
ZRESZTĄ, bracia moi, radujcie się w Panu. Pisać wam jedno i to samo nie jest dla mnie rzeczą uciążliwą, a dla was jest bezpieczną.
Patrzcie na psy, patrzcie na złych robotników, patrzcie na porzezanie.
My bowiem jesteśmy obrzezaniem, którzy duchem służymy Bogu i chlubimy się w Chrystusie Jezusie, i nie ufamy ciału.
Chociaż ja mógłbym mieć zaufanie i w ciele; a jeśli kto inny sądzi, że może mieć zaufanie w ciele, tem bardziej ja,
Obrzezany ósmego dnia, z rodu Izraelskiego, z pokolenia Benjamina, Żyd z Żydów, według zakonu Faryzeusz,
Według gorliwości prześladowca Kościoła, według sprawiedliwości, która jest z zakonu, będąc bez nagany.
Ale to, co mi było zyskiem, tom z powodu Chrystusa poczytał za szkodę.
Owszem i wszystko poczytuję za szkodę dla zacności poznania Chrystusa Jezusa, Pana mojego, dla którego wszystkiego się wyrzekłem i wszystko poczytuję za śmiecie, żeby pozyskać Chrystusa,
I być znalezionym w nim, nie mając własnej sprawiedliwości, która jest z zakonu, ale mając tę, która jest przez wiarę w Chrystusa, sprawiedliwość z Boga przez wiarę,
Żeby poznać jego i moc jego zmartwychwstania i wspólność cierpień jego, stając się podobny śmierci jego,
Czy jakim sposobem nie dostąpię powstania z umarłych.
Nie jakobym już pochwycił, albo już był doskonałym; ale dążę, czy nie pochwycę, gdyż i pochwycony jestem przez Chrystusa Jezusa.
Bracia, ja nie mniemam o sobie, żem pochwycił,
Ale tylko, zapominając, co za mną, i dążąc do tego, co przede mną, zmierzam do celu ku nagrodzie powołania Bożego, z wysokości w Chrystusie Jezusie.
Ilu tedy nas jest doskonałych, tak myślmy; a jeżeli w czemkolwiek inaczej myślicie, i to Bóg wam objawi.
Ale do czegośmy doszli, w tem według tego samego prawidła postępujmy i tak samo myślmy.
Bądźcież naśladowcami moimi, bracia, i zapatrujcie się na tych, którzy postępują według wzoru, jaki w nas macie.
Albowiem wielu postępuje, o których wam często mówiłem, a teraz i z płaczem mówię, jak nieprzyjaciele krzyża Chrystusowego;
Których końcem jest zatracenie, których Bogiem brzuch, a chwałą hańba ich, którzy myślą o rzeczach ziemskich.
Nasza bowiem ojczyzna w niebiosach, skąd i oczekujemy zbawiciela, Pana Jezusa Chrystusa,
Który przemieni poniżone ciało nasze, aby się stało podobne chwalebnemu ciału jego, według skutecznej mocy, którą też wszystko podbić sobie może.
PRZETOŻ, bracia moi umiłowani i pożądani, radości i korono moja, tak stójcie w Panu, najmilsi.
Upominam Ewodyję, i Syntychę upominam, aby były jednomyślne w Panu.
Proszę też i ciebie, towarzyszu wierny, bądź pomocą im, które w Ewangielii razem ze mną pracowały, i z Klemensem i z innymi współpracownikami moimi, których imiona są w księdze żywota.
Radujcie się zawsze w Panu ; znowu mówię, radujcie się.
Łagodność wasza niech będzie znana wszystkim ludziom; Pan blizko.
Nie troszczcie się o nic, ale we wszystkiem przez modlitwę i prośbę z dziękczynieniem żądania wasze niech będą objawione przed Bogiem.
A pokój Boży, który przewyższa wszelki rozum, będzie strzegł serc waszych i myśli waszych w Chrystusie Jezusie.
Na koniec, bracia, co tylko jest prawdziwego, co tylko poczciwego, co tylko sprawiedliwego, co tylko czystego, co tylko miłego, co tylko chwalebnego, jakakolwiek jest cnota, i jakakolwiek chwała, o tem myślcie.
Czegoście się też nauczyli, i coście przyjęli i słyszeli i widzieli we mnie, to czyńcie, a Bóg pokoju będzie z wami.
A uradowałem się wielce w Panu, żeście już znowu zakwitnęli, iż możecie mieć staranie o mnie; o co i przedtem się staraliście, ale czas nie był przyjazny.
Mówię to nie z powodu niedostatku; bom się nauczył przestawać na tem, co mam.
Umiem żyć i w poniżeniu, umiem i w obfitości; wszędzie i we wszystkiem jestem wyćwiczony, i nasyconym być i głód znosić, i obfitować i niedostatek cierpieć;
Wszystko mogę w tym, który mię wzmacnia, w Chrystusie.
Wszakże dobrzeście uczynili, żeście wspólnie wzięli udział w moim ucisku.
A wiecie i wy, Filipensowie, że na początku Ewangielii, gdym wyszedł z Macedonii, żaden zbór nie udzielił mi nic na rachunek dawania i brania, tylko wy sami;
Boście i do Tesaloniki i raz i drugi posłali mi, czego było potrzeba.
Nie, żebym miał szukać datku; ale szukam pożytku, któryby był obfity w rachunku waszym.
I odebrałem wszystko, i mam dostatek; obfituję, wziąwszy od Epafrodyta, coście posłali, jako wonność kadzidła, jako ofiarę przyjemną i Boga się podobającą.
A Bóg mój napełni wszelką potrzebę waszą według bogactwa swego w chwale, w Chrystusie Jezusie.
A Bogu i Ojcu naszemu niech będzie chwała na wieki wieków. Amen.
Pozdrówcie każdego świętego w Chrystusie Jezusie. Pozdrawiają was bracia, którzy są ze mną.
Pozdrawiają was wszyscy święci, a najbardziej, którzy są z cesarskiego domu.
Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa z wami wszystkimi. Amen
PAWEŁ, Apostoł Jezusa Chrystusa przez wolę Bożą, i Tymoteusz brat,
Do świętych i wiernych braci w Chrystusie Jezusie, którzy są w Kolossach. Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i od Pana Jezusa Chrystusa.
Dziękujemy Bogu i Ojcu Pana naszego Jezusa Chrystusa, zawsze modląc się za was,
Usłyszawszy o wierze waszej w Chrystusie Jezusie i o miłości ku wszystkim świętym,
Dla nadziei zachowanej dla was w niebiosach, o której przedtem słyszeliście w słowie prawdy Ewangielii,
Która doszła do was, jak jest i na całym świecie i przynosi owoc, jak i między wami, od tego dnia, kiedyście usłyszeli i poznali łaskę Bożą w prawdzie,
Jak się też nauczyliście od Epafrasa, umiłowanego współsługi naszego, który jest wiernym dla was sługą Chrystusowym,
Który też oznajmił nam o waszej miłości w duchu.
Dla tego i my od tego dnia, któregośmy to usłyszeli, nie przestajemy za was się modlić i prosić, abyście byli napełnieni poznaniem woli jego we wszelkiej mądrości i w wyrozumieniu duchowem,
Abyście chodzili, jak przystoi przed Panem, ku wszelkiemu jego upodobaniu, w każdym uczynku dobrym owoc przynosząc, i wzrastając w poznaniu Boga,
Wszelką mocą umocnieni według potęgi chwały jego, ku wszelkiej wytrwałości i cierpliwości z radością,
Dziękując Ojcu, który nas zdolnymi uczynił do uczestniczenia w dziedzictwie świętych w światłości,
Który nas wyrwał z mocy ciemności, i przeniósł do królestwa Syna swego umiłowanego,
W którym mamy odkupienie przez krew jego, odpuszczenie grzechów,
Który jest obrazem Boga niewidzialnego, pierworodnym przed wszelkiem stworzeniem.
Albowiem w nim stworzone jest wszystko, co na niebiosach i co na ziemi, widzialne i niewidzialne, czy trony, czy państwa, czy władze, czy zwierzchności, wszystko przezeń i dla niego stworzone.
A on jest przed wszystkiem, i wszystko w nim stoi.
On też jest głową ciała, Kościoła, on jest początkiem, pierworodnym z umarłych, aby we wszystkiem przodował;
Ponieważ upodobało się Ojcu, aby w nim mieszkała wszelka pełność,
I żeby przezeń pojednał z sobą wszystko, uczyniwszy pokój przez krew krzyża jego; przezeń i to, co na ziemi, i to, co na niebiosach.
I was, którzyście niegdyś byli obcymi i nieprzyjaciółmi umysłem w złych uczynkach, teraz też pojednał
W jego własnem ciele przez śmierć, aby was przedstawić świętymi i niepokalanymi i bez nagany przed obliczem swojem,
Jeśli tylko trwacie w wierze utwierdzeni i stali, i nie odpadacie od nadziei Ewangielii, którąście słyszeli, która jest opowiadana wszelkiemu stworzeniu pod niebem, której ja, Paweł, stałem się sługą.
Teraz raduję się w dolegliwościach swoich za was, i dopełniam niedostatku ucisków Chrystusowych na ciele swojem za ciało jego, którem jest Kościół;
Którego stałem się sługą według rozrządzenia Bożego, danego mi dla was, abym wypełnił Słowo Boże,
Tajemnicę, zakrytą od wieków i pokoleń, teraz zaś objawioną świętym jego,
Którym Bóg chciał oznajmić, jakie jest bogactwo chwały tej tajemnicy między poganami, którą jest Chrystus w was, nadzieja chwały;
Którego my opowiadamy, napominając każdego człowieka, i nauczając każdego człowieka we wszelkiej mądrości, aby przedstawić każdego człowieka doskonałym w Chrystusie Jezusie;
W którym to celu też pracuję, walcząc według mocy jego, która działa we mnie potężnie.
ALBOWIEM chcę, abyście wiedzieli, jak wielką walkę staczam za was i za tych, którzy są w Laodycei, i za wszystkich, którzy nie widzieli oblicza mego w ciele;
Aby pocieszone były serca ich, spojonych miłością i ku wszelkiemu bogactwu zupełnego wyrozumienia, ku poznaniu tajemnicy Boga i Ojca i Chrystusa,
W której skryte są wszystkie skarby mądrości i umiejętności.
A to mówię, aby was kto nie uwiódł podstępnemi mowami.
Bo chociaż nie jestem obecny ciałem, ale duchem jestem z wami, radując się i widząc porządek wasz i utwierdzenie wiary waszej w Chrystusa.
Przetoż, jakeście przyjęli Chrystusa Jezusa, Pana, tak też chodźcie w nim,
Będąc wkorzenieni i wybudowani w nim i utwierdzeni w wierze, jakeście nauczeni, obfitując w niej z dziękczynieniem.
Patrzcież, żeby was kto nie podbił sobie filozofiją i próżnem omamieniem podług podań ludzkich, podług początkowych zasad świata, a nie podług Chrystusa;
Gdyż w nim mieszka cała pełność Bóstwa cieleśnie.
I macie pełność w nim, który jest głową wszelkiej władzy i zwierzchności,
W którym też obrzezani jesteście obrzezaniem nie ręką uczynionem, zewleczeniem grzesznego ciała przyrodzonego, obrzezaniem Chrystusowem,
Pogrzebieni z nim będąc w chrzcie; w którym też razem z nim wzbudzeni jesteście przez wiarę w moc Boga, który go wzbudził z umarłych.
I was, którzyście byli umarli w grzechach i w nieobrzezaniu ciała swego, razem z nim ożywił, odpuściwszy wam wszystkie grzechy,
Zmazawszy rękopism przeciwko nam, który przez ustawy był nam przeciwny, i wziął go z pośrodka, przybiwszy go do krzyża;
I wyzuwszy z mocy władze i zwierzchności, śmiało wystawił je na dziwowisko, w nim nad niemi tryumfując.
Niech tedy nikt was nie sądzi dla pokarmu, albo dla napoju, albo dla święta, albo dla nowiu księżyca, albo dla sabatów,
Co jest cieniem rzeczy przyszłych; ciało zaś jest Chrystusa.
Niech was nie odsądza od nagrody zwycięstwa nikt, któryby pragnął tego pokorą i służbą Aniołom, wdając się w rzeczy, których nie widział, próżno się nadymając z cielesnego rozumu swego,
A nie trzymając się głowy, z której całe ciało, będąc stawami i wiązadłami kierowane i spojone, rośnie wzrostem Bożym.
Jeśliście tedy umarli z Chrystusem dla początkowych zasad świata tego, dla czego jeszcze, jakbyście w świecie żyli, trzymacie się ustaw
(Nie dotykaj, nie kosztuj, nie ruszaj;
Co się wszystko kazi używaniem) według przykazań i nauk ludzkich?
Które mają pozór mądrości w samowolnem nabożeństwie i w pokorze i w niepobłażaniu ciału, a nie mają żadnej wagi, gdyż tylko do nasycenia ciała odnoszą się.
A TAK jeśliście wstali z Chrystusem, szukajcie tego, co jest w górze, gdzie jest Chrystus, siedzący po prawicy Bożej.
Myślcie o tem, co w górze, nie o tem, co na ziemi.
Albowiem umarliście, i życie wasze skryte jest z Chrystusem w Bogu.
Ale gdy się Chrystus, życie nasze, okaże, tedy i wy z nim okażecie się w chwale.
Umartwiajcie tedy członki swoje, które są na ziemi: wszeteczeństwo, nieczystość, namiętność, złą pożądliwość, i chciwość, która jest bałwochwalstwem,
Z powodu których gniew Boży przychodzi na synów opornych,
W których i wyście niegdyś chodzili, kiedyście żyli między nimi.
Teraz zaś odrzućcie i wy wszystko, gniew, zapalczywość, złość, bluźnierstwo, sprosną mowę z ust swoich.
Nie kłamcie jeden przed drugim, skoroście zewlekli z siebie starego człowieka z uczynkami jego,
A oblekli się w nowego, który się odnawia ku poznaniu na obraz tego, który go stworzył;
Gdzie niema Greka ani Żyda, obrzezania ani nieobrzezania, cudzoziemca, Scyty, niewolnika, wolnego; ale wszystkiem i we wszystkich Chrystus.
Przetoż przyobleczcie, jako wybrani Boży, święci i umiłowani, serce litościwe, dobrotliwość, pokorę, łagodność, cierpliwość,
Znosząc jedni drugich, i przebaczając sobie wzajemnie, jeśli ma kto przeciw komu skargę; jak Chrystus odpuścił wam, tak i wy.
A nad to wszystko przyobleczcie miłość, która jest związkiem doskonałości.
A niech w sercach waszych rządzi pokój Boży, do któregoście też powołani w jednem ciele; i bądźcie wdzięcznymi.
Słowo Chrystusowe niech mieszka w was obficie we wszelkiej mądrości, nauczajcie i napominajcie się wzajemnie przez psalmy i hymny i pieśni duchowne, wdzięcznie śpiewajcie w sercach swoich Panu.
I wszystko, cokolwiek czynicie w słowie albo w uczynku, wszystko czyńcie w imieniu Pana Jezusa, dziękując Bogu i Ojcu przez niego.
Żony, bądźcie uległe mężom swoim, jak przystoi w Panu.
Mężowie, miłujcie żony swoje, i nie bądźcie przykrymi dla nich.
Dzieci, bądźcie posłuszne rodzicom we wszystkiem; albowiem to się podoba Panu.
Ojcowie, nie pobudzajcie do gniewu dzieci swoich, aby nie upadały na duchu.
Słudzy, posłuszni bądźcie we wszystkiem tym, którzy są panami waszymi według ciała, nie służąc na oko jak ci, którzy chcą ludziom się podobać, ale w prostocie serca, bojąc się Boga.
A wszystko, cokolwiek czynicie, z duszy czyńcie, jako Panu, a nie ludziom,
Wiedząc, że od Pana weźmiecie zapłatę dziedzictwa; albowiem Chrystusowi Panu służycie.
A ten, co niesprawiedliwie postępuje, odniesie zapłatę niesprawiedliwości; a niemasz u Boga względu na osoby.
PANOWIE, okazujcie sługom sprawiedliwość i słuszność, wiedząc, że i wy macie Pana w niebiosach.
W modlitwie bądźcie wytrwali, czuwając w niej z dziękczynieniem,
Modląc się razem i za nas, aby nam Bóg otworzył drzwi słowa, żebyśmy mówili o tajemnicy Chrystusowej, z powodu której i jestem więźniem,
Abym ją objawił, jak mi mówić należy.
Mądrze postępujcie względem obcych, czas wykupując.
Mowa wasza niech zawsze będzie z uprzejmością, zaprawiona solą, abyście wiedzieli, jak odpowiadać każdemu zosobna.
Wszystko, co się mnie tyczy, opowie wam Tychik, brat umiłowany i wierny sługa, i współsługa w Panu,
Któregom posłał do was dla tego samego, aby się wywiedział, co się z wami dzieje, i pocieszył serca wasze,
Z Onezymem, wiernym i umiłowanym bratem, który jest z was; ci wam wszystko oznajmią, co się tu dzieje.
Pozdrawia was Arystarch, współwięzień mój, i Marek, siostrzeniec Barnabasza (o którym otrzymaliście polecenie: jeśli przyjdzie do was przyjmcie go),
I Jezus, nazywany Justem, którzy są z obrzezania; oni jedni są współpracownikami moimi dla królestwa Bożego, którzy mi się stali pociechą.
Pozdrawia was Epafras, który jest z was, sługa Chrystusa, który zawsze walczy za was w modlitwach, abyście byli doskonali i pełni wszelkiej woli Bożej.
Daję mu bowiem świadectwo, że ma wielką gorliwość o was i o tych, którzy są w Laodycei i w Hierapolu.
Pozdrawia was Łukasz, lekarz umiłowany, i Demas.
Pozdrówcie braci w Laodycei, i Nymfasa, i zbór, który jest w domu jego.
A gdy ten list u was przeczytany będzie, sprawcie to, aby też był w Laodycejskim zborze przeczytany; a ten, który jest z Laodycei, i wy też przeczytajcie.
A powiedzcie Archipowi: patrz, abyś wspełnił posługiwanie, któreś przyjął w Panu.
Pozdrowienie moją, Pawła, ręką. Pamiętajcie o więzach moich. Łaska niech będzie z wami. Amen.
PAWEŁ i Sylwan i Tymoteusz do zboru Tesalońskiego w Bogu Ojcu i w Panu Jezusie Chrystusie. Łaska wam i pokój od Boga Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa.
Dziękujemy Bogu zawsze za was wszystkich, wspominając was w modlitwach naszych,
Bez przestanku wspominając o skutecznej wierze waszej i o pracy miłości i o wytrwałości nadziei w Pana naszym Jezusie Chrystusie, przed Bogiem i Ojcem naszym,
Wiedząc, bracia umiłowani od Boga, o wybraniu waszem.
Gdyż Ewangielija nasza była u was nie w słowie tylko, ale i w mocy i w Duchu Świętym, i we wszelkiem upewnieniu, jak wiecie, jakimi byliśmy między wami z powodu was.
A wyście się stali naśladowcami naszymi i Pańskimi, przyjąwszy Słowo w wielu uciskach z radością Ducha Świętego,
Tak żeście się stali wzorem dla wszystkich wierzących w Macedonii i w Achai.
Albowiem od was rozgłosiło się Słowo Pańskie nie tylko w Macedonii i w Achai, ale się też w każdem miejscu rozeszła wiara wasza w Boga, tak że nam nie potrzeba o tem co mówić,
Ponieważ oni sami oznajmują o was, jakie było przyjście nasze do was, i jakeście się nawrócili do Boga od bałwanów, aby służyć Bogu żywemu i prawdziwemu,
I oczekiwać Syna jego z niebios, którego wzbudził z umarłych, Jezusa, który nas wyrwał od gniewu przyszłego.
ALBOWIEM sami wiecie, bracia, że przyjście nasze do was nie było próżne;
Ale chociażeśmy i przedtem, jak wiecie, cierpieli i zelżeni byli, w Filipach, wszakże śmiało poczęliśmy w Bogu naszym opowiadać u was Ewangieliję Bożą z wielką walką;
Albowiem napominanie nasze nie jest z obłędu, ani z nieczystych pobudek, ani ze zdradą;
Ale jak Bóg uznał nas godnymi, by nam powierzyć Ewangieliję, tak mówimy, nie, aby się podobać ludziom, ale Bogu, który bada serca nasze.
Albowiem nigdy nie było u nas mowy pochlebnej, jak wiecie, ani zamiarów chciwości; Bóg świadkiem.
Nie szukaliśmy chwały ludzkiej, ani u was, ani u innych, mogąc być wyniosłymi, jako Apostołowie Chrystusa;
Aleśmy byli łagodnymi pośród was, jak karmicielka pielęgnująca dziatki swoje.
Tak wam życzliwymi będąc, gotowiśmy byli użyczyć wam nie tylko Ewangielii Bożej, ale i dusz swoich, dla tego żeście się nam stali miłymi.
Albowiem pamiętacie, bracia, pracę naszą i trudy, gdyż w nocy i we dnie pracując, abyśmy żadnego z was nie obciążyli, opowiadaliśmy u was Ewangieliję Bożą.
Wyście świadkami i Bóg, jak świętobliwie i sprawiedliwie i bez nagany żyliśmy między wami, którzy wierzycie.
Jakoż wiecie, żeśmy każdego z was, jak ojciec dziatki swoje, napominali i zachęcali,
I zaklinali, abyście postępowali godnie przed Bogiem, który was powołuje do swego królestwa i do chwały.
Przetoż i my dziękujemy Bogu bez przestanku, że przyjąwszy Słowo Boże, któreście słyszeli od nas, przyjęliście nie jako słowo ludzkie, ale (jak jest na prawdę) jako Słowo Boże, które też skuteczne jest w was, którzy wierzycie.
Albowiem wy, bracia, staliście się naśladowcami zborów Bożych, które są w Judei, w Chrystusie Jezusie; boście i wy też cierpieli od własnych ziomków swoich, jak oni od Żydów,
Którzy i Pana Jezusa i swoich własnych proroków zabili, i nas wygnali, a Bogu się nie podobają, i wszystkim ludziom są przeciwni,
Którzy zabraniają nam mówić do pogan dla ich zbawienia, żeby przez to zawsze dopełniać miary grzechów swoich; albowiem przyszedł na nich gniew aż do końca.
Lecz my, bracia, będąc pozbawieni was na chwilę z oblicza, a nie sercem, z tem większem upragnieniem staraliśmy się ujrzeć oblicze wasze.
Dla tegośmy chcieli przyjść do was, ja, Paweł, i raz i drugi; ale nam przeszkodził szatan.
Albowiem kto jest nadzieją naszą, albo radością, albo koroną chluby? czyż nie i wy przed obliczem Pana naszego Jezusa Chrystusa przy jego przyjściu?
Wy zaiste jesteście chwałą naszą i radością.
PRZETO, nie mogąc dłużej znieść, postanowiliśmy pozostać w Atenach sami,
I posłaliśmy Tymoteusza, brata naszego i sługę Bożego i współpracownika naszego w Ewangielii Chrystusowej, aby was utwierdził i napominał pod względem wiary waszej,
Aby się żaden nie zachwiał w tych uciskach; gdyż sami wiecie, żeśmy na to przeznaczeni.
Albowiem gdyśmy byli u was, przepowiadaliśmy wam, że będziemy uciśnieni, jak się też stało, i wiecie o tem.
Dla tego i ja, nie mogąc tego dłużej znosić, posłałem aby się dowiedzieć o wierze waszej, czy czasem nie skusił was kusiciel, i czy nie stała się daremną praca nasza.
Lecz teraz Tymoteusz od was do nas przyszedł, i zwiastował nam wesołą nowinę o wierze i o miłości waszej, i że nas zawsze dobrze wspominacie, żądając nas widzieć, tak jak i my was.
Dla tego pocieszeni jesteśmy, bracia, z was przy całem utrapieniu i potrzebie naszej przez wiarę waszą;
Bo teraz my żyjemy, skoro wy stoicie w Panu.
Albowiem jakież dziękczynienie możemy Bogu oddać za was za wszelką radość, jaką się cieszymy z powodu was przed Bogiem naszym?
W nocy i we dnie bardzo się gorliwie modląc, abyśmy oglądali oblicze wasze, i uzupełnili to, czego niedostaje wierze waszej.
Lecz sam Bóg i Ojciec nasz, i Pan nasz Jezus Chrystus niech wyprostuje drogę naszą do was.
A was niech Pan napełni miłością i obfitującymi w niej uczyni ku sobie wzajemnie i ku wszystkim, w jakiej i my ku wam jesteśmy,
Aby utwierdzić serca wasze, żeby były bez nagany w świętobliwości przed Bogiem i Ojcem naszym, przy przyjściu Pana naszego Jezusa Chrystusa ze wszystkimi świętymi jego.
A DALEJ, bracia, prosimy was i napominamy przez Pana Jezusa, abyście, przyjąwszy od nas, jak macie postępować i podobać się Bogu, tem więcej obfitowali;
Gdyż wiecie, jakie daliśmy wam przykazania od Pana Jezusa.
Albowiem to jest wolą Bożą, poświęcenie wasze, żebyście się powściągali od wszeteczeństwa;
Żeby każdy z was umiał zachowywać naczynie swoje w świętobliwości i w poszanowaniu,
Nie w namiętności żądzy, jak poganie, którzy nie znają Boga;
Żeby nikt nie uciskał i nie oszukiwał w żadnej sprawie brata swego; bo Pan jest mścicielem tego wszystkiego, jakeśmy wam przedtem powiadali i poświadczali.
Albowiem powołał nas Bóg nie ku nieczystości, ale ku świętobliwości.
A przetoż, kto odrzuca to, odrzuca nie człowieka, ale Boga, który nam też dał Ducha swego Świętego.
O miłości zaś braterskiej nie potrzeba wam pisać; boście wy sami od Boga nauczeni, abyście miłowali jedni drugich.
Albowiem i czynicie to względem wszystkich braci w całej Macedonii; ale was napominamy, bracia, żebyście tem więcej obfitowali,
I gorliwie się starali żyć spokojnie i pilnować i pracować własnemi rękoma, jakeśmy wam przykazali,
Abyście uczciwie postępowali przed obcymi, a w niczem nie mieli niedostatku.
A nie chcę, bracia, abyście wiedzieć nie mieli o tych, którzy zasnęli, żebyście się nie smucili, jak drudzy, którzy nadziei nie mają.
Albowiem jeśli wierzymy, że Jezus umarł i zmartwychwstał, tak Bóg i tych, którzy zasnęli w Jezusie, przywiedzie z nim.
Bo to wam powiadamy Słowem Pańskiem, że my, którzy żywi pozostaniemy do przyjścia Pańskiego, nie uprzedzimy tych, którzy zasnęli.
Gdyż sam Pan przy okrzyku, przy głosie Archanioła i przy trąbie Bożej zstąpi z nieba, a umarli w Chrystusie powstaną pierwej.
Potem my żywi, którzy pozostaniemy, wespół z nimi pochwyceni będziemy w obłokach na spotkanie Pana na powietrze, a tak zawsze z Panem będziemy.
Przetoż pocieszajcie jedni drugich temi słowami.
O CZASACH zaś i chwilach, bracia, nie potrzeba wam pisać.
Albowiem sami dostatecznie wiecie, że dzień Pański przyjdzie tak, jak złodziej w nocy.
Bo gdy mówić będą: pokój i bezpieczeństwo, tedy na nich nagła zguba przyjdzie, jak bole na niewiastę brzemienną; i nie ujdą.
Lecz wy, bracia, nie jesteście w ciemności, aby ów dzień miał zejść was jak złodziej.
Wy wszyscy jesteście synami światłości i synami dnia; nie jesteśmy synami nocy ani ciemności.
Przeto nie śpijmy jak drudzy, ale czuwajmy i bądźmy trzeźwymi.
Albowiem, którzy śpią, w nocy śpią; a którzy się upijają, w nocy się upijają.
Lecz my, synami dnia będąc, bądźmy trzeźwymi, oblekłszy się w pancerz wiary i miłości, i w przyłbicę nadziei zbawienia.
Gdyż Bóg przeznaczył nas nie na gniew, ale na pozyskanie zbawienia przez Pana naszego Jezusa Chrystusa,
Który umarł za nas, abyśmy, czy czuwamy, czy śpimy, wespół z nim żyli.
Przetoż napominajcie jedni drugich, i budujcie jeden drugiego, jak i czynicie.
A prosimy was, bracia, abyście szanowali tych, którzy pracują między wami, i którzy są przełożonymi waszymi w Panu i napominają was,
Abyście ich jak najbardziej miłowali dla ich pracy. Pokój zachowajcie między sobą.
A prosimy was, bracia, napominajcie nieporządnych, pocieszajcie trwożliwych, podtrzymujcie słabych, cierpliwymi bądźcie względem wszystkich.
Patrzcie, aby nikt nikomu złem za złe me oddawał, ale zawsze gońcie za tem, co jest dobre i dla was wzajemnie i dla wszystkich.
Zawsze się radujcie.
Bez przestanku się módlcie.
Za wszystko dziękujcie; albowiem taka jest wola Boża w Chrystusie Jezusie względem was.
Ducha nie gaście.
Proroctw nie lekceważcie.
Wszystko badajcie, dobrego się trzymajcie.
Wstrzymujcie się od złego wszelkiego rodzaju.
A sam Bóg pokoju niech was w zupełności poświęci; a duch wasz cały i dusza i ciało niech będą bez nagany przy przyjściu Pana naszego Jezusa Chrystusa zachowane.
Wierny jest, który was powołuje, który i uczyni to.
Bracia, módlcie się za nas.
Pozdrówcie braci wszystkich z pocałowaniem świętem.
Zaklinam was na Pana, aby ten list przeczytany był wszystkim braciom świętym.
Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie z wami. Amen.
PAWEŁ i Sylwan i Tymoteusz do zboru Tesalońskiego w Bogu, Ojcu naszym, i w Panu Jezusie Chrystusie.
Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa.
Powinniśmy Bogu zawsze dziękować za was, bracia, jak słuszną jest rzeczą, że bardzo wzrasta wiara wasza, i pomnaża się miłość każdego z was względem drugich,
Tak, że my sami chlubimy się z was w zborach Bożych z waszej cierpliwości i wiary we wszelkich prześladowaniach waszych i w uciskach, które ponosicie.
Co jest dowodem sprawiedliwego sądu Bożego, abyście za godnych byli uznani królestwa Bożego, dla którego też cierpicie,
Skoro sprawiedliwą jest rzeczą u Boga, odpłacić uciśnieniem tym, którzy was uciskają,
A wam, uciśnionym, odpocznieniem z nami przy objawieniu się Pana Jezusa z nieba z Aniołami mocy jego,
W ogniu płomienistym, wymierzającego pomstę na tych, którzy Boga nie znają, i na tych, którzy nie są posłuszni Ewangielii Pana naszego Jezusa Chrystusa;
Którzy odniosą karę, wieczne zatracenie od oblicza Pańskiego i od chwały mocy jego,
Gdy przyjdzie, aby był uwielbiony w świętych swoich, i podziwiany w on dzień we wszystkich wierzących (dla tego, że uwierzono naszemu świadectwu u was).
Dla tego też modlimy się zawsze za was, aby Bóg nasz godnymi was uczynił powołania, i wypełnił wszelkie upodobanie dobrotliwości i skuteczną wiarę w mocy,
Aby było uwielbione imię Pana naszego Jezusa Chrystusa w was, a wy w nim, według łaski Boga naszego i Pana Jezusa Chrystusa.
A PROSIMY was, bracia, co do przyjścia Pana naszego Jezusa Chrystusa i naszego zgromadzenia się do niego,
Abyście się nie zaraz zachwiali w umyśle swoim i nie dali zatrwożyć, ani przez ducha, ani przez mowę, ani przez list niby od nas, jakoby nadchodził dzień Chrystusowy.
Niech was nikt nie zwodzi żadnym sposobem; bo nie nadejdzie, póki pierwej nie przyjdzie odstępstwo i nie będzie objawiony człowiek grzechu, syn zatracenia,
Który się sprzeciwia i wynosi nad to wszystko, co się zowie Bogiem albo jest godne czci, tak, że w świątyni Bożej jako Bóg zasiądzie, wydając siebie za Boga.
Czy nie pamiętacie, że jeszcze będąc u was, o tem wam powiadałem?
A teraz wiecie, co przeszkadza, aby był objawiony czasu swego.
Albowiem już jest czynną tajemnica nieprawości; tylko ten, który teraz przeszkadza, musi być z pośrodka odjęty.
A wtedy objawiony będzie ów bezbożnik, którego Pan zabije duchem ust swoich i zniszczy objawieniem przyjścia swego;
Którego przyjście jest podług sprawy szatana, ze wszelką mocą i znakami i cudami kłamliwemi,
I ze wszelkiem oszukaństwem nieprawości w tych, którzy giną, za to, że miłości prawdy nie przyjęli dla swego zbawienia.
I dla tego poszlę im Bóg skuteczny obłęd, tak, iż uwierzą kłamstwu,
Aby byli osądzeni wszyscy, którzy nie uwierzyli prawdzie, ale upodobali sobie niesprawiedliwość.
Lecz my powinniśmy Bogu zawsze dziękować za was, bracia umiłowani od Pana, że was Bóg od początku wybrał ku zbawieniu w poświęceniu Ducha i w wierze prawdy,
Do czego was powołał przez Ewangieliję naszą ku dostąpieniu chwały Pana naszego Jezusa Chrystusa.
Przetoż, bracia, stójcie, i trzymajcie się nauki podanej, którejście się nauczyli, czy przez mowę, czy przez list nasz.
A sam Pan nasz Jezus Chrystus, i Bóg i Ojciec nasz, który nas umiłował, i dał pociechę wieczną, i nadzieję dobrą przez łaskę,
Niech pocieszy serca wasze i utwierdzi was w każdej mowie i w uczynku dobrym.
NA KONIEC, bracia, módlcie się za nas, aby się Słowo Pańskie szerzyło i rozsławiało, jak i u was;
I abyśmy byli wyrwani od niespokojnych i złych ludzi; albowiem wiara nie jest rzeczą wszystkich.
Ale wierny jest Pan, który was utwierdzi i strzedz będzie od złego.
A ufamy w Panu o was, że to, co wam rozkazujemy, i czynicie i czynić będziecie.
A Pan niech kieruje serca wasze ku miłości Bożej i ku cierpliwości Chrystusowej.
A rozkazujemy wam, bracia, w imieniu Pana naszego Jezusa Chrystusa, abyście się odłączyli od każdego brata, postępującego nieporządnie i nie według podanej nauki, którą otrzymał od nas.
Albowiem sami wiecie, jak naśladować nas należy; ponieważ nie żyliśmy między wami nieporządnie,
I u nikogo nie jedliśmy chleba darmo, ale z trudem i mozołem noc i dzień pracowaliśmy, żeby nikomu z was nie być ciężarem;
Nie dla tego, żebyśmy władzy nie mieli, ale żebyśmy wam siebie samych za przykład podali, abyście nas naśladowali.
Albowiem, gdyśmy byli u was, tośmy wam rozkazali: jeśli kto nie chce pracować, niechże też nie je.
Słyszymy bowiem, że niektórzy z pomiędzy was nieporządnie postępują, nic nie robiąc, ale się niepotrzebnemi rzeczami bawiąc.
Przeto takim rozkazujemy i napominamy ich przez Pana naszego Jezusa Chrystusa, aby spokojnie pracując, własny chleb jedli.
A wy, bracia, nie słabiejcie dobrze czyniąc.
A jeśli kto jest nieposłuszny słowu naszemu w tym liście, tego zauważajcie i nie łączcie się z nim, aby się zawstydził;
Wszakże nie miejcie go za nieprzyjaciela, ale napominajcie jako brata.
A sam Pan pokoju niech wam da pokój zawsze i wszelkim sposobem. Pan niech będzie z wami wszystkimi.
Pozdrowienie moją, Pawła, ręką, co jest znakiem w każdym liście; tak piszę.
Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie z wami wszystkimi.
PAWEŁ, Apostoł Jezusa Chrystusa z rozrządzenia Boga, Zbawiciela naszego, i Pana Jezusa Chrystusa, nadziei naszej,
Do Tymoteusza, prawdziwego syna w wierze. Łaska, miłosierdzie, pokój od Boga, Ojca naszego, i Chrystusa Jezusa, Pana naszego.
Jakom cię, odchodząc do Macedonii, prosił pozostać w Efezie, abyś polecił niektórym, żeby nie uczyli czego innego,
I nie bawili się baśniami i nieskończonemi rodowodami, które więcej sporów przynoszą, niż zbudowania Bożego, które jest w wierze.
Celem zaś przykazania jest miłość z czystego serca i z dobrego sumienia i z wiary nieobłudnej.
Od czego niektórzy zboczywszy, popadli w czczą gadaninę.
Chcąc być nauczycielami zakonu, nie rozumieją ani tego, co mówią, ani co za pewne twierdzą.
A wiemy, że dobry jest zakon, jeśli kto należycie go używa,
Wiedząc o tem, że zakon postanowiony jest nie dla sprawiedliwego, ale dla niesprawiedliwych i nieuległych, bezbożnych i grzeszników, bezecnych i nieczystych, ojcobójców i matkobójców, zabójców,
Wszeteczników, mężołożników, ludokradów, kłamców, krzywoprzysiężców i dla wszystkiego, co jest przeciwne zdrowej nauce,
Według chwalebnej Ewangielii błogosławionego Boga, która mi jest powierzona.
I dziękuję temu, który mi dał moc, Chrystusowi Jezusowi, Panu naszemu, iż mnie za wiernego uznał, przeznaczywszy na posługiwanie,
Mnie, który przedtem byłem bluźniercą i prześladowcą i krzywdzicielem; alem miłosierdzia dostąpił, bom to z niewiadomości czynił, w niewierze.
Ale obfitą się okazała łaska Pana naszego z wiarą i miłością, które są w Chrystusie Jezusie.
Wierna to jest mowa i wszelkiego przyjęcia godna, że Chrystus Jezus przyszedł na świat zbawić grzeszników, z których jam jest pierwszy.
Alem dla tego miłosierdzia dostąpił, aby na mnie pierwszym okazał Jezus Chrystus wszelką cierpliwość dla przykładu tym, którzy weń uwierzyć mają ku żywotowi wiecznemu.
A królowi wieków nieśmiertelnemu, niewidzialnemu, jedynemu, mądremu Bogu, cześć i chwała na wieki wieków. Amen.
To polecenie daję ci, synu mój, Tymoteuszu, abyś według proroctw, które uprzedziły o tobie, staczał zgodnie z niemi dobry bój,
Mając wiarę i dobre sumienie, które niektórzy odrzuciwszy, stali się rozbitkami w wierze;
Pomiędzy którymi są Hymeneusz i Aleksander, których oddałem szatanowi, żeby nauczyli się nie bluźnić.
NAPOMINAM tedy przedewszystkiem, aby czynione były błagania, modlitwy, prośby i dzięki za wszystkich ludzi;
Za królów i za wszystkich przełożonych, abyśmy cichy i spokojny żywot wiedli we wszelkiej pobożności i uczciwości.
Albowiem to jest rzecz dobra i przyjemna przed Bogiem, Zbawicielem naszym,
Który chce, aby wszyscy ludzie byli zbawieni, i przyszli do poznania prawdy.
Bo jeden jest Bóg, jeden też pośrednik między Bogiem i ludźmi, człowiek Chrystus Jezus,
Który dał siebie samego na okup za wszystkich, na świadectwo we właściwym czasie.
Na com ja jest postanowiony kaznodzieją i Apostołem (prawdę mówię w Chrystusie, nie kłamię), nauczycielem pogan w wierze i w prawdzie.
Chcę tedy, aby się mężowie modlili na każdem miejscu, wznosząc czyste ręce bez gniewu i bez swaru.
Także i niewiasty, aby się ubiorem przyzwoitym ze wstydliwością i skromnością zdobiły, nie trefieniem, nie złotem, nie perłami, nie szatami kosztownemi,
Ale dobremi uczynkami (jak przystoi na niewiasty, które się przyznają do pobożności).
Niewiasta niech się uczy w milczeniu ze wszelką uległością.
A niewieście nie pozwalam uczyć, ani władzy mieć nad mężem, lecz aby była w milczeniu.
Bo Adam pierwszy stworzony, potem Ewa.
I Adam nie był zwiedziony, ale niewiasta, będąc zwiedziona, wpadła w przestępstwo;
Lecz zbawiona będzie przez rodzenie dziatek, jeśli zostanie w wierze i w miłości i w świętobliwości ze skromnością.
WIERNA to jest mowa: jeśli kto biskupstwa żąda, dobrego dzieła żąda.
Ale biskup ma być nienaganny, mąż jednej żony, trzeźwy, roztropny, przyzwoity, gościnny, ku nauczaniu zdolny,
Nie pijanica wina, nie porywczy, nie chciwy, ale łagodny, nie swarliwy, nie skąpy,
Któryby domem swoim dobrze rządził, dziatki trzymał w posłuszeństwie ze wszelką powagą,
(Bo jeśli kto swym własnym domem rządzić nie umie, jakże będzie miał staranie o Kościele Bożym?)
Nie nowotny, aby, stawszy się nadętym, nie wpadł w potępienie dyjabelskie.
Powinien też mieć dobre świadectwo od obcych, aby nie wpadł w hańbę i w sidło dyjabelskie.
Dyjakonowie także mają być poważni, nie dwujęzyczni, nie namiętnie oddani winu, nie chciwi,
Zachowujący tajemnicę wiary w czystem sumieniu.
I ci też niech będą pierwej doświadczani, potem niech pełnią posługę, jeśli są bez nagany;
Podobnież żony niech będą poważne, nie obmówne, trzeźwe, wierne we wszystkiem.
Dyjakonowie niech będą mężami jednej żony, którzyby dziatkami dobrze rządzili i domami swemi.
Albowiem ci, którzy dobrze posługę pełnili, piękny sobie stopień jednają i wielką śmiałość w wierze, która jest w Chrystusie Jezusie.
To ci piszę, mając nadzieję wkrótce przyjść do ciebie
Jeśli się zaś opóźnię, żebyś wiedział, jak należy postępować w domu Bożym, który jest Kościołem Boga żywego, filarem i podstawą prawdy.
I niezaprzeczenie wielka jest tajemnica pobożności, Bóg objawiony został w ciele, usprawiedliwiony w duchu, widziany od Aniołów, opowiadany poganom, uwierzono weń na świecie, wzięty w górę do chwały.
A DUCH wyraźnie mówi, że w późniejszych czasach odstąpią niektórzy od wiary, słuchając duchów zwodniczych i nauk dyjabelskich,
Przez obłudę kłamstwo mówiących, napiętnowanych w sumieniu swojem,
Zabraniających wstępować w małżeństwo, nakazujących wstrzymywać się od pokarmów, które Bóg stworzył, by je przyjmowali z dziękczynieniem wierni i ci, którzy poznali prawdę.
Bo wszelkie stworzenie Boże dobre jest, a nic nie jest do odrzucenia, jeśli się przyjmuje z dziękczynieniem;
Albowiem poświęcone bywa przez Słowo Boże i modlitwę.
To przekładając braciom, będziesz dobrym sługą Jezusa Chrystusa, wychowanym w słowach wiary i dobrej nauki, za którą poszedłeś.
Światowe zaś i babskie baśni odrzucaj, a ćwicz się w pobożności.
Albowiem cielesne ćwiczenie mało jest pożyteczne; lecz pobożność do wszystkiego jest pożyteczna, mając obietnicę żywota teraźniejszego i przyszłego.
Wierna to jest mowa, i wszelkiego przyjęcia godna.
Albowiem dla tego też pracujemy i lżeni bywamy, żeśmy nadzieję położyli w Bogu żywym, który jest Zbawicielem wszystkich ludzi, a nadewszystko wiernych.
To przykazuj i tego nauczaj.
Niechaj nikt młodością twoją nie gardzi; ale bądź wzorem dla wiernych w mowie, w obcowaniu, w miłości, w duchu, w wierze, w czystości.
Póki nie przyjdę, pilnuj czytania, napominania, nauki.
Nie zaniedbywaj daru łaski, który jest w tobie, który ci dany jest przez prorokowanie z włożeniem rąk przez starszych.
O to się troszcz, w tem pozostawaj, aby postęp twój jawny był we wszystkiem.
Pilnuj siebie samego i nauki, trwaj w tem; bo to czyniąc, i zbawisz i siebie samego, i tych, którzy cię słuchają.
STARSZEMU nie łaj, ale upominaj go jak ojca, młodszych jak braci,
Starsze niewiasty jak matki, młodsze jak siostry, ze wszelką czystością.
Miej w uczciwości wdowy, które prawdziwie są wdowami.
A jeśli jaka wdowa ma dzieci albo wnuczęta, niech się pierwej uczą mieć w poszanowaniu własną rodzinę i wzajem odpłacać rodzicom; albowiem jest to rzecz piękna i przyjemna przed obliczem Bożem.
Prawdziwa zaś wdowa i osierocona położyła swą nadzieję w Bogu, i trwa w błaganiach i modlitwach w nocy i we dnie.
Ale która w rozkoszach żyje, ta za życia umarłą jest.
To tedy polecaj, żeby były nienaganne.
A jeśli kto o swoich, a nade wszystko o domownikach nie ma starania, ten zaparł się wiary i jest gorszy od niewiernego.
Wdowa niech będzie obrana nie młodsza jak sześćdziesięcioletnia, która była żoną jednego męża,
Mająca świadectwo dobrych uczynków, jeśli dzieci wychowała, jeśli podróżnych przyjmowała, jeśli nogi świętych umywała, jeśli uciśnionym pomagała, jeśli wszelki dobry uczynek wykonywała.
Młodszych zaś wdów nie przyjmuj; bo jeśli się rozlubieżnią przeciw Chrystusowi, chcą wychodzić za mąż,
Ulegając osądzeniu, że pierwszą wiarę złamały;
Przytem też próżnując przywykają chodzić od domu do domu, i nie tylko próżnują, ale też są świegotliwe, bawiące się niepotrzebnemi rzeczami, mówiące, co nie przystoi.
Chcę tedy, aby młodsze wychodziły za mąż, rodziły dzieci, zarządzały domem, nie dawały przeciwnikowi żadnego powodu do obmowy;
Albowiem już się niektóre obróciły za szatanem.
Przetoż, jeśli który wierny albo która wierna ma wdowy, niechże je zaopatruje, i zbór niech nie będzie obciążony, aby starczyło dla tych, które są prawdziwemi wdowami.
Starsi, którzy godnie sprawują swój urząd, niech będą uważani za godnych podwójnej czci, a zwłaszcza ci, którzy pracują słowem i nauczaniem.
Albowiem Pismo mówi: Wołowi młócącemu nie zawiążesz gęby, i: Godzien jest robotnik zapłaty swojej.
Przeciwko starszemu nie przyjmuj skargi, chyba na zasadzie dwóch albo trzech świadków.
A tych, którzy grzeszą, strofuj w obec wszystkich, aby się i drudzy bali.
Zaklinam cię w obliczu Boga i Pana Jezusa Chrystusa i wybranych Aniołów, abyś tego przestrzegał bez uprzedzenia, nic nie czyniąc przez przychylność.
Rąk na nikogo zbyt prędko nie wkładaj, i nie bądź uczestnikiem cudzych grzechów; siebie samego czystym zachowaj.
Wody samej już nie pijaj, ale używaj po trosze wina dla żołądka swego i częstych chorób twoich.
Grzechy niektórych ludzi są jawne, i zaraz prowadzą na potępienie, innych zaś później się wykazują.
Podobnież i dobre uczynki są jawne, a z któremi rzecz ma się inaczej, ukryć się nie mogą.
SŁUDZY, którzy są pod jarzmem, niech uważają panów swoich jako godnych wszelkiej czci, aby imieniu Bożemu i nauce nie bluźniono.
A którzy mają panów wiernych, niech nie gardzą nimi, dla tego że są braćmi, ale tem bardziej niech im służą, dla tego że wiernymi i umiłowanymi są ci, którzy dobrodziejstwa są uczestnikami. Tego nauczaj i do tego upominaj.
Jeśli kto inaczej uczy, i nie przystępuje do zdrowych mów Pana naszego Jezusa Chrystusa i do nauki, która jest według pobożności,
Ten jest nadęty, nic nie umie, lecz choruje na spory i kłótnie o wyrazy, z których pochodzą zazdrość, swary, złorzeczenia, złe podejrzenia,
Przewrotne utarczki ludzi umysłu skażonego i pozbawionych prawdy, którzy mniemają, że pobożność służy dla zysku; odstąp od takich.
A jest wielkim zyskiem pobożność złączona z przestawaniem na swojem.
Albowiem niczegośmy nie przynieśli na świat, jawną więc jest rzeczą, że i wynieść nic nie możemy.
Ale mając żywność i odzież, na tem przestawajmy.
A którzy chcą być bogatymi, wpadają w pokuszenie i w sidła i w wiele nierozsądnych i szkodliwych pożądliwości, które pogrążają ludzi w zatracenie i w zagładę;
Albowiem korzeniem wszystkiego złego jest miłość pieniędzy, której oddani niektórzy zboczyli od wiary i poprzebijali się wielą boleści.
Ale ty, człowiecze Boży, chroń się tego, a podążaj do sprawiedliwości, pobożności, wiary, miłości, cierpliwości, łagodności.
Staczaj dobry bój wiary, chwyć się żywota wiecznego, do którego też jesteś powołany, i wyznałeś dobre wyznanie w obec wielu świadków.
Polecam ci przed obliczem Boga, wszystko ożywiającego, i przed obliczem Chrystusa Jezusa, który zaświadczył przed Poncyjuszem Piłatem dobre wyznanie,
Abyś zachował przykazanie bez zmazy, bez nagany, aż do zjawienia się Pana naszego Jezusa Chrystusa,
Które czasu swego okaże błogosławiony i jedyny Władzca, Król królów i Pan panów,
Jedyny mający nieśmiertelność, który mieszka w światłości nieprzystępnej, którego nikt z ludzi nie widział i widzieć nie może; któremu cześć i moc wieczna. Amen.
Bogaczów wieku teraźniejszego napominaj, aby nie trzymali wysoko o sobie i nie pokładali nadziei w bogactwie niepewnem, ale w Bogu żywym, który nam wszystkiego daje obficie ku używaniu,
Aby innym dobrze czynili, bogacili się w dobre uczynki, byli hojnymi i radzi udzielali,
Skarbiąc sobie dobrą podstawę przyszłości, dla dostąpienia żywota wiecznego.
O Tymoteuszu! strzeż tego, co ci powierzono, unikając światowej próżnomówności i sporów fałszywie mianowanej umiejętności,
Której będąc oddani niektórzy zboczyli od wiary. Łaska niech będzie z tobą. Amen.
PAWEŁ, Apostoł Jezusa Chrystusa z woli Boga, według obietnicy żywota, który jest w Chrystusie Jezusie,
Do Tymoteusza, umiłowanego syna. Łaska, miłosierdzie i pokój od Boga Ojca, i Chrystusa Jezusa, Pana naszego.
Dziękuję Bogu, któremu służę od przodków z czystem sumieniem, jako ciebie bez przestanku wspominam w modlitwach swoich, w nocy i we dnie.
Pragnę cię widzieć, wspominając o łzach twoich, abym był radością napełniony,
Przywodząc sobie na pamięć twoją nieobłudną wiarę, która pierwej mieszkała w babce twojej Loidzie i w matce twojej Eunice, a pewien jestem, że i w tobie mieszka.
Dla tej przyczyny przypominam ci, abyś wzniecał dar Boży, który w tobie jest przez włożenie rąk moich.
Albowiem nie dał nam Bóg ducha bojaźni, ale mocy i miłości i powściągliwości.
Przetoż nie wstydź się świadectwa Pana naszego, ani też mnie, więźnia jego, ale cierp wspólnie dla Ewangielii według mocy Boga,
Który nas zbawił i powołał powołaniem świętem, nie według uczynków naszych, ale według postanowienia swego i łaski, danej nam w Chrystusie Jezusie, przed czasy wiecznemi,
A teraz objawionej przez okazanie się Zbawiciela naszego Jezusa Chrystusa, który i śmierć zgładził, i żywot na jaśnię wywiódł i nieśmiertelność przez Ewangieliję,
Dla której jam jest postanowiony kaznodzieją i Apostołem i nauczycielem pogan.
Dla tej też przyczyny cierpię to; ale się nie wstydzę, gdyż wiem, komu zaufałem, i pewny jestem, że on jest mocen zachować to, co mi powierzył, aż do onego dnia.
Zatrzymaj wzór zdrowych słów, któreś ode mnie słyszał, w wierze i miłości, która jest w Chrystusie Jezusie.
Strzeż powierzonego dobra przez Ducha Świętego, który w nas mieszka.
Wiesz to, że mię odstąpili wszyscy, którzy są w Azyi, w liczbie których jest Fygellus i Hermogenes.
Niech Pan da miłosierdzie domowi Onezyfora, że mię często orzeźwiał i nie wstydził się więzów moich,
Ale będąc w Rzymie, bardzo pilnie szukał mię, i znalazł.
Niech mu Pan da, aby znalazł miłosierdzie u Pana w on dzień; a ile mi posługiwał w Efezie, ty wiesz lepiej.
PRZETOŻ ty, synu mój, wzmacniaj się w łasce, która jest w Chrystusie Jezusie;
A coś słyszał ode mnie przy wielu świadkach, to powierz ludziom wiernym, którzyby zdolni byli i innych nauczać.
Przetoż ty cierp, jako dobry żołnierz Jezusa Chrystusa.
Żaden żołnierz nie wiąże się sprawami żywota, aby się podobać temu, który go do wojska powołał.
I jeżeliby też kto walczył, nie bywa uwieńczony, jeżeli nie walczył według rozkazu.
Rolnik, który pracuje, powinien pierwszy korzystać z owoców.
Rozważ, co mówię, a Pan niech ci da we wszystkiem zrozumienie.
Pamiętaj, że Jezus Chrystus powstał z martwych, który jest z nasienia Dawidowego, według Ewangielii mojej,
Za którą cierpię aż do więzów, jak złoczyńca; ale Słowo Boże nie jest związane.
Przetoż wszystko cierpię dla wybranych, aby i oni dostąpili zbawienia, które jest w Chrystusie Jezusie, z chwałą wieczną.
Wierna to jest mowa; albowiem jeśliśmy z nim umarli z nim też żyć będziemy;
Jeśli cierpimy, z nim też królować będziemy; jeśli się go zapieramy, i on się nas zaprze;
Jeśli my nie wierzymy, on wiernym pozostaje, zaprzeć siebie samego nie może.
To przypominaj, oświadczając przed obliczem Pańskiem, aby się nie wdawali w spory o słowa, co nie służy do niczego, tylko do obałamucenia słuchaczy.
Staraj się, abyś przedstawił się Bogu jako doświadczony robotnik, któryby się nie zawstydził i któryby dobrze rozbierał słowo prawdy.
A światowej próżnomówności strzeż się; albowiem jeszcze więcej postąpią w bezbożności.
I mowa ich jak rak szerzyć się będzie, do których należą Hymeneusz i Filet,
Którzy od prawdy zboczyli, mówiąc, że się już stało zmartwychwstanie, i obalają wiarę niektórych.
A wszakże niewzruszonym stoi fundament Boży, mając tę pieczęć: Zna Pan tych, którzy są jego, i: Niech odstąpi od niesprawiedliwości wszelki, który wymawia imię Chrystusa.
A w wielkim domu nie tylko są naczynia złote i srebrne, ale też drewniane i gliniane, a jedne ku uczciwości, drugie zaś ku zelżywości.
Jeśliby tedy kto siebie samego oczyścił od tych rzeczy, będzie naczyniem ku uczciwości, poświęconem i użytecznem Panu, do wszelkiej dobrej sprawy przygotowanym.
Chroń się też pożądliwości młodzieńczych, a podążaj do sprawiedliwości, wiary, miłości, pokoju z tymi, którzy wzywają Pana z czystego serca.
Unikaj także głupich i nieumiejętnych rozpraw, wiedząc, że rodzą zwady.
Ale sługa Pański nie powinien się kłócić, lecz ma być uprzejmy dla wszystkich, zdolny do nauczania, złych cierpliwie znoszący,
Któryby z łagodnością nauczał przeciwników, czy też im Bóg nie da upamiętania do poznania prawdy,
Aby wytrzeźwieli z sideł dyjabła, który ich złowił ku pełnieniu woli jego.
A TO wiedz, że w ostateczne dni nastaną czasy trudne;
Albowiem będą ludzie samolubni, chciwi, zarozumiali, pyszni, bluźniercy, rodzicom nieposłuszni, niewdzięczni, bezbożni,
Wyzuci z miłości, wiarołomni, potwarcy, niepowściągliwi, okrutni, dobra niemiłujący,
Zdrajcy, zuchwali, nadęci, miłujący raczej rozkosze niż Boga,
Którzy mają pozór pobożności, ale się mocy jej zaparli; i tych się chroń.
Albowiem do nich należą ci, którzy się wciskają do domów, uprowadzają kobiety obciążone grzechami, kierowane różnemi pożądliwościami,
Które się zawsze uczą, a nigdy do poznania prawdy przyjść nie mogą,
A jak Jannes i Jambres sprzeciwiali się Mojżeszowi, tak i ci sprzeciwiają się prawdzie, ludzie rozumu skażonego, wiary godnej potępienia.
Ale nie postąpią dalej, albowiem głupstwo ich jawne będzie wszystkim, jak i z tamtymi się stało.
Aleś ty poszedł za moją nauką, za sposobem życia, za przedsięwzięciem, wiarą, nieskwapliwością, miłością, cierpliwością,
Prześladowaniami, cierpieniami, które mię spotkały w Antyjochii, w Ikonii i w Listrach, które to prześladowania zniósłem; i od wszystkich wyrwał mię Pan.
Ale i wszyscy, którzy chcą pobożnie żyć w Chrystusie Jezusie, prześladowani będą.
Lecz ludzie źli i zwodziciele wzrastać będą w złem, wprowadzając w błąd i błądząc sami.
Ale ty trwaj w tem, czegoś się nauczył, i co ci powierzono, wiedząc, od kogoś się tego nauczył,
I że od dzieciństwa umiesz Pisma święte, które cię mogą uczynić mądrym ku zbawieniu przez wiarę, która jest w Chrystusie Jezusie.
Wszelkie Pismo od Boga jest natchnione, i pożyteczne ku nauce, ku karceniu, ku poprawie, ku ćwiczeniu w sprawiedliwości,
Aby człowiek Boży był doskonały, ku wszelkiej sprawie dobrej wyćwiczony.
JA tedy zaklinam przed Bogiem i Panem Jezusem Chrystusem, który ma sądzić żywych i umarłych w przyjściu swojem i w królestwie swojem,
Opowiadaj słowo, nalegaj wczas i nie wczas, karć, grom, napominaj ze wszelką cierpliwością i nauką.
Albowiem przyjdzie czas, gdy zdrowej nauki nie ścierpią, ale według swoich pożądliwości zgromadzą sobie nauczycieli, którzyby łechtali słuch,
I odwrócą słuch od prawdy, a zwrócą się ku baśniom.
Ale ty bądź czujnym we wszystkiem, cierp, wykonywaj dzieło Ewangielisty, spełniaj posługiwanie swoje.
Albowiem już mię przynoszą na ofiarę, i czas mego zgonu nadszedł.
Dobry bój bojowałem, biegu dokonałem, wiarę zachowałem;
Odtąd przeznaczony mi jest wieniec sprawiedliwości, który mi w on dzień odda Pan, sędzia sprawiedliwy, a nie tylko mnie, lecz i wszystkim, którzy umiłowali przyjście jego.
Staraj się przyjść do mnie prędko.
Albowiem Demas mię opuścił, umiłowawszy ten świat, i poszedł do Tesaloniki, Krescens do Galacyi, Tytus do Dalmacyi;
Sam tylko Łukasz jest ze mną. Marka weź i przyprowadź ze sobą; bo mi jest bardzo pożyteczny ku posługiwaniu.
A Tychika posłałem do Efezu.
Opończę, którą zostawiłem w Troadzie u Karpusa. gdy przyjdziesz, przynieś z sobą, i księgi, zwłaszcza pergaminy.
Aleksander kotlarz wiele mi złego wyrządził; niech mu Pan odda według uczynków jego;
Którego i ty się strzeż, albowiem się bardzo sprzeciwił słowom naszym.
W pierwszej obronie mojej żaden przy mnie nie stał, ale mię wszyscy opuścili; niech im to nie będzie poczytane.
Ale Pan przy mnie stał i umocnił mię, aby przeze mnie zupełnie utwierdzone było opowiadanie, i żeby je słyszeli wszyscy poganie; i zostałem wyrwany z paszczęki lwiej.
I wyrwie mię Pan z każdej sprawy złej, i zachowa do królestwa swego niebieskiego; któremu chwała na wieki wieków. Amen.
Pozdrów Pryskę i Akwilę i dom Onezyfora.
Erast został w Koryncie, a Trofima zostawiłem w Milecie chorego.
Staraj się przyjść przed zimą. Pozdrawiają cię Eubulus i Pudens i Linus i Klaudyja, i wszyscy bracia.
Pan Jezus niech będzie z duchem twoim . Łaska Boża niech będzie z wami. Amen.
PAWEŁ, sługa Boży i Apostoł Jezusa Chrystusa według wiary wybranych Bożych i poznania prawdy, która jest według pobożności,
Ku nadziei żywota wiecznego, który obiecał przed czasy wiekuistemi Bóg, który nie kłamie,
A objawił czasów swoich Słowo swoje przez kazanie, które mi jest powierzone według rozrządzenia Boga, Zbawiciela naszego,
Do Tytusa, prawdziwego syna według wspólnej wiary. Łaska, miłosierdzie i pokój niech będzie od Boga Ojca, i Pana Jezusa Chrystusa, Zbawiciela naszego.
Dla tegom cię zostawił w Krecie, abyś to, co tam jeszcze pozostaje, przyprowadził do porządku i ustanowił starszych po miastach, jakem ja ci był rozkazał.
Jeśli kto jest bez nagany mąż jednej żony, mający dzieci wierne, nie będące pod zarzutem rozpusty albo nieuległości.
Albowiem biskup ma być bez nagany, jako szafarz Boży, nie zarozumiały, nie gniewliwy, nie pijanica wina, nie porywczy, nie chciwiec,
Ale gościnny, dobre miłujący, roztropny, sprawiedliwy, świętobliwy, powściągliwy,
Trzymający się wiernej mowy, zgodnej z nauką, żeby był w stanie napominać zdrową nauką i przekonywać tych, którzy się sprzeciwiają;
Albowiem jest wielu nieuległych, próżnomównych, i zwodzicieli myśli, szczególniej z obrzezania,
Którym trzeba usta zatkać; oni całe domy obałamucają, nauczając, czego nie należy, dla haniebnego zysku.
Powiedział jeden z pomiędzy nich, własny ich wieszcz: Kreteńczycy zawsze kłamcy, niecne bydlęta, brzuchy leniwe.
Świadectwo to prawdziwe; dla tej przyczyny karć ich surowo, żeby zdrowi byli w wierze,
I nie trzymali się żydowskich baśni i przykazań ludzi, którzy się odwracają od prawdy.
Czyści wszystko mają czyste, a pokalani i niewierni nic nie mają czystego, ale pokalany jest i umysł ich i sumienie.
Mówią, że znają Boga; ale uczynkami zapierają się, będąc obrzydłymi i nieposłusznymi i niezdolnymi do żadnego dobrego uczynku.
A TY mów, co zgodne ze zdrową nauką,
Aby starcy byli trzeźwi, poważni, roztropni, zdrowi w wierze, w miłości, w cierpliwości.
Także, aby i stare niewiasty zachowywały się, jak przystoi świętym; aby nie były obmówne, oddane pijaństwu, aby prowadziły do dobrego,
Nauczając młode niewiasty, żeby kochały swych mężów, żeby kochały swe dzieci,
Żeby były roztropne, czyste, pilnujące domu, dobrotliwe, uległe swym mężom, aby nie bluźniono Słowu Bożemu.
Młodzieńców także napominaj, aby byli roztropni.
We wszystkiem okazuj z siebie wzór dobrych uczynków, w nauczaniu czystość, powagę,
Słowo zdrowe, nienaganne, aby przeciwnik zawstydzić się musiał, nie mając nic do powiedzenia o was.
Słudzy, aby byli ulegli panom swoim, we wszystkiem się im podobając, nie sprzeciwiając się,
Nie kradnąc, lecz okazując wszelką dobrą wierność, aby we wszystkiem byli ozdobą Boga, Zbawiciela naszego.
Albowiem okazała się łaska Boża, zbawienna wszystkim ludziom,
Nauczając nas, abyśmy wyrzekłszy się bezbożności i światowych pożądliwości, roztropnie i sprawiedliwie i pobożnie żyli w teraźniejszym wieku,
Oczekując błogosławionej nadziei i objawienia chwały wielkiego Boga i Zbawiciela naszego Jezusa Chrystusa,
Który dał siebie za nas, aby nas wykupić od wszelkiej nieprawości i oczyścić sobie lud na własność, gorliwy w dobrych uczynkach.
To mów i napominaj i strofuj ze wszelką powagą. Niechaj nikt tobą nie gardzi.
PRZYPOMINAJ im, aby zwierzchnościom i władzom byli ulegli i posłuszni, gotowi do każdego dobrego uczynku;
Nikogo nie lżyli, nie byli zwadliwi, ale ustępujący, okazujący wszelką łagodność ku wszystkim ludziom.
Albowiem i myśmy byli niegdyś nierozsądnymi, upornymi, błądzącymi, służąc pożądliwościom i rozkoszom rozmaitym, żyjąc w złości i zazdrości, obmierzłymi, nienawidzącymi siebie wzajemnie,
Ale gdy się okazała dobrotliwość i miłość ku ludziom Boga, Zbawiciela naszego,
Nie z uczynków sprawiedliwości, które myśmy czynili, ale podług miłosierdzia swego zbawił nas przez omycie odrodzenia i odnowienia Ducha Świętego,
Którego wylał na nas obficie przez Jezusa Chrystusa, Zbawiciela naszego,
Abyśmy usprawiedliwieni będąc łaską jego, stali się dziedzicami według nadziei żywota wiecznego.
Wierna to mowa, i chcę, abyś to potwierdzał, żeby ci, którzy uwierzyli w Boga, starali się przodować w dobrych uczynkach; to dobre i pożyteczne ludziom.
A głupich rozpraw i rodowodów i kłótni i sporów o zakon unikaj; albowiem są niepożyteczne i próżne.
Heretyka po pierwszem i drugiem napomnieniu unikaj,
Wiedząc, iż taki jest przewrotny i grzeszy, będąc własnym sądem osądzony.
Gdy poszlę do ciebie Artemasa albo Tychika, staraj się przyjść do mnie do Nikopola; bo tam postanowiłem przezimować.
Zenasa uczonego w zakonie i Apollosa staraj się wyprawić, żeby im na niczem nie zbywało.
A niech się uczą i nasi w dobrych uczynkach przodować, gdzie tego potrzeba, żeby nie byli nieużytecznymi.
Pozdrawiają cię wszyscy, którzy są ze mną. Pozdrów tych, którzy nas miłują w wierze: Łaska niech będzie z wami wszystkimi. Amen.
PAWEŁ, więzień Chrystusa Jezusa, i Tymoteusz brat do Filemona umiłowanego i współpracownika naszego,
I do Apfii umiłowanej i do Archipa, współbojownika naszego, i do zboru, który jest w domu twoim.
Łaska wam i pokój niech będzie od Boga, Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa.
Dziękuję Bogu mojemu, zawsze wspominając ciebie w modlitwach swoich,
Słysząc o miłości twojej i o wierze, którą masz ku Panu Jezusowi i ku wszystkim świętym,
Aby społeczność wiary twojej była skuteczna w poznaniu wszystkiego dobrego, które w was jest dla Chrystusa Jezusa.
Albowiem mamy wielką radość i pociechę z miłości twojej, bracie, że serca świętych orzeźwione są przez ciebie.
Przetoż, choć mam wielką śmiałość w Chrystusie rozkazać ci, co należy,
Jednak dla miłości raczej proszę, ja Paweł, starzec, a teraz i więzień Jezusa Chrystusa,
Proszę cię tedy za synem swoim Onezymem, któregom zrodził w więzieniu mojem,
Który tobie niegdyś był niepożyteczny, ale teraz tobie i mnie bardzo pożyteczny; tego odsyłam.
A ty przyjmij go jak moje serce.
Chciałem go przy sobie zatrzymać, aby mi posługiwał zamiast ciebie w więzach Ewangielii.
Ale bez twego przyzwolenia nie chciałem nic uczynić, aby dobry twój uczynek nie był jakby z przymusu, lecz z dobrej woli.
Bo być może, że dla tego na chwilę odłączony został od ciebie, abyś go miał znowu na zawsze,
Już nie jako sługę, ale więcej niż sługę, jako brata umiłowanego, szczególniej przeze mnie, a tem bardziej przez ciebie i według ciała, i w Panu.
Jeśli więc masz mię za towarzysza, to przyjmij go jak mnie.
A jeżeli cię w czem ukrzywdził, albo co dłużny, licz to na mnie.
Ja, Paweł, piszę własną ręką; ja zapłacę, że nie powiem ci, żeś mi siebie samego winien.
Tak, bracie, niech z ciebie skorzystam w Panu, orzeżwij serce moje w Panu.
Pewny twego posłuszeństwa piszę do ciebie, wiedząc, że i więcej, niż mówię, uczynisz.
Zarazem przygotuj mi mieszkanie; albowiem spodziewam się, że przez modlitwy wasze będę wam darowany.
Pozdrawiają cię Epafras, współwięzień mój w Chrystusie Jezusie,
Marek, Arystarch, Demas, Łukasz, współpracownicy moi.
Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie z duchem waszym. Amen.
BÓG, który częstokroć i wielu sposobami mówił w dawnych czasach do ojców przez proroków, w te dni ostatnie mówił do nas przez Syna.
Którego postanowił dziedzicem wszystkich rzeczy, przez którego i wieki uczynił.
Który będąc odblaskiem chwały i wyrażeniem istoty jego, niosąc wszystko słowem mocy swojej, uczyniwszy przez samego siebie oczyszczenie grzechów naszych, zasiadł po prawicy majestatu na wysokościach,
Tem przedniejszy od Aniołów, im zacniejsze od nich odziedziczył imię,
Albowiem komuż kiedy z Aniołów rzekł: Tyś jest synem moim, Jam cię dziś zrodził? i znowu: Ja mu będę ojcem, a on będzie mi synem?
A kiedy znowu wprowadza pierworodnego na świat, mówi; A niech mu oddają pokłon wszyscy Aniołowie Boży.
I o Aniołach powiedziano: Który Aniołów swoich czyni wiatrami, a sługi swoje płomieniem ognia.
A o Synie: Tron twój, o Boże, na wieki wieków; berłem sprawiedliwości berło królestwa twego.
Umiłowałeś sprawiedliwość, i znienawidziłeś nieprawość; przetoż namaścił cię, o Boże, Bóg twój olejem wesela nad uczestników twoich.
I: Tyś, Panie, na początku ugruntował ziemię, i niebiosa są dziełem rąk twoich.
One zginą, ale ty zostajesz; i wszystkie jako szata zwiotszeją,
I jako odzienie zwiniesz je, i będą odmienione; ale ty tenżeś jest, i lata twoje nie ustaną.
A do kogóż kiedy z Aniołów rzekł: Siądź po prawicy mojej, dopóki nie położę nie przyjaciół twoich podnóżkiem nóg twoich?
Czyż nie wszyscy są duchami służebnemi, posyłanemi na posługę z powodu tych, którzy mają odziedziczyć zbawienie?
PRZETOŻ musimy tem pilniej przestrzegać tego, cośmy słyszeli, byśmy czasem nie odbiegli.
Albowiem jeżeli przez Aniołów opowiadane Słowo stało się mocnem, a każde przestępstwo i nieposłuszeństwo wzięło sprawiedliwą zapłatę pomsty,
Jakże my unikniemy, jeśli zaniedbamy tak wielkiego zbawienia, które, będąc z początku opowiadane przez Pana, potwierdzone nam zostało przez tych, którzy słyszeli?
Gdy i Bóg świadectwo wydawał przez znaki i cuda i rozliczne moce, i przez udzielanie Ducha Świętego według woli swojej.
Albowiem nie Aniołom poddał świat przyszły, o którym mówimy;
Ale ktoś zaświadczył gdzieś, mówiąc: Czemże jest człowiek, że pamiętasz o nim, albo syn człowieczy, że go nawiedzasz?
Na małą chwilę mniejszym uczyniwszy go od Aniołów, chwałą i czcią ukoronowałeś go, i postanowiłeś go nad dziełami rąk swoich;
Wszystkoś poddał pod nogi jego. A poddawszy mu wszystko, nic nie zostawił, coby mu poddanem nie było; lecz teraz jeszcze nie widzimy, aby mu wszystko było poddane.
Ale tego, który na małą chwilę mniejszym stał się od Aniołów, Jezusa, widzimy przez ucierpienie śmierci chwałą i czcią ukoronowanego, aby z łaski Bożej za wszystkich skosztował śmierci.
Albowiem godziło się temu, dla którego jest wszystko, i przez którego jest wszystko, aby tego, który wielu synów do chwały przywiódł, wodza ich zbawienia doprowadził do końca przez cierpienia.
Bo i ten, który poświęca, i ci, którzy bywają poświęcani, z jednego są wszyscy; dla tej przyczyny nie wstydzi się nazywać ich braćmi,
Mówiąc: Opowiem imię twoje braciom moim, pośród zgromadzenia opiewać cię będę.
I znowu: Ja w nim ufać będę. I znowu: Oto ja i dzieci, które mi dał Bóg.
Ponieważ tedy dzieci społeczność mają ciała i krwi, stał się i on ich uczestnikiem, aby przez śmierć zniszczył tego, który miał władzę śmierci, to jest dyjabła,
I żeby wyswobodził tych, którzy dla bojaźni śmierci po wszystek czas żywota podlegli byli niewoli.
Albowiem nie Aniołów przyjmuje on, ale nasienie Abrahamowe przyjmuje.
Stąd musiał we wszystkiem być podobny braciom, ażeby się stać miłosiernym i wiernym Najwyższym Kapłanem przed Bogiem, dla przebłagania za grzechy ludu.
Albowiem że sam cierpiał, będąc kuszony, to może dopomódz i tym, którzy są kuszeni.
PRZETOŻ, bracia święci, powołania niebieskiego uczestnicy, zważajcie na Posłannika i Najwyższego Kapłana wyznania naszego, Chrystusa Jezusa,
Wiernego temu, który go postanowił, jak i Mojżesz w całym domu jego.
Albowiem ten godzien większej chwały nad Mojżesza, o ile większą cześć ma budowniczy, niżeli sam dom.
Bo każdy dom bywa budowany przez kogoś, ale tym, który wszystko zbudował, jest Bóg.
I był Mojżesz wierny w całym domu jego, jako sługa, na świadectwo tego, co potem miało być opowiadane,
Ale Chrystus, jako syn nad domem swoim, którego domem my jesteśmy, jeśli tylko śmiałość i nadzieję, z której się chlubimy, zachowamy statecznie aż do końca.
Przetoż jak mówi Duch Święty: Dziś, jeśli usłyszycie głos jego,
Nie zatwardzajcie serc swoich, jak w rozdrażnieniu w dzień pokuszenia na puszczy,
Gdzie mię kusili ojcowie wasi i doświadczali mię, i widzieli sprawy moje przez czterdzieści lat.
Dla tegom się rozgniewał na ten naród i rzekłem: Zawsze błądzą sercem; nie poznali oni dróg moich.
Więc przysiągłem w gniewie swoim: Nie wejdą do odpocznienia mego.
Patrzcież, bracia, żeby czasem nie było w którym z was złego serca niewiary, któreby odstępowało od Boga żywego;
Ale napominajcie jedni drugich każdego dnia, póki się Dziś nazywa, aby się kto z was nie zatwardział oszukaniem grzechu.
Albowiem staliśmy się uczestnikami Chrystusa, jeżeli tylko początek ufności zachowamy statecznie do końca.
Jeżeli się mówi: Dziś, gdy głos jego usłyszycie, nie zatwardzajcież serc swoich, jak w onem rozdrażnieniu.
Albowiem niektórzy usłyszawszy, rozdrażnili Pana, ale nie wszyscy, którzy wyszli z Egiptu przez Mojżesza.
A na kogo gniewał się przez czterdzieści lat? czyż nie na tych, którzy zgrzeszyli, których ciała poległy na puszczy?
Komu zaś przysiągł, że nie wejdą do odpocznienia jego, jeżeli nie tym, którzy byli nieposłuszni?
I widzimy, że nie mogli wejść z powodu niedowiarstwa.
STRZEŻMY się tedy, aby czasem, gdy zostaje obietnica wejścia do odpocznienia jego, nie okazało się, że ktoś z was przyszedł za późno.
Albowiem i nam zwiastowana jest Ewangielija jak i tamtym, ale im nie przyniosło pożytku Słowo, które słyszeli, dla tego że nie wniknęło w słuchaczy przez wiarę.
Albowiem wchodzimy do odpocznienia my, którzyśmy uwierzyli, jak powiedział: Przetoż przysiągłem w gniewie swoim, że nie wejdą do odpocznienia mego; choć dokonane były dzieła od założenia świata.
Albowiem powiedziano gdzieś o siódmym dniu tak: I odpoczął Bóg dnia siódmego od wszystkich dzieł swoich.
A tu znowu: Nie wejdą do odpocznienia mego.
Ponieważ tedy pozostaje, aby niektórzy weszli do niego, a ci, którym pierwej zwiastowano, nie weszli dla niedowiarstwa,
To znowu naznacza dzień pewien dziś, mówiąc przez Dawida po tak długim czasie, jak powiedziano: Dziś, jeśli usłyszycie głos jego, nie zatwardzajcie serc swoich.
Albowiem jeśliby Jozue przywiódł ich do odpocznienia, to nie powiedzianoby potem o inszym dniu.
A tak zostaje jeszcze odpocznienie ludowi Bożemu.
Albowiem ktokolwiek wszedł do odpocznienia jego, ten i sam odpoczął od spraw swoich, jak i Bóg od swoich.
Starajmyż się tedy wejść do owego odpocznienia, żeby kto nie upadł podług tego przykładu niedowiarstwa.
Bo żywe jest Słowo Boże i skuteczne i ostrzejsze od wszelkiego miecza obosiecznego, i przenika aż do rozdzielenia duszy i ducha, stawów i szpików, i rozeznaje myśli i zdania serca.
I niemasz stworzenia ukrytego przed obliczem jego; owszem wszystko obnażone i odkryte oczom tego, przed którym zdamy sprawę.
Przetoż, mając Najwyższego Kapłana tak wielkiego, który przeszedł przez niebiosa, Jezusa, Syna Bożego, trzymajmy się mocno wyznania.
Albowiem nie mamy Najwyższego Kapłana, któryby nie mógł mieć litości nad słabościami naszemi, lecz takiego, który był kuszony we wszystkiem podobnie jak my, oprócz grzechu.
Przystąpmyż tedy ze śmiałością do tronu łaski, abyśmy dostąpili miłosierdzia i znaleźli łaskę ku pomocy w czasie właściwym.
ALBOWIEM każdy najwyższy kapłan, z ludzi wzięty, dla ludzi bywa postanowiony na służbę Bożą, aby składał dary i ofiary za grzechy,
Któryby mógł w miarę litować się nad nieumiejętnymi i błądzącymi, będąc sam podległy słabości,
I z powodu jej powinien, jak za lud, tak i za siebie samego ofiarować za grzechy.
A nikt sam sobie tej czci nie bierze, tylko ten, który jest powołany od Boga, jak Aaron.
Tak i Chrystus nie sam sobie przywłaszczył cześć stać się Najwyższym Kapłanem, ale ten, który mu rzekł: Tyś jest Synem moim, Jam cię dziś zrodził.
Jak i na innem miejscy mówi : Tyś jest kapłanem na wieki według porządku Melchisedeka.
Który za dni ciała swego z wołaniem wielkiem i ze łzami ofiarował modlitwy i błagania temu, który go mógł zachować od śmierci, i wysłuchany został dla bogobojności;
I choć był Synem, wszakże z tego, co cierpiał, nauczył się posłuszeństwa;
I gdy się na nim wykonało, stał się dla wszystkich, którzy mu są posłuszni, sprawcą zbawienia wiecznego,
Nazwany będąc od Boga Kapłanem Najwyższym według porządku Melchisedeka.
O tem należałoby wiele mówić, ale trudno wyłożyć; gdyż staliście się leniwi do słuchania.
Albowiem wy, coście ze względu na czas powinni być nauczycielami, znowu potrzebujecie, aby was uczono pierwszych początków Słowa Bożego, i potrzeba wam mleka, a nie ciężkiego pokarmu.
Bo każdy, który się karmi mlekiem, nie jest świadomy słowa sprawiedliwości, gdyż jest niemowlęciem;
Ciężki zaś pokarm właściwy jest dorosłym, którzy przez przyzwyczajenie mają zmysły wyćwiczone do rozeznania dobrego i złego.
PRZETOŻ zaniechawszy początków nauk Chrystusowych, podążajmy ku rzeczom doskonalszym, nie powtarzając zasad o upamiętaniu się od martwych uczynków i o wierze w Boga,
O nauce chrztu i o wkładaniu rąk i o powstaniu umarłych i o sądzie wiecznym;
I to uczynimy, jeśli Bóg pozwoli.
Albowiem niemożebną jest rzeczą, aby tych, którzy są raz oświeceni, i skosztowali daru niebieskiego, i uczestnikami się stali Ducha świętego,
I skosztowali dobrego Słowa Bożego i mocy przyszłego wieku,
I odpadli, aby tych po raz drugi odnowić ku upamiętaniu, gdyż oni znowu krzyżują sobie Syna Bożego i urągają się jemu.
Albowiem ziemia, która piła deszcz często na nią przychodzący i rodzi ziele pożyteczne tym, dla których jest uprawianą, otrzymuje błogosławieństwo od Boga;
Lecz ta, która wydaje ciernie i osty, niegodna jest i blizka przekleństwa, której końcem jest spalenie.
A wszakże, najmilsi, pewniśmy o was czegoś lepszego i prowadzącego do zbawienia, chociaż tak mówimy.
Albowiem nie jest Bóg niesprawiedliwy, aby miał zapomnieć dzieła waszego i pracowitej miłości, którąście okazali ku imieniu jego, gdyście służyli i służycie świętym.
Pragniemy zaś, aby każdy z was okazywał tę samą gorliwość, dla zupełnej pewności nadziei, aż do końca,
Abyście nie stali się gnuśnymi, ale naśladowcami tych, którzy przez wiarę i cierpliwość dziedziczą obietnice.
Albowiem Bóg, czyniąc obietnicę Abrahamowi, gdy nie miał na kogo większego przysiądz, przysiągł na siebie samego,
Mówiąc: Zaiste błogosławiąc błogosławić ci będę, i rozmnażając rozmnożę cię.
A tak czekając długo, dostąpił obietnicy.
Ludzie bowiem na większego przysięgają, a końcem wszystkich sporów między nimi jest przysięga ku stwierdzeniu.
Dla tego też Bóg, chcąc tem silniej okazać dziedzicom obietnicy niezmienność woli swojej, uczynił to za pośrednictwem przysięgi,
Abyśmy przez dwie rzeczy niezmienne, w których niepodobna, aby Bóg kłamał, mocną pociechę mieli, my, którzyśmy się uciekli ku pochwyceniu uczynionej nadziei,
Którą mamy jako kotwicę duszy bezpieczną i mocną i wchodzącą a wewnątrz na zasłonę,
Dokąd jako poprzednik wszedł za nas Jezus, stawszy się według porządku Melchisedeka Najwyższym Kapłanem na wieki.
ALBOWIEM ten Melchisedek, król Salemu, kapłan Boga najwyższego, który zaszedł drogę Abrahamowi, wracającemu po porażce królów, i błogosławił mu,
Któremu i dziesięcinę ze wszystkiego udzielił Abraham, (który naprzód się wykłada król sprawiedliwości, a potem i król Salemu, to jest, król pokoju)
Bez ojca, bez matki, bez rodowodu, nie mający ani początku dni, ani końca żywota, ale będąc uczyniony podobnym Synowi Bożemu, pozostaje kapłanem na zawsze.
Obaczcież tedy, jak wielkim jest ten, któremu i dziesięcinę z najlepszych łupów dał Abraham patryjarcha.
A ci, którzy są z synów Lewiego, przyjmujący kapłaństwo, mają przykazanie, brać dziesięcinę od ludu według zakonu, to jest, od braci swoich, chociaż i ci wyszli z biódr Abrahama.
Ale ten, którego rodu nie wywodzą od nich, wziął dziesięcinę od Abrahama, i temu, który miał obietnicę, błogosławił.
A bez wszelkiego sporu mniejszy od większego błogosławieństwo bierze.
A tu dziesięciny biorą ludzie śmiertelni; tam zaś ów, o którym świadczono, iż żyje.
I, że tak powiem, i sam Lewi, który bierze dziesięciny, dał w Abrahamie dziesięcinę;
Albowiem jeszcze był w biodrach ojca, gdy mu zaszedł drogę Melchisedek.
Gdyby tedy była doskonałość przez kapłaństwo lewickie (albowiem na tej podstawie lud otrzymał zakon), jakaż jeszcze była potrzeba, aby powstał inny kapłan według porządku Melchisedeka, a nie był mianowany według porządku Aarona?
Bo skoro zmienia się kapłaństwo, koniecznie musi być zmiana i zakonu.
Bo ten, o którym się to mówi, inszego jest pokolenia, z którego żaden nie służył ołtarzowi.
Albowiem jawną jest rzeczą, że Pan nasz powstał z pokolenia Judy, o którem Mojżesz nic nie powiedział pod względem kapłaństwa.
I jeszcze tem bardziej jawnem jest, jeżeli na podobieństwo Melchisedeka powstaje inny kapłan,
Który stał się nim nie według zakonu przykazania cielesnego, ale według mocy żywota nieprzemijającego.
Świadczy bowiem: Tyś jest kapłanem na wieki według porządku Melchisedeka.
Bo zniesione jest poprzednie przykazanie z powodu jego niemocy i bezużyteczności,
Gdyż niczego do doskonałości nie przywiódł zakon, a wprowadzona jest lepsza nadzieja, przez którą przybliżamy się do Boga.
I o ile to było nie bez przysięgi,
(Bo ci bez przysięgi kapłanami się stawali, a ten z przysięgą przez tego, który rzekł do niego: Przysiągł Pan i nie będzie tego żałował: Tyś jest kapłanem na wieki według porządku Melchisedeka.)
O tyle lepszego przymierza stał się rękojmią Jezus.
A tych kapłanów było wielu, dla tego że śmierć nie pozwalała im trwać zawsze;
Ale ten, iż na wieki zostaje, wieczne ma kapłaństwo.
Przetoż i doskonale zbawić może tych, którzy przezeń przystępują do Boga, zawsze żyjąc, aby orędował za nimi.
Takiego bowiem należało nam mieć Najwyższego Kapłana, świętego, niewinnego, niepokalanego, odłączonego od grzeszników, i wywyższonego nad niebiosa.
Który nie potrzebuje codziennie, jak najwyżsi kapłani, pierwej za własne grzechy ofiar sprawować, a potem za grzechy ludu; bo to uczynił raz na zawsze, samego siebie ofiarowawszy.
Albowiem zakon stanowi najwyższymi kapłanami ludzi podległych niemocy; ale słowo przysięgi, które się stało po zakonie, postanowiło Syna Bożego doskonałego na wieki.
GŁÓWNA rzecz w tem, o czem mówimy, jest: mamy takiego Najwyższego Kapłana, który usiadł po prawicy tronu Majestatu na niebiosach,
Jako sługa świątyni i przybytku prawdziwego, który zbudował Pan, a nie człowiek.
Albowiem każdy najwyższy kapłan postanawiany bywa dla składania darów i ofiar, i dlatego potrzeba, aby i ten miał co ofiarować.
Bo gdyby był na ziemi, nie byłby kapłanem, gdyż tu są kapłani, którzy według zakonu składają dary,
Którzy służą obrazowi i cieniowi tego, co jest niebieskie, jak powiedziano było Mojżeszowi, gdy miał dokończyć przybytku: Patrz, powiedziano, abyś uczynił wszystko według wzoru, jaki ci jest okazany na górze.
Ale ten otrzymał tem zacniejsze posługiwanie, im i lepszego przymierza jest pośrednikiem, które na lepszych obietnicach jest utwierdzone.
Bo gdyby ono pierwsze było bez nagany, tedyby drugiemu nie szukano miejsca.
Albowiem ganiąc ich, mówi: Oto nadchodzą dni, mówi Pan, gdy uczynię z domem Izraelskim i z domem Judzkim przymierze nowe,
Nie według przymierza, które uczyniłem z ojcami ich w dzień, kiedym ujął ich za rękę, aby wywieść ich z ziemi Egipskiej; albowiem oni nie pozostali w przymierzu mojem, a Jam ich zaniedbał, mówi Pan.
Bo takie jest przymierze, które postanowię z domem Izraelskim po owych dniach, mówi Pan, dam prawa moje w ich myśl, i na sercach ich napiszę je, i będę Bogiem ich, a oni będą ludem moim.
I nie będzie uczył żaden bliźniego swego i żaden brata swego, mówiąc: poznaj Pana; albowiem wszyscy mię poznają, od najmniejszego z nich aż do największego z nich.
Bo miłościw będę nieprawościom ich, a grzechów ich i nieprawości ich nie wspomnę więcej.
A gdy mówi: nowe, uznaje pierwsze za stare; a to, co wiotszeje i starzeje, blizkie jest zniknienia.
MIAŁO więc wprawdzie i pierwsze przymierze ustawy o służbie Bożej i miejsce święte ziemskie;
Albowiem urządzoną była pierwsza część przybytku, w której był świecznik i stół i chleby pokładne, która nazywa się miejscem świętem.
A za drugą zasłoną był przybytek, nazwany miejscem najświętszem,
Mający złotą kadzielnicę, i arkę przymierza zewsząd złotem powleczoną, w której było wiadro złote z manną, i rószczka Aarona, która była zakwitła, i tablice przymierza.
A nad nią byli Cherubini chwały, którzy zacieniali ubłagalnię, o czem teraz nie potrzeba mówić szczegółowo.
Przy takiem urządzeniu do pierwszej części przybytku zawsze wchodzą kapłani odprawiać służbę Bożą;
Ale do drugiej raz w rok jeden tylko najwyższy kapłan, nie bez krwi, którą ofiaruje za siebie samego i za błędy ludu.
Przez co daje poznać Duch Święty, że jeszcze nie była objawiona droga do miejsca świętego, póki jeszcze trwał pierwszy przybytek,
Który był obrazem na teraźniejszy czas, w którym bywają składane dary i ofiary, nie mogące według sumienia doskonałym uczynić tego, który służbę Bożą odprawia,
Tylko z pokarmami i napojami i różnemi omywaniami i ustawami co do ciała nałożone były aż do czasu naprawienia.
Ale Chrystus, przyszedłszy jako Najwyższy Kapłan przyszłych dóbr, przez większy i doskonalszy przybytek, nie ręką zbudowany, to jest, nie tego tworzenia,
Ani przez krew kozłów i cielców, ale przez własną krew swoją, wszedł raz na zawsze do miejsca świętego, znalazłszy wieczne odkupienie.
Albowiem jeśli krew wołów i kozłów i popiół jałowicy przez pokropienie poświęca splugawionych ku oczyszczeniu ciała,
Jakże daleko więcej krew Chrystusa, który przez Ducha wiecznego samego siebie ofiarował nienaganionego Bogu, oczyści sumienie wasze od uczynków martwych ku służeniu Bogu żywemu?
I dla tego jest Nowego Testamentu pośrednikiem, aby w skutek śmierci, która nastąpiła dla odkupienia występków popełnionych pod pierwszym testamentem, ci, którzy są powołani, wzięli obietnicę wiecznego dziedzictwa.
Albowiem gdzie jest testament, potrzeba, aby nastąpiła śmierć tego, który uczynił testament.
Bo testament jest ważny po śmierci, gdyż nigdy nie ma mocy, dopóki żyje ten, który testament uczynił.
Dla tego i pierwszy testament bez krwi nie był poświęcony.
Albowiem gdy Mojżesz wypowiedział wszystkie przykazania według zakonu przed całym ludem, wziąwszy krew cielców i kozłów z wodą i z wełną szkarłatną i z hizopem pokropił i samą księgę i wszystek lud,
Mówiąc: to jest krew testamentu, który dla was Bóg postanowił.
I przybytek i wszystkie naczynia, do służby Bożej należące, krwią podobnie pokropił.
A niemal wszystko według zakonu krwią oczyszczone bywa, a bez rozlania krwi niema odpuszczenia.
A tak potrzeba było, aby wyobrażenia rzeczy niebieskich były temi środkami oczyszczane, same zaś rzeczy niebieskie lepszemi ofiarami, niżeli te.
Albowiem Chrystus wszedł nie do miejsca świętego ręką uczynionego, któreby było wyobrażeniem prawdziwego, ale do samego nieba, aby się teraz wstawiał za nami przed obliczem Bożem;
I nie dla tego, żeby często ofiarować siebie, tak jak najwyższy kapłan wchodzi do miejsca świętego corocznie z krwią cudzą,
(Bo inaczej byłby musiał często cierpieć od początku świata) lecz teraz przy skończeniu wieków raz objawił się ku zgładzeniu grzechu przez ofiarowanie samego siebie.
A jak postanowiono ludziom raz umrzeć, a potem sąd,
Tak i Chrystus, raz będąc ofiarowany na zgładzenie wielu grzechów, drugi raz bez grzechu okaże się tym, którzy go oczekują ku zbawieniu.
ALBOWIEM zakon, mając cień przyszłych dóbr, a nie sam obraz rzeczy, takiemiż samemi ofiarami, które co rok ustawicznie ofiarują, nigdy nie może przystępujących doskonałymi uczynić.
Bo inaczej przestanoby je ofiarowywać, dla tego że składający ofiarę, będąc raz oczyszczeni, nie mieliby już żadnego poczucia grzechów.
Ale w tych ofiarach corocznie bywa przypominanie grzechów.
Albowiem rzecz niemożebna, aby krew wołów i kozłów miała gładzić grzechy.
Przetoż wchodząc na świat, mówi: Ofiary i daru nie chciałeś, aleś ciało mi usposobił;
Całopalenia i ofiary za grzech nie upodobały się tobie.
Tedym rzekł: Oto idę (na początku księgi napisano o mnie), abym czynił, o Boże, wolę twoją.
Powiedziawszy wyżej: Ofiary i daru i całopalenia i ofiary za grzech nie chciałeś, ani sobie upodobałeś, które według zakonu bywają ofiarowane,
Potem rzekł: Oto idę czynić, o Boże, wolę twoją. Znosi tedy pierwsze, aby postanowić drugie.
Podług tej woli jesteśmy poświęceni przez ofiarowanie raz na zawsze ciała Jezusa Chrystusa.
A każdy kapłan stoi codziennie, służbę Bożą odprawując, i często składając takie same ofiary, które nigdy grzechów zgładzić nie mogą.
Lecz on jedną ofiarę złożywszy za grzechy, na wieki zasiadł po prawicy Bożej,
Odtąd oczekując, aż położeni będą nieprzyjaciele jego podnóżkiem nóg jego.
Albowiem jedną ofiarą doskonałymi uczynił na wieki tych, którzy bywają poświęceni.
A świadczy nam to i Duch Święty; bo powiedziawszy wprzód:
To jest przymierze, które postanowię z nimi po owych dniach, mówi Pan: Dam prawa moje w serca ich, i na myślach ich napiszę je,
A grzechów ich i nieprawości ich nie wspomnę więcej.
A gdzie jest ich odpuszczenie, tam już nie potrzeba więcej ofiary za grzech.
Mając tedy, bracia, śmiałość wejść do miejsca świętego przez krew Jezusa,
Drogą nową i żywą, którą nam poświęcił przez zasłonę, to jest, przez ciało swoje,
I mając kapłana wielkiego nad domem Bożym,
Przystąpmyż ze szczerem sercem, w pełności wiary, mając oczyszczone serca od sumienia złego,
I ciało omyte wodą czystą; trzymajmy wyznanie nadziei niechwiejące się (bo wierny jest ten, który obiecał),
I bądźmy baczni jedni na drugich, aby pobudzać do miłości i dobrych uczynków,
Nie opuszczając społecznego zgromadzenia swego, jak u niektórych jest we zwyczaju, ale napominając jedni drugich, a to tem więcej, im więcej widzicie, że się ów dzień przybliża.
Albowiem jeśli samowolnie grzeszymy, otrzymawszy poznanie prawdy, nie zostaje już ofiara za grzechy,
Ale niejakie straszliwe oczekiwanie sądu i żar ognia, gotowego poźrzeć przeciwników.
Kto odrzuca zakon Mojżesza, ten bez miłosierdzia, za świadectwem dwóch albo trzech, umiera.
O ile sroższego karania, mniemacie, godzien jest ten, kto Syna Bożego podeptał, i krew przymierza, przez którą był poświęcony, miał za pospolitą, i Ducha łaski zelżył?
Albowiem znamy tego, który powiedział: Pomsta do mnie należy, Ja odpłacę, mówi Pan; i znowu: Pan sądzić będzie lud swój.
Straszna to rzecz wpaść w ręce Boga żywego.
Wspomnijcie na dni pierwsze, w których będąc oświeceni, znosiliście wielki bój utrapienia,
Czy to, gdyście byli przez urągania i utrapienia na dziwowisko wystawieni, czy to, gdyście się stali uczestnikami tych, z którymi się tak obchodzono.
Albowiem wyście współcierpieli, gdym był w więzach, i grabież majętności swoich przyjęliście z radością, wiedząc, że macie dla siebie lepszą majętność w niebie i nieprzemijającą.
Przetoż nie odrzucajcie ufności swojej, która ma wielką zapłatę.
Albowiem wytrwałości wam potrzeba, abyście, wypełniwszy wolę Bożą, otrzymali obietnicę.
Bo jeszcze maluczko, bardzo maluczko, a oto ten, który ma przyjść, przyjdzie, i zwlekać nie będzie.
A sprawiedliwy z wiary żyć będzie; a jeśli się kto ukryje, nie kocha się w nim dusza moja.
Lecz my nie jesteśmy z tych, którzy się ukrywają ku zatraceniu, ale z tych, którzy wierzą ku zbawieniu duszy.
A WIARA jest pewnością tego, czego się spodziewamy, dowodem rzeczy niewidzialnych;
Albowiem w niej świadectwo otrzymali przodkowie.
Wiarą rozumiemy, że wieki urządzone są Słowem Bożem, tak, że z rzeczy niewidzialnych stały się rzeczy widzialne.
Wiarą Abel złożył lepszą ofiarę Bogu, aniżeli Kain, przez którą świadectwo otrzymał, że jest sprawiedliwy, jak sam Bóg dał świadectwo o darach jego, i przez nią po śmierci mówi jeszcze.
Wiarą Enoch przeniesiony został, aby nie oglądał śmierci; i nie był znaleziony, dla tego że go Bóg przeniósł; albowiem przed przeniesieniem swojem otrzymał świadectwo, że się podobał Bogu.
A bez wiary nie można podobać się Bogu; albowiem ten, co przystępuje do Boga, wierzyć musi, że jest Bóg, i że nagrodę daje tym, którzy go szukają.
Wiarą Noe otrzymawszy objawienie o tem, czego jeszcze nie można było widzieć, bogobojnie przygotował korab dla ocalenia domu swego, przez którą potępił świat, i stał się dziedzicem sprawiedliwości, która jest z wiary.
Wiarą Abraham usłuchał, powołany będąc, aby pójść na miejsce, które miał wziąć w dziedzictwo, i wyszedł, nie wiedząc, dokąd idzie.
Wiarą mieszkał w ziemi obiecanej jak w cudzej, mieszkając w namiotach z Izaakiem i z Jakóbem, współdziedzicami tejże obietnicy.
Albowiem oczekiwał miasta mającego fundamenta, którego sprawcą i budowniczym jest Bóg.
Wiarą sama także Sara wzięła moc ku przyjęciu nasienia, i mimo podeszłego wieku porodziła, gdyż miała za wiernego tego, który obiecał.
A przetoż z jednego, i to z obumarłego, rozpłodziło się potomstwo, tak liczne jak gwiazdy na niebie i jak piasek niezliczony na brzegu morskim.
Według wiary umarli ci wszyscy, nie wziąwszy obietnic, ale z daleka je upatrując, i cieszyli się niemi, i witali je i wyznawali, że są gośćmi i przychodniami na ziemi.
Bo ci, którzy tak mówią, okazują, że ojczyzny szukają.
I gdyby myśleli o tej, z której wyszli, byliby mieli czas powrócić.
Ale oni dążą do lepszej, to jest, do niebieskiej; przeto i Bóg nie wstydzi się ich, nazywając się ich Bogiem, bo im miasto zgotował.
Wiarą Abraham, będąc kuszony, przyniósł na ofiarę Izaaka, i ofiarował jednorodzonego, on, który wziął obietnicę,
Do którego rzeczono: W Izaaku tobie będzie nazwane nasienie;
Uważając, że Bóg mocen jest wzbudzić z umarłych; skąd go też w podobieństwie otrzymał.
Wiarą Izaak, co do przyszłych rzeczy, pobłogosławił Jakóba i Ezawa.
Wiarą Jakób umierając, każdego z synów Józefa pobłogosławił i oddał pokłon ku wierzchowi laski swojej.
Wiarą Józef umierając o wyjściu synów Izraelskich wzmiankę uczynił, i co do kości swoich, dał polecenie.
Wiarą Mojżesz po urodzeniu przez trzy miesiące był ukrywany przez rodziców swoich, dla tego że widzieli, iż dziecię było nadobne, i nie ulękli się rozkazu królewskiego.
Wiarą Mojżesz, będąc już dorosłym, wzbraniał się być zwany synem córki Faraonowej,
Wybrawszy sobie raczej cierpieć z ludem Bożym, niżeli mieć doczesną z grzechu rozkosz;
Uważając za większe dla siebie bogactwo urąganie Chrystusowe niż skarby Egipskie; bo się oglądał na odpłatę.
Wiarą opuścił Egipt, nie uląkłszy się gniewu królewskiego; bo jakby widział niewidzialnego, mężnie sobie poczynał.
Wiarą sprawił paschę i wylanie krwi, aby ten, który zabijał pierworodnych, nie dotknął się ich.
Wiarą przeszli przez Morze Czerwone, jak po suchej ziemi, o co gdy pokusili się Egipczanie, potonęli.
Wiarą mury Jerycha runęły, po ich siedmiodniowem obejściu.
Wiarą Rahab wszetecznica nie zginęła wespół z nieposłusznymi, przyjąwszy z pokojem szpiegów do gospody.
I cóż jeszcze mam mówić? zabraknie mi czasu, gdybym miał opowiadać o Giedeonie i o Baraku i o Samsonie i o Jeftem i o Dawidzie i o Samuelu i o prorokach,
Którzy przez wiarę zwalczali królestwa, wymierzali sprawiedliwość, dostępowali obietnic, lwom paszczęki zamykali,
Gasili moc ognia, uniknęli ostrza miecza, stawali się mocnymi z niemocy, bywali mężnymi na wojnie, wojska obce zmuszali do ucieczki.
Niewiasty otrzymywały umarłych swoich zmartwychwstałych, inni zaś byli zamęczeni, nie przyjąwszy uwolnienia, aby lepszego dostąpić zmartwychwstania.
Drudzy zaś doznali pośmiewiska i biczowania, a do tego i więzów i więzienia;
Byli kamionowani, piłą przecierani, kuszeni, mieczem zabijani, błąkali się w owczych i kozich skórach, znosząc niedostatek, ucisk, cierpienia.
Ci, których świat nie był godzien, tułali się po pustyniach i górach i jaskiniach i po rozpadlinach ziemi.
A ci wszyscy, świadectwo otrzymawszy przez wiarę, nie dostąpili obietnicy,
Dla tego że Bóg przeznaczył co do nas coś lepszego, aby oni nie bez nas stali się doskonałymi.
PRZETOŻ i my, mając tak wielki około siebie obłok świadków, złożywszy z siebie wszelki ciężar i grzech, który nas łatwo obstępuje, z cierpliwością biegnijmy w walce nam wskazanej,
Patrząc na Jezusa, który jest początkiem i końcem wiary, który zamiast leżącej przed nim radości wycierpiał krzyż, za nic mając sromotę, i usiadł na prawicy tronu Bożego.
Przetoż uważajcie, jakim jest ten, który wycierpiał takie sprzeciwianie się grzeszników przeciwko niemu, abyście nie osłabli w duszy swojej, tracąc odwagę.
Wyście jeszcze nie do krwi się opierali, walcząc przeciwko grzechowi,
I zapomnieliście napomnienia, które przemawia do was, jak do synów: Synu mój, nie lekceważ karania Pańskiego, i nie trać odwagi, gdy od Pana bywasz karcony;
Albowiem kogo Pan miłuje, tego karze, i smaga każdego syna, którego przyjmuje.
Jeśli znosicie karanie, to Bóg obchodzi się z wami jak z synami; albowiem czyż jest jaki syn, któregoby ojciec nie karał?
A jeśli jesteście bez karania, którego wszyscy są uczestnikami, tedyście dziećmi nieprawemi, a nie synami.
A dalej, cielesnych ojców swoich mieliśmy, którzy nas karali, i baliśmy się ich; to czyż nie daleko więcej mamy być poddani Ojcu duchów, aby żyć?
Tamci bowiem przez czas krótki karali nas podług swego upodobania; ten zaś dla pożytku naszego, abyśmy byli uczestnikami świętości jego.
A wszelkie karanie, w czasie trwania, wydaje się nie radością, ale smutkiem; lecz potem przynosi spokojny owoc sprawiedliwości tym, którzy są przez nie wyćwiczeni.
Przetoż opuszczone ręce i zemdlone kolana wyprostujcie,
I czyńcie proste ścieżki nogami swemi, aby to, co chrome, nie zboczyło, ale raczej uzdrowione było.
Szukajcie pokoju ze wszystkimi i świętobliwości, bez której nikt nie ogląda Pana,
Bacząc na to, aby kto nie odpadł od łaski Bożej, żeby jaki korzeń gorzkości wzrósłszy nie zrządził niepokoju, i żeby przezeń nie skaziło się wielu,
Aby kto nie był wszetecznym, albo sprosnym, jak Ezaw, który za potrawę jedną sprzedał pierworodztwo swoje.
Albowiem wiecie, że i potem, gdy chciał odziedziczyć błogosławieństwo, był odrzucony; bo nie znalazł miejsca dla upamiętania się, choć go szukał ze łzami.
Wyście nie przystąpili do góry, dającej się dotknąć i płonącej ogniem, ani do pomroki, ani do ciemności, ani do burzy,
Ani do dźwięku trąby, ani do głosu słów, tak że ci, którzy je słyszeli, prosili, aby więcej do nich nie mówiono;
(Nie znosili bowiem tego, co rozkazywano: Gdyby się i zwierzę dotknęło góry, będzie ukamionowane albo pociskiem przebite.
A tak straszne było to zjawisko, że Mojżesz rzekł: uląkłem się i drżę.)
Aleście przystąpili do góry Syonu i do miasta Boga żywego, do Jerozolimy niebieskiej, i do niezliczonych tysięcy Aniołów,
Do uroczystego zgromadzenia i do zboru pierworodnych, którzy są spisani w niebie, i do Boga, sędziego wszystkich, i do duchów sprawiedliwych, którzy doszli do doskonałości,
I do pośrednika Nowego Testamentu, Jezusa, i do pokropienia krwią, która lepiej mówi aniżeli krew Abla.
Patrzcie, abyście nie odwracali się od tego, który mówi; albowiem jeśli tamci, odwróciwszy się od tego, który przemawiał na ziemi, nie uszli, tem bardziej my, odwracając się od tego, który z nieba;
Którego głos wtenczas wzruszył ziemię, a teraz obiecał, mówiąc: Jeszcze raz Ja wzruszę nie tylko ziemię, ale i niebo.
A to: jeszcze raz, pokazuje zmianę rzeczy wzruszonych, jako uczynionych, aby pozostały te, które są niewzruszone.
Przeto, przyjmując królestwo niewzruszone, miejmy wdzięczność, przez którą służmy przyjemnie Bogu ze czcią i bojaźnią.
Albowiem Bóg nasz jest ogniem pożerającym.
MIŁOŚĆ braterska niech pozostaje.
Gościnności nie zapominajcie; przez nią bowiem niektórzy, nie wiedząc, Aniołów gościnnie przyjmowali.
Pamiętajcie o więźniach, jako współwięźniowie, o cierpiących, jako i sami będący w ciele.
Małżeństwo u wszystkich niech będzie poważane i łoże niepokalane; a wszeteczników i cudzołożników Bóg będzie sądził.
Obyczaje wasze niech będą bez chciwości; przestawajcie na tem, co macie; bo sam powiedział: Nie opuszczę cię i nie porzucę cię;
Tak, że śmiało mówimy: Pan mi pomocnikiem, i nie ulęknę się, co zrobi mi człowiek.
Wspominajcie o przewodnikach swoich, którzy opowiadali wam Słowo Boże, a patrząc na koniec ich życia, wiarę ich naśladujcie.
Jezus Chrystus wczoraj i dziś, ten sam i na wieki.
Naukami rozmaitemi i obcemi nie dajcie się unosić; albowiem dobrze jest łaską wzmacniać serce, a nie pokarmami, które nie przyniosły pożytku tym, którzy za niemi gonili.
Mamy ołtarz, z którego nie mają prawa jeść ci, którzy przybytkowi służą.
Albowiem ciała bydląt, których krew bywa za grzech wnoszona do miejsca świętego przez najwyższego kapłana, są palone za obozem.
Dla tego i Jezus, aby poświęcić lud własną krwią swoją, poniósł mękę za bramą.
Wyjdźmyż tedy do niego za obóz, nosząc urąganie jego.
Albowiem nie mamy tu miasta trwałego, ale przyszłego szukamy.
Przez niego więc nieustannie przynośmy Bogu ofiarę chwały, to jest, owoc warg wysławiających imię jego.
A dobroczynności i udzielania nie zapominajcie; albowiem takie ofiary podobają się Bogu.
Bądźcie posłuszni przewodnikom swoim, i ulegajcie im; albowiem oni czuwają nad duszami waszemi, jako mający zdać sprawę, aby to z radością czynili, a nie wzdychając; bo dla was to niepożyteczne.
Módlcie się za nas; albowiem jesteśmy przekonani, że mamy dobre sumienie, gdyż chcemy we wszystkiem uczciwie postępować.
A tem usilniej proszę, byście to czynili, abym prędzej był wam powrócony.
A Bóg pokoju, który wywiódł z umarłych we krwi wiecznego przymierza, wielkiego pasterza owiec, Pana naszego Jezusa,
Niech was doskonałymi uczyni w każdym uczynku dobrym ku pełnieniu woli jego, sprawując w was to, co jest przyjemne przed obliczem jego, przez Jezusa Chrystusa, któremu niech będzie chwała na wieki wieków. Amen.
A proszę was, bracia, znoście cierpliwie słowo napomnienia; bom krótko do was pisał.
Wiedzcie, że brat Tymoteusz jest uwolniony, z którym (jeśli prędko przyjdzie) zobaczę was.
Pozdrówcie wszystkich przewodników swoich, i wszystkich świętych. Pozdrawiają was bracia z Italii.
Łaska niech będzie z wami wszystkimi. Amen.
JAKÓB, sługa Boży i Pana Jezusa Chrystusa, dwunastu pokoleniom, które są w rozproszeniu, zdrowia życzy.
Za największą radość miejcie, bracia moi, gdy w rozmaite pokusy wpadacie,
Wiedząc, że doświadczenie wiary waszej sprawia cierpliwość;
A cierpliwość niech wydaje dzieło doskonałe, żebyście byli doskonałymi i zupełnymi, którymby niczego nie brakowało.
A jeśli komu z was brak mądrości, niech prosi Boga, który daje ją wszystkim szczerze i bez wyrzutów; i będzie mu dana.
Ale niech prosi z wiarą, bynajmniej nie wątpiąc; albowiem ten, kto wątpi, podobny jest do fali morskiej, od wiatru wzdymanej i miotanej.
Bo niechaj nie mniema taki człowiek, że co otrzyma od Pana.
Mąż umysłu dwoistego jest niestały we wszystkich drogach swoich.
A niech się chlubi brat nizkiego stanu wywyższeniem swojem,
A bogaty poniżeniem swojem: bo przeminie jak kwiat trawy.
Albowiem wschodzi słońce z upałem i wysusza trawę, i kwiat jej opada, i znika piękność jej kształtu: tak i bogaty zwiędnie w drogach swoich.
Błogosławiony mąż, który znosi pokuszenie; bo gdy będzie doświadczony, weźmie koronę żywota, którą obiecał Pan tym, którzy go miłują.
Niech nikt, będąc kuszony, nie mówi: Bóg mię kusi: bo Bóg nie może być kuszony w złem, i sam nie kusi nikogo;
Ale każdy bywa kuszony, będąc od swoich własnych pożądliwości porywany i nęcony.
Potem pożądliwość, począwszy, rodzi grzech, a grzech, będąc wykonany, rodzi śmierć.
Nie błądźcież, bracia moi mili!
Wszelki datek dobry i wszelki dar doskonały zstępują z góry od Ojca światłości, u którego niemasz odmiany, ani cienia zmiany.
Z woli swojej zrodził nas słowem prawdy, abyśmy byli niejako pierwiastkami jego tworów.
A tak, bracia moi mili, niech każdy człowiek będzie prędki do słuchania, ale powolny do mówienia, powolny do gniewu.
Bo gniew męża nie sprawuje sprawiedliwości Bożej.
A tak, odrzuciwszy wszelkie plugastwo i obfitość złości, z łagodnością przyjmijcie Słowo wszczepione, które może zbawić dusze wasze.
A bądźcie wykonawcami Słowa, a nie słuchaczami tylko, oszukującymi siebie samych.
Albowiem jeśli kto jest słuchaczem Słowa, a nie wykonawcą, ten podobny jest mężowi przypatrującemu się w zwierciedle przyrodzonemu obliczu swemu;
Bo się przyjrzał sobie, i odszedł, i natychmiast zapomniał, jakim jest.
Ale ktoby wejrzał w zakon doskonały, w zakon wolności, i zostawał w nim, ten, nie będąc słuchaczem zapominającym, lecz wykonawcą uczynku, błogosławiony będzie w działaniu swojem.
Jeśli kto z was sądzi, że jest pobożnym i nie powściąga swego języka, lecz oszukuje serce swoje, tego pobożność próżną jest.
Czystą i nieskalaną pobożnością przed Bogiem i Ojcem jest to, ażeby udzielać opicki sierotom i wdowom w ich ucisku, i zachować siebie nieskalanym od świata.
BRACIA moi! miejcie wiarę w pełnego chwały Pana naszego Jezusa Chrystusa, nie czyniąc różnicy między osobami.
Albowiem gdyby wszedł do zgromadzenia waszego mąż, mający pierścień złoty, w szacie świetnej, a wszedłby też i ubogi w nędznem odzieniu,
I wejrzelibyście na tego, co ma świetną szatę, i rzeklibyście mu: ty, siądź tu dobrze, a ubogiemu byście rzekli: ty, stań tam, albo siądź tu u podnóżka mego,
To czyżeście nie uczynili różnicy w sobie i nie stali się sędziami, mającymi złe myśli?
Słuchajcie, bracia moi mili, czyż Bóg nie wybrał ubogich na tym świecie, aby byli bogatymi w wierze i dziedzicami królestwa, obiecanego tym, którzy go miłują?
Aleście wy znieważyli ubogiego. Czyż nie bogacze uciskają was, i czyż nie oni ciągną was do sądów?
Czyż nie oni znieważają zacne imię, którem się wy nazywacie?
Jeśli zaś wykonywacie zakon królewski według Pisma: Będziesz miłował bliźniego swego jak siebie samego, dobrze czynicie.
Lecz jeśli czynicie różnicę między osobami, to grzech popełniacie, i jesteście przekonani przez Zakon, jako przestępcy.
Albowiem ktokolwiek zachowuje cały Zakon, a zgrzeszy w jednem, staje się winnym wszystkich.
Bo ten, który rzekł: Nie cudzołóż, rzekł też: Nie zabijaj ; a jeśli nie cudzołożysz, ale zabijasz, stajesz się przestępcą Zakonu.
Tak mówcie i tak czyńcie, jako ci, którzy według zakonu wolności mają być sądzeni.
Albowiem sąd bez miłosierdzia temu, który nie okazał miłosierdzia; a miłosierdzie wynosi się nad sąd.
Cóż pomoże, bracia moi, jeśliby kto rzekł, że ma wiarę, a uczynków by nie miał? czyliż go wiara zbawić może?
A gdyby brat albo siostra byli nadzy, i brakłoby im pożywienia powszedniego,
I rzekłby im kto z was: Idźcie w pokoju, ogrzejcie się i najedzcie się, a nie dalibyście im tego, co potrzeba dla ciała, cóż to pomoże?
Także i wiara, jeżeli nie ma uczynków, martwa jest sama w sobie.
Ale rzecze kto: ty masz wiarę, a ja mam uczynki; pokaż mi wiarę swoją bez uczynków twoich, a ja ci pokażę wiarę moją z uczynków moich.
Ty wierzysz, że Bóg jest jeden; dobrze czynisz; i dyjabli w to wierzą, i drżą.
Ale czy chcesz wiedzieć, o człowiecze marny, że wiara bez uczynków martwa jest?
Abraham, ojciec nasz, czyliż nie z uczynków usprawiedliwiony został, gdy ofiarował Izaaka, syna swego, na ołtarzu?
Czy widzisz, że wiara wspólnie działała z uczynkami jego, a z uczynków wiara doskonałą się stała?
A tak wypełniło się Pismo, które mówi: I uwierzył Abraham Bogu, i poczytano mu to za sprawiedliwość, i przyjacielem Bożym nazwany został.
Zatem czy widzicie, że człowiek usprawiedliwiony bywa z uczynków, a nie z wiary tylko?
Podobnież i Rahab, wszetecznica, czyż nie z uczynków została usprawiedliwioną, przyjąwszy posłańców, i wypuściwszy ich inną drogą?
Albowiem jak ciało bez duszy jest martwe, tak i wiara bez uczynków martwa jest.
NIECHAJ niewielu z was będzie nauczycielami, bracia moi, gdyż wiecie, że cięższy sąd odniesiemy.
Albowiem my wszyscy w wielu rzeczach grzeszymy; jeśli kto w mowie nie grzeszy, ten jest doskonałym mężem, który może trzymać na wodzy i całe ciało.
Oto koniom wędzidła w gębę wkładamy, aby nam powolne były, i całem ich ciałem kierujemy.
Oto i okręty, choć są tak wielkie i silnemi wiatrami pędzone, jednak niewielkim sterem bywają kierowane tam, dokąd chce sternik.
Tak i język małym jest członkiem, a bardzo się wynosi. Oto, maluczki ogień jak wielki las zapala!
I język jest ogniem, ten to świat niesprawiedliwości; tak jest położony język między członkami naszemi, że szpeci całe ciało i zapala krąg żywota, sam będąc zapalony od ognia piekielnego.
Albowiem wszelka natura i dzikich zwierząt, i ptaków, i gadów, i morskich potworów bywa poskramiana i jest poskromiona przez naturę człowieka;
Ale języka żaden z ludzi poskromić nie może; złe to niepowściągnione, pełne jadu śmiertelnego.
Przezeń błogosławimy Boga i Ojca, i przezeń przeklinamy ludzi, na podobieństwo Boże stworzonych.
Z jednychże ust wychodzi błogosławieństwo i przekleństwo. Nie tak być powinno, bracia moi.
Czyż zdrój z jednego i tego samego otworu wypuszcza i słodką i gorzkę wodę?
Czyliż może, bracia moi, drzewo figowe wydawać oliwki, albo winna latorośl figi? tak też żaden zdrój i słonej i słodkiej wody nie wydaje.
Kto jest mądry i rozumny pomiędzy wami, niech okaże dobrem postępowaniem uczynki swoje w mądrej cichości.
Ale jeśli macie gorzką zawiść i rozjątrzenie w sercu swojem, nie chełpcie się i nie kłamcie przeciwko prawdzie.
Nie jest to mądrość z góry zstępująca, ale ziemska, zmysłowa, dyjabelska.
Bo gdzie jest zawiść i rozjątrzenie, tam i rozterki i wszystko złe.
Ale mądrość, która jest z góry, naprzód jest czysta, potem spokojna, łagodna, posłuszna, pełna miłosierdzia i dobrych owoców, bezstronna i nieobłudna.
Ale owoc sprawiedliwości w pokoju zasiewa się przez tych, którzy pokój czynią.
SKĄDŻE walki i zwady między wami? czyliż nie stąd, z pożądliwości waszych, które walczą w członkach waszych?
Pożądacie, a nie macie; zabijacie i zazdrościcie, a nie możecie osiągnąć; kłócicie się i walczycie, a nie macie, bo nie prosicie.
Prosicie, a nie otrzymujecie, dla tego że źle prosicie, abyście to na rozkosze swoje obracali.
Cudzołożnicy i cudzołożnice! nie wiecież, iż przyjaźń świata jest nieprzyjaźnią względem Boga? przetoż, ktobykolwiek chciał być przyjacielem tego świata, staje się nieprzyjacielem Bożym.
Albo czy mniemacie, że napróżno Pismo mówi: Czyliż do zazdrości pożąda duch, który w nas mieszka?
Owszem, hojniejszą daje łaskę, bo mówi: Bóg się pysznym sprzeciwia, ale pokornym łaskę daje.
Poddajcież się tedy Bogu, dajcie odpór dyjabłu, a uciecze od was.
Przybliżcie się ku Bogu, a przybliży się ku wam. Omyjcie ręce, grzesznicy, i oczyśćcie serca, ludzie dwoistego umysłu.
Bądźcie skruszonego serca i smućcie się i płaczcie; śmiech wasz niech się obróci w żałość, a radość w smutek.
Upokorzcie się przed obliczem Pańskiem, a wywyższy was.
Nie obmawiajcie jedni drugich, bracia; kto obmawia brata i potępia brata swego, obmawia zakon i potępia zakon; a jeśli potępiasz zakon, nie jesteś wykonawcą zakonu, ale sędzią.
Jeden jest zakonodawca, który może zbawić i zatracić. Ktożeś ty, co potępiasz drugiego?
Nuż teraz wy, którzy mówicie: dziś albo jutro pójdziemy do tego miasta, i zamieszkamy tam przez jeden rok, i będziemy kupczyć, i zysk otrzymamy;
Którzy nie wiecie, co jutro będzie; bo cóż jest żywot wasz? para, która się na krótko pokazuje, a potem niknie.
Zamiast tego, cobyście mieli powiedzieć: jeżeli się podoba Panu i żyć będziemy, uczynimy to lub owo.
Ale teraz chlubicie się w pysze swojej; wszelka taka chluba zła jest.
Przetoż, kto umie dobrze czynić, a nie czyni, grzech ma.
NUŻ teraz, bogacze, płaczcie ze łkaniem nad utrapieniami swemi, które przychodzą.
Bogactwo wasze zgniło, a szaty wasze mole zgryzły.
Złoto wasze i srebro pordzewiało, a rdza ich będzie na świadectwo przeciwko wam, i pochłonie ciała wasze jak ogień; zgromadziliście skarb na ostatnie dni.
Oto, zapłata robotników, którzy żęli pola wasze, przez was zatrzymana, woła, a wołania żeńców doszły do uszu Pana Zastępów.
Żyliście w rozkoszach na ziemi i zbytkowaliście; wy tuczyliście serca swoje, jakby na dzień zabijania ofiar:
Potępiliście, zamordowaliście sprawiedliwego; nie sprzeciwia się wam.
Przetoż, bracia, bądźcie cierpliwi aż do przyjścia Pańskiego. Oto, rolnik oczekuje drogiego pożytku ziemi, cierpliwie go oczekując, aż otrzyma deszcz ranny i wieczorny.
Bądźcież i wy cierpliwi, a umacniajcie serca swe; albowiem się przybliża przyjście Pańskie.
Nie wzdychajcie jedni przeciwko drugim, bracia, abyście nie byli osądzeni. Oto, sędzia już przede drzwiami stoi.
Bierzcie za przykład, bracia moi, utrapienia i cierpliwość proroków, którzy mówili w imieniu Pańskiem.
Oto, za błogosławionych mamy tych, którzy cierpieli. O cierpliwości Joba słyszeliście, i koniec Pańskie widzieliście, bo wielce miłosierny jest Pan i litościwy.
A przedewszystkiem, bracia moi, nie przysięgajcie ani na niebo, ani na ziemię, ani żadną inną przysięgą; ale wasze Tak niech będzie Tak, a wasze Nie niech będzie Nie; abyście nie popadli w potępienie.
Jest kto strapiony między wami, niechże się modli; jest kto dobrej myśli, niechajże śpiewa;
Choruje kto między wami, niechże zawoła starszych zboru, a niech się modlą nad nim, namaściwszy go olejem w imieniu Pańskiem;
A modlitwa wiary uzdrowi chorego, i podniesie go Pan; a jeśli się grzechu dopuścił, będzie mu odpuszczono.
Wyznawajcie jedni przed drugimi upadki, i módlcie się jedni za drugich; abyście byli uzdrowieni. Wiele może gorliwa modlitwa sprawiedliwego.
Elijasz był człowiekiem podległym tymże słabościom, co i my, i modlitwą modlił się, żeby deszcz nie padał; i nie padał deszcz na ziemię trzy lata i sześć miesięcy,
I znowu się modlił, a wydało niebo deszcz, i ziemia zrodziła owoce swoje.
Bracia! jeśli kto z was zboczy od prawdy, a nawróci go kto,
Niechże wie, że kto odwróci grzesznika od błędnej drogi jego, zachowa duszę od śmierci i zakryje mnóstwo grzechów.
PIOTR, Apostoł Jezusa Chrystusa, do przychodniów rozproszonych w Poncie w Galacyi, w Kapadocyi, w Azyi i w Bitynii,
Wybranych według przejrzenia Boga Ojca przez poświęcenie Ducha ku posłuszeństwu i pokropieniu krwi Jezusa Chrystusa. Łaska i pokój niech się wam rozmnoży.
Błogosławiony niech będzie Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który według wielkiego miłosierdzia swego odrodził nas ku nadziei żywej przez powstanie Jezusa Chrystusa z umarłych,
Ku dziedzictwu nieskazitelnemu i niepokalanemu i niezwiędłemu, w niebiesiech dla nas zachowanemu,
Którzy mocą Bożą strzeżeni jesteśmy przez wiarę ku zbawieniu, które zgotowane jest, aby było objawione czasu ostatecznego.
Z czego weselicie się, teraz maluczko (jeśli potrzeba) zasmuceni w rozmaitych pokusach,
Aby doświadczona wiara wasza, daleko droższa od złota znikomego, choćby i w ogniu wypróbowanego, okazała się ku chwale i czci i sławie w objawieniu Jezusa Chrystusa,
Którego choć nie znaliście, miłujecie; a teraz nie widząc go, ale wierząc w niego, weselicie się radością niewysłowioną i chwalebną,
Osiągając cel wiary swojej, zbawienie duszy.
O którem to zbawieniu wywiadywali się i badali Prorocy, którzy o tej łasce, która na was przyjść miała, prorokowali,
Badając, na który albo na jaki czas objawiał Duch Chrystusowy, który w nich był, świadcząc pierwej o utrapieniach, które miały przyjść na Chrystusa, i o następnej chwale;
Którym objawiono było, że nie dla siebie samych, ale dla nas pełnili usługę w tem, co wam teraz zwiastowano przez tych, którzy wam opowiadali Ewangieliję przez Ducha Świętego, z nieba zesłanego, na co pragną patrzeć Aniołowie.
Przetoż przepasawszy biodra myśli swojej i trzeźwymi będąc, doskonałą miejcie nadzieję ku tej łasce, która wam dana jest w objawieniu Jezusa Chrystusa.
Jako posłuszne dzieci nie stosujcie się do przeszłych pożądliwości, jakie były w niewiadomości waszej,
Ale na wzór Świętego, który was powołał, bądźcie i sami świętymi we wszelkiem postępowaniu;
Bo napisano: Świętymi bądźcie, bom Ja święty.
I jeżeli nazywacie Ojcem tego, który bez względu na osoby sądzi każdego według uczynku, z bojaźnią przepędzajcie czas pielgrzymowania swego,
Wiedząc, że nie rzeczami znikomemi, srebrem albo złotem, wykupieni jesteście od marnego postępowania waszego, przekazanego przez ojców,
Ale drogą krwią Chrystusa, jako Baranka niewinnego i niepokalanego,
Przeznaczonego przed założeniem świata, a objawionego czasów ostatecznych z powodu was,
Którzy przezeń wierzycie w Boga, który go wzbudził z umarłych i dał mu chwałę, aby wiara i nadzieja wasza była w Bogu.
Oczyściwszy dusze swoje w posłuszeństwie dla prawdy przez Ducha ku nieobłudnej braterskiej miłości, z czystego serca jedni drugich miłujcie gorąco,
Odrodzeni będąc nie z nasienia skazitelnego, ale z nieskazitelnego przez Słowo Boże żywe i trwające na wieki.
Bo wszelkie ciało jest jak trawa, i wszelka chwała człowieka jak kwiat trawy; uwiędła trawa, i kwiat jej opadł;
Ale Słowo Pańskie trwa na wieki. A jest to Słowo, które wam jest zwiastowane.
PRZETOŻ, odrzuciwszy wszelką złość i wszelką zdradę i obłudę i zazdrość i wszelką obmowę,
Jak nowonarodzone niemowlęta, szczerego, rozumnego mleka pożądajcie, abyście przez nie urośli,
Jeśliście tylko skosztowali, że dobrotliwy jest Pan.
Przystępując do niego, do kamienia żywego, przez ludzi wprawdzie odrzuconego, ale od Boga wybranego, kosztownego,
I wy, jako żywe kamienie, budujcie się w dom duchowny, w kapłaństwo święte, ku ofiarowaniu duchownych ofiar, przyjemnych Bogu przez Jezusa Chrystusa.
A przetoż mówi Pismo: Oto, kładę na Syonie kamień węgielny, wybrany, kosztowny; a kto weń uwierzy, nie będzie pohańbiony.
Dla was tedy wierzących jest kosztownością; ale dla niewierzących kamień, który odrzucili budujący i który się stał kamieniem węgielnym jest kamieniem obrażenia i opoką zgorszenia,
O który się potykają niewierzący Słowu, na co też są przeznaczeni.
Ale wy jesteście rodem wybranym, królewskiem kapłaństwem, narodem świętym, ludem pozyskanym, abyście opowiadali cnoty tego, który was powołał z ciemności ku cudnej swojej światłości;
Którzyście niegdyś byli nie ludem, aleście teraz ludem Bożym; którzyście niegdyś nie dostąpili miłosierdzia, aleście teraz miłosierdzia dostąpili.
Najmilsi! proszę was jako przychodniów i gości, abyście się wstrzymywali od cielesnych pożądliwości, które walczą przeciwko duszy,
Wiodąc dobre życie między poganami, aby za co wam złorzeczą jak złoczyńcom, za to, przyjrzawszy się waszym dobrym uczynkom, chwalili Boga w dzień nawiedzenia.
Bądźcież tedy ulegli wszelkiemu ludzkiemu urzędowi dla Pana, czy to królowi, jako najwyższemu,
Czy to namiestnikom, jako od niego posłanym dla karania przestępców i nagradzania dobrze czyniących.
Albowiem taka jest wola Boża, abyście, dobrze czyniąc, usta zatykali nieznajomości głupich ludzi,
Jako wolni, i to nie jak ci, którzy używają swobody dla osłony złości, ale jak sługi Boga.
Wszystkich szanujcie, braterstwo miłujcie, Boga się bójcie, króla czcijcie.
Słudzy! bądźcie ulegli ze wszelką bojaźnią panom, nie tylko dobrym i łagodnym; ale i przykrym.
Albowiem to jest łaską, jeśli kto przez sumienie dla Boga ponosi utrapienie, cierpiąc niesprawiedliwie.
Bo cóż za chluba, jeśli znosicie, gdy was biją za przestępstwa? ale jeśli znosicie, cierpiąc za dobre uczynki, to jest łaską u Boga.
Albowiem na to powołani jesteście, ponieważ i Chrystus cierpiał za was, zostawiwszy wam przykład, abyście wstępowali w ślady jego,
Który grzechu nie popełnił, i nie znaleziono zdrady w ustach jego,
Który gdy mu złorzeczono, nie złorzeczył wzajemnie, gdy cierpiał nie groził, ale poruczał temu, który sprawiedliwie sądzi,
Który grzechy nasze sam zaniósł na ciele swojem na drzewo, abyśmy, obumarłszy grzechom, żyli dla sprawiedliwości, a przez sińce którego wyście uleczeni.
Albowiem byliście jak owce błądzące; ale teraz jesteście nawróceni do pasterza i wodza dusz waszych.
PODOBNIEŻ i żony, bądźcie uległe mężom swoim, aby, jeśli którzy są nieposłuszni Słowu, przez postępowanie żon swoich, bez Słowa pozyskani byli,
Przyjrzawszy się czystemu w bogobojności postępowaniu waszemu.
A ozdoba wasza niech nie będzie zewnętrzna w trefieniu włosów, w obwieszaniu się złotem, w strojeniu się w szaty,
Ale ukryty człowiek serca w nieskazitelności, łagodnego i cichego ducha, co jest drogie w obliczu Boga.
Albowiem tak niegdyś święte niewiasty, mające ufność w Bogu, zdobiły siebie, będąc uległe mężom swoim.
Tak Sara była uległa Abrahamowi, nazywając go panem; której wy stałyście się córkami, kiedy dobrze czynicie i nie lękacie się żadnego postrachu.
Podobnież, mężowie, żyjcie z niemi rozsądnie, okazując poszanowanie, jako słabszemu naczyniu niewieściemu, jako wspólnie z niemi dziedzice łaski żywota, aby nie było przeszkody w modlitwach waszych.
A nakoniec wszyscy bądźcie jednomyślni, współcierpiący, braterską miłością przejęci, miłosierni i uprzejmi,
Nie oddając złem za złe, ani łajaniem za łajanie, lecz przeciwnie błogosławiąc, gdyż wiecie, żeście na to powołani, abyście błogosławieństwo odziedziczyli.
Albowiem kto chce miłować życie i oglądać dni dobre, niech powściągnie język swój od złego, a usta swoje od mówienia zdrady;
Niech się odwróci od złego i czyni dobre; niech szuka pokoju i dąży do niego.
Albowiem oczy Pańskie są zwrócone na sprawiedliwych, a uszy jego ku prośbie ich; lecz oblicze Pańskie przeciwko tym, którzy czynią złe rzeczy.
I któż zrobi wam co złego, jeśli będziecie naśladowcami dobrego?
Ale chociażbyście też cierpieli dla sprawiedliwości, błogosławieni jesteście; a postrachu ich nie lękajcie się i nie trwóżcie się,
Ale Pana Boga poświęcajcie w sercach swoich. A bądźcie zawsze gotowi każdemu, któryby żądał od was rachunku waszej nadziei, dać odpowiedź z łagodnością i bojaźnią.
Miejcie przytem dobre sumienie, aby przez to, za co złorzeczą wam jako złoczyńcom, byli pohańbieni ci, którzy ganią wasz dobry żywot w Chrystusie.
Albowiem lepiej, jeżeli taka wola Boża, cierpieć za dobre uczynki, niż za złe.
Bo i Chrystus raz za grzechy cierpiał, sprawiedliwy za niesprawiedliwych, aby nas przywieść do Boga, będąc zabity co do ciała, a ożywiony co do ducha,
W którym poszedłszy, opowiadał i duchom będącym w więzieniu,
Którzy niegdyś nieposłuszni byli, gdy raz oczekiwała Boża cierpliwość za dni Noego, kiedy budowano korab, w którym niewiele dusz, to jest osiem, ocalało wśród wody,
Której obrazem będąc chrzest (nie pozbycie się brudu cielesnego, ale obietnica dobrego sumienia Bogu), zbawia nas teraz przez zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa,
Który wstąpiwszy na niebiosa, jest na prawicy Bożej, i jemu poddani zostali Aniołowie i władze i moce.
PONIEWAŻ tedy Chrystus ucierpiał za nas ciałem, to i wy tąż myślą się uzbrójcie; bo ten, który ucierpiał w ciele, przestał grzeszyć,
Aby już więcej nie cielesnym pożądliwościom, ale woli Bożej żyć ostatek czasu w ciele.
Albowiem dosyć nam, żeśmy w przeszłym czasie życia pełnili wolę pogan, chodząc w rozpustach, pożądliwościach, opilstwie, biesiadach, pijatykach i bezecnem bałwochwalstwie.
Przetoż się dziwią, że wy nie schodzicie się razem z nimi na taką brudną rozpustę i bluźnią.
Ci zdadzą sprawę temu, który gotów jest sądzić żywych i umarłych.
Dla tego bowiem i umarłym opowiadano Ewangieliję, aby sądzeni byli po człowieczemu co do ciała, ale żyli po bożemu duchem.
A wszystkiego koniec zbliżył się; bądźcież więc roztropnymi i czujnymi do modłów,
A nade wszystko miejcie gorliwą miłość jedni ku drugim; albowiem miłość zakryje mnóstwo grzechów.
Gościnnymi bądźcie jedni ku drugim bez szemrania.
Każdy tym darem, jaki otrzymał, niech służy jeden drugiemu, jak dobrzy szafarze rozlicznej łaski Bożej.
Jeśli kto mówi, niech mówi jako wyroki Boże; jeśli kto posługuje, niech to czyni według siły, jaką Bóg daje; aby we wszystkiem wielbiony był Bóg przez Jezusa Chrystusa, któremu chwała i władza na wieki wieków. Amen.
Najmilsi! niech wam nie będzie rzeczą dziwną ten ogień między wami, który na was przychodzi ku doświadczeniu waszemu, jakby coś niezwykłego was spotykało;
Ale podług tego, jak jesteście uczestnikami cierpień Chrystusowych, radujcie się, abyście i przy objawieniu chwały jego z weselem się radowali.
Jeśli was lżą dla imienia Chrystusowego, błogosławieni jesteście, gdyż Duch chwały i Duch Boży spoczywa na was; u nich bluźnią mu, ale u was chwałę mu się oddaje.
Ale nikt z was niech nie cierpi jako zabójca, albo złodziej, albo złoczyńca, albo wtrącający się w cudze rzeczy.
Lecz jeśli cierpi jako chrześcijanin, niech się nie wstydzi, owszem niech chwali Boga za to.
Albowiem czas jest, aby się sąd począł od domu Bożego; jeżeli zaś naprzód od nas, jakiż będzie koniec tych, co są nieposłuszni Ewangielii Bożej?
A jeżeli sprawiedliwy ledwie zbawiony będzie, bezbożny i grzeszny gdzież się okażą?
Przetoż i ci, którzy cierpią według woli Bożej, niechaj jemu, jako wiernemu Stworzycielowi, poruczają dusze swoje, dobrze czyniąc.
STARSZYCH waszych proszę ja, współstarszy i świadek cierpień Chrystusowych i uczestnik chwały, która ma być objawiona:
Paście trzodę Bożą, która jest między wami, doglądając jej nie poniewolnie, lecz chętnie; i nie dla brzydkiego zysku, lecz z czystego serca;
I nie jako panujący nad dziedzictwem Pańskiem, ale wzorem będąc trzody.
A gdy się okaże Najwyższy Pasterz, odniesiecie niezwiędłą koronę chwały.
Podobnież, młodsi, bądźcie ulegli starszym, a wszyscy jedni drugim bądźcie ulegli. Przy obleczcie się w pokorę, gdyż Bóg pysznym się sprzeciwia, a pokornym łaskę daje.
Uniżajcież się tedy pod mocną ręką Bożą, aby was wywyższył czasu swego;
Zrzućcie nań wszystkie swoje troski, gdyż on ma o was staranie.
Trzeźwymi bądźcie, czuwajcie, albowiem przeciwnik wasz, dyjabeł, chodzi dokoła jak lew ryczący, szukając kogoby pochłonąć.
Temu dawajcie odpór, mocni będąc w wierze, wiedząc, że takie same cierpienia ponoszą bracia wasi na świecie.
A Bóg wszelkiej łaski, który nas powołał do wiecznej chwały swojej w Chrystusie Jezusie, ten niech was, gdy przez krótki czas ucierpicie, doskonałymi uczyni, utwierdzi, umocni i ugruntuje;
Jemu niech będzie chwała i władza na wieki wieków. Amen.
Krótko napisałem do was przez Sylwana, wiernego, jak sądzę, brata, napominając i zaświadczając, że to jest prawdziwa łaska Boża, w czem stoicie.
Pozdrawia was współwybrany zbór w Babilonie i Marek, syn mój.
Pozdrówcie jedni drugich pocałowaniem miłości. Pokój niech będzie wam wszystkim, którzyście w Chrystusie Jezusie. Amen.
SZYMON Piotr, sługa i Apostoł Jezusa Chrystusa, do tych, którzy z nami równie drogą wiarę otrzymali przez sprawiedliwość Boga naszego i Zbawiciela Jezusa Chrystusa.
Łaska i pokój niech się wam rozmnoży przez poznanie Boga i Jezusa Pana naszego.
Ponieważ nam Boża moc jego wszystko, co do żywota i do pobożności należy, darowała przez poznanie tego, który nas powołał przez chwałę i cnotę,
Przez które nam darował największe i drogie obietnice, abyście się przez nie stali uczestnikami Boskiej natury, uniknąwszy skażenia w pożądliwości, które jest na świecie
Dla tego właśnie, dokładając wszelkiego starania, okazujcie w wierze swojej cnotę, w cnocie roztropność,
W roztropności powściągliwość, w powściągliwości wytrwałość, w wytrwałości pobożność,
W pobożności braterstwo, w braterstwie miłość.
Albowiem gdy to w was jest i pomnaża się, uczyni was nieociężałymi i niebezowocnymi dla poznania Pana naszego Jezusa Chrystusa.
Bo w kim tego niema, ten jest ślepy, krótkowidzący i zapomniał o oczyszczeniu się z dawnych grzechów swoich.
Przetoż, bracia, tem więcej starajcie się czynić mocnem swoje powołanie i wybranie; albowiem to czyniąc, nigdy się nie potkniecie.
Tak bowiem hojnie wam dane będzie wejście do wiecznego królestwa Pana naszego i Zbawiciela Jezusa Chrystusa.
Przetoż nie zaniedbam zawsze wam to przypominać, chociaż to wiecie i utwierdzeni jesteście w teraźniejszej prawdzie.
Uważam zaś za rzecz słuszną, póki jestem w tym przybytku, pobudzać was przez przypominanie,
Wiedząc, że prędko przyjdzie mi złożyć przybytek mój, jak mi i Pan nasz Jezus Chrystus objawił.
A starać się będę, abyście i po zejściu mojem zawsze mieli to w pamięci.
Bo nie za zręcznie wymyślonemi baśniami idąc, uczyniliśmy wam wiadomemi moc i przyjście Pana naszego Jezusa Chrystusa, lecz jako naoczni świadkowie jego wielkości.
Wziął bowiem od Boga Ojca cześć i chwałę, gdy mu od wspaniałej chwały był przyniesiony głos taki: Ten jest Syn mój miły, w którym mi się upodobało.
A głos ten przyniesiony z nieba myśmy słyszeli, gdy razem z nim byliśmy na górze świętej.
I tem mocniejsze jest dla nas słowo prorockie, i wy dobrze czynicie, że zwracacie uwagę na nie, jako na pochodnię świecącą w ciemnem miejscu, dopóki nie zaświta dzień i nie wejdzie jutrzenka w sercach waszych,
Wiedząc to przede wszystkiem, że żadne proroctwo Pisma nie dzieje się z własnego wykładu.
Albowiem nigdy z woli ludzkiej nie było przyniesione proroctwo, ale wiedzeni przez Ducha Świętego, mówili święci Boży ludzie.
BYLI też i fałszywi prorocy między ludem, jak i między wami będą fałszywi nauczyciele, którzy wprowadzą zgubne kacerstwa, i zapierając się Pana, który ich odkupił, ściągną sami na siebie prędką zgubę.
A wielu pójdzie za ich zgubą, z powodu których droga prawdy na bluźnierstwo wystawiona będzie,
I przez chciwość pięknemi słówkami kupią was sobie; których od dawna czeka potępienie, i zguba ich nie drzemie.
Albowiem jeśli Bóg Aniołom, którzy zgrzeszyli, nie przepuścił, ale strąciwszy ich do piekła, oddał w łańcuchy ciemności, aby byli zachowani na sąd,
I jeżeli pierwotnemu światu nie przepuścił, ale samoósmego Noego, kaznodzieję sprawiedliwości, zachował, zesławszy potop na świat bezbożnych,
I jeżeli miasta Sodomę i Gomorę obróciwszy w popiół skazał na zagładę, wystawiając przykład dla przyszłych bezbożników,
A sprawiedliwego Lota, udręczonego rozpustnem obcowaniem bezbożników, ocalił,
(Albowiem ten sprawiedliwy, mieszkając między nimi, widząc i słysząc bezbożne ich uczynki, codziennie trapił sprawiedliwą duszę swoją.)
To umie Pan wyrywać pobożnych z pokuszenia, a niesprawiedliwych na dzień sądu dla ukarania zachowywać,
A najbardziej tych, którzy w plugawych pożądliwościach ciała chodzą i pogardzają zwierzchnością; zuchwali, zarozumiali, nie wzdrygają się bluźnić władzom,
Chociaż Aniołowie, będąc większymi siłą i mocą, nie przynoszą przeciwko nim przed Pana bluźnierczego sądu.
Ale ci, jak bydlęta bezrozumne, zmysłowe, zrodzone na złowienie i zagładę, bluźniąc temu, czego nie rozumieją, w zepsuciu swem wytępieni będą,
I odniosą, zapłatę niesprawiedliwości. Za rozkosz uważają dzienną rozpustę, będąc plugastwem i zmazą, upajają się zdradami swemi, współbiesiadując z wami;
Oczy mają pełne cudzołóstwa i nienasycone grzechem, przynęcają dusze nieumocnione, mają serce wyćwiczone w chciwości, synowie przekleństwa;
Opuściwszy prostą drogę, zbłądzili, idąc drogą Balaama, syna Bosorowego, który umiłował zapłatę niesprawiedliwości,
Ale był zawstydzony we własnej nieprawości; podjarzemna, nie mająca mowy oślica, przemówiwszy głosem ludzkim, wstrzymała nierozum proroka.
Ci są źródłami bez wody, chmurami pędzonemi od wichru; dla nich zachowany mrok wiecznej ciemności.
Albowiem nadętą, próżną mową przynęcają przez pożądliwość ciała i rozpustę tych, którzy prawdziwie uciekli byli od żyjących w błędzie,
Wolność im obiecując, a sami będąc niewolnikami zepsucia. Albowiem przez kogo kto zwyciężony, tego też jest niewolnikiem.
Jeżeli bowiem uniknąwszy plugastw świata przez poznanie Pana i Zbawiciela Jezusa Chrystusa, a znowu w nie uwikłani, dają się zwyciężyć, to dla nich ostatni stan stał się gorszym, aniżeli pierwszy.
Albowiem lepiejby dla nich było nie poznać drogi sprawiedliwości, niżeli poznawszy ją, wrócić od podanego im rozkazania świętego.
I do nich stosuje się owe prawdziwe przysłowie: wraca pies do wymiotów swoich, i: świnia umyta do tarzania się w błocie.
DRUGI to już list piszę do was, najmilsi, a w nich pobudzam przez przypominanie czystą myśl waszą,
Abyście pamiętali na słowa przedtem wypowiedziane przez świętych proroków, i na to, co przez nas Apostołów przykazał Pan i Zbawiciel,
O tem przede wszystkiem wiedząc, że w ostateczne dni przyjdą szydercy, postępujący podług własnych swoich pożądliwości,
I mówiący: gdzież jest obietnica przyjścia jego? bo od czasu, jak ojcowie zasnęli, wszystko tak trwa od początku stworzenia.
Bo umyślnie wiedzieć nie chcą, że niebiosa były oddawna, i ziemia, która z wody i przez wodę powstała mocą Słowa Bożego,
Przez co świat ówczesny, wodą zatopiony, zginął,
Ale teraźniejsze niebiosa i ziemia mocą tego samego Słowa zachowane są i odłożone dla ognia na dzień sądu zatracenia bezbożnych ludzi.
A to jedno niech nie będzie dla was tajnem, najmilsi, że u Pana jeden dzień jest jak tysiąc lat, a tysiąc lat jak jeden dzień.
Nie zwleka Pan tego, co obiecał, jak to niektórzy uważają za zwlekanie, ale okazuje cierpliwość względem nas, bo nie chce, aby kto zginął, ale żeby wszyscy przyszli do upamiętania.
A przyjdzie dzień Pański jak złodziej w nocy; w którym niebiosa z trzaskiem przeminą, a żywioły rozpalone stopnieją, i ziemia i dzieła na niej spłoną.
Gdy więc to wszystko ma stopnieć, jakimiż wy być powinniście w świętem życiu i w pobożności,
Jeżeli oczekujecie i pragniecie przyjścia dnia Bożego, z powodu którego niebiosa gorejące stopnieją i żywioły płonące rozpłyną się?
Lecz nowych niebios i nowej ziemi według obietnicy jego oczekujemy, w których sprawiedliwość mieszka.
Przetoż, najmilsi, tego oczekując, starajcie się, abyście znalezieni byli przez niego bez zmazy i bez nagany, w pokoju.
A cierpliwość Pana naszego uważajcie za zbawienie, jak wam pisał i umiłowany brat nasz Paweł według danej mu mądrości,
Jak i we wszystkich swoich listach, gdzie o tem w nich mówi; w tem są niejedne rzeczy trudne do zrozumienia, które nieumiejętni i nieutwierdzeni przekręcają, jak i inne pisma, ku swemu własnemu zatraceniu.
Wy tedy, najmilsi, wiedząc to naprzód, strzeżcie się, abyście, przez błąd bezbożników uwiedzeni, nie wypadli z własnego utwierdzenia;
Ale wzrastajcie w łasce i w poznaniu Pana naszego i Zbawiciela Jezusa Chrystusa. Jemu niech będzie chwała i teraz i do dnia wiecznego. Amen.
CO było od początku, cośmy słyszeli, cośmy oczyma naszemi widzieli, i na cośmy patrzyli, i czego się ręce nasze dotykały, o Słowie żywota,
(A żywot objawiony został, i widzieliśmy, i świadczymy, i zwiastujemy wam ów żywot wieczny, który był u Ojca, i objawiony nam został.)
Cośmy widzieli i słyszeli, to wam zwiastujemy, abyście i wy z nami społeczność mieli; a społeczność nasza jest z Ojcem i z Synem jego, Jezusem Chrystusem.
A to wam piszemy, aby radość wasza zupełna była.
I to jest zwiastowanie, któreśmy słyszeli od niego, i zwiastujemy wam: że Bóg jest to światłość, a żadnej ciemności w nim niema.
Jeśli mówimy, że społeczność z nim mamy, a w ciemności chodzimy, kłamiemy i nie czynimy prawdy.
A jeśli w światłości chodzimy, jak on jest w światłości, społeczność mamy między sobą, a krew Jezusa Chrystusa, Syna jego, oczyszcza nas od wszelkiego grzechu.
Jeśli mówimy, że grzechu nie mamy, sami siebie zwodzimy i prawdy w nas niema.
Jeśli wyznajemy grzechy swoje, wierny jest Bóg i sprawiedliwy, aby nam odpuścił grzechy, i oczyścił nas od wszelkiej nieprawości.
Jeśli mówimy, żeśmy nie zgrzeszyli, kłamcą go czynimy i słowa jego w nas niema.
DZIATKI moje! to wam piszę, abyście nie grzeszyli; a jeśliby kto zgrzeszył, mamy orędownika u Ojca, Jezusa Chrystusa sprawiedliwego,
I on jest ubłaganiem za grzechy nasze, a nie tylko za nasze, ale też za grzechy całego świata.
A z tego poznajemy, że go znamy, jeśli przykazania jego zachowujemy.
Kto mówi: znam go, a przykazań jego nie zachowuje, kłamcą jest i prawdy w nim niema;
Lecz kto zachowuje Słowo jego, prawdziwie się w tym miłość Boża wykonała. Z tego poznajemy, że w nim jesteśmy.
Kto mówi, że w nim mieszka, ten powinien tak, jak on postępował, i sam postępować.
Bracia! nie nowe przykazanie wam piszę, ale przykazanie stare, któreście mieli od początku; stare przykazanie jest to Słowo, któreście słyszeli od początku.
Przytem i nowe przykazanie piszę wam, co jest prawdziwe w nim i w was; bo ciemność przemija, a prawdziwa światłość już świeci.
Kto mówi, że jest w światłości, a brata swego nienawidzi, w ciemności jest dotąd.
Kto miłuje brata swego, w światłości mieszka i zgorszenia w nim niema.
Lecz kto nienawidzi brata swego, w ciemności jest i w ciemności chodzi, i nie wie, dokąd idzie, bo ciemność zaślepiła mu oczy.
Piszę wam, dziatki, bo odpuszczone wam są grzechy dla imienia jego.
Piszę wam, ojcowie, boście poznali tego, który jest od początku. Piszę wam, młodzieńcy, boście zwyciężyli złego. Piszę wam, dzieci, boście poznali Ojca.
Pisałem wam, ojcowie, boście poznali tego, który jest od początku. Pisałem wam, młodzieńcy, boście mocni, i Słowo Boże mieszka w was, i zwyciężyliście złego.
Nie miłujcie świata, ani tych rzeczy, które są na świecie; jeśli kto miłuje świat, niemasz w nim miłości Ojca.
Bo wszystko, co jest na świecie, pożądliwość ciała i pożądliwość oczu i pycha życia, nie jest z Ojca, ale ze świata.
I świat przemija i pożądliwość jego; ale kto czyni wolę Bożą, trwa na wieki.
Dzieci! ostateczna godzina jest; a jakeście słyszeli, że antychryst przyjdzie, to i teraz wielu antychrystów powstało; stąd poznajemy, że jest ostateczna godzina.
Z nas wyszli, ale nie byli z nas; albowiem gdyby byli z nas, byliby zostali z nami; ale miało się okazać, że nie wszyscy są z nas.
I wy macie pomazanie od świętego, i wiecie wszystko.
Nie pisałem wam dla tego, jak gdybyście prawdy nie znali, ale dla tego, że znacie ją, oraz to, że wszelkie kłamstwo nie jest z prawdy.
Któż jest kłamcą? czyż nie ten, który zaprzecza, że Jezus jest Chrystusem? ten jest antychrystem, który się zapiera Ojca i Syna.
Każdy, kto się zapiera Syna, nie ma i Ojca; a kto wyznaje Syna, ma i Ojca.
Coście tedy słyszeli od początku, niech to zostaje w was; jeśli w was zostanie to, coście słyszeli od początku, to i wy zostaniecie w Synu i w Ojcu.
I to jest obietnica, którą on nam obiecał, żywot wieczny.
To wam napisałem o tych, którzy was zwodzą.
Ale to pomazanie, któreście wy wzięli od niego, zostaje w was, i nie potrzebujecie, aby was kto uczył; ale jak to pomazanie uczy was o wszystkiem i jest prawdziwe i nie jest kłamstwem, i jak was nauczyło, tak w niem zostaniecie.
I teraz, dzieci, zostańcie w niem, abyśmy, gdy się ukaże, ufność mieli i nie byli zawstydzeni przed nim w przyjściu jego.
Jeżeli wiecie, że on jest sprawiedliwy, wiedzcie też, że każdy, który czyni sprawiedliwość, z niego jest narodzony.
PATRZCIE, jaką miłość dał nam Ojciec, abyśmy dziatkami Bożemi nazwani byli. Dla tego świat nas nie zna, że jego nie poznał.
Najmilsi! teraz dziatkami Bożemi jesteśmy, i jeszcze się nie objawiło, czem będziemy; lecz wiemy, że gdy się objawi, podobni mu będziemy; albowiem ujrzymy go tak, jak on jest.
A ktokolwiek ma tę nadzieję w nim, oczyszcza siebie tak, jak on jest czysty.
Każdy, kto popełnia grzech, ten i Zakon przestępuje; grzech jest przestępstwem Zakonu.
I wiecie, że się on objawił, aby grzechy nasze zgładził, i że grzechu w nim niema.
Wszelki, który w nim mieszka, nie grzeszy; każdy, kto grzeszy, nie widział go i nie poznał go.
Dziatki! niechaj was nikt nie uwodzi; kto czyni sprawiedliwość, jest sprawiedliwy, tak jak on jest sprawiedliwy;
Kto czyni grzech, z dyjabła jest; gdyż od początku dyjabeł grzeszy. Na to się objawił Syn Boży, aby zniszczyć sprawy dyjabelskie.
Wszelki, który się narodził z Boga, grzechu nie czyni, dla tego że nasienie jego w nim przebywa; i nie może grzeszyć, gdyż z Boga jest narodzony.
Po tem poznać dzieci Boże i dzieci dyjabelskie. Wszelki, który nie czyni sprawiedliwości, nie jest z Boga, również i ten, który nie miłuje brata swego.
Albowiem to jest poselstwo, któreście słyszeli od początku, abyśmy jedni drugich miłowali.
Nie jak Kain, który był ze złego i zabił swego brata. A dla czegóż go zabił? że jego uczynki były złe, a uczynki brata jego sprawiedliwe.
Nie dziwujcie się, bracia moi, jeśli was świat nienawidzi.
My wiemy, żeśmy przeszli ze śmierci do żywota, dla tego że miłujemy braci; kto nie miłuje brata, zostaje w śmierci.
Każdy, co nienawidzi brata swego, zabójcą jest; a wiecie, iż żaden zabójca nie ma żywota wiecznego w nim pozostającego.
Przez to poznaliśmy miłość, że on za nas duszę swoją położył; i myśmy powinni kłaść dusze za braci.
A kto ma dostatek w świecie i widzi, że brat jego jest w potrzebie, i zamyka serce swoje przed nim, jakże przebywa w nim miłość Boża?
Dziatki moje! miłujmy nie słowem lub językiem, ale uczynkiem i prawdą.
I z tego poznajemy, żeśmy z prawdy; i przed nim przekonamy serca swoje,
Że, jeśliby nas potępiało serce nasze, daleko większy jest Bóg niż serce nasze, i wie wszystko.
Najmilsi! jeśliby serce nasze nas nie potępiało, ufność mamy w Bogu,
I o cokolwiekbyśmy prosili, otrzymamy od niego; bo przykazania jego zachowujemy, i czynimy to, co się podoba przed obliczem jego.
I to jest przykazanie jego, abyśmy wierzyli w imię Syna jego Jezusa Chrystusa, i miłowali jedni drugich, jak nam przykazał.
I kto zachowuje przykazania jego, ten w nim mieszka, i on w nim. I z tego poznajemy, że w nas mieszka, z Ducha, którego nam dał.
NAJMILSI! nie każdemu duchowi wierzcie; ale doświadczajcie duchów, czy są z Boga. Bo wielu fałszywych proroków wyszło w świat.
Ducha Bożego poznawajcie z tego: wszelki duch, który wyznaje, że Jezus Chrystus przyszedł w ciele, z Boga jest.
I wszelki duch, który nie wyznaje, że Jezus Chrystus przyszedł w ciele, nie jest z Boga; jest to duch antychrysta, o którym słyszeliście, że ma przyjść, i teraz już jest na świecie.
Wyście z Boga, dziatki, i zwyciężyliście ich; bo ten, który w was, większy jest od tego, który w świecie.
Oni są ze świata; przetoż mówią wedle świata, i świat słucha ich.
My z Boga jesteśmy. Kto zna Boga, słucha nas; kto nie jest z Boga, nie słucha nas. Przez to poznajemy ducha prawdy i ducha błędu.
Najmilsi! miłujmyż jedni drugich, gdyż miłość jest z Boga; i każdy, który miłuje, z Boga jest narodzony i zna Boga.
Kto nie miłuje, nie poznał Boga; gdyż Bóg jest miłością.
Przez to objawiona jest miłość Boga ku nam, iż Syna swego jednorodzonego posłał Bóg na świat, abyśmy przezeń żywot otrzymali.
W tem jest miłość, nie że my umiłowaliśmy Boga, ale że on nas umiłował i posłał Syna swego dla ubłagania za grzechy nasze.
Najmilsi! jeżeli nas tak Bóg umiłował, i myśmy powinni miłować jedni drugich.
Boga nikt nigdy nie widział. Jeśli miłujemy jedni drugich, Bóg w nas mieszka i miłość jego wykonała się w nas.
Przez to poznajemy, że w nim mieszkamy i on w nas, iż z Ducha swego nam dał.
A myśmy widzieli i świadczymy, iż Ojciec posłał Syna, jako Zbawiciela świata.
Kto wyznaje, że Jezus jest Synem Bożym, Bóg w nim mieszka, i on w Bogu.
I myśmy poznali miłość, którą Bóg ma ku nam, i uwierzyli w nią. Bóg jest miłością, i kto mieszka w miłości, mieszka w Bogu, i Bóg w nim.
W tem wykonała się miłość między nami, że ufność mamy w dzień sądny; bo jaki on jest, tacy i my jesteśmy na tym świecie.
W miłości niema bojaźni, lecz miłość doskonała precz odpędza bojaźń, dla tego że bojaźń ma udręczenie; a kto się boi, nie jest doskonały w miłości.
Miłujmy go, bo on nas pierwej umiłował.
Jeśli kto mówi, że miłuje Boga, a brata swego nienawidzi, kłamcą jest; albowiem kto nie miłuje brata swego, którego widział, jak może miłować Boga, którego nie widział?
I to przykazanie mamy od niego, aby ten, kto miłuje Boga, miłował i brata swego.
KAŻDY, kto wierzy, że Jezus jest Chrystusem, z Boga się narodził; i każdy, kto miłuje tego, który urodził, miłuje i tego, który z niego jest narodzony.
Z tego poznajemy, iż miłujemy dzieci Boże, jeżeli Boga miłujemy i przykazania jego zachowujemy.
Albowiem to jest miłość ku Bogu, abyśmy przykazania jego zachowywali; a przykazania jego nie są ciężkie.
Bo wszystko, co się narodziło z Boga, zwycięża świat; a zwycięstwo, które zwyciężyło świat, to wiara nasza.
Któż jest, co zwycięża świat, jeżeli nie ten, który wierzy, że Jezus jest Synem Bożym?
Ten jest, który przyszedł przez wodę i krew, Jezus Chrystus nie w wodzie tylko, ale w wodzie i we krwi; a Duch świadczy, bo Duch jest prawdą.
Albowiem trzej są, którzy świadczą na niebie: Ojciec, Słowo i Duch Święty, a ci trzej jedno są.
I trzy są, które świadczą na ziemi: Duch i woda i krew, a te trzy ku jednemu są.
Jeżeli przyjmujemy świadectwo ludzkie, świadectwo Boże większe jest; albowiem to jest świadectwo Boże, które Bóg dał o Synu swoim.
Kto wierzy w Syna Bożego, ma świadectwo sam w sobie. Kto nie wierzy Bogu, kłamcą go uczynił, bo nie uwierzył temu świadectwu, które Bóg dał o Synu swoim.
I to jest świadectwo, że nam Bóg dał żywot wieczny; a ten żywot jest w Synu jego.
Kto ma Syna, ma żywot; kto nie ma Syna Bożego, nie ma żywota.
To napisałem wam, którzy wierzycie w imię Syna Bożego, abyście wiedzieli, że macie żywot wieczny, i abyście wierzyli w imię Syna Bożego.
I to jest ufność, którą mamy k niemu, iż jeśli o co prosimy według woli jego, słyszy nas.
A jeśli wiemy, że nas słyszy, o cokolwiek prosimy, tedy wiemy, że mamy od niego to, o cośmy prosili.
Jeśli kto widzi brata swego grzeszącego grzechem nie na śmierć, niechże się modli, a da mu Bóg żywot, to jest, grzeszącym nie na śmierć. Jest grzech na śmierć; o takim nie mówię, aby się modlić.
Wszelka niesprawiedliwość jest grzechem; ale jest też grzech nie na śmierć.
Wiemy, że każdy, kto się z Boga narodził, nie grzeszy; ale kto się narodził z Boga, zachowuje siebie, i zły nie dotyka się go.
Wiemy, że z Boga jesteśmy; i cały świat leży w złem.
A wiemy, że Syn Boży przyszedł i dał nam rozum, abyśmy poznali prawdziwego Boga, i jesteśmy w prawdziwym, w Synu jego Jezusie Chrystusie; tenci jest prawdziwy Bóg i żywot wieczny.
Dziatki! strzeżcie się bałwanów. Amen.
STARSZY do wybranej pani i do jej dzieci, które ja miłuję w prawdzie, i nie tylko ja, ale i wszyscy, którzy poznali prawdę,
Dla prawdy, która zostaje w nas i z nami będzie na wieki.
Niech będzie z wami łaska, miłosierdzie, pokój od Boga Ojca i od Pana Jezusa Chrystusa, Syna Ojca, w prawdzie i w miłości.
Uradowałem się bardzo, że między dziećmi twemi znalazłem chodzące w prawdzie tak, jak przykazanie wzięliśmy od Ojca.
A teraz proszę cię, pani, nie pisząc ci jako przykazanie nowe, ale któreśmy mieli od początku, abyśmy jedni drugich miłowali.
I to jest miłość, abyśmy chodzili według przykazań jego. To jest przykazanie, jak słyszeliście od początku, abyście w niej chodzili.
Gdyż wielu zwodzicieli wyszło na świat, którzy nie wyznają, że Jezus Chrystus przyszedł w ciele; taki jest zwodzicielem i antychrystem.
Strzeżcie siebie samych, żebyśmy nie stracili tego, koło czegośmy pracowali, ale żebyśmy odpłatę zupełną wzięli.
Wszelki, który przestępuje naukę Chrystusową i nie zostaje w niej, Boga nie ma; kto zostaje w nauce Chrystusowej, ten ma i Ojca i Syna.
Jeśli kto przychodzi do was, a tej nauki nie przynosi, nie przyjmujcie go w dom, ani go pozdrawiajcie.
Albowiem kto takiego pozdrawia, uczestnikiem jest złych uczynków jego.
Wiele mając wam do napisania, nie chcę przez papier i atrament, ale mam nadzieję, że do was przyjdę i ustnie z wami mówić będę, aby radość nasza była zupełną.
Pozdrawiają cię dzieci siostry twojej, wybranej. Amen.
STARSZY do Gaja umiłowanego, którego ja miłuję w prawdzie.
Najmilszy! przedewszystkiem życzę, aby ci się dobrze powodziło i abyś był zdrów, tak jak się dobrze powodzi duszy twojej.
Albowiem wielce się uradowałem, gdy przyszli bracia, i dali świadectwo o twojej prawdzie, jako ty w prawdzie chodzisz.
Większej nad tę radości nie mam, jak gdy słyszę, że dziatki moje chodzą w prawdzie.
Najmilszy! wierny czynisz, cokolwiek czynisz dla braci i dla przychodniów,
Którzy świadectwo wydali o miłości twojej przed zborem; i dobrze uczynisz, jeśli ich wyprawisz, jak przystoi według Boga.
Albowiem dla imienia jego wyszli, nic nie wziąwszy od pogan.
My tedy takich powinniśmy przyjmować, abyśmy byli pomocnikami prawdy.
Pisałem do zboru; ale Dyjotrefes, który chce być przedniejszy między nimi, nie przyjmuje nas.
Przeto, jeśli przyjdę, przypomnę uczynki jego, że słowami złemi obmawia nas, a nie mając dosyć na tem, i sam braci nie przyjmuje, i tym, coby przyjąć chcieli, zabrania, i ze zboru ich wyłącza.
Najmilszy! nie naśladuj tego, co złe, ale to, co dobre. Kto dobrze czyni, z Boga jest; ale kto źle czyni, nie widział Boga.
Demetryjuszowi świadectwo jest dane od wszystkich i od samej prawdy; i my także świadectwo o nim dajemy, a wiecie, że świadectwo nasze prawdziwe jest.
Wiele mam do napisania; ale nie chcę ci pisać atramentem i piórem.
A mam nadzieję, że cię wkrótce ujrzę i ustnie pomówimy z sobą. [15] Pokój tobie. Pozdrawiają cię przyjaciele. Pozdrów przyjaciół imiennie.
JUDA, sługa Jezusa Chrystusa a brat Jakóba, do powołanych, którzy są poświęceni w Bogu Ojcu i zachowani dla Jezusa Chrystusa.
Miłosierdzie i pokój i miłość niech się wam rozmnożą.
Najmilsi! usilnie pragnąc pisać do was o wspólnem zbawieniu, uznałem za konieczne napisać do was z napomnieniem, abyście bojowali o wiarę, raz świętym podaną.
Albowiem wkradli się niektórzy ludzie, dawno już przedtem naznaczeni na to potępienie, bezbożni, którzy łaskę Boga naszego obracają w rozpustę, i jedynego Władcy Boga i Pana naszego Jezusa Chrystusa się zapierają.
A chcę wam przypomnieć, którzy już raz o tem wiecie, że chociaż Pan wyswobodził lud z ziemi Egipskiej, następnie tych, którzy nie wierzyli, potracił.
I Aniołów, którzy nie zachowali pierwotnego stanu swego ale opuścili mieszkanie swoje, zachował w wiecznych więzach pod ciemnością na sąd dnia wielkiego.
Jak Sodoma i Gomora i okoliczne miasta, które tymże sposobem jak i one zwszeteczniały i udały się za cudzem ciałem, wystawione są za przykład, ponosząc karę ognia wiecznego.
Podobnie jednak i ci marzyciele ciało plugawią, zwierzchnością pogardzają, władzom bluźnią.
A Michał Archanioł, gdy z dyjabłem spierając się rozprawiał o ciele Mojżeszowem, nie śmiał wyrzec sądu bluźnierczego, ale rzekł: Niech cię Pan zgromi.
A ci bluźnią temu, czego nie znają; a co z przyrodzenia jak bezrozumne zwierzęta znają, w tem gubią siebie.
Biada im! bo chodzili drogą Kaina, i dali się porwać błędowi zapłaty Balaama, i poginęli przeciwieństwem Korego.
Tacy są plamą na waszych ucztach miłości, biesiadując z wami bez obawy, sami się pasząc; są to obłoki bezwodne, od wiatrów miotane; drzewa późnojesienne bezowocne, dwakroć zamarłe, wykorzenione;
Wściekłe bałwany morskie, wyrzucające swoje sprosności; gwiazdy błędne, dla których pomroka ciemności zachowana jest na wieki.
A prorokował też o nich Enoch, siódmy od Adama, mówiąc: Oto, przyszedł Pan z tysiącami świętych swoich,
Aby uczynić sąd nad wszystkimi i karać wszystkich bezbożników między nimi za wszystkie bezbożności ich, które płodzili, i za wszystkie niecne słowa, które mówili przeciwko niemu bezbożni grzesznicy.
Są to szemracze niezadowoleni ze swojej doli, chodzący według pożądliwości swoich, i usta ich mówią słowa nadęte, pochlebiają w oczy dla zysku.
Lecz wy, najmilsi, pamiętajcie na słowa przepowiedziane przez Apostołów Pana naszego Jezusa Chrystusa,
Że wam powiadali, iż w ostateczne czasy będą szydercy, postępujący według swoich bezbożnych pożądliwości.
Ci są, którzy się odłączają, zmysłowi, nie mający Ducha.
Ale wy, najmilsi, budując się na najświętszej wierze swojej, modląc się w Duchu Świętym,
Siebie samych w miłości Bożej zachowajcie, oczekując miłosierdzia Pana naszego Jezusa Chrystusa ku żywotowi wiecznemu.
I rozróżniając, nad jednymi zmiłujcie się,
A drugich przez postrach do zbawienia przywódźcie, z ognia ich wyrywając, mając w nienawiści i odzież przez ciało pokalaną.
A temu, który was może zachować od upadku i stawić przed obliczem chwały swojej bez nagany z weselem,
Jedynemu mądremu Bogu, Zbawicielowi naszemu, niech będzie chwała i wielmożność, moc i władza, i teraz i po wszystkie wieki. Amen.
OBJAWIENIE Jezusa Chrystusa, które dał mu Bóg, aby okazał sługom swoim rzeczy, które się wkrótce dziać mają; a on je oznajmił posławszy przez Anioła swego słudze swemu Janowi,
Który świadectwo wydał Słowu Bożemu, i świadectwu Jezusa Chrystusa, i temu, cokolwiek widział.
Błogosławiony ten, który czyta, i ci, którzy słuchają słów proroctwa tego i zachowują to, co w niem jest napisane; albowiem czas blizki.
Jan do siedmiu zborów, które są w Azyi. Łaska wam i pokój niech będzie od tego, który jest i był i przyjść ma; i od siedmiu duchów, którzy są przed tronem jego;
I od Jezusa Chrystusa, który jest świadkiem wiernym, pierworodnym z umarłych i książęciem królów ziemskich; jemu, który nas umiłował i obmył nas z grzechów naszych krwią swoją,
I uczynił nas królami i kapłanami Bogu i Ojcu swemu, niech będzie chwała i moc na wieki wieków. Amen.
Oto, idzie z obłokami, i ujrzy go wszelkie oko i ci, którzy go przebili, i utyskiwać będą przed nim wszystkie pokolenia ziemi. Tak, Amen.
Jam jest Alfa i Omega, początek i koniec, mówi Pan, który jest i był i przyjść ma, Wszechmogący.
Ja, Jan, który jestem bratem waszym i uczestnikiem w ucisku i w królestwie i w cierpliwości Jezusa Chrystusa, byłem na wyspie, którą zowią Patmos, dla Słowa Bożego i dla świadectwa Jezusa Chrystusa.
Byłem w zachwyceniu ducha w dzień Pański, i słyszałem za sobą głos wielki jakby trąby, mówiący:
Jam jest Alfa i Omega, pierwszy i ostatni; a co widzisz, napisz w księgę, i poszlij do zborów, które są w Azyi, do Efezu, i do Smyrny, i do Pergamu, i do Tyjatyru, i do Sardów, i do Filadelfii, i do Laodycei.
I obróciłem się, aby widzieć głos, który mówił ze mną; i obróciwszy się, ujrzałem siedem świeczników złotych,
I pośród siedmiu świeczników podobnego do Syna człowieczego, obleczonego w długą szatę, i przepasanego na persiach pasem złotym;
A głowa jego i włosy były białe jak wełna biała, jak śnieg, i oczy jego jak płomień ognia;
I nogi jego podobne do mosiądza, jakby w piecu rozpalonego, i głos jego jak głos wielu wód.
I miał w prawej ręce swojej siedem gwiazd, i z ust jego wychodził miecz obosieczny ostry, i oblicze jego było jak słońce, gdy świeci w mocy swojej.
A gdym go ujrzał, upadłem do nóg jego jak martwy; i włożył prawą rękę swoją na mnie, mówiąc mi: nie bój się! Jam jest pierwszy i ostatni,
I żyjący, i byłem umarły, i oto, jestem żywy na wieki wieków. Amen. I mam klucze i piekła i śmierci.
Napisz, coś widział, i to, co jest, i to, co się dziać ma,
Tajemnicę siedmiu gwiazd, któreś widział w prawej ręce mojej, i siedmiu świeczników złotych. Siedem gwiazd, to Aniołowie siedmiu zborów, a siedem świeczników, któreś widział, to siedem zborów.
DO Anioła zboru Efezkiego napisz: To mówi ten, który trzyma siedem gwiazd w prawej ręce swojej, który się przechadza pośród siedmiu świeczników złotych:
Znam uczynki twoje i pracę twoją i cierpliwość twoją, i wiem, że nie możesz cierpieć złych, i doświadczyłeś tych, którzy nazywają siebie Apostołami, a nie są nimi, i znalazłeś ich, że są kłamcami,
I znosiłeś, i masz cierpliwość, i pracowałeś dla imienia mego, i nie ustałeś.
Ale mam przeciw tobie to, żeś pierwszą miłość swoją opuścił.
Pamiętajże tedy, od czegoś odpadł, i upamiętaj się, i czyń uczynki pierwsze; a jeśli nie, to przyjdę wkrótce do ciebie, i wzruszę świecznik twój z miejsca jego, jeśli się nie upamiętasz.
Ale masz to, że nienawidzisz uczynków Nikolaitów, których i ja nienawidzę.
Kto ma uszy, niechaj słucha, co Duch mówi zborom: temu, co zwycięży, dam jeść z drzewa żywota, które jest pośród raju Bożego.
I do Anioła zboru Smyrneńskiego napisz: To mówi pierwszy i ostatni, który był umarł i ożył:
Znam uczynki twoje i ucisk i ubóstwo (aleś bogaty,) i bluźnierstwo tych, którzy mówią o sobie, że są Żydami, a nie są nimi, ale są bóżnicą szatańską.
Nie bój się niczego, co ci cierpieć przyjdzie. Oto, wrzuci dyjabeł niektórych z was do więzienia, abyście byli doświadczeni; i będziecie mieli ucisk przez dziesięć dni. Bądź wierny aż do śmierci, a dam ci koronę żywota.
Kto ma uszy, niechaj słucha, co Duch mówi zborom: kto zwycięży, nie będzie dotknięty drugą śmiercią.
I do Anioła zboru Pergamskiego napisz: To mówi ten, który ma miecz obosieczny, ostry:
Znam uczynki twoje i wiem, gdzie mieszkasz, tam, gdzie jest tron szatana, i że trzymasz imię moje, i nie zaparłeś się wiary mojej, nawet w owe dni, kiedy Antypas, świadek mój wierny, zabity został u was tam, gdzie szatan mieszka.
Ale mam nieco przeciwko tobie, że masz tam takich, co się trzymają nauki Balaama, który uczył Balaka rzucić zgorszenie przed synów Izraelskich, żeby jedli rzeczy bałwanom ofiarowane i żeby wszeteczeństwo płodzili.
Tak i ty masz takich, co się trzymają nauki Nikolaitów; czego ja nienawidzę.
Upamiętaj się; a jeśli nie, to przyjdę wkrótce do ciebie, i będę walczył z nimi mieczem ust moich.
Kto ma uszy, niechaj słucha, co Duch mówi zborom: temu, co zwycięży, dam jeść z manny skrytej, i dam mu kamyk biały, a na tym kamyku napisane nowe imię, którego nikt nie zna, oprócz tego, który je przyjmuje.
I do Anioła zboru Tyjatyrskiego napisz: To mówi Syn Boży, który ma oczy swoje jak płomień ognia, a nogi jego podobne do mosiądza:
Znam uczynki twoje i miłość i posługiwanie i wiarę i cierpliwość twoją, i co do uczynków twoich, że ostatnich jest więcej niż pierwszych.
Ale mam nieco przeciwko tobie, że niewieście Jezabeli, która nazywa siebie prorokinią, dopuszczasz uczyć i zwodzić sługi moje, żeby wszeteczeństwo płodzili i jedli rzeczy bałwanom ofiarowane.
I dałem jej czas, aby się upamiętała we wszeteczeństwie swojem, ale się nie upamiętała.
Oto, ja rzucam ją na łoże, i tych, którzy z nią cudzołożą, w ucisk wielki, jeśli się nie upamiętają w uczynkach swoich;
I dzieci jej pobiję na śmierć, i poznają wszystkie zbory, żem ja jest ten, który bada nerki i serca; i dam każdemu z was według uczynków waszych.
Wam zaś i innym będącym w Tyjatyrze, którzykolwiek nie mają tej nauki i którzy nie poznali, jak mówią, głębokości szatańskich, powiadam: nie włożę na was innego brzemienia;
Ale, co macie, trzymajcie, aż przyjdę.
I kto zwycięży i zachowa aż do końca uczynki moje, dam mu władzę nad poganami.
I będzie nimi rządził laską żelazną, jak kruszą naczynia gliniane, jakom i ja wziął od Ojca mego.
I dam mu gwiazdę poranną.
Kto ma uszy, niechaj słucha, co Duch mówi zborom.
I DO Anioła zboru w Sardach napisz: To mówi ten, który ma siedem duchów Bożych i siedem gwiazd: Znam uczynki twoje, że masz imię, jakobyś żył; a tyś umarły.
Stań się czujnym i utwierdzaj innych, którzy są blizcy śmierci; albowiem nie znalazłem uczynków twoich doskonałemi przed Bogiem.
Pamiętaj tedy, jak wziąłeś i słyszałeś, i strzeż tego i upamiętaj się. Jeśli tedy nie staniesz się czujnym, przyjdę na cię jak złodziej, i wiedzieć nie będziesz, o której godzinie przyjdę na cię.
Masz i w Sardach kilka osób, które nie pokalały szat swoich; i chodzić będą ze mną w szatach białych, albowiem godni są.
Kto zwycięży, ten będzie obleczony w szaty białe, i nie wymażę imienia jego z ksiąg żywota, i wyznam imię jego przed obliczem Ojca mego i przed Aniołami jego.
Kto ma uszy, niechaj słucha, co Duch mówi zborom.
I do Anioła zboru Filadelfijskiego napisz: To mówi Święty, Prawdziwy, mający klucz Dawidowy, który otwiera, a nikt nie zamknie, i zamyka, a nikt nie otworzy.
Znam uczynki twoje; oto, ja otworzyłem drzwi przed tobą, a nikt nie może ich zamknąć; masz niewielką moc, a zachowałeś Słowo moje, i nie zaparłeś się imienia mego.
Oto, dam niektórych z bóżnicy szatańskiej, którzy mówią o sobie, że są Żydami, a nie są nimi, ale kłamią. Oto, sprawię, że przyjdą i oddadzą pokłon przed nogami twemi, i poznają, żem ja cię umiłował.
Ponieważ zachowałeś słowo cierpliwości mojej, ja też cię zachowam od godziny pokuszenia, która przyjdzie na wszystek świat, aby doświadczyła mieszkających na ziemi;
Oto, idę wkrótce; trzymaj, co masz, aby nikt nie wziął korony twojej.
Kto zwycięży, uczynię go filarem w przybytku Boga mego, i już z niego nie wyjdzie; i napiszę na nim imię Boga mego, i imię miasta Boga mego, nowej Jerozolimy, która zstępuje z nieba od Boga mego, i imię moje nowe.
Kto ma uszy, niechaj słucha, co Duch mówi zborom.
I do Anioła zboru Laodycejskiego napisz: To mówi Amen, świadek wierny i prawdziwy, początek stworzenia Bożego:
Znam uczynki twoje, żeś nie jest ani zimny ani gorący; o, gdybyś był zimny albo gorący !
A tak, ponieważ jesteś letni, a nie zimny ani gorący, wyrzucę cię z ust moich.
Albowiem mówisz: jestem bogaty i wzbogaciłem się i niczego nie potrzebuję; a nie wiesz, żeś ty nędzny i godny politowania i ubogi i ślepy i nagi.
Radzę ci kupić u mnie złota w ogniu doświadczonego, abyś stał się bogatym, i szaty białe, abyś się przyodział, i żeby nie była widziana sromota nagości twojej; a oczy swe namaż maścią wzrok leczącą, abyś widział.
Ja, kogokolwiek miłuję, tego upominam i karzę. Bądź tedy gorliwym i upamiętaj się.
Oto, stoję u drzwi i kołaczę; jeśli kto usłyszy głos mój i otworzy drzwi, wejdę do niego i będę z nim wieczerzał, i on ze mną.
Kto zwycięży, dam mu siedzieć ze mną na tronie moim, jakom i ja zwyciężył i usiadłem z Ojcem moim na tronie jego.
Kto ma uszy, niechaj słucha, co Duch mówi zborom.
POTEM spojrzałem, a oto, drzwi były otwarte w niebie, i głos poprzedni, który słyszałem jakby trąby mówiący ze mną, rzekł: wstąp tu, i pokażę ci, co się ma stać potem.
I zaraz byłem w zachwyceniu ducha, i oto, tron stał na niebie, i na tronie siedziała osoba.
I ten, który siedział, podobny był z wejrzenia do kamienia jaspisowego i karnijolowego; i wokoło tronu tęcza, z wejrzenia podobna do szmaragdu.
I wokoło tronu dwadzieścia cztery trony; i na tronach widziałem siedzących dwudziestu czterech starców, obleczonych w szaty białe, i mieli na głowach swoich korony złote.
I z tronu wychodziły błyskawice i gromy i głosy i siedem pochodni ognistych gorejących przed tronem, które są siedem duchów Bożych.
I przed tronem morze szklane, podobne do kryształu, i pośrodku tronu i około tronu czworo zwierząt, pełnych oczu z przodu i z tyłu.
I pierwsze zwierzę podobne było do lwa, a drugie zwierzę podobne do cielca, a trzecie zwierzę miało twarz jak człowiek, a czwarte zwierzę podobne do orła lecącego.
I każde z czworga zwierząt miało po sześć skrzydeł wokoło, i wewnątrz były pełne oczu: i ani we dnie ani w nocy nie mają odpoczynku, mówiąc: Święty, święty, święty Pan, Bóg wszechmogący, który był i jest i przyjść ma.
I kiedy zwierzęta oddają chwałę i cześć i dziękczynienie temu, który siedzi na tronie, Żyjącemu na wieki wieków,
Dwudziestu czterech starców upada przed obliczem tego, który siedzi na tronie, i oddają pokłon Żyjącemu na wieki wieków, i składają korony swe przed tronem, mówiąc:
Godzien jesteś, Panie, wziąć chwałę i cześć i moc; boś ty stworzył wszystkie rzeczy, i z woli twojej trwają i stworzone zostały.
I WIDZIAŁEM w prawej ręce u siedzącego na tronie księgę zapisaną wewnątrz i zewnątrz, zapieczętowaną siedmiu pieczęciami.
I widziałem Anioła silnego, który wołał głosem wielkim : kto jest godzien otworzyć księgę i zdjąć jej pieczęcie?
I nikt nie mógł ani w niebie, ani na ziemi, ani pod ziemią otworzyć księgi, ani nawet wejrzeć w nią.
I płakałem bardzo, że nikt się nie znalazł godny otworzyć i czytać księgę, ani nawet wejrzeć w nią.
I jeden ze starców rzekł mi: nie płacz; oto, zwyciężył lew z pokolenia Judy, korzeń Dawida, aby otworzyć księgę, i zdjąć siedem jej pieczęci.
I spojrzałem, i oto, w środku między tronem i czworgiem zwierząt i między starcami stał Baranek, jakby zabity, mając siedem rogów i siedem oczu, które są siedem duchów Bożych, posłanych na wszystką ziemię.
I przyszedł i wziął księgę z prawej ręki siedzącego na tronie.
I gdy wziął księgę, czworo zwierząt i dwudziestu czterech starców upadło przed Barankiem, a każdy z nich miał cytrę i czaszę złotą, pełną wonnego kadzidła, które są modlitwami świętych.
I śpiewali nową pieśń, mówiąc: Godzien jesteś wziąć księgę i zdjąć z niej pieczęcie; boś był zabity, i odkupiłeś nas Bogu krwią swoją ze wszelkiego pokolenia i języka i ludu i narodu,
I uczyniłeś nas królami i kapłanami Bogu naszemu, i królować będziemy na ziemi.
I widziałem, i słyszałem głos wielu Aniołów około tronu i około zwierząt i starców; i była liczba ich dziesięć tysięcy razy dziesięć tysięcy, i tysiące tysięcy,
Mówiących głosem wielkim: Godzien jest ten Baranek zabity wziąć moc i bogactwo i mądrość i siłę i cześć i chwałę i błogosławieństwo.
I wszelkie stworzenie, które jest w niebie i na ziemi i pod ziemią i w morzu, i wszystko, co w nich jest, słyszałem mówiące: Siedzącemu na tronie i Barankowi błogosławieństwo i cześć i chwała i moc na wieki wieków.
I czworo zwierząt rzekło: Amen. I dwudziestu czterech starców upadło i oddali pokłon Żyjącemu na wieki wieków.
I WIDZIAŁEM, gdy zdjął Baranek jedną z pieczęci, i słyszałem jedno z czterech zwierząt mówiące, jak głos gromu: chodź i patrz.
I widziałem, i oto, koń biały; a ten, który na nim siedział, miał łuk, i dano mu koronę, i wyszedł jako zwycięzca i aby zwyciężał.
I gdy zdjął drugą pieczęć, słyszałem drugie zwierzę mówiące: chodź i patrz.
I wyszedł drugi koń, rudy, a temu, który na nim siedział, dano, aby odjął pokój z ziemi, i aby jedni drugich zabijali, i dano mu miecz wielki.
I gdy zdjął trzecią pieczęć, słyszałem trzecie zwierzę mówiące: chodź i patrz. I widziałem, i oto, koń wrony; a ten, który na nim siedział, miał wagę w ręce swojej.
I słyszałem głos pośrodku czworga zwierząt mówiący: Miarka pszenicy za srebrny pieniądz, i trzy miarki jęczmienia za srebrny pieniądz, a oliwy i wina nie tykaj.
I gdy zdjął czwartą pieczęć, słyszałem głos czwartego zwierzęcia mówiący: chodź i patrz.
I widziałem, i oto, koń płowy; a ten, który na nim siedział, miał imię śmierć, i piekło szło za nim; i dano im moc nad czwartą częścią ziemi, zabijać mieczem i głodem i morem i przez dzikie zwierzęta ziemskie.
I gdy zdjął piątą pieczęć, widziałem pod ołtarzem dusze pobitych dla Słowa Bożego i dla świadectwa, które mieli.
I wołali głosem wielkim, mówiąc: dopókiż, Panie, święty i prawdziwy, nie osądzisz i nie pomścisz się krwi naszej na tych, którzy mieszkają na ziemi?
I dano każdemu z nich szatę białą, i powiedziano im, aby odpoczywali jeszcze mały czas, aż się dopełni poczet współsług ich i braci ich, którzy mają być pobici, jak i oni.
I widziałem, gdy zdjął szóstą pieczęć, i oto, stało się wielkie trzęsienie ziemi, i słońce zczerniało jak wór włosiany, i księżyc stał się jak krew,
I gwiazdy niebieskie padały na ziemię, tak jak drzewo figowe zrzuca z siebie figi swoje niedojrzałe, gdy od wiatru wielkiego bywa wstrząśnione,
I niebo ustąpiło jak księga zwijana, i wszelka góra i wyspa z miejsc swoich się poruszyły,
I królowie ziemi i książęta i bogacze i hetmani i mocarze i każdy niewolnik i każdy wolny skryli się w jaskinie i w skały gór,
I rzekli górom i skałom: upadnijcie na nas i zakryjcie nas przed obliczem tego, który siedzi na tronie, i przed gniewem Baranka;
Albowiem przyszedł dzień wielki gniewu jego, i któż się ostać może?
I POTEM widziałem czterech Aniołów, stojących na czterech krańcach ziemi, trzymających cztery wiatry ziemi, aby nie wiał wiatr na ziemię, ani na morze, ani na żadne drzewo.
I widziałem innego Anioła wstępującego od wschodu słońca, mającego, pieczęć Boga żywego; i zawołał głosem wielkim ku czterem Aniołom, którym dano, aby szkodzili ziemi i morzu,
Mówiąc: Nie szkodźcie ani ziemi, ani morzu, ani drzewom, dopóki nie położymy pieczęci na czołach sług Boga naszego.
I usłyszałem liczbę popieczętowanych, sto czterdzieści cztery tysiące popieczętowanych ze wszystkich pokoleń synów Izraelskich:
Z pokolenia Judy dwanaście tysięcy popieczętowanych, z pokolenia Rubena dwanaście tysięcy popieczętowanych, z pokolenia Gada dwanaście tysięcy popieczętowanych,
Z pokolenia Asera dwanaście tysięcy popieczętowanych, z pokolenia Neftalima dwanaście tysięcy popieczętowanych, z pokolenia Manasesa dwanaście tysięcy popieczętowanych,
Z pokolenia Symeona dwanaście tysięcy popieczętowanych, z pokolenia Lewiego dwanaście tysięcy popieczętowanych, z pokolenia Izachara dwanaście tysięcy popieczętowanych,
Z pokolenia Zabulona dwanaście tysięcy popieczętowanych, z pokolenia Józefa dwanaście tysięcy popieczętowanych, z pokolenia Benjamina dwanaście tysięcy popieczętowanych.
Potem widziałem, i oto, wielkie mnóstwo ludzi, których nie mógł nikt zliczyć, z każdego narodu i z pokoleń i ludów i języków, którzy stali przed tronem i przed Barankiem, obleczeni w szaty białe, i palmy były w rękach ich.
I wołali głosem wielkim, mówiąc: Zbawienie Bogu naszemu, siedzącemu na tronie, i Barankowi.
I wszyscy Aniołowie stali około tronu i około starców i czworga zwierząt, i upadli przed tronem na oblicze swoje, i oddali pokłon Bogu,
Mówiąc: Amen. Błogosławieństwo i chwała i mądrość i dziękczynienie i cześć i moc i siła Bogu naszemu na wieki wieków. Amen.
I odpowiedział jeden ze starców i rzekł mi: ci, którzy są obleczeni w szaty białe, kto są? i skąd przyszli?
I rzekłem mu: Panie, ty wiesz. I rzekł mi: to są ci, którzy przyszli z ucisku wielkiego, i obmyli szaty swoje i wybielili je we krwi Baranka.
Dla tego są przed tronem Bożym i służą mu we dnie i w nocy w przybytku jego, a ten, który siedzi na tronie, jak namiotem osłoni ich.
Ani łaknąć, ani pragnąć więcej nie będą, i nie uderzy na nich ani słońce, ani żadne gorąco.
Albowiem Baranek, który jest pośrodku tronu, będzie ich pasł i poprowadzi ich do żywych źródeł wód, i otrze Bóg wszelką łzę z oczu ich.
I GDY zdjął siódmą pieczęć, stało się milczenie na niebie jakby przez pół godziny.
I widziałem siedem Aniołów, którzy stoją przed Bogiem, i dano im siedem trąb.
I inny Anioł przyszedł i stanął przed ołtarzem, mając kadzielnicę złotą; i dano mu wiele kadzidła, aby je ofiarował z modlitwami wszystkich świętych na ołtarzu złotym, który jest przed tronem.
I wzniósł się dym kadzidła z modlitwami świętych z ręki Anioła przed Boga.
I wziął Anioł kadzielnicę i napełnił ją ogniem z ołtarza, i zrzucił na ziemię, i stały się głosy i gromy i błyskawice i trzęsienie ziemi.
I siedem Aniołów, którzy mieli siedem trąb, przygotowali się, żeby trąbić.
I zatrąbił pierwszy Anioł, i stał się grad i ogień zmieszane z krwią, i były zrzucone na ziemię, i trzecia część drzew zgorzała, i wszelka trawa zielona zgorzała.
I zatrąbił drugi Anioł, i jakby góra wielka ogniem pałająca zrzucona została w morze, i trzecia część morza stała się krwią.
I umarła trzecia część istot żyjących w morzu, mających duszę, i trzecia część okrętów zginęła.
I zatrąbił trzeci Anioł, i spadła z nieba gwiazda wielka, gorejąca jak pochodnia, i upadła na trzecią część rzek i na źródła wód.
A imię tej gwiazdy było piołun; i zamieniła się trzecia część wód w piołun, i wiele ludzi pomarło od tych wód, bo się stały gorzkiemi.
I zatrąbił czwarty Anioł, i uderzona została trzecia część słońca i trzecia część księżyca i trzecia część gwiazd, tak że się trzecia część ich zaćmiła, i trzecia część dnia nie świeciła, i noc podobnież.
I widziałem, i słyszałem jednego Anioła, lecącego środkiem nieba, mówiącego głosem wielkim: Biada, biada, biada mieszkającym na ziemi, od innych głosów trąby trzech Aniołów, którzy zatrąbić mają.
I ZATRĄBIŁ piąty Anioł, i widziałem, że gwiazda spadła z nieba na ziemię, i dano jej klucz od studni przepaści.
I otworzyła studnię przepaści; i wystąpił dym ze studni jak dym pieca wielkiego, i zaćmiło się słońce i powietrze od dymu studni.
I z dymu wyszły szarańcze na ziemię; i dano im moc, jaką mają niedźwiadki ziemskie,
I rzeczono im, żeby nie szkodziły trawie ziemi, ani żadnej rzeczy zielonej, ani żadnemu drzewu, ale samym tylko ludziom, którzy nie mają pieczęci Bożej na czołach swoich.
I dano im, żeby ich nie zabijały, lecz dręczyły przez pięć miesięcy; i udręczenie ich jak udręczenie od niedźwiadka, gdy człowieka ukąsi.
I w one dni szukać będą ludzie śmierci, i nie znajdą jej; i będą chcieli umrzeć, ale śmierć od nich uciecze.
I z kształtu swego szarańcze były podobne do koni przygotowanych na wojnę, i na głowach ich były jakby korony podobne do złota, i twarze ich jak twarze ludzkie;
I miały włosy jak włosy niewieście, i zęby ich były jak u lwów;
I miały pancerze jakby pancerze żelazne, i szum skrzydeł ich jak stuk wozów, gdy wiele koni biegnie na wojnę;
I ogony miały podobne jak u niedźwiadków, i żądła były w ogonach ich, i moc ich była szkodzić ludziom przez pięć miesięcy;
I miały nad sobą króla, anioła przepaści, któremu imię po hebrajsku Abaddon, a po grecku ma imię Apolijon.
Biada jedno przeszło; oto, idą jeszcze dwa biada potem.
I zatrąbił Anioł szósty, i słyszałem głos jeden ze czterech rogów ołtarza złotego, który jest przed Bogiem,
Mówiący szóstemu Aniołowi, który miał trąbę: Rozwiąż czterech Aniołów związanych u wielkiej rzeki Eufratu.
I rozwiązani zostali czterej Aniołowie, zgotowani na godzinę i na dzień i na miesiąc i na rok, aby zabili trzecią część ludzi.
I liczba wojska jezdnego była dwadzieścia tysięcy razy dziesięć tysięcy; i słyszałem liczbę jego.
I w widzeniu widziałem także konie; a ci, którzy siedzieli na nich, mieli pancerze ogniste hijacyntowe i siarczane; i głowy koni były jak głowy lwie, i z gęby ich wychodził ogień i dym i siarka.
Od tych trzech plag zabitą została trzecia część ludzi, od ognia i od dymu i od siarki, które wychodziły z gęby ich.
Albowiem moc ich jest w gębach ich i w ogonach ich: bo ogony ich do wężów są podobne, mając głowy, któremi szkodzą.
I inni ludzie, którzy nie zostali zabici temi plagami, nie upamiętali się w uczynkach rąk swoich, i kłaniali się dyjabłom i bałwanom złotym i srebrnym i miedzianym i kamiennym i drewnianym, które nie mogą ani widzieć, ani słyszeć, ani chodzić;
I nie upamiętali się ani w zabójstwach swoich, ani w czarach swoich, ani w wszeteczeństwach swoich, ani w złodziejstwach swoich.
I WIDZIAŁEM innego Anioła silnego zstępującego z nieba, obłokiem odzianego, i na głowie jego była tęcza, i oblicze jego jak słońce, i nogi jego jak słupy ogniste.
I miał w ręce swojej książeczkę otworzoną, i postawił nogę swoją prawą na morzu, a lewą na ziemi.
I zawołał głosem wielkim, jak rykiem lwa; i gdy zawołał, przemówiło siedem gromów głosami swemi,
I gdy siedem gromów przemówiło głosami swemi, chciałem pisać; ale usłyszałem głos z nieba, mówiący do mnie: Zapieczętuj to, co mówiło siedem gromów, i nie pisz tego.
A Anioł, któregom widział stojącego na morzu i na ziemi, podniósł rękę swoją ku niebu,
I przysiągł przez Żyjącego na wieki wieków, który stworzył niebo i to, co w niem jest, i ziemię i to, co na niej jest, i morze i to, co w niem jest, że czasu już nie będzie.
Ale we dni głosu Anioła siódmego, gdy zatrąbi, dokona się tajemnica Boga, jak opowiedział sługom swoim, prorokom.
I głos, który słyszałem z nieba, znowu mówił ze mną i rzekł: Idź, weź książeczkę otworzoną z ręki Anioła stojącego na morzu i na ziemi.
I poszedłem do Anioła, i rzekłem mu: daj mi książeczkę. I rzekł mi: Weź i zjedz ją; i uczyni gorzkość w brzuchu twoim, ale w ustach twoich będzie słodką jak miód.
I wziąłem książeczkę z ręki Anioła i zjadłem ją, i była w ustach moich słodką jak miód; ale gdym ją zjadł, stała się gorzkość w brzuchu moim.
I rzekł mi: musisz znowu prorokować przed wielu ludźmi i narodami i językami i królami.
I DANO mi trzcinę podobną do laski; i Anioł stał, mówiąc: Wstań i zmierz przybytek Boży i ołtarz i tych, którzy w nim pokłon oddają.
I wyłącz sień, która jest przed przybytkiem, i nie mierz jej, albowiem dana jest poganom ; i miasto święte deptać będą czterdzieści dwa miesiące.
I dam dwom świadkom moim, i prorokować będą tysiąc dwieście sześćdziesiąt dni, będąc obleczeni w wory.
To są dwie oliwy i dwa świeczniki, stojące przed Bogiem ziemi.
I jeśli kto zechce im szkodzić, ogień wyjdzie z ust ich i pozrze nieprzyjaciół ich; i jeśli kto zechce im szkodzić, tak musi być zabity.
Ci moc mają zamykać niebo, aby deszcz nie padał za dni proroctwa ich; i mają moc nad wodami, aby je obrócić w krew, i uderzyć ziemię wszelką plagą, ilekroćby chcieli.
A gdy dokończą świadectwa swego, dziki zwierz, który wychodzi z przepaści, stoczy z nimi walkę, i zwycięży ich, i zabije ich.
I trupy ich leżeć będą na ulicy miasta wielkiego, które nazywają duchownie Sodomą i Egiptem, gdzie też Pan nasz ukrzyżowany został.
I wielu z ludów i z pokoleń i z języków i i narodów patrzeć będą na trupy przez półczwarta dnia; i trupów ich nie dopuszczą włożyć w groby.
I mieszkający na ziemi radować się nad nimi i weselić się będą; i poszlą dary jedni drugim, dla tego że ci dwaj prorocy dręczyli mieszkających na ziemi.
I po półczwarta dniach duch żywota od Boga wstąpił w nich, i stanęli na nogach swoich, i bojaźń wielka przypadła na tych, którzy na nich patrzyli.
I usłyszeli głos wielki z nieba, mówiący im: Wstąpcie tu; i wstąpili na niebo w obłoku, i patrzyli na nich nieprzyjaciele ich.
I w tejże godzinie stało się wielkie trzęsienie ziemi. I upadła dziesiąta część miasta, i zginęło przy trzęsieniu ziemi siedem tysięcy imion ludzkich; a drudzy przestraszeni zostali, i dali chwałę Bogu niebieskiemu.
Drugie biada przeszło; oto, trzecie biada wkrótce przyjdzie.
I zatrąbił Anioł siódmy, i stały się głosy wielkie na niebie, mówiące: Królestwa świata stały się królestwami Pana naszego i Chrystusa jego, i królować będzie na wieki wieków.
I dwudziestu czterech starców, którzy przed Bogiem siedzą, na tronach swoich, upadli na oblicze swe i oddali pokłon Bogu,
Mówiąc: Dziękujemy tobie, Panie, Boże wszechmogący, który jesteś i byłeś i przyjść masz. żeś wziął moc swoją wielką i królujesz;
I rozgniewały się narody, i przyszedł gniew twój i czas umarłych, aby byli sądzeni, i abyś oddal zapłatę sługom twoim, prorokom i świętym i bojącym się imienia twego, małym i wielkim, i abyś wytracił tych, którzy psują ziemię.
I otworzono przybytek Boży na niebie, i ukazała się skrzynia przymierza jego w przybytku jego; i stały się błyskawice i głosy i gromy i trzęsienie ziemi i grad wielki.
I UKAZAŁ się cud wielki na niebie: niewiasta, obleczona w słońce, i księżyc pod nogami jej, i na głowie jej była korona z dwunastu gwiazd;
I będąc brzemienną, wołała wśród bólów przedporodowych i mąk rodzenia.
I ukazał się drugi cud na niebie, i oto, smok wielki, rudy, z siedmiu głowami i dziesięciu rogami, a na głowach jego siedem koron;
I ogon jego zmiótł trzecią część gwiazd niebieskich, i zrzucił je na ziemię; i smok stanął przed niewiastą, która miała porodzić, aby, skoro porodzi, pozrzeć dziecię jej.
I urodziła syna chłopczyka, który ma paść wszystkie narody laską żelazną; i porwane zostało dziecię jej do Boga i do tronu jego,
A niewiasta uciekła na pustynię, gdzie ma miejsce od Boga zgotowane, aby ją tam żywiono przez dni tysiąc dwieście sześćdziesiąt.
I stała się wojna na niebie. Michał i Aniołowie jego walczyli przeciw smokowi, i smok walczył i aniołowie jego.
I nie przemogli, i nie znalazło się już miejsca dla nich na niebie.
I zrzucony został smok wielki, wąż starodawny, którego zowią dyjabłem i szatanem, który zwodzi wszystek okrąg świata, zrzucony został na ziemię, i aniołowie jego z nim zrzuceni zostali.
I słyszałem głos wielki mówiący na niebie: Teraz stało się zbawienie i moc i królestwo Boga naszego i władza Chrystusa jego, gdyż zrzucony został potwarca braci naszych, który na nich skarżył przed Bogiem naszym we dnie i w nocy.
I oni zwyciężyli go krwią Baranka i słowem świadectwa swego, i nie umiłowali duszy swojej aż do śmierci.
Przetoż rozweselcie się, niebiosa i wy, którzy mieszkacie na nich. Biada mieszkającym na ziemi i na morzu! bo zstąpił dyjabeł do was z wielkim gniewem, wiedząc, że krótki ma czas.
A gdy widział smok, iż był zrzucony na ziemię, prześladował niewiastę, która porodziła chłopczyka.
I dano niewieście dwa skrzydła orła wielkiego, aby leciała od oblicza węża na pustynię, na miejsce swoje, gdzieby ją żywiono przez czas i czasy i połowę czasu.
I wypuścił wąż z paszczy swojej za niewiastą wodę jak rzekę, aby ją rzeka porwała.
Ale ziemia pomogła niewieście, i otworzyła ziemia usta swoje, i pochłonęła rzekę, którą wypuścił smok z paszczy swojej.
I rozgniewał się smok na niewiastę, i poszedł walczyć z innymi z nasienia jej, którzy zachowują przykazania Boże i mają świadectwo Jezusa Chrystusa.
I STANĄŁEM na piasku morskim, i widziałem dzikie zwierzę występujące z morza, mające siedem głów i dziesięć rogów; a na rogach jego było dziesięć koron, a na głowach jego imię bluźnierstwa.
I dzikie zwierzę, które widziałem, podobne było do rysia, a nogi jego jak u niedźwiedzia, a paszcza jego jak paszcza lwa; i dał mu smok moc swoją i tron swój i władzę wielką.
I widziałem jedną z głów jego jakby na śmierć zabitą; ale rana jego śmiertelna uleczoną została. Tedy się dziwiła wszystka ziemia i szła za dzikiem zwierzęciem.
I oddawali pokłon smokowi, który dał moc dzikiemu zwierzęciu, i oddawali pokłon dzikiemu zwierzęciu, mówiąc: któż jest podobny do dzikiego zwierzęcia? któż z niem walczyć może?
I dano mu usta, mówiące wyniośle i bluźnierczo; i dano mu władzę walczyć przez czterdzieści dwa miesiące.
I otworzyło usta swoje ku bluźnierstwu przeciwko Bogu, aby bluźnić imieniu jego i mieszkaniu jego i mieszkającym na niebie.
Dano mu też walczyć ze świętymi i zwyciężać ich. I dano mu moc nad wszelkiem pokoleniem i językiem i narodem.
I oddadzą mu pokłon wszyscy mieszkający na ziemi, których imiona od założenia świata nie są napisane w księdze żywota u Baranka zabitego.
Jeśli kto ma uszy, niechaj słucha!
Jeśli kto do niewoli wiedzie, do niewoli pójdzie; jeśli kto mieczem zabije, mieczem zabity będzie. Tu jest cierpliwość i wiara świętych.
I widziałem inne zwierzę dzikie występujące z ziemi, i miało dwa rogi podobne do rogu baranka, i mówiło jak smok.
I pełni wszelką moc pierwszego dzikiego zwierzęcia przed niem, i czyni, że ziemia i mieszkający na niej oddają pokłon pierwszemu dzikiemu zwierzęciu, którego śmiertelna rana uleczoną została;
I czyni cuda wielkie, tak że i ogień sprowadza z nieba na ziemię przed ludźmi;
I zwodzi mieszkających na ziemi przez cuda, które mu dano czynić przed dzikiem zwierzęciem, mówiąc mieszkającym na ziemi, aby uczynili obraz dzikiego zwierzęcia, które ma ranę od miecza, i ożyło.
I dano mu wlać ducha w obraz dzikiego zwierzęcia, żeby obraz zwierzęcia i mówił i sprawił to, aby zabijany był każdy, kto nie odda pokłonu obrazowi zwierzęcia.
I czyni, aby wszyscy, mali i wielcy, bogaci i ubodzy, wolni i niewolnicy, otrzymali znamię na prawej ręce swojej albo na czołach swoich,
I żeby nikt nie mógł kupować ani sprzedawać, prócz tego, który ma znamię albo imię dzikiego zwierzęcia albo liczbę imienia jego.
Tu jest mądrość. Kto ma rozum, niech zrachuje liczbę zwierzęcia dzikiego; albowiem to jest liczba człowieka. I liczba jego jest sześćset sześćdziesiąt sześć.
I WIDZIAŁEM, i oto, Baranek stał na górze Syjońskiej, i z nim sto czterdzieści cztery tysiące mających imię Ojca jego napisane na czołach swoich.
I słyszałem głos z nieba, jak głos wielu wód i jak głos gromu wielkiego, i słyszałem głos cytrystów grających na cytrach swoich.
I śpiewali jakby nową pieśń przed tronem i przed czworgiem zwierząt i przed starcami, i nikt się nie mógł pieśni nauczyć oprócz tych stu czterdziestu czterech tysięcy, którzy są z ziemi kupieni.
To są ci, którzy się z niewiastami nie pokalali; bo są dziewiczymi. Są to ci, którzy idą za Barankiem, gdziekolwiek idzie. Ci kupieni są z ludzi, jako pierwiastki Bogu i Barankowi.
I w ustach ich nie znalazła się zdrada; albowiem są bez zmazy przed tronem Bożym.
I widziałem innego Anioła lecącego środkiem nieba, który miał Ewangieliję wieczną, aby ją zwiastować mieszkającym na ziemi i wszelkiemu narodowi i pokoleniu i językowi i ludowi,
I mówił głosem wielkim: Bójcie się Boga i chwałę mu dajcie, gdyż przyszła godzina sądu jego, i oddajcie pokłon temu, który uczynił niebo i ziemię i morze i źródła wód.
I za nim szedł inny Anioł, mówiąc: Upadł, upadł Babilon, miasto wielkie! bo winem gniewu wszeteczeństwa swego napoił wszystkie narody.
I trzeci Anioł szedł za nimi, mówiąc głosem wielkim: Jeśli kto odda pokłon dzikiemu zwierzęciu i obrazowi jego, i jeśli weźmie znamię na czoło swoje albo na rękę swoją,
Ten pić będzie z wina gniewu Bożego, z wina szczerego i nalanego w kielich gniewu jego, i będzie męczony w ogniu i siarce przed Aniołami świętymi i przed Barankiem.
I dym męki ich występuje na wieki wieków, i nie mają odpoczynku we dnie i w nocy, którzy oddają pokłon dzikiemu zwierzęciu i obrazowi jego, i jeśli kto bierze znamię imienia jego.
Tu jest cierpliwość świętych, tu są ci, którzy zachowują przykazania Boże i wiarę Jezusową.
I usłyszałem głos z nieba mówiący do mnie: napisz: Błogosławieni są odtąd umarli, którzy w Panu umierają. Zaprawdę, mówi Duch, aby odpoczywali od prac swoich, a uczynki ich idą za nimi.
I widziałem i oto, obłok biały; a na obłoku siedział podobny do Syna człowieczego, który miał na głowie swojej koronę złotą i w ręce swojej sierp ostry.
I inny Anioł wyszedł z przybytku, wołając głosem wielkim na tego, który siedział na obłoku: Zapuść sierp swój i żnij, gdyż dla ciebie przyszła godzina żniwa, ponieważ dojrzało żniwo ziemi.
I zrzucił ten, który siedział na obłoku, sierp swój na ziemię, i pożętą została ziemia.
I inny Anioł wyszedł z przybytku, który jest w niebie, mając także sierp ostry.
I inny Anioł wyszedł z ołtarza, który miał moc nad ogniem, i zawołał głosem wielkim na tego, który miał sierp ostry, mówiąc: Zapuść swój sierp ostry i obetnij grona winne na ziemi, bo dojrzałe są ich jagody.
I zrzucił Anioł sierp swój na ziemię, i obciął grona winne na ziemi, i wrzucił je w kadź wielką gniewu Bożego.
I tłoczoną była kadź przed miastem, i wyszła krew z kadzi aż do wędzideł końskich przez tysiąc sześćset staj.
I WIDZIAŁEM inny cud na niebie, wielki i dziwny: siedmiu Aniołów mających siedem plag ostatnich, bo przez nie skończył się gniew Boży.
I widziałem jakby morze szklane, zmięszane z ogniem, i tych, co zwycięstwo otrzymali nad dzikiem zwierzęciem i nad obrazem jego i nad znamieniem jego i nad liczbą imienia jego, stojących nad morzem szklanem, mających cytry Boże.
I śpiewają pieśń Mojżesza, sługi Bożego, i pieśń Baranka, mówiąc: Wielkie i dziwne są sprawy twoje, Panie, Boże wszechmogący! sprawiedliwe i prawdziwe są drogi twoje, o Królu świętych!
Któżby się ciebie nie bał, Panie! i nie wielbił imienia twego? boś ty jeden święty, bo wszystkie narody przyjdą i pokłon oddadzą przed tobą, bo się okazały sprawiedliwe sądy twoje.
I potem widziałem, i oto, otworzył się przybytek namiotu świadectwa w niebie,
I wyszło z przybytku siedmiu Aniołów, mających siedem plag, którzy obleczeni byli płótnem czystem i świetnem i przepasani na piersiach złotemi pasami.
I jedno z czworga zwierząt dało siedmiu Aniołom siedem czasz złotych, pełnych gniewu Boga, żyjącego na wieki wieków.
I napełniony został przybytek dymem od chwały Bożej i od mocy jego, i nie mógł nikt wejść do przybytku, póki się nie skończy siedem plag siedmiu Aniołów.
I SŁYSZAŁEM głos wielki z przybytku mówiący siedmiu Aniołom: Idźcie, i wylejcie siedem czasz gniewu Bożego na ziemię.
I wyszedł pierwszy, i wylał czaszę swoją na ziemię; i wyrzucił się zły i szkodliwy wrzód na ludzi, którzy mieli znamię dzikiego zwierzęcia, i którzy oddawali pokłon obrazowi jego.
I drugi Anioł wylał czaszę swoją w morze; i stała się krew, jakby umarłego, i każda dusza żywa umarła w morzu.
I trzeci Anioł wylał czaszę swoją w rzeki i w źródła wód; i stała się krew.
I słyszałem Anioła wód mówiącego: Sprawiedliwyś jest, Panie, któryś jest i był i któryś święty, żeś tak osądził.
Ponieważ krew świętych i proroków wylewali, dałeś im też pić krew; bo tego są godni.
I słyszałem innego z ołtarza mówiącego: Tak, Panie, Boże wszechmogący! prawdziwe i sprawiedliwe są sądy twoje.
I czwarty Anioł wylał czaszę swoją na słońce; i dano mu moc trapić ludzi gorącością ognia.
I byli upaleni ludzie gorącością wielką, i bluźnili imieniu Boga, który ma moc nad temi plagami; i nie upamiętali się, aby dać mu chwałę.
I piąty Anioł wylał czaszę swoją na tron dzikiego zwierzęcia; i stało się królestwo jego zaćmione, i gryźli języki swoje z boleści,
I bluźnili Bogu niebieskiemu dla boleści swoich i dla wrzodów swoich, i nie upamiętali się w uczynkach swoich.
I szósty Anioł wylał czaszę swoją na wielką rzekę Eufrat; i wyschła woda jej, aby zgotowana była droga królom od wschodu słońca.
I widziałem z ust smoka i z ust dzikiego zwierzęcia i z ust fałszywego proroka trzy nieczyste duchy, podobne do żab.
Są to bowiem czyniące cuda duchy dyjabelskie, które wychodzą do królów ziemi i wszystkiego okręgu świata, aby ich zgromadzić na wojnę onego wielkiego dnia Boga wszechmogącego.
Oto, idę jak złodziej; błogosławiony, który czuwa i strzeże szat swoich, aby nie chodził nago i nie widziano sromoty jego.
I zgromadził ich na miejsce, które zowią po hebrajsku Armagieddon.
I siódmy Anioł wylał czaszę swoją w powietrze; i wyszedł głos wielki od przybytku niebieskiego, od tronu, mówiący: Stało się.
I stały się głosy i gromy i błyskawice, i stało się wielkie trzęsienie ziemi, jakiego nigdy nie było, odkąd są ludzie na ziemi, takie trzęsienie ziemi, tak wielkie.
I zostało miasto wielkie na trzy części rozerwane, i miasta pogan upadły; i Babilon wielki wspomniany został przed Bogiem, aby mu dał kielich wina zapalczywości gniewu swego.
I każda wyspa uciekła, i góry nie zostały znalezione.
I wielki grad jakby centnarowy spadł z nieba na ludzi, i bluźnili ludzie Bogu dla plagi gradu; bo plaga jego jest bardzo wielka.
I PRZYSZEDŁ jeden z siedmiu Aniołów, mających siedem czasz, i rzekł do mnie, mówiąc mi: Chodź, pokażę ci osądzenie wielkiej wszetecznicy, siedzącej nad wodami wielkiemi,
Z którą wszeteczeństwo płodzili królowie ziemi, i upili się winem wszeteczeństwa jej mieszkańcy ziemi.
I zaniósł mię na puszczę w duchu. I widziałem niewiastę siedzącą na szkarłatnem dzikiem zwierzęciu, pełnem imion bluźnierstwa, które miało siedem głów i dziesięć rogów.
I niewiasta przyobleczona była w purpurę i w szkarłat, i uzłocona złotem i drogim kamieniem i perłami, mając kielich złoty w ręce swej, pełny obrzydliwości i nieczystości wszeteczeństwa swego.
I na czole jej było napisane imię: Tajemnica, Babilon wielki, matka wszetecznic i obrzydliwości ziemi.
I widziałem niewiastę pijaną krwią świętych i krwią męczenników Jezusowych; i zdziwiłem się, widząc ją, zdziwieniem wielkiem.
I rzekł mi Anioł: Czemuż się dziwisz? ja powiem ci tajemnicę tej niewiasty i dzikiego zwierzęcia, które ją nosi, i ma siedem głów i dziesięć rogów.
Dzikie zwierzę, któreś widział, było, i nie jest, i ma wystąpić z przepaści i iść na zginienie; i zadziwią się mieszkańcy ziemi (których imiona nie są zapisane w księdze żywota od założenia świata), widząc dzikie zwierzę, które było, i nie jest, a przecież jest.
Tu rozum, mający mądrość. Siedem głów to siedem gór, na których siedzi niewiasta,
I siedem królów; pięciu ich upadło, i jeden jest, inny jeszcze nie przyszedł, i gdy przyjdzie, na mały czas musi zostać.
I dzikie zwierzę, które było i nie jest, ten jest ósmy, i jest z owych siedmiu, i idzie na zginienie.
I dziesięć rogów, któreś widział, jest dziesięć królów, którzy królestwa jeszcze nie wzięli; ale moc jako królowie wezmą, na jedną godzinę z dzikiem zwierzęciem.
Ci mają jedną myśl, i moc i władzę swoją dzikiemu zwierzęciu dadzą.
Ci z Barankiem walczyć będą, i Baranek zwycięży ich, bo jest Panem panów i Królem królów, a z nim ci, którzy są powołani i wybrani i wierni.
I rzecze mi: Wody, któreś widział, gdzie wszetecznica siedzi, są ludy i tłumy i narody i języki.
I dziesięć rogów, któreś widział na dzikiem zwierzęciu, ci w nienawiści mieć będą wszetecznicę, i uczynią ją spustoszoną i nagą, i ciało jej jeść będą, a samą spalą ogniem.
Albowiem Bóg podał do serc ich, aby czynili wolę jego, i to jednomyślnie, i dali królestwo swoje dzikiemu zwierzęciu, aż się wypełnią Słowa Boże.
I niewiasta, którąś widział, jest miasto wielkie, które króluje nad królami ziemi.
I POTEM widziałem Anioła zstępującego z nieba, mającego moc wielką; i oświeciła się ziemia od chwały jego.
I zawołał potężnie głosem wielkim, mówiąc: Upadł, upadł Babilon wielki, i stał się mieszkaniem czartów i schronieniem wszelkiego ducha nieczystego i schronieniem wszelkiego ptactwa nieczystego i obmierzłego,
Dla tego że z wina zapalczywości wszeteczeństwa jego piły wszystkie narody, i królowie ziemi wszeteczeństwo z nim płodzili, i kupcy ziemscy od wielkiego zbytku jego wzbogacili się.
I słyszałem inny głos z nieba mówiący: Wyjdźcie z niego, ludu mój, abyście nie byli uczestnikami grzechów jego, i żebyście nie wzięli z plag jego.
Albowiem dosięgły grzechy jego aż do nieba, i wspomniał Bóg na nieprawości jego.
Oddajcież mu, jak i on oddawał wam, i w dwójnasób oddajcie mu według uczynków jego; w kielichu, w którym nalewał, nalejcie mu w dwójnasób.
Ile się chlubił i rozkoszował, tyle mu dajcie męczarni i smutku; bo mówi w sercu swojem: siedzę jak królowa, i wdową nie jestem, i smutku nie ujrzę.
Przetoż w jednym dniu przyjdą plagi jego, śmierć i smutek i głód, i ogniem będzie spalony; bo mocny jest Pan Bóg, który go osądzi.
I opłakiwać go i ubolewać nad nim będą królowie ziemi, którzy z nim wszeteczeństwo płodzili i rozkoszowali się, gdy ujrzą dym pożogi jego,
Zdaleka stojąc dla bojaźni męczarni jego, i mówiąc: Biada, biada ci, Babilonie, miasto wielkie, miasto mocne, gdyż w jednej godzinie przyszło osądzenie twoje!
I kupcy ziemscy płakać i smucić się będą nad nim, dla tego że ich towaru nikt już nie kupuje,
Towaru ze złota i srebra i kamienia drogiego i pereł i bisioru i purpury i jedwabiu i szkarłatu, i żadnego drzewa tyjnowego, i żadnego sprzętu z kości słoniowej, i żadnego sprzętu z drzewa najkosztowniejszego i z miedzi i z żelaza i z marmuru,
I cynamonu i wonności, i mirry i kadzidła, i wina i oliwy, i mąki przedniej i pszenicy, i bydła i owiec, i koni i wozów, i ciał i dusz ludzkich.
I owoce pożądliwości duszy twojej odeszły od ciebie, i wszystkie rzeczy tłuste i świetne odeszły od ciebie, i rzeczy tych już nie znajdziesz.
Kupcy tych rzeczy, wzbogaciwszy się z niego, zdaleka stać będą dla bojaźni męczarni jego, płacząc i narzekając,
I mówiąc: Biada, biada ci, o miasto wielkie, obleczone w bisior i w purpurę i w szkarłat, i uzłocone złotem i kamieniem drogim i perłami, gdyż w jednej godzinie zniszczone zostało tak wielkie bogactwo.
I każdy sternik, i wszyscy pływający na okrętach, i żeglarze, i którzykolwiek na morzu zysku szukają, zdaleka stanęli,
I zawołali, widząc dym pożogi jego, mówiąc: któreż jest podobne do tego miasta wielkiego!
I sypali proch na głowy swoje i wołali, płacząc i narzekając, mówiąc: Biada, biada ci, o miasto wielkie, w którem wzbogacili się wszyscy, mający okręty na morzu z dostatków jego, gdyż w jednej godzinie spustoszało.
Rozraduj się nad niem, niebo i święci Apostołowie i prorocy, albowiem Bóg wykonał sąd wasz nad niem.
I jeden Anioł silny podniósł kamień, jakby młyński wielki, i rzucił go w morze, mówiąc: takim pędem rzucony będzie Babilon, miasto wielkie, i już się więcej nie znajdzie.
I głos cytrystów i śpiewaków i flecistów i trębaczy więcej w tobie słyszany nie będzie, i żaden rzemieślnik jakiegokolwiek rzemiosła nie znajdzie się więcej w tobie, i huczenie młyna nie będzie więcej słyszane w tobie,
I światłość świecy nie będzie się więcej świeciła w tobie, i głos oblubieńca i oblubienicy nie będzie więcej słyszany w tobie; gdyż kupcy twoi byli wielkimi panami ziemskimi, gdyż czarami twemi zwiedzione były wszystkie narody.
I w niem znalezioną została krew proroków i świętych i wszystkich pomordowanych na ziemi.
I POTEM słyszałem jakby wielki głos ludu licznego w niebie, mówiącego: Alleluja! zbawienie i chwała i cześć i moc Panu, Bogu naszemu.
Bo prawdziwe i sprawiedliwe są sądy jego; gdyż osądził tę wielką wszetecznicę, która kaziła ziemię wszeteczeństwem swojem, i pomścił się krwi sług swoich z ręki jej.
I rzekli powtóre: Alleluja! i dym jej wznosi się na wieki wieków.
I upadło dwudziestu czterech starców i czworo zwierząt, i oddali pokłon Bogu, siedzącemu na tronie, mówiąc: Amen, Alleluja!
I wyszedł głos z tronu, mówiący: Chwalcie Boga naszego, wszyscy słudzy jego i którzy się go boicie, i mali i wielcy.
I słyszałem głos, jakby ludu licznego, i jakby głos wielu wód, i jakby głos silnych gromów, mówiących: Alleluja! gdyż objął panowanie Pan, Bóg wszechmogący;
Weselmy się i radujmy się, i dajmy mu chwałę; bo przyszło wesele Baranka, i małżonka jego przygotowała się.
I dano jej, aby się oblekła w bisior czysty i świetny; albowiem bisior to usprawiedliwienia świętych.
I rzecze mi: napisz: Błogosławieni, którzy są wezwani na wieczerzę weselną Baranka. I rzecze mi: to są prawdziwe Słowa Boże.
I upadłem do nóg jego, żeby mu oddać pokłon; i rzecze mi: patrz, abyś tego nie czynił; jam współsługa twój i braci twoich, którzy mają świadectwo Jezusowe. Bogu oddaj pokłon; albowiem świadectwo Jezusowe jest to duch proroctwa.
I widziałem niebo otwarte, i oto, koń biały; a ten, który siedzi na nim, nazywa się Wierny i Prawdziwy, i w sprawiedliwości sądzi i walczy.
A oczy jego jako płomień ognia, i na głowie jego wiele koron; i miał imię napisane, którego nikt nie znał, tylko on sam.
I przyodziany był szatą zmoczoną we krwi, i imię jego Słowo Boże.
I wojska niebieskie szły za nim na koniach białych, obleczone w bisior biały i czysty.
I z ust jego wychodzi miecz ostry, aby nim bił narody; i on pasie je laską żelazną, i on tłoczy kadź wina zapalczywości i gniewu Boga wszechmogącego.
I ma na szacie i na biodrach swoich imię napisane: Król królów i Pan panów.
I widziałem jednego Anioła stojącego w słońcu, i zawołał głosem wielkim, mówiąc wszystkim ptakom latającym środkiem nieba: chodźcie i zgromadźcie się na wieczerzę wielkiego Boga,
Abyście jedli ciała królów i ciała wodzów i ciała mocarzy i ciała koni i tych, którzy siedzą na nich, i ciała wszystkich wolnych i niewolników, i małych i wielkich.
I widziałem dzikie zwierzę i królów ziemskich i wojska ich zebrane, aby stoczyć bitwę z siedzącym na koniu i z wojskiem jego.
I pojmane zostało dzikie zwierzę, i z niem fałszywy prorok, który czynił cuda przed niem, zwodząc niemi tych, którzy przyjęli znamię dzikiego zwierzęcia i oddawali pokłon obrazowi jego. Oba żywcem wrzuceni zostali do jeziora ognistego, gorejącego siarką.
A inni pobici zostali przez siedzącego na koniu, mieczem wychodzącym z ust jego, i wszystkie ptaki nasyciły się ciałami ich.
I WIDZIAŁEM Anioła zstępującego z nieba, który miał klucz od przepaści i łańcuch wielki w ręce swojej.
I uchwycił smoka, węża starodawnego, którym jest dyjabeł i szatan, i związał go na tysiąc lat;
I wrzucił go w przepaść, i zamknął go i położył nad nim pieczęć, aby nie zwodził więcej narodów, dopóki się nie wypełni tysiąc lat; a potem ma być rozwiązany na krótki czas.
I widziałem trony; a tym, którzy usiedli na nich dany był sąd; i widziałem dusze pościnanych dla świadectwa Jezusowego i dla Słowa Bożego, i tych, którzy nie oddawali pokłonu dzikiemu zwierzęciu, ani obrazowi jego, i nie przyjęli znamienia jego na czoło swoje i na rękę swoją; i ożyli i królowali z Chrystusem tysiąc lat.
A inni z umarłych nie ożyli, dopóki się nie wypełni tysiąc lat. To pierwsze zmartwychwstanie.
Błogosławiony i święty ten, który ma udział w pierwszem zmartwychwstaniu; nad tymi druga śmierć mocy nie ma, ale będą kapłanami Boga i Chrystusa, i królować z nim będą tysiąc lat.
I gdy się skończy tysiąc lat, będzie rozwiązany szatan z ciemnicy swojej,
I wyjdzie zwodzić narody, które są na czterech krańcach ziemi, Goga i Magoga, aby je zgromadzić do boju; liczba ich jak piasek morski.
I wstąpili na szerokość ziemi, i otoczyli obóz świętych i miasto umiłowane. I zstąpił ogień od Boga z nieba i pożarł ich.
I dyjabeł, który ich zwodził, wrzucony został w jezioro ognia i siarki, gdzie dzikie zwierzę i fałszywy prorok; i będą męczeni we dnie i w nocy na wieki wieków.
I widziałem tron wielki biały, i siedzącego na nim, od oblicza którego uciekła ziemia i niebo, i nie znalazło się miejsca dla nich.
I widziałem umarłych, małych i wielkich, stojących przed Bogiem, i księgi zostały otwarte; i inna księga została otwarta, która jest księgą żywota; i sądzeni byli umarli stosownie do tego, co napisano było w księgach, według uczynków swoich.
I wydało morze umarłych, którzy w niem byli, i śmierć i piekło wydały umarłych, którzy w nich byli; i byli sądzeni, każdy według uczynków swoich.
I śmierć i piekło wrzucone zostały w jezioro ogniste. To jest druga śmierć.
I jeśli kto nie był zapisany w księdze żywota, wrzucony był w jezioro ogniste.
I WIDZIAŁEM niebo nowe i ziemię nową; albowiem pierwsze niebo i pierwsza ziemia przeminęły, i morza już niema.
I ja, Jan, widziałem miasto święte, Jerozolimę nową, zstępującą od Boga z nieba, przygotowaną, jak oblubienicę przyozdobioną dla męża swego.
I słyszałem głos wielki z nieba mówiący: Oto przybytek Boga między ludźmi, i będzie mieszkał z nimi; i oni będą ludem jego, i sam Bóg będzie z nimi, jako Bóg ich.
I otrze Bóg wszelką łzę z oczu ich; i śmierci już nie będzie, ani smutku, ani krzyku, ani boleści już nie będzie; albowiem pierwsze rzeczy przeminęły.
I rzekł ten, który siedział na tronie: Oto, wszystko nowe czynię. I mówi mi: napisz; bo słowa te są prawdziwe i wierne.
I rzekł mi: Stało się. Jam jest Alfa i Omega, początek i koniec. Ja pragnącemu dam darmo ze źródła wody życia.
Kto zwycięży, odziedziczy wszystko, i będę mu Bogiem, a on mi będzie synem.
Lecz bojaźliwym i niewiernym i obmierzłym i zabójcom i wszetecznikom i czarownikom i bałwochwalcom i wszystkim kłamcom część ich dana będzie w jeziorze gorejącem ogniem i siarką; to jest śmierć druga.
I przyszedł do mnie jeden z siedmiu Aniołów, którzy mieli siedem czasz napełnionych siedmiu plagami ostatecznemi, i mówił ze mną i rzekł: chodź, pokażę ci niewiastę, oblubienicę Baranka.
I zaniósł mię w duchu na górę wielką i wysoką, i pokazał mi miasto wielkie, świętą Jerozolimę, zstępującą z nieba od Boga,
Mającą chwałę Bożą; i światłość jej podobna do kamienia najkosztowniejszego, jakby kamienia jaspisu, promieniejącego jak kryształ;
I mającą mur wielki i wysoki, mającą dwanaście bram, a na bramach dwunastu Aniołów i wyryte imiona dwunastu pokoleń synów Izraelskich.
Od wschodu trzy bramy, od północy trzy bramy, od południa trzy bramy, od zachodu trzy bramy.
I mur miasta miał dwanaście fundamentów, a na nich imiona dwunastu Apostołów Baranka.
I ten, co mówił ze mną, miał trzcinę złotą dla wymierzenia miasta i bram jego i muru jego.
I miasto leży w czworobok, i długość jego taka jest, jak i szerokość. I wymierzył miasto trzciną na dwanaście tysięcy staj; i długość i szerokość i wysokość jego są równe.
I wymierzył mur jego na sto czterdzieści cztery łokcie podług miary człowieczej, która jest miarą Anioła
I budowa muru jego była z jaspisu; i miasto było złoto czyste, podobne do szkła czystego.
I fundamenta muru miasta ozdobione były wszelkiemi drogiemi kamieniami. Pierwszy fundament jaspis, drugi szafir, trzeci chalcedon, czwarty szmaragd,
Piąty sardoniks, szósty karnijol, siódmy chryzolit, ósmy beryl, dziewiąty topaz, dziesiąty chryzopras, jedenasty hijacynt, dwunasty ametyst.
I dwanaście bram jest dwanaście pereł, i każda brama była z jednej perły; i ulica miasta złoto czyste, jak szkło przezroczyste.
I przybytku nie widziałem w niem; albowiem Pan, Bóg wszechmogący, jest przybytkiem jego, i Baranek.
I miasto nie potrzebuje ani słońca ani księżyca, aby mu świeciły; albowiem chwała Boża oświeciła je, i świecznikiem jego jest Baranek.
I narody zbawione chodzić będą w światłości jego, i królowie ziemscy wnoszą do niego chwałę i cześć swoją.
I bramy jego nie będą zamknięte we dnie; nocy bowiem tam nie będzie.
I wniosą do niego chwałę i cześć narodów.
I nie wejdzie do niego nic nieczystego, i nic, co czyni obrzydliwość i kłamstwo, tylko ci, którzy są napisani w księdze żywota u Baranka.
I POKAZAŁ mi rzekę czystą wody życia, jasną jak kryształ, wychodzącą z tronu Boga i Baranka.
Pośród ulicy jego i z obu stron rzeki drzewo żywota, przynoszące owoc dwanaście razy, wydające każdego miesiąca owoc swój; i liście drzewa ku uzdrowieniu narodów.
I nie będzie już nic przeklętego, i tron Boga i Baranka będzie w niem, i słudzy jego służyć mu będą,
I ujrzą oblicze jego, i imię jego na czołach ich będzie.
I nocy tam nie będzie, i nie będą potrzebowali świecznika i światłości słonecznej; bo ich Pan Bóg oświeca, i królować będą na wieki wieków.
I rzekł mi: Te słowa wierne są i prawdziwe, i Pan, Bóg świętych proroków, posłał Anioła swego, aby okazał sługom swym, co się ma stać wkrótce.
Oto, przychodzę wkrótce. Błogosławiony, który zachowuje słowa proroctwa księgi tej.
I ja, Jan, widziałem i słyszałem to. I gdym słyszał i widział, upadłem, aby oddać pokłon u nóg Anioła, który mi to pokazywał.
I mówi mi: patrz, abyś tego nie czynił; bo jestem współsługa twój i braci twoich, proroków i tych, co zachowują słowa księgi tej; Bogu oddaj pokłon.
I mówi mi: nie pieczętuj słów proroctwa księgi tej; albowiem czas blizki jest.
Niesprawiedliwy niech jeszcze czyni nieprawość, i plugawy niech się jeszcze plugawi; i sprawiedliwy niech jeszcze czyni sprawiedliwość, i święty niech się jeszcze uświęci.
I oto, przychodzę wkrótce, i zapłata moja ze mną, abym oddał każdemu według uczynków jego.
Jam jest Alfa i Omega, początek i koniec, pierwszy i ostatni.
Błogosławieni, którzy zachowują przykazania jego, aby mieli prawo do drzewa żywota, i aby weszli bramami do miasta.
Zewnątrz zaś psy i czarownicy i wszetecznicy i zabójcy i bałwochwalcy i każdy, który miłuje i czyni kłamstwo.
Ja, Jezus, posłałem Anioła swego, aby wam świadczył o tem w zborach. Jam jest korzeń i ród Dawidowy, gwiazda jasna i poranna.
I Duch i oblubienica mówią: przyjdź! i kto słyszy, niech rzecze: przyjdź! i kto pragnie, niech przyjdzie; i kto chce, niech bierze wodę życia darmo.
Świadczę bowiem każdemu słuchającemu słów proroctwa księgi tej: jeśli kto przyda do tego, przyda mu też Bóg plag opisanych w tej księdze;
I jeśli kto ujmie ze słów księgi proroctwa tego, ujmie też Bóg z udziału jego z księgi żywota i z miasta świętego i z tego, co napisane w tej księdze.
Mówi ten, który świadczy o tem: Tak, przyjdę wkrótce. Amen, tak; przyjdź, Panie Jezu!
Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie z wami wszystkimi. Amen.