Zwój o pochodzeniu Jezusa Chrystusa, syna Dawida, syna Abrahama.
Abraham był ojcem Izaaka, Izaak ojcem Jakuba, Jakub ojcem Judy oraz jego braci.
Juda poprzez Tamar był ojcem Faresa i Zary, Fares był ojcem Esroma, Esrom ojcem Arama.
Aram był ojcem Aminadaba, Aminadab ojcem Naassona, Naasson ojcem Salmona.
Salmon poprzez Rahab był ojcem Boesa, Boes poprzez Rut ojcem Jobeda, a Jobed był ojcem Jesaja.
Jessaj był ojcem Dawida, króla, Dawid poprzez żonę Uriasza był ojcem Salomona.
Salomon był ojcem Roboama, Roboam ojcem Abiasza, Abiasz ojcem Asafa.
Asaf był ojcem Jozafata, Jozafat ojcem Jorama, Joram ojcem Ozjasza.
Ozjasz był ojcem Joatama, Joatam ojcem Achaza, Achaz ojcem Ezechiasza.
Ezechiasz był ojcem Manassesa, Manasses ojcem Amona, Amon ojcem Josjasza.
Josjasz był ojcem Jechoniasza i braci jego w czasie przesiedlenia do Babilonu.
A po przesiedleniu do Babilonu Jechoniasz został ojcem Salatiela, Salatiel zaś ojcem Zorobabela.
Zorobabel był ojcem Abiuda, Abiud ojcem Eliakima, Eliakim ojcem Azora.
Azor był ojcem Sadoka, Sadok ojcem Achima, Achim ojcem Eliuda.
Eliud był ojcem Eleazara, Eleazar ojcem Mattana, Mattan ojcem Jakuba.
Jakub był ojcem Józefa, męża Marii, z której narodził się Jezus, zwany Chrystusem.
Co do wszystkich więc pokoleń: od Abrahama do Dawida jest pokoleń czternaście; od Dawida do uprowadzenia do Babilonu -- pokoleń czternaście; od uprowadzenia do Babilonu do Chrystusa -- pokoleń czternaście.
Z pochodzeniem Jezusa Chrystusa było natomiast tak: Po zaręczeniu Jego Matki Marii Józefowi, przed ich zejściem się, została znaleziona w ciąży z Ducha Świętego.
Józef natomiast, jej mąż, jako [człowiek] prawy, nie zamierzał jej zniesławiać, lecz chciał się z nią bez rozgłosu rozwieść,
gdy to rozważał, oto we śnie ukazał mu się anioł Pana i powiedział: Józefie, synu Dawida, nie bój się przygarnąć Marii, twojej żony, gdyż to, co się w niej poczęło, jest z Ducha Świętego.
Urodzi Syna i nadasz mu imię Jezus; On bowiem zbawi swój lud swój od jego grzechów.
A to wszystko się stało, aby się wypełniło to, co zostało wypowiedziane przez Pana za pośrednictwem proroka:
Oto panna pocznie i urodzi syna, i nadadzą mu imię Immanuel, co się wykłada: Bóg z nami.
Gdy zaś Józef obudził się ze snu, zrobił tak, jak mu rozkazał anioł Pana i przygarnął swoją żonę.
Nie obcował z nią jednak, dopóki nie urodziła syna -- i nadał Mu imię Jezus.
Gdy Jezus urodził się w Betlejem w Judei za dni króla Heroda, oto przybyli do Jerozolimy magowie ze Wschodu
z zapytaniem: Gdzie jest ten narodzony Król Żydów? Zobaczyliśmy bowiem wschód Jego gwiazdy i przyszliśmy złożyć Mu pokłon.
Gdy król Herod o tym usłyszał, przeraził się, a z nim cała Jerozolima.
Zgromadził zatem wszystkich arcykapłanów oraz nauczycieli ludu i zaczął ich wypytywać, gdzie Chrystus ma się narodzić?
Oni zaś odpowiedzieli mu: W Betlejemie Judzkim; bo tak zostało napisane przez proroka:
I ty, Betlejem, ziemio judzka, wcale nie jesteś najmniejsze pośród książąt Judy, z ciebie bowiem wyjdzie władca, który pasł mój lud -- Izrael.
Wtedy Herod potajemnie przywołał magów i dokładnie się od nich dowiedział o czasie pojawienia się gwiazdy.
Następnie posłał ich do Betlejem ze słowami: Idźcie i dokładnie wypytajcie o to Dziecko, a gdy tylko je znajdziecie, donieście mi, abym ja też mógł iść i złożyć Mu pokłon.
Oni zaś po wysłuchaniu króla poszli. A oto gwiazda, której wschód zobaczyli, prowadziła ich aż doszła i stanęła nad miejscem, gdzie było Dziecko.
A gdy ujrzeli gwiazdę, ucieszyli się niezmiernie wielką radością.
Następnie weszli do domu, zobaczyli Dziecko z Jego Matką Marią, upadli, złożyli Mu pokłon, a następnie otworzyli swoje skarby i złożyli Mu dary: złoto, kadzidło i mirrę.
A ostrzeżeni we śnie, aby nie wracali do Heroda, inną drogą powrócili w swoje strony.
Po ich odejściu, oto anioł Pana ukazał się we śnie Józefowi i powiedział: Wstań, weź Dziecko oraz Jego Matkę i uciekaj do Egiptu -- i bądź tam, dopóki ci nie powiem, bo Herod będzie szukał Dziecka, aby je zgładzić.
Wstał więc nocą, wziął Dziecko oraz Jego Matkę i udał się do Egiptu.
I przebywał tam aż do zgonu Heroda, aby się wypełniło to, co zostało powiedziane przez Pana przez proroka, zapowiadającego: Z Egiptu wezwałem mojego Syna.
Wówczas Herod, widząc, że został zmylony przez magów, bardzo się rozgniewał, posłał, aby wymordować wszystkie dzieci w Betlejem i w całej jego okolicy, od drugiego roku życia i młodsze, stosownie do czasu, o którym dokładnie dowiedział się od magów.
Wtedy wypełniło się to, co zostało powiedziane przez proroka Jeremiasza:
Usłyszano głos w Rama, płacz i wielkie zawodzenie. Rachel opłakuje swoje dzieci i nie chce dać się pocieszyć, bo [ już ich] nie ma.
A gdy umarł Herod, oto anioł Pana ukazał się we śnie Józefowi w Egipcie, mówiąc:
Wstań, weź Dziecko oraz Jego Matkę i idź do ziemi izraelskiej, nie żyją już bowiem ci, którzy szukali duszy tego Dziecka.
Wstał więc, wziął Dziecko oraz Jego Matkę i przyszedł do ziemi izraelskiej.
Gdy jednak usłyszał, że Archelaus króluje w Judei zamiast swojego ojca Heroda przestraszył się pójścia w tamte [strony], a ostrzeżony we śnie, odszedł w okolice Galilei.
Po przyjściu osiedlił się w mieście zwanym Nazaret i w ten sposób wypełniło się to, co zostano powiedziane przez proroków, że będzie nazwany Nazarejczykiem.
W tych dniach wystąpił Jan Chrzciciel i tak głosił na Pustyni Judzkiej:
Opamiętajcie się, gdyż Królestwo Niebios stało się bliskie.
Jego to bowiem dotyczyły słowa wypowiedziane przez proroka Izajasza: Głos wołającego na pustkowiu. Przygotujcie drogę Pana, Jego ścieżki czyńcie prostymi.
Sam zaś Jan miał swoje odzienie z sierści wielbłąda i skórzany pas wokół swoich bioder, a jego pożywieniem była szarańcza i dziki miód.
Wtedy zaczęła wychodzić do niego Jerozolima, cała Judea oraz cała okolica nad Jordanem,
a ci, którzy otwarcie przyznawali się do swoich grzechów, byli przez niego chrzczeni w rzece Jordan.
Gdy zaś zobaczył, że do chrztu przychodzi wielu faryzeuszów i saduceuszów, powiedział do nich: [Wy] płody żmij, kto wam podpowiedział, by uciekać przed nadchodzącym gniewem?
Wydawajcie więc owoc godny opamiętania
i nie myślcie, że możecie sobie mówić: Ojca mamy Abrahama. Bo mówię wam, że Bóg może z tych kamieni wzbudzić dzieci Abrahamowi.
A już i siekiera przyłożona jest do korzenia drzew; każde więc drzewo, które nie wydaje dobrego owocu, jest wycinane i rzucane w ogień.
Ja was chrzczę w wodzie ze względu na opamiętanie, ale Ten, który idzie za Mną, jest mocniejszy niż ja; nie jestem godzien nosić Mu sandałów; On was będzie chrzcił w Duchu Świętym i ogniu;
w Jego ręku jest przetak i dokładnie wyczyści swoje klepisko, zbierze swoją ziarno do spichrza, plewy natomiast spali w ogniu nieugaszonym.
Wówczas Jezus przybył z Galilei nad Jordan, do Jana, aby dać się przez niego ochrzcić.
Jan jednak powstrzymywał Go, mówiąc: To ja mam potrzebę być ochrzczony przez Ciebie, a ty przychodzisz do mnie?
Jezus mu odpowiedział: Ustąp teraz, bo godzi się nam wypełnić wszelką sprawiedliwość. Wtedy Mu ustąpił.
A gdy Jezus został ochrzczony, zaraz wystąpił z wody i oto zostały Mu otwarte niebiosa, i zobaczył Ducha Bożego, jak zstępował niby gołębica i przychodził na Niego.
I oto rozległ się głos z nieba: Ten jest moim umiłowanym Synem, w który znalazłem upodobanie.
Następnie Jezus został poprowadzony przez Ducha na pustkowie, aby był poddany próbie przez diabła.
A po przeposzczeniu czterdziestu dni i czterdziestu nocy, zgłodniał.
Wtedy podszedł do Niego kusiciel i powiedział: Jeśli jesteś Synem Boga, powiedz, aby te kamienie stały się chlebem.
On zaś odpowiedział: Napisano: Nie samym chlebem człowiek żyć będzie, ale każdym słowem wychodzącym z ust Boga.
Wtedy diabeł wziął Go z sobą do miasta świętego i postawił Go na szczycie świątyni
i powiedział: Jeśli jesteś Synem Boga, rzuć się w dół, napisano bowiem: Aniołom swoim przykaże o tobie i na ręce cię podniosą, byś czasem swojej stopy nie uraził o kamień.
Jezus mu odpowiedział: Znów napisano: Nie będziesz wystawiał na próbę Pana, Boga swego.
Ponownie wziął Go diabeł na bardzo wysoką górę i pokazał mu wszystkie królestwa świata wraz z ich chwałę.
i powiedział do Niego: Dam Cito wszystko, jeśli upadniesz i złożysz mi pokłon.
Wtedy Jezus skierował do Niego słowa: Odejdź, szatanie! Gdyż napisano: Panu swojemu Bogu będziesz oddawał pokłon i tylko Jemu samemu będziesz usługiwał.
Wtedy diabeł pozostawił Go, a oto aniołowie podeszli i usługiwali Mu.
Gdy natomiast usłyszał, że Jana został wydany, usunął się do Galilei.
I po opuszczeniu Nazaretu przyszedł i zamieszkał w Kafarnaum, nad morzem, w granicach Zebulona i Neftalego,
aby zostało wypełnione to, co zostało powiedziane przez proroka Izajasza:
Ziemia Zebulona i ziemia Naftalego, droga morska, Zajordanie, Galilea pogan,
lud siedzący w ciemności, zobaczył wielkie światło, a siedzącym w krainie i cieniu śmierci, światło im wzeszło.
Potem Jezus zaczął głosić i mówić: Opamiętajcie się, bo zbliżyło się Królestwo Niebios.
Przechadzając się wzdłuż Morza Galilejskiego, zobaczył dwóch braci: Szymona, zwanego Piotrem, i Andrzeja, jego brata, jak rzucali w morze sieć, gdyż byli rybakami.
I powiedział do nich: Chodźcie za Mną, a uczynię was rybakami ludzi!
Oni zaś natychmiast pozostawili sieci i poszli za Nim.
A gdy stamtąd poszedł nieco dalej, zobaczył innych dwu braci, Jakuba, syna Zebedeusza, i jego brata Jana, którzy wraz ze swoim ojcem Zebedeuszem naprawiali w łodzi swoje sieci -- i powołał ich.
Oni zaś natychmiast pozostawili łódź oraz swojego ojca i poszli za Nim.
Następnie zaczął obchodzić całą Galileę, nauczać w ich synagogach i głosić ewangelię Królestwa oraz uzdrawiać wszelką chorobę i wszelkie niedomaganie wśród ludu.
I rozeszła się wieść o Nim po całej Syrii; wówczas przynieśli Mu wszystkich, którzy się mieli źle, gniecionych różnorodnymi chorobami i bólami, dręczonych przez demony, lunatykujących oraz sparaliżowanych -- i uzdrowił ich.
Szły też za Nim liczne tłumy z Galilei i z Dziesięciogrodu, z Jerozolimy, z Judei i z Zajordania.
Tymczasem [Jezus] widząc te tłumy, wstąpił na górę, a gdy usiadł, przystąpili do Niego Jego uczniowie.
Wówczas otworzył swoje usta i zaczął ich nauczać tymi słowy:
Szczęśliwi ubodzy w duchu, gdyż ich jest Królestwo Niebios.
Szczęśliwi pogrążeni w żałobie, gdyż oni będą pocieszeni.
Szczęśliwi łagodni, gdyż oni odziedziczą ziemię.
Szczęśliwi złaknieni i spragnieni sprawiedliwości, gdyż oni będą nasyceni.
Szczęśliwi miłosierni, gdyż oni dostąpią miłosierdzia.
Szczęśliwi czystego serca, gdyż oni będą oglądać Boga.
Szczęśliwi zaprowadzający pokój, gdyż oni będą nazwani synami Boga.
Szczęśliwi prześladowani z powodu sprawiedliwości, gdyż ich jest Królestwo Niebios.
Szczęśliwi jesteście, gdy was będą znieważać, prześladować i kłamliwie przypisywać wam wszelkie zło ze względu na Mnie.
Cieszcie się i niezmiernie weselcie, że wasza zapłata w niebiosach jest wielka; tak bowiem prześladowali proroków, którzy byli przed wami.
Wy jesteście solą ziemi; gdyby jednak sól zwietrzała, czym by przywrócić jej słoność? Do niczego jest już nieprzydatna, pozostaje ją wyrzucić na podeptanie przez ludzi.
Wy jesteście światłem świata; nie może się ukryć miasto położone na górze.
Nie zapałają też lampy i nie stawiają jej pod modiusem, lecz na blacie -- i świeci wszystkim, którzy są w domu.
Tak niech i wasze światło świeci wobec ludzi, żeby mogli zobaczyć wasze dobre czyny i oddać chwałę waszemu Ojcu, który jest w niebiosach.
Nie sądźcie, że przyszedłem znieść Prawo lub proroków; nie przyszedłem znieść, ale dopełnić.
Zapewniam was bowiem: Dopóki nie przeminie niebo i ziemia, nie przeminie ani jedna jota oraz ani jedna kreska Prawa -- aż wszystko się stanie.
Ktokolwiek zatem rozwiązałby jedno z przykazań, tych najmniejszych, i tak nauczał ludzi, najmniejszym będzie nazwany w Królestwie Niebios, a kto by stosował i nauczał, ten będzie nazwany wielkim w Królestwie Niebios.
Mówię wam bowiem, że jeśli wasza sprawiedliwość nie będzie przewyższała [sprawiedliwości] znawców Prawa i faryzeuszów, nie wejdziecie do Królestwa Niebios.
Słyszeliście, że powiedziano przodkom: Nie będziesz zabijał, a kto by zabił, będzie podlegał sądowi.
Ja natomiast wam mówię, że każdy, kto się gniewa na swego brata, będzie podlegał sądowi, a kto by powiedział swemu bratu: Raka, będzie podlegał sanhedrynowi, a kto by powiedział: Głupcze, będzie zasługiwał na Gehennę ognia.
Jeślibyś więc składał swój dar na ołtarzu i tam przypomniałoby ci się, że twój brat ma coś przeciw tobie,
zostaw tam swój dar przed ołtarzem, odejdź i najpierw pojednaj się ze swoim bratem, a potem przyjdź i złóż swój dar.
Gódź się ze swoim przeciwnikiem szybko, dopóki jesteś z nim w drodze, aby przeciwnik nie podał cię sędziemu, a sędzia [swemu] podwładnemu, i [abyś nie] został wtrącony do więzienia.
Zapewniam cię, na pewno nie wyjdziesz stamtąd, aż oddasz ostatni kodrantes.
Słyszeliście, że powiedziano: Nie będziesz cudzołożył.
Ja wam natomiast mówię, że każdy kto patrzy na kobietę dla pożądania jej, już w swoim sercu popełnił z nią cudzołóstwo.
Jeśli zaś twoje prawe oko jest dla ciebie pułapką, wyłup je i odrzuć od siebie, korzystniej jest bowiem dla ciebie, żeby zginął jeden z twoich członków, a nie żeby całe twoje ciało zostało wrzucone do Gehenny.
I jeśli twoja prawa ręka jest dla ciebie pułapką, odetnij ją i odrzuć od siebie, korzystniej jest bowiem dla ciebie, żeby zginął jeden z twoich członków, a nie żeby całe twoje ciało miało pójść do Gehenny.
Powiedziano też: Ktokolwiek oddaliłby swoją żonę, niech jej da pismo rozwodowe.
Ja wam natomiast mówię, że każdy, kto oddala swoją żonę, poza sprawą rozwiązłości, czyni ją [osobą] względem której popełniono cudzołóstwo, a kto by oddaloną poślubił -- cudzołoży.
Słyszeliście także, że powiedziano przodkom: Nie będziesz krzywoprzysięgał, ale dotrzymasz Panu swoich przysiąg.
Ja wam natomiast mówię: nie przysięgać wcale, ani na niebo, gdyż jest tronem Boga,
ani na ziemię, gdyż jest podnóżkiem Jego stóp, ani na Jerozolimę, gdyż jest miastem wielkiego króla;
nie przysięgaj też na swoją głowę, gdyż nie możesz jednego włosa uczynić białym lub czarnym.
Niech raczej wasze słowo będzie: Tak -- tak, nie -- nie, a co ponadto -- to jest od złego.
Słyszeliście, że powiedziano: Oko za oko i ząb za ząb.
Ja wam natomiast mówię: Nie odwzajemniajcie się złu, lecz temu, kto cię uderzy w twój prawy policzek, odwróć mu i drugi.
A temu, kto chce cię pozwać do sądu i wziąć twą koszulę, zostaw mu także płaszcz.
I kto by cię zmuszał, abyś niósł jego ciężar jedną milę, idź z nim dwie.
Temu, kto cię prosi, daj, i nie odwracaj się od tego, kto chce od ciebie pożyczyć.
Słyszeliście, że powiedziano: Będziesz kochał swego bliźniego i będziesz nienawidził swego nieprzyjaciela.
Ja wam natomiast mówię: Kochajcie nieprzyjaciół waszych i módlcie się za tych, którzy was prześladują,
abyście się w ten sposób stali synami Ojca waszego, który jest w niebie, gdyż Jego słońce wschodzi nad złymi i dobrymi, i spuszcza deszcz na sprawiedliwych i niesprawiedliwych.
Bo jeślibyście okazali miłość tym, którzy was kochają, jaką macie zapłatę? Czyż i celnicy tego nie czynią?
A jeśli pozdrowilibyście tylko swoich braci, cóż nadzwyczajnego czynicie? Czyż i poganie tego nie czynią?
Bądźcie wy więc doskonali, jak doskonały jest wasz Ojciec niebieski.
Uważajcie zaś, abyście waszej sprawiedliwości nie wykonywali przed ludźmi, po to, byście byli przez nich widziani; inaczej nie macie zapłaty od waszego Ojca, który jest w niebiosach.
Gdy więc udzielasz wsparcia, nie trąb przed sobą jak to czynią obłudnicy w synagogach i na ulicach, aby ich ludzie chwalili. Zapewniam was, odbierają swoją zapłatę.
Lecz ty, gdy udzielasz wsparcia, niech twoja lewa ręka nie dowie się, co czyni prawa,
aby twoje wsparcie pozostało w ukryciu, a twój Ojciec, który widzi w ukryciu, odpłaci tobie.
Gdy się modlicie też, nie bądźcie jak obłudnicy, gdyż lubią modlić się, stojąc w synagogach i na rogach ulic, aby pokazać się ludziom. Zapewniam was, odbierają swoją zapłatę.
Ty natomiast, gdybyś się modlił, wejdź do swojego schowka, zamknij za sobą drzwi i pomódl się do swojego Ojca, który jest w ukryciu, a twój Ojciec, który widzi w ukryciu, odpłaci tobie.
Modląc się zaś nie paplajcie jak poganie; bo myślą że zostaną wysłuchani dzięki swojej wielomówności.
Nie upodobnijcie się więc do nich, gdyż wasz Ojciec już wie czego potrzebujecie, zanim Go poprosicie.
Wy więc w taki sposób się módlcie: Ojcze nasz, który jesteś w niebiosach, niech Twoje imię będzie święcone,
niech przyjdzie Twoje Królestwo twoje, niech będzie Twoja wola, jak w niebie, tak i na ziemi.
Udziel nam dziś naszej codziennej porcji chleba,
i odpuść nam nasze winy, jak i my odpuszczamy naszym winowajcom;
spraw, byśmy nie ulegli w próbie, ale zachowaj nas od złego, gdyż Twoje jest Królestwo, moc, i chwała na wieki wieków. Amen.
Bo jeśli odpuścicie ludziom ich upadki, odpuści i wam wasz Ojciec niebieski.
Jeśli jednak nie odpuścicie ludziom, to i wasz Ojciec nie odpuści wam waszych upadków.
A gdy pościcie, nie stawajcie się smutni jak obłudnicy; bo wykrzywiają swoje twarze, aby pokazać ludziom, że poszczą. Zapewniam was, odbierają swoją zapłatę.
Ale ty, gdy pościsz, namaść swoją głowę i umyj swoją twarz,
aby nie ludziom pokazać, że pościsz, lecz twojemu Ojcu, który jest w ukryciu, a twój Ojciec, który widzi w ukryciu, odpłaci tobie.
Nie gromadźcie sobie skarbów na ziemi, gdzie mól i rdza niszczą i gdzie złodzieje przekopują się i kradną
a1e gromadźcie sobie skarby w niebie, gdzie ani mól, ani rdza nie niszczą i gdzie złodzieje nie przekopują się i nie kradną.
Bo gdzie jest twój skarb -- tam będzie i twoje serce.
Lampą ciała jest oko. Jeśli więc twoje oko jest zdrowe, całe twoje ciało będzie jasne;
jeśli jednak twoje oko jest złe, całe twoje ciało będzie ciemne. Jeśli zatem światło w tobie jest ciemnością, to czym ciemność!
Nikt nie może dwóm panom służyć, gdyż albo jednego będzie nienawidził, a drugiego kochał, albo do jednego przylgnie, a drugim pogardzi. Nie zdołanie służyć Bogu i mamonie.
Dlatego mówię wam: Nie martwcie się o waszą duszę, co by tu zjeść lub co wypić, ani o wasze ciało, czym by się przyodziać. Czy dusza nie jest czymś więcej od pokarmu, a ciało od odzienia?
Przyjrzyjcie się ptakom niebieskim, że nie sieją ani żną ani zbierają do spichrzów, a Ojciec wasz niebieski żywi je; czy wy nie jesteście o wiele ważniejsi niż one?
A kto z was, ciągle się martwiąc, może dodać do swego wzrostu jeden łokieć?
A co do odzienia, dlaczego się martwicie? Zwróćcie uwagę jak rosną polne kwiaty; nie trudzą się i nie przędą,
a mówię wam: Nawet Salomon w całej swojej chwale nie ubrał się tak, jak jedna z nich.
A jeśli trawę polną, która dziś jest, a jutro znajdzie się w piecu, Bóg tak przyodziewa, czy nie o wiele bardziej was, o małowierni?
Nie martwcie się więc i nie mówcie: Co będziemy jeść? albo: Co będziemy pić? albo: W co się ubierzemy?
Bo tego wszystkiego poganie szukają gdyż Ojciec wasz niebieski już wie, że tego wszystkiego potrzebujecie.
Ale najpierw szukajcie Królestwa Bożego i jego sprawiedliwości, a to wszystko będzie wam dodane.
Nie martwcie się więc o jutro, gdyż jutro zatroszczy się o siebie. Dość ma dzień swojej podłości.
Nie sądźcie, abyście nie zostali osądzeni.
Bo jakim sądem sądzicie, takim was osądzą, i jaką miarą mierzycie, taką i wam odmierzą.
Dlaczego to widzisz drzazgę w oku swojego brata, a belki w swoim oku nie dostrzegasz?
Albo jak możesz powiedzieć swojemu bratu: Pozwól, że wyrzucę drzazgę z twego oka, a oto belka jest w twoim oku?
Obłudniku, wyrzuć najpierw belkę ze swojego oka, a wtedy przejrzysz, aby wyrzucić drzazgę z oka swojego brata.
Nie dajcie [czasem] psom tego, co święte, i nie rzućcie swoich pereł przed świnie, aby nie podeptały ich swoimi nogami, a następnie nie obróciły się i was nie poszarpały.
Proście, a będzie wam dane, szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie, a otworzą wam.
Każdy bowiem, kto prosi, otrzymuje, a kto szuka, znajduje, a kto kołacze, temu otworzą.
Albo czy jest między wami taki człowiek, który, gdy go syn będzie prosił o chleb, poda mu kamień?
Lub gdy poprosi o rybę, poda mu węża?
Jeśli więc wy, będąc złymi, wiecie jak dawać dobre dary swoim dzieciom, o ile bardziej wasz Ojciec, który jest w niebiosach, da to, co dobre, tym, którzy Go proszą.
Wszystko zatem, co byście chcieli, aby wam ludzie czynili, tak i wy im czyńcie; takie bowiem jest Prawo i prorocy.
Wejdźcie przez ciasną bramę; gdyż szeroka jest brama i przestronna droga, która prowadzi do zguby, i wielu jest takich, którzy przez nią wchodzą.
Jakże ciasna jest brama i wąska droga, która prowadzi do życia -- i niewielu jest tych, którzy ją znajdują.
Strzeżcie się fałszywych proroków, którzy przychodzą do was w przybraniu owiec, wewnątrz jednak są wilkami drapieżnymi.
Poznacie ich po ich owocach. Czy zbierają winogrona z cierni albo figi z ostu?
Tak każde dobre drzewo wydaje piękne owoce, ale bezużyteczne drzewo wydaje złe owoce.
Dobre drzewo nie jest w stanie wydawać złych owoców ani bezużyteczne drzewo wydawać pięknych owoców.
Każde drzewo, które nie wydaje pięknego owocu, zostaje wycięte i rzucone w ogień.
A zatem poznacie ich po ich owocach.
Nie każdy, kto mówi do Mnie: Panie, Panie, wejdzie do Królestwa Niebios; lecz ten, kto pełni wolę mojego Ojca, który jest w niebiosach.
W tym dniu wielu mi powie: Panie, Panie, czy nie prorokowaliśmy w Twoim imieniu i w Twoim imieniu nie wypędzaliśmy demonów, i w Twoim imieniu nie dokonaliśmy wielu cudów?
Wówczas wyznam im: Nigdy was nie poznałem. Odstąpcie ode Mnie wy, którzy czynicie bezprawie.
Każdego więc, ktokolwiek słucha tych moich słów i czyni je, porównają do człowieka mądrego, który swój dom zbudował na skale.
I spadł deszcz, przyszły rzeki, dmuchnęły wiatry i wpadły na ten dom, ale on nie runął, gdyż posadowiony został na skale.
A każdego, kto słucha tych moich słów, lecz ich nie czyni, porównają do człowieka głupiego, który swój dom zbudował na piasku.
I spadł deszcz, przyszły rzeki, dmuchnęły wiatry i uderzyły w ten dom -- i runął, a jego upadek był wielki.
I stało się, gdy Jezus zakończył te słowa, że tłumy zaczęły się dziwić zdumiewać nad Jego nauką
gdyż uczył ich jak ten, kto ma władzę, a nie jak znawcy Prawa.
A gdy zszedł z góry, poszły za Nim wielkie tłumy.
I oto podszedł trędowaty, pokłonił Mu się i powiedział: Panie, jeśli chcesz, możesz mnie oczyścić.
A [Jezus] wyciągnął rękę, dotknął się go oznajmił: Chcę, bądź oczyszczony! I natychmiast został oczyszczony z trądu.
Potem Jezus zwrócił się do niego: Uważaj, nie mów o tym nikomu, lecz idź, ukaż się kapłanowi i na świadectwo dla nich ofiaruj nakazany przez Mojżesza dar.
Gdy wszedł do Kafarnaum, podszedł do Niego setnik, z taką prośbą:
Panie, mój chłopiec leży w domu zwalony paraliżem i jest strasznie nękany.
Jezus na to: Ja przyjdę i uzdrowię go.
A setnik odpowiedział: Panie, nie jestem godzien, abyś wszedł pod mój dach, ale tylko powiedz słowo, a będzie wyleczony mój chłopiec.
Bo i ja jestem człowiekiem podległym władzy i mam pod sobą żołnierzy; i mówię temu: Idź, a idzie; innemu z kolei: Przyjdź, a przychodzi; a mojemu słudze: Zrób to, a robi.
Gdy Jezus to usłyszał, zdumiał się i powiedział do tych, którzy za Nim podążali: Zapewniam was, u nikogo w Izraelu nie znalazłem tak wielkiej wiary.
Mówię wam natomiast, że wielu zjawi się ze Wschodu i Zachodu, i spocznie przy stole w Królestwie Niebios wraz z Abrahamem, Izaakiem i Jakubem,
a synowie Królestwa będą wyrzuceni w zewnętrzną ciemność; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.
Po czym zwrócił się Jezus do setnika: Idź, a jak uwierzyłeś, niech ci się stanie! I w tej godzinie jego chłopiec został wyleczony.
A gdy Jezus przyszedł do domu Piotra, zobaczył jego teściową -- była złożona [chorobą] i gorączkowała.
Wówczas dotknął jej ręki i opuściła ją gorączka; ona natomiast wstała i zaczęła Mu usługiwać.
A gdy nastał wieczór, przyprowadzili do Niego wielu opętanych. I wygonił duchy słowem oraz uzdrowił wszystkich, którzy się źle mieli.
W ten sposób spełniło się to, co zostało powiedziane przez proroka Izajasza: On wziął nasze słabości i poniósł ciężar naszych chorób."
Jezus zaś, widząc tłum wokół siebie, rozkazał przeprawić się na drugą stronę.
Wtedy podszedł pewien znawca Prawa i zwrócił się do Niego: Nauczycielu, pójdę za Tobą, dokądkolwiek się udasz.
A Jezus mu odpowiedział: Lisy mają nory i ptaki niebieskie gniazda, ale Syn Człowieczy nie ma gdzie skłonić głowy.
A inny spośród Jego uczniów powiedział: Panie, pozwól mi najpierw odejść i pogrzebać mojego ojca.
Jezus na to: Chodź za Mną i zostaw umarłym grzebanie ich umarłych.
Gdy wsiadł do łodzi, poszli za Nim Jego uczniowie.
I oto na morzu zerwała się potężna burza, tak że łódź była przykrywana przez fale. On natomiast spał.
Wtedy podeszli, obudzili go i mówią: Panie, uratuj [nas], giniemy!
A On na to: Dlaczego jesteście przestraszeni, małowierni? Następnie wstał, skarcił wiatry i morze -- i nastała wielka cisza.
Ludzie zaś pytali zdumieni: Kim On jest, że nawet wiatry i morze są Mu posłuszne?
A gdy przybył na drugą stronę, do kraju Gadareńczyków, wyszli z grobów i przyszli Mu naprzeciw dwaj opętani, bardzo groźni, tak że nie było mocnego, aby przejść tą drogą.
I oto tak wrzasnęli: Co nam i Tobie, Synu Boga? Przyszedłeś tu przed czasem dręczyć nas?
Daleko zaś od nich pasło się duże stado świń.
Wówczas demony zaczęły Go prosić: Skoro nas wyganiasz, to poślij nas w tę trzodę świń.
I powiedział im: Idźcie! One zaś wyszły i weszły w świnie. I oto runęło całe stado w dół urwiska do morza i zginęła w wodach.
Pasterze natomiast uciekli, a gdy przyszli do miasta, donieśli o wszystkim, także tym, co dotyczyło opętanych.
I oto całe miasto wyszło na spotkanie Jezusa, a gdy Go zobaczyli, poprosili, aby odszedł z ich granic.
I wsiadł do łodzi, przeprawił się na drugą stronę i przybył do swojego miasta.
I oto przynieśli Mu ułożonego na posłaniu sparaliżowanego. A gdy Jezus zobaczył ich wiarę, zwrócił się do sparaliżowanego: Bądź dobrej myśli, dziecko, twoje grzechy są ci odpuszczone.
I oto niektórzy ze znawców Prawa stwierdzili w sobie: Ten obraża Boga.
Jezus zaś, gdy zobaczył ich myśli, powiedział: Dlaczego o złych rzeczach w myślicie swoich sercach?
Bo co jest łatwiej: Powiedzieć: Odpuszczone są twoje grzechy, czy powiedzieć: Wstań i chodź?
Jednak abyście się przekonali, że Syn Człowieczy ma na ziemi władzę odpuszczać grzechy -- tu zwrócił się do sparaliżowanego -- Wstań, weź swoje posłanie i idź do swego domu.
Wówczas wstał i odszedł do swego domu.
Na ten widok tłumy przestraszyły się i oddały chwałę Bogu, który dał ludziom taką władzę.
Gdy Jezus odchodził stamtąd, zobaczył człowieka imieniem Mateusz, siedzącego przy stole celnym. Zwrócił się do niego: Chodź za Mną. A on wstał i poszedł za Nim.
I stało się, gdy spoczywał w domu przy stole, że wielu celników i grzeszników przyszło i zaczęło dołączało do Jezusa i Jego uczniów przy stole.
Faryzeusze widząc to, zaczęli mówić do Jego uczniów: Dlaczego wasz Nauczyciel je z celnikami i grzesznikami?
Po usłyszeniu tego [Jezus] stwierdził: Lekarza nie potrzebują zdrowi, lecz ci, co się mają źle.
Idźcie i nauczcie się, co to znaczy: Miłosierdzia chcę, a nie ofiary. Bo nie przyszedłem powołać sprawiedliwych, lecz grzeszników.
Wtedy podeszli do Niego uczniowie Jana i zapytali: Dlaczego my i faryzeusze dużo pościmy, a Twoi uczniowie nie poszczą?
Jezus im odpowiedział: Czy goście weselni są w stanie się smucić, dopóki jest z nimi pan młody? Przyjdą jednak dni, gdy pan młody zostanie im zabrany -- i wtedy będą pościć.
Nikt zaś nie naszywa na stary płaszcz łaty z płótna, które się jeszcze nie zbiegło w praniu, bo takie jego wypełnienie ściąga [brzegi] płaszcza i rozdarcie staje się gorsze.
Nie wlewają też młodego wina w stare bukłaki, w przeciwnym razie bukłaki pękają, wino wycieka, a [same] bukłaki idą na straty. Ale młode wino wlewają do nowych bukłaków -- i tak chroni się jedno i drugie.
Gdy to do nich mówił, oto przyszedł pewien przełożony [synagogi] i oddając Mu pokłony powiedział: Moja córka doszła teraz do końca, ale przyjdź, połóż na nią swą rękę, a będzie żyła.
Wówczas Jezus wstał i wraz ze swoimi uczniami poszedł za nim.
A oto kobieta, która krwawiła dwanaście lat, podeszła z tyłu i dotknęła skraju Jego płaszcza.
Powtarzała sobie bowiem: Jeśli bym tylko dotknęła Jego płaszcza, będę ocalona.
Jezus zaś obrócił się, zobaczył ją i powiedział: Bądź dobrej myśli, córko, twoja wiara cię ocaliła. I od tej godziny kobieta była ocalona.
Gdy Jezus przyszedł do domu przełożonego i zastał tam flecistów oraz zrozpaczony tłum,
powiedział: Usuńcie się, bo dziewczynka nie umarła, lecz śpi. I zaczęli się z Niego wyśmiewać.
A gdy wygnano tłum, wszedł, ujął ją za rękę -- i dziewczynka wstała.
I rozeszła się wieść o tym po całej tamtej ziemi.
Gdy Jezus stamtąd odchodził, szli za Nim dwaj niewidomi i krzyczeli: Zmiłuj się nad nami, Synu Dawida!
A po Jego wejściu do domu, niewidomi ci podeszli do Niego. Jezus ich zapytał: Czy wierzycie, że jestem w stanie to uczynić? Odpowiedzieli: Tak, Panie!
Wówczas dotknął ich oczu, mówiąc: Niech się wam stanie według waszej wiary.
I otworzyły się ich oczy. A Jezus nakazał im surowo, mówiąc: Uważajcie, niech nikt się o tym nie dowie!
Oni jednak, gdy wyszli, rozpowiedzieli o Nim po całej tamtej ziemi.
Gdy oni wychodzili, przyprowadzono Mu niemego opętanego człowieka.
Po wypędzeniu demona niemy przemówił. A tłumy ogarnięte zdumieniem powtarzały: Nigdy coś takiego nie pojawiło się w Izraelu.
Faryzeusze zaś utrzymywali: Wygania demony w [mocy] władcy demonów.
I obchodził Jezus wszystkie miasta i wioski, nauczał w ich synagogach, głosił ewangelię Królestwa i uzdrawiał wszelką chorobę oraz wszelkie niedomaganie.
A gdy zobaczył tłumy zlitował się nad nimi, gdyż były udręczone i porzucone jak owce niemające pasterza.
Wtedy zwrócił się do swoich uczniów: Żniwo wprawdzie wielkie, lecz robotników mało.
Poproście zatem Pana żniwa, aby wygnał robotników na swoje żniwo.
I przywołał swoich dwunastu uczniów, dał im władzę nad duchami nieczystymi, aby je wyganiali i aby uzdrawiali wszelką chorobę i wszelkie niedomaganie.
A te są imiona dwunastu apostołów: pierwszy Szymon zwany Piotrem, i jego brat Andrzej, Jakub, syn Zebedeusza, i jego brat Jan,
Filip i Bartłomiej, Tomasz i celnik Mateusz, Jakub, syn Alfeusza, i Tadeusz,
Szymon Kananejczyk oraz Judasz Iskariota, ten, który Go też wydał.
Tych dwunastu posłał Jezus z takimi poleceniami: Nie udawajcie się w drogę do pogan i nie wchodźcie do miasta Samarytan.
Idźcie raczej do owiec, które poginęły z domu Izraela.
W drodze zaś głoście: Zbliżyło się Królestwo Niebios.
Słabych uzdrawiajcie, umarłych wskrzeszajcie, trędowatych oczyszczajcie, demony wyganiajcie; jako dar wzięliście, jako dar dawajcie.
Nie zaopatrujcie waszych trzosów w złoto, srebro albo miedź,
a [siebie] w torbę, dwie koszule, sandały lub laskę; gdyż godzien jest robotnik swojego wyżywienia.
A do któregokolwiek miasta lub wioski wejdziecie, dokładnie się dowiedzcie, kto jest w nim godzien, i tam pozostańcie aż wyjdziecie.
Wchodząc zaś do domu, pozdrówcie go,
i jeśli ten dom byłby godzien, niech wasz pokój przyjdzie do niego, gdyby natomiast nie był godzien, niech wasz pokój zawróci do was.
Ktokolwiek zaś nie przyjąłby was ani nie słuchał waszych słów, wychodząc z tego domu lub miasta, strząśnijcie proch z waszych nóg.
Zapewniam was, w dniu sądu znośniej będzie ziemi sodomskiej i gomorskiej niż temu miastu.
Oto Ja posyłam was jak owce między wilki, starajcie się zatem być przemyślni jak węże i prości jak gołębice.
Strzeżcie się natomiast ludzi, gdyż będą was wydawać sądom i biczować w swoich synagogach.
Ze względu na Mnie zostanie też zaprowadzeni przed namiestników i królów, na świadectwo im i poganom.
A gdy was wydadzą, nie martwcie się, w jaki sposób i co macie powiedzieć; ponieważ w tej godzinie będzie wam dane to, co macie mówić;
gdyż nie wy jesteście tymi, którzy mówią lecz Duch waszego Ojca, który mówi w was.
Wyda zaś na śmierć brat brata i ojciec dziecko i powstaną dzieci przeciwko rodzicom i uśmiercą ich.
Z powodu mojego imienia będziecie też przez wszystkich nienawidzeni, kto jednak wytrwa do końca, ten będzie ocalony.
Gdyby was natomiast prześladowali w jednym mieście, uciekajcie do drugiego; bo zapewniam was, zanim skończycie miasta Izraela, Syn Człowieczy przyjdzie.
Nie ma ucznia nad nauczyciela ani sługi nad własnego pana;
wystarczy uczniowi, by się stał jak jego nauczyciel, a słudze jak jego pan; jeśli gospodarza nazwali Belzebulem, tym bardziej jego domowników!
Nie bójcie się ich zatem; nie ma bowiem nic zakrytego, co by nie miało być ujawnione, ani nic tajnego, co by nie miało być poznane.
Co mówię wam w ciemności, opowiedzcie w świetle; a co słyszycie na ucho, rozgłoście na dachach.
I nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, duszy zaś zabić nie są w stanie; bójcie się raczej Tego, który jest w stanie i duszę i ciało zgubić w Gehennie.
Czyż dwóch wróbli nie sprzedają za assanona? A ani jeden z nich nie spadnie na ziemię bez waszego Ojca.
Nawet wasze włosy na głowie wszystkie są policzone.
Nie bójcie się więc; wy jesteście ważniejsi niż wiele wróbli.
Do każdego więc, który się do Mnie przyzna wobec ludzi, i Ja się przyznam wobec mojego Ojca, który jest w niebiosach;
tego jednak, który się Mnie wyprze wobec ludzi, i Ja się wyprę przed moim Ojcem, który jest w niebiosach.
Nie sądźcie, że przyszedłem rzucić pokój na ziemię; nie przyszedłem rzucić pokój, ale miecz.
Bo przyszedłem poróżnić człowieka Z jego ojcem, córkę z jej matką i synową z jej teściową.
I wrogami człowieka będą jego domownicy.
Kto kocha ojca lub matkę bardziej niż Mnie, nie jest Mnie godzien; i kto kocha syna lub córkę bardziej niż Mnie, nie jest Mnie godzien;
i kto nie bierze swojego krzyża i idzie za Mną, nie jest Mnie godzien.
Kto szuka swojej duszy, zgubi ją, kto zgubi swoją duszę ze względu na Mnie, znajdzie ją.
Kto was przyjmuje, Mnie przyjmuje, a kto Mnie przyjmuje, przyjmuje Tego, który Mnie posłał.
Kto przyjmuje proroka w imię proroka, weźmie zapłatę proroka; i kto przyjmuje sprawiedliwego w imię sprawiedliwego, weźmie zapłatę sprawiedliwego.
I ktokolwiek napoiłby jednego z tych małych tylko kubkiem zimnej wody w imię ucznia, zapewniam was, na pewno nie straci swojej zapłaty.
I stało się, gdy Jezus zakończył wydawanie poleceń swoim dwunastu uczniom, że odszedł stamtąd, aby nauczać i głosić w ich miastach.
A Jan, gdy usłyszał w więzieniu o czynach Chrystusa, posłał przez swoich uczniów, aby Go zapytać:
Czy Ty jesteś Tym, który ma przyjść, czy też mamy spodziewać się innego?
Jezus im odpowiedział: Idźcie i donieście Janowi co słyszycie i oglądacie:
Niewidomi odzyskują wzrok i chromi chodzą, trędowaci doznają oczyszczenia i głusi słyszą, umarli są wskrzeszani, a ubogim głoszona jest ewangelia --
i szczęśliwy jest ktokolwiek się do Mnie nie zrazi.
A gdy oni odchodzili, zaczął Jezus mówić do tłumów o Janie: Co wyszliście obejrzeć na pustkowiu? Czy trzcinę chwiejącą się od wiatru?
Ale co wyszliście zobaczyć? Czy człowieka ubranego w miękkie szaty? Oto ci, którzy noszą miękkie szaty, są w domach królewskich.
Ale co wyszliście zobaczyć? Proroka? Tak! Mówię wam, nawet więcej niż proroka.
To jest ten, o którym napisano: Oto Ja posyłam przed tobą mojego posłańca, który przed tobą przygotuje twoją drogę.
Zapewniam was: Nie powstał z tych, którzy z niewiast się rodzą, większy od Jana Chrzciciela, ale najmniejszy w Królestwie Niebios większy jest niż on.
A od dni Jana Chrzciciela aż dotąd Królestwo Niebios doznaje przemocy i porywają je ludzie niepowstrzymani.
Bo wszyscy prorocy oraz Prawo prorokowali aż do Jana;
i jeśli chcecie to przyjąć, on jest Eliaszem, który miał przyjść.
Kto ma uszy, niech słucha!
Do kogo zaś porównam to pokolenie? Podobne jest do dzieci siedzących na rynkach, które kierują do drugich takie słowa
Grałyśmy wam na flecie, a nie tańczyliście, śpiewałyśmy wam żałobne pieśni, a nie uderzałyście się w piersi.
Przyszedł bowiem Jan, nie jadł i nie pił, a mówią: Ma demona.
Przyszedł Syn Człowieczy, jadł i pił, a mówią: Oto człowiek żarłoczny i nadużywający wina, przyjaciel celników i grzeszników. I mądrość jest usprawiedliwiona na podstawie swych czynów.
Wtedy zaczął grozić miastom, w których miało miejsce najwięcej przejawów Jego mocy, że się nie opamiętały.
Biada tobie, Chorazynie, biada tobie, Betsaido; bo gdyby w Tyrze i Sydonie miały miejsce przejawy mocy, do których w was doszło, dawno by się w worze i popiele opamiętały.
Lecz mówię wam: W dniu sądu lżej będzie Tyrowi i Sydonowi niż wam.
A ty, Kafarnaum, czy aż do nieba będziesz wywyższone? Aż do hadesu zstąpisz, bo gdyby w Sodomie miały miejsce te przejawy mocy, do których w tobie doszło, pozostałaby do dnia dzisiejszego.
Ale mówię wam: W dniu sądu lżej będzie ziemi sodomskiej niż tobie.
W tym czasie Jezus odezwał się w te słowa: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi, że zakryłeś te rzeczy przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je niemowlętom.
Tak, Ojcze, gdyż to stało się upodobaniem wobec Ciebie.
Wszystko zostało mi przekazane przez mojego Ojca i nikt nie zna Syna tylko Ojciec, i nikt nie zna Ojca tylko Syn oraz ten, komu Syn zechce objawić.
Przyjdźcie do Mnie wszyscy którzy jesteście spracowani i obciążeni, a Ja przywrócę wam świeżość.
Weźcie na siebie moje jarzmo i uczcie się ode Mnie, że jestem łagodny i pokorny sercem, a znajdziecie odświeżenie dla waszych dusz.
Gdyż moje jarzmo jest wygodne, a moje brzemię lekkie.
W tym czasie, a był to szabat, Jezus szedł przez zboża, a Jego uczniowie, głodni, i zaczęli zrywać kłosy i jeść.
Gdy to zobaczyli faryzeusze, zwrócili się do Niego: Oto Twoi uczniowie robią to, czego nie wolno robić w szabat.
Wówczas On im odpowiedział: Czy nie czytaliście, co uczynił Dawid, gdy był głodny, oraz ci, którzy z nim byli?
Jak wszedł do Domu Bożego i zjedli chleby ofiarne, których nie wolno było jeść jemu ani tym, którzy z nim byli, a tylko samym kapłanom?
Albo czy nie czytaliście w Prawie, że w szabat kapłani w świątyni łamią szabat i są niewinni?
A mówię wam, że tu jest więcej niż świątynia.
Gdybyście natomiast rozumieli, co znaczy: Miłosierdzia chcę, a nie ofiary, nie potępialibyście niewinnych.
Syn Człowieczy bowiem jest Panem szabatu.
Gdy odszedł stamtąd, przyszedł do ich synagogi.
I oto był tam człowiek, który miał uschłą rękę. I, aby móc Go potępić, zadali Mu pytanie: Czy wolno w szabat uzdrawiać?
On zaś im odpowiedział: Kto spośród was okaże się człowiekiem, który mając jedną owcę, gdy mu ta w szabat w dół wpadnie, nie chwyci jej i wyciągnie?
O ile więcej natomiast znaczy człowiek, niż owca! Dlatego wolno w szabat czynić dobrze.
Następnie zwrócił się do tego człowieka: Wyciągnij swoją rękę. I wyciągnął, a [ta] stała się znów tak zdrowa jak druga.
Faryzeusze natomiast wyszli i powzięli plan przeciw Niemu, w jaki sposób Go zgubić.
A gdy Jezus to rozpoznał, usunął się stamtąd. Poszły też za Nim wielkie tłumy -- i uzdrowił ich wszystkich.
I nakazał im, aby nie czynili Go znanym,
tak by wypełniło się to, co zostało powiedziane przez proroka Izajasza w słowach:
Oto mój chłopiec, którego wybrałem, mój Umiłowany, w którym moja dusza znalazła upodobanie. Położę na Nim mojego Ducha i ogłosi narodom sąd.
Nie będzie się kłócił ani krzyczał, ani nikt na ulicach nie usłyszy Jego głosu.
Trzciny zgniecionej nie złamie i lnu tlącego się nie dogasi, dopóki nie doprowadzi sądu do zwycięstwa.
A w Jego imieniu narody pokładać będą nadzieję.
Wtedy został Mu przyprowadzony opętany niewidomy i głuchoniemy [człowiek]. Uzdrowił go, tak że głuchoniemy mógł już mówić i widzieć.
A wszystkie tłumy zaczęły się dziwić i powtarzać: Czy Ten nie jest Synem Dawida?
Gdy zaś usłyszeli to faryzeusze, stwierdzili: Ten nie wygania demonów inaczej jak tylko w [mocy] Belzebula, władcy demonów.
Znając ich myśli, powiedział im: Każde królestwo podzielone samo w sobie, pustoszeje, nie ostoi się też żadne podzielone wewnętrznie miasto lub dom.
Stąd jeśli szatan szatana wygania, sam z sobą podzielony; jak więc ostoi się jego królestwo?
Ponadto jeśli Ja w [mocy] Belzebula wyganiam demony, to w czyjej [mocy] wyganiają wasi synowie? Dlatego oni będą waszymi sędziami.
Jeśli jednak Ja wyganiam demony w [mocy] Ducha Bożego, to z pewnością przybliżyło się do was Królestwo Boże.
Albo jak może ktoś wejść do domu mocnego [człowieka] i zagarnąć jego rzeczy, jeśli najpierw nie zwiąże mocnego [człowieka] i dopiero wtedy jego dom ograbi?
Kto nie jest ze Mną, jest przeciwko Mnie, a kto ze Mną nie gromadzi -- rozprasza.
Dlatego mówię wam: Każdy grzech i obraza będą ludziom odpuszczone, ale obraza Ducha nie będzie odpuszczona.
I ktokolwiek wypowiedziałby słowo przeciw Synowi Człowieczemu, będzie mu odpuszczone; kto by jednak wypowiedział przeciw Duchowi Świętemu, temu nie będzie odpuszczone ani w tym wieku ani w nadchodzącym.
Albo zróbcie drzewo dobre -- i owoc będzie dobry; albo zróbcie drzewo bezużyteczne -- i owoc będzie bezużyteczny; gdyż po owocu rozpoznaje się drzewo.
Plemiona żmij! Jak możecie mówić dobrze będąc złymi? Bo przecież z obfitości serca mówią usta.
Dobry człowiek z dobrego skarbca wydobywa rzeczy dobre, a zły człowiek ze złego skarbca wydobywa rzeczy złe.
Mówię wam natomiast: z każdego bezużytecznego słowa, które ludzie wypowiedzą, zdadzą sprawę w dniu sądu.
Gdyż na podstawie swoich słów zostaniesz usprawiedliwiony i na podstawie swoich słów zostaniesz potępiony.
Wtedy odpowiedzieli Mu niektórzy ze znawców Prawa i faryzeuszów: Nauczycielu, chcemy zobaczyć jakiś Twój znak.
On zaś odezwał się na to: Pokolenie złe i cudzołożne poszukuje znaku i znak nie będzie mu dany poza znakiem proroka Jonasza.
Gdyż podobnie jak Jonasz był w łonie potwora trzy dni i trzy noce, tak i Syn Człowieczy będzie w sercu ziemi trzy dni i trzy noce.
Ludzie Niniwy staną na sądzie wraz z tym pokoleniem i osądzą je, gdyż opamiętali się dzięki poselstwu Jonasza, a oto tutaj więcej niż Jonasz.
Królowa z Południa zostanie wzbudzona na sądzie wraz z tym pokoleniem i osądzi je; bo przybyła z krańców ziemi słuchać mądrości Salomona, a oto tutaj więcej niż Salomon.
Gdy zaś duch nieczysty wyjdzie z człowieka, przemierza miejsca bezwodne w poszukiwaniu odpoczynku, jednak go nie znajduje.
Wtedy mówi: Wrócę do mojego domu, skąd wyszedłem, i gdy przychodzi, zastaje go niezamieszkanym, wymiecionym i przyozdobionym.
Wówczas idzie, zabiera z sobą siedem innych duchów gorszych od siebie i, po wejściu, zamieszkuje tam; i końcowy stan tego człowieka staje się gorszy od początków. Tak też będzie z tym złym pokoleniem.
Gdy jeszcze mówił do tłumów, oto Matka oraz Jego bracia stanęli na zewnątrz, szukając [sposobności], aby z Nim pomówić.
Wtedy ktoś Mu powiedział: Oto Twoja Matka i Twoi bracia stoją na zewnątrz i szukają [sposobności], aby z Tobą pomówić.
On zaś zwrócił się do tego, który Mu o tym powiedział: Kto jest moją matką i kim są moi bracia?
Następnie wyciągnął swoją rękę ku swoim uczniom i oświadczył: Oto moja matka moi bracia!
Gdyż ktokolwiek pełni wolę mojego Ojca mojego, który jest w niebie, ten jest moim bratem, siostrą i matką.
Tego dnia wyszedł Jezus z domu i usiadł nad morzem.
I zebrały się przy Nim wielkie tłumy; tak że wszedł do łodzi i usiadł, a cały tłum stał na brzegu.
I powiedział im wiele w przypowieściach, mówiąc: Oto wyszedł siewca, aby siać.
A gdy on siał, niektóre padły przy drodze i przyleciały ptaki -- i zjadły je.
Inne zaś padły na miejsce skaliste, gdzie nie miały wiele gleby, i szybko wystrzeliły w górę, dlatego że gleba nie była głęboka.
Gdy zaś wzeszło słońce, zostały spieczone, a ponieważ nie miały korzenia, uschły.
Inne znów padły między ciernie, ciernie natomiast wyrosły i zadusiły je.
Jeszcze inne padły na dobrą ziemię i wydały owoc, te sto, te sześćdziesiąt, a tamte trzydzieści.
Kto ma uszy, niech słucha.
Wówczas podeszli uczniowie i zapytali Go: Dlaczego mówisz do nich w przypowieściach?
On zaś odpowiedział im: Wam zostało dane poznać tajemnice Królestwa Niebios, ale tamtym nie zostało dane.
Ktokolwiek bowiem ma, temu będzie dane i będzie miał w nadmiarze; ktokolwiek zaś nie ma, temu również to, co ma, zostanie odebrane.
Dlatego mówię do nich w przypowieściach, że patrząc, nie widzą, i słuchając, nie słyszą ani nie rozumieją.
I spełnia się na nich proroctwo Izajasza, które głosi: Słuchem będziecie słuchać i nie zrozumiecie; wpatrzeni będziecie patrzeć i nie zobaczycie.
Gdyż tłuszczem obrosło serce tego ludu, z trudem uszami usłyszeli, swoje oczy zamknęli, aby oczami nie zobaczyli ani uszami nie usłyszeli, [aby] sercem nie zrozumieli, nie nawrócili się -- i abym ich nie wyleczył.
Lecz szczęśliwe wasze oczy, że widzą i wasze uszy, że słyszą
bo zapewniam was, że wielu proroków i sprawiedliwych pragnęło zobaczyć to, co wy widzicie, a nie zobaczyli, i usłyszeć to, co wy słyszycie, a nie usłyszeli.
Wy zatem wysłuchajcie przypowieści o siewcy.
Do każdego, kto słucha słowa o Królestwie i nie rozumie, przychodzi zły i porywa to, co zostało zasiane w jego sercu -- to jest zasiany przy drodze.
Zasiany zaś na gruncie skalistym to ten, kto słucha słowa i zaraz z radością je przyjmuje,
ale nie ma w sobie korzenia, przeciwnie: wytrzymuje tylko chwilę, gdy nastaje ucisk lub prześladowanie z powodu słowa, zaraz się zraża.
Z kolei posiany między ciernie to ten, kto słucha słowa, ale troska tego wieku i oszustwo bogactwa duszą słowo i staje się bezowocne.
A posiany na dobrej ziemi to ten, kto słucha słowa i rozumie [je]; ten właśnie wydaje owoc i czyni: ten sto, ten sześćdziesiąt, a tamten trzydzieści.
Przedłożył im też inną przypowieść: Królestwo Niebios podobne jest do człowieka, który posiał dobre nasienie na swojej roli.
A gdy ludzie spali, przyszedł jego nieprzyjaciel, nasiał kąkolu między pszenicę, i odszedł.
Kiedy zboże podrosło i wydało owoc, wtedy pokazał się też kąkol.
Przyszli więc słudzy gospodarza i zapytali go: Panie, czy nie posiałeś dobrego nasienia na swojej roli? Skąd więc ma kąkol?
Odpowiedział: Nieprzyjaciel to zrobił. Słudzy na to: Czy chcesz więc, abyśmy poszli i zebrali go?
Odpowiedział: Nie! Abyście czasem zbierając kąkol, jednocześnie nie powyrywali z nim pszenicy.
Pozwólcie obu rosnąć razem aż do żniwa. A w czasie żniwa powiem żeńcom: Zbierzcie najpierw kąkol i powiążcie go w snopy na spalenie, pszenicę natomiast zbierzcie do mojego spichrza.
Przedłożył im też inną przypowieść: Królestwo Niebios podobne jest do ziarnka gorczycy, które wziął człowiek i zasiał na swojej roli.
Wprawdzie jest ono mniejsze niż wszystkie nasiona, ale kiedy wyrośnie, jest większe od warzyw i staje się drzewem, tak że zlatują się ptaki niebieskie i budują gniazda w jego gałęziach.
Opowiedział im inną przypowieść: Królestwo Niebios podobne jest do zakwasu, który wzięła kobieta i zmieszała z trzema satonami mąki, aż się wszystko zakwasiło.
To wszystko Jezus mówił do ludu w przypowieściach, a bez przypowieści nic do nich nie mówił.
W ten sposób spełniło się to, co zostało powiedziane przez proroka, gdy mówił: Otworzę w przypowieściach moje usta, wypowiem rzeczy zakryte od założenia świata.
Następnie rozpuścił tłumy i poszedł do domu. Wówczas podeszli do Niego Jego uczniowie z taką prośbą: Wyjaśnij nam dokładnie przypowieść o kąkolu na roli.
Odpowiedział im: Tym, który sieje dobre nasienie, jest Syn Człowieczy;
rolą jest świat, dobrym nasieniem synowie Królestwa, kąkolem synowie złego,
nieprzyjacielem, który go rozsiał, jest diabeł, żniwem jest koniec wieku, a żeńcami są aniołowie.
Jak więc zbierany się kąkol i palony w ogniu, tak będzie przy końcu wieku.
Syn Człowieczy pośle swoich aniołów i zbiorą z Jego Królestwa wszystkie skandale oraz dopuszczających się bezprawia,
i wrzucą ich do ognistego pieca; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.
Wtedy sprawiedliwi rozbłysną jak słońce w Królestwie swego Ojca. Kto ma uszy, niech słucha!
Królestwo Niebios podobne jest do skarbu ukrytego w roli, który człowiek znalazł, ukrył, uradowany odszedł, sprzedał wszystko, co ma, i kupił tę rolę.
Dalej Królestwo Niebios podobne jest do człowieka żeglującego po morzach w poszukiwaniu pięknych pereł.
Gdy znalazł jedną drogocenną perłę, odszedł, sprzedał wszystko, co miał, i nabył ją.
Dalej Królestwo Niebios podobne jest do sieci, zarzuconej w morze i zgarniającej z każdego rodzaju
którą po napełnieniu wyciągnęli się na brzeg, usiedli, dobre wybrali do naczyń, a złe wyrzucili na zewnątrz.
Tak będzie przy końcu wieku; wyjdą aniołowie i oddzielą złych spośród sprawiedliwych
i wrzucą ich do ognistego pieca; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.
Czy zrozumieliście to wszystko? Odpowiedzieli Mu: Tak!
A On im powiedział: Dlatego każdy znawca Prawa, który stał się uczniem Królestwa Niebios, podobny jest do człowieka gospodarza, który wyciąga ze swojego skarbca to, co nowe i stare.
I stało się, gdy Jezus skończył te podobieństwa, że oddalił się stamtąd.
Gdy przyszedł w swoje ojczyste strony, zaczął ich nauczać w ich synagodze, tak że byli oni zdumieni i zastanawiali się: Skąd u Niego ta mądrość i te przejawy mocy?
Czy nie jest On synem tego cieśli? Czy Jego Matce nie jest na imię Maria, a Jego braciom Jakub, Józef, Szymon i Juda?
A Jego siostry, czy nie ma ich wszystkich u nas? Skąd więc u Niego to wszystko?
I zaczęli się do Niego zrażać. Wtedy Jezus im powiedział: Nie jest prorok bez czci, chyba tylko w ojczystych stronach i w swoi domu.
I nie dokonał tam wielu czynów mocy -- z powodu ich niewiary.
W tym czasie tetrarcha Herod usłyszał wieść o Jezusie.
I powiedział do swoich dworzan: To jest Jan Chrzciciel; to on został wzbudzony z martwych i dlatego przejawy mocy dają znać w nim [o sobie].
Gdyż Herod schwytał Jana, związał go i umieścił w więzieniu z powodu Herodiady, żony jego brata Filipa.
Jan bowiem powtarzał mu: Nie wolno ci jej mieć.
i chociaż chciał go zabić, bał się tłumu, gdyż mieli go za proroka.
Lecz w czasie urodzin Heroda córka Herodiady zatańczyła wśród [gości] i urzekła Heroda.
Z tego powodu przyrzekł pod przysięgą, że da jej o cokolwiek go poprosi.
Ona natomiast nakłoniona przez matkę: Daj mi tu na misie - powiedziała -- głowę Jana Chrzciciela.
i zasmucił się król, [lecz] ze względu na przysięgę oraz spoczywających wraz z nim przy stole polecił, aby [jej] dano.
Posłał zatem i ściął Jana w więzieniu.
I przyniesiono jego głowę na misie, i dano dziewczynce, a ona zaniosła ją swojej matce.
Następnie przyszli jego uczniowie, zabrali ciało, pogrzebali je, a potem poszli i donieśli o tym Jezusowi.
Po usłyszeniu tej wiadomości, Jezus usunął się stamtąd w łodzi na odosobnione pustynne miejsce. Tłumy jednak dowiedziały się o tym i pieszo poszły za Nim z miast.
A gdy wyszedł [z łodzi], zobaczył wielki tłum i zlitował się nad nimi, i uzdrowił wśród nich ludzi wątłego zdrowia.
Wraz z nastaniem wieczoru podeszli do Niego Jego uczniowie ze słowami: Miejsce to jest puste i godzina już przeszła; rozpuść te tłumy, aby odeszły do wiosek i nakupiły sobie żywności.
Jezus zaś powiedział im: Nie mają potrzeby odchodzić, wy dajcie im jeść.
Oni na to: Nie mamy to nic prócz pięciu chlebów i dwu ryb.
On jednak polecił: Przynieście mi je tutaj.
Następnie rozkazał tłumom spocząć na trawie, wziął te pięć chlebów i te dwie ryby, spojrzał w niebo, pobłogosławił, po czym łamał i podawał chleby uczniom, a uczniowie tłumom.
Tak zjedli wszyscy i zostali nasyceni; zebrali też dwanaście pełnych koszów pozostałych kawałków.
Tych zaś, którzy jedli, było około pięciu tysięcy mężczyzn oprócz kobiet i dzieci.
I zaraz ponaglił uczniów, aby wsiedli do łodzi i popłynęli przed Nim na drugą stronę, zanim rozpuści tłumy.
Po rozpuszczeniu tłumów wstąpił samotnie na górę, aby się pomodlić. A z nastaniem wieczoru, był tam sam.
Łódź natomiast była już wiele stadiów od brzegu, nękana przez fale, ponieważ wiatr był przeciwny.
A o czwartej straży nocnej przyszedł do nich, idąc po morzu.
Uczniowie natomiast, gdy zobaczyli Go idącego po morzu, przestraszyli się i mówili sobie, że to jest zjawa, a ze strachu wykrzyknęli.
Jezus natomiast natychmiast zwrócił się do nich: Odwagi, Ja jestem, nie bójcie się!
Wtedy odezwał się Piotr: Panie, jeśli to Ty jesteś, każ mi przyjść do siebie po wodzie.
A On na to: Przyjdź. I Piotr wyszedł z łodzi, szedł po wodzie i przyszedł do Jezusa.
Jednakże widząc potężny wiatr, zląkł się i, gdy zaczął tonąć, zawołał: Panie, ratuj mnie!
Jezus zaś natychmiast wyciągnął rękę, uchwycił go i powiedział: O małowierny, dlaczego zwątpiłeś?
A gdy weszli do łodzi, wiatr ustał.
Ci zaś, którzy byli w łodzi, pokłonili się Mu i stwierdzili: Naprawdę, jesteś Synem Boga.
Po przeprawieniu się dotarli do ziemi przy Genezaret.
Ludzie z tego miejsca rozpoznali Go i rozesłali wiadomość po całej tej okolicy, tak że przyprowadzili do Niego wszystkich, którzy się mieli źle,
i zaczęli Go prosić, aby mogli dotknąć choćby rąbek Jego szaty -- i ci wszyscy, którzy dotknęli, zostali ocaleni.
Wtedy podeszli do Jezusa faryzeusze oraz znawcy Prawa z Jerozolimy z takim pytaniem:
Dlaczego Twoi uczniowie przekraczają tradycję starszych? Bo nie myją swoich rąk, gdy jedzą chleb.
On zaś odpowiedział: Dlaczego i wy dla waszej tradycji przekraczacie przykazanie Boga?
Bóg bowiem powiedział: Czcij ojca i matkę, oraz: Kto złorzeczy ojcu lub matce, niech poniesie śmierć.
A wy mówicie: Ktokolwiek by powiedział ojcu lub matce: Darem jest cokolwiek z mojej strony mogłoby [wam] być wsparciem,
w ogóle nie [musi] czcić swego ojca; i tak unieważniliście słowo Boga dla waszej tradycji.
Obłudnicy! Dobrze prorokował o was Izajasz w słowach:
Lud ten czci Mnie wargami, lecz ich serce jest ode Mnie daleko.
Daremnie Mnie jednak czczą, głosząc zasady nakazane przez ludzi.
Następnie przywołał tłum i powiedział im: Słuchajcie i zrozumcie.
Nie to, co wchodzi do ust, plami człowieka, lecz to, co wychodzi z ust, to plami człowieka.
Wtedy podeszli uczniowie i zapytali Go: Czy wiesz, że faryzeusze po usłyszeniu tego słowa, zrazili się [do Ciebie]?
A On odpowiedział: Każda roślina, której nie zasadził mój Ojciec niebieski, zostanie wykorzeniona.
Zostawcie ich! Ślepi są przewodnikami ślepych, a jeśli ślepy prowadzi ślepego, obaj wpadną do dołu.
Wówczas odezwał się Piotr: Wyjaśnij nam tę przypowieść.
A On powiedział: I wy nadal jesteście niepojętni?
Czy nie rozumiecie, że wszystko, co wchodzi do ust, idzie do żołądka i do ustępu jest wyrzucane?
Lecz to, co wychodzi z ust, pochodzi z serca -- i to plami człowieka.
Gdyż z serca pochodzą złe zamysły, zabójstwa, cudzołóstwa, rozwiązłe czyny, kradzieże, fałszywe świadectwa, obraźliwe słowa.
To są właśnie rzeczy, które plamią człowieka; jedzenie zaś nie umytymi rękoma człowieka nie plami.
Gdy Jezus wyszedł stamtąd, oddalił się w strony Tyru i Sydonu.
I oto kobieta kananejska z tamtych okolic wyszła i zaczęła wołać: Zmiłuj się nade mną, Panie, Synu Dawida! Moja córka jest strasznie dręczona przez demona.
On jednak nie odpowiedział jej ani słowem. Wówczas podeszli Jego uczniowie i zaczęli Go prosić: Odeślij ją, gdyż woła za nami.
A On odpowiedział: Jestem posłany tylko do owiec, które zaginęły z domu Izraela.
Jednak ona podeszła i kłaniając się poprosiła: Panie, pomóż mi!
On zaś jej odpowiedział: Nie dobrze jest brać chleb dzieci i rzucać szczeniętom.
Ona na to: Tak, Panie, ale i szczenięta jedzą okruchy, które spadają ze stołu ich panów.
Wtedy Jezus zwrócił się do niej: O, kobieto, wielka jest twoja wiara; niech ci się stanie, jak chcesz. I od tej godziny jej córka była wyleczona.
Po odejściu stamtąd Jezus przyszedł nad Morze Galilejskie, wszedł na górę i zajął tam miejsce.
I przyszły do Niego wielkie tłumy, które miały z sobą kulawych, niewidomych, kalekich, głuchoniemych oraz wielu innych i kładli ich u Jego stóp, a On ich uzdrowił,
tak że tłum był zdumiony, widząc, że głuchoniemi mówią, kalecy odzyskują zdrowie, kulawi chodzą a niewidomi widzą -- i oddali chwałę Bogu Izraela.
Jezus zaś przywołał swoich uczniów i powiedział: Żal mi tego tłumu, gdyż już trzy dni przebywają ze Mną i nie mają co jeść i nie chcę odprawić ich głodnych, aby czasem nie zasłabli w drodze.
Wówczas uczniowie zapytali: Skąd nam na pustkowiu tak wiele chlebów, żeby nasycić tak wielki tłum?
A Jezus ich zapytał: Ile macie chlebów? Odpowiedzieli: Siedem i kilka rybek.
I polecił tłumowi spocząć na ziemi,
wziął te siedem chlebów oraz ryby, podziękował, łamał oraz podawał uczniom, a uczniowie tłumom.
I zjedli wszyscy i najedli się, zebrali też siedem pełnych koszów pozostałych kawałków.
Tych zaś, którzy jedli, było cztery tysiące mężczyzn, oprócz kobiet i dzieci.
Po odprawieniu tłumów, wsiadł do łodzi i przybył w granice Magadanu.
I podeszli do Niego faryzeusze oraz saduceusze i wystawiając Go na próbę prosili, aby im pokazał znak z nieba.
On zaś odpowiedział im: Gdy nastaje wieczór, mówicie: Będzie bezchmurny dzień, bo się niebo czerwieni;
a rano: Będzie padać, bo niebo się czerwieni chmurzy. Z jednej strony wiecie co oznacza wygląd nieba, z drugiej nie potraficie [pojąć] znaków czasów?
Pokolenie złe i cudzołożne poszukuje znaku, lecz znak nie będzie mu dany, poza znakiem Jonasza. Z tym zostawił ich i odszedł.
Przed przeprawą na drugą stronę uczniowie zapomnieli wziąć chlebów.
Tymczasem Jezus im powiedział: Uważajcie i strzeżcie się zakwasu faryzeuszów i saduceuszów!
Oni zaś właśnie zastanawiali się w sobie i mówili: Nie wzięliśmy chlebów.
Gdy Jezus to rozpoznał, powiedział: Małowierni, dlaczego zastanawiacie się sobie, że nie macie chlebów?
Jeszcze nie dostrzegacie? I nie pamiętacie tych pięciu chlebów dla pięciu tysięcy -- i ile koszów zebraliście?
1 tych siedmiu chlebów dla czterech tysięcy -- i ile koszów zebraliście?
Jak to? Nie rozumiecie, że nie o chlebie wam powiedziałem? Strzeżcie się zakwasu faryzeuszów i saduceuszów.
Wtedy zrozumieli, że nie powiedział, aby się wystrzegali zakwasu chlebowego, ale nauki faryzeuszów i saduceuszów.
Gdy zaś Jezus przyszedł w okolice Cezarei Filipowej, zaczął pytać swoich uczniów: Za kogo ludzie uważają Syna Człowieczego?
Odpowiedzieli Mu: Jedni za Jana Chrzciciela, inni za Eliasza, jeszcze inni za Jeremiasza lub za jednego z proroków.
Wówczas zapytał: A wy za kogo Mnie uważacie?
Wtedy Szymon Piotr powiedział: Ty jesteś Chrystus, Syn Boga żywego.
A Jezus w odpowiedzi zwrócił się do niego: Szczęśliwy jesteś Szymonie, synu Jony, bo nie ciało i krew objawiły cito, lecz mój Ojciec, który jest w niebie.
A ja ci mówię: ty jesteś Kamieniem, a na tej opoce zbuduję mój Kościół
i bramy hadesu nie przemogą go. 19Dam ci klucze Królestwa Niebios; i cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane w Niebiosach, a cokolwiek rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane w Niebiosach.
Następnie stanowczo nakazał uczniom, aby nikomu nie mówili, że On jest Chrystusem.
Odtąd Jezus zaczął ukazywać swoim uczniom swoim, że musi pójść do Jerozolimy, wiele wycierpieć ze strony starszych, arcykapłanów i znawców Prawa, że musi być zabity i trzeciego dnia zostać wzbudzony z martwych.
A Piotr wziął Go sobie na stronę i zaczął upominać: Miłosierdzie Ci, Panie! Nigdy tak z Tobą nie będzie!
On jednak obrócił się i powiedział Piotrowi: Odejdź za Mnie, szatanie! Jesteś moją pułapką, gdyż nie myślisz o tym, co Boże, ale o tym, co ludzkie.
Następnie Jezus powiedział do swoich uczniów: Jeśli ktoś chce pójść za Mną, niech się wyprze samego siebie, weźmie swój krzyż i niech idzie za Mną.
Bo kto by chciał ocalić swoją duszę, zgubi j a kto by zgubił swoją duszę ze względu na Mnie, odnajdzie ją.
Co bowiem zyska człowiek, choćby zdobył cały świat, a duszę swoją stracił? Albo co da człowiek w zamian za swoją duszę?
Gdyż Syn Człowieczy ma przyjść w chwale swojego Ojca, z aniołami swymi, i wtedy odda każdemu według jego czynów.
Zapewniam was, że są wśród stojących tutaj tacy, którzy nie skosztują śmierci, dopóki nie zobaczą Syna Człowieczego, przychodzącego w swoim Królestwie.
A po sześciu dniach Jezus wziął z sobą Piotra, Jakuba oraz jego brata Jana, i wyprowadził ich osobno na wysoką górę.
I został wobec nich przemieniony; Jego twarz zjaśniała jak słońce, a Jego szaty stały się białe jak światło.
I oto ukazali się im Mojżesz i Eliasz, którzy z Nim rozmawiali.
Wtedy Piotr odezwał się do Jezusa: Panie! Dobrze jest nam tu być; jeśli chcesz, rozbiję tu trzy namioty: jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza.
Gdy on jeszcze mówił, oto okrył ich świetlisty obłok i oto przemówił głos z obłoku: Ten jest moim umiłowanym Synem, w którym znalazłem przyjemność; Słuchajcie Go!
Gdy uczniowie to usłyszeli, upadli na swoją twarz swoją i bardzo się przestraszyli.
A Jezus podszedł, dotknął ich i powiedział: Wstańcie i nie bójcie się!
Gdy oni podnieśli swoje oczy, nikogo nie zobaczyli, poza samym Jezusem.
A w czasie ich schodzenia z góry Jezus im polecił: Nikomu nie mówcie o tym widzeniu, dopóki Syn Człowieczy nie powstanie z martwych.
Uczniowie natomiast zadali Mu pytanie: Dlaczego więc znawcy Prawa utrzymują, że najpierw musi przyjść Eliasz?
On zaś odpowiedział: Eliasz rzeczywiście przychodzi i wszystko naprawi,
jednak mówię wam: Eliasz już przyszedł i nie rozpoznali go, ale zrobili z nim, co chcieli. W ten sposób i Syn Człowieczy ma od nich ucierpieć.
Wtedy uczniowie skojarzyli, że powiedział im o Janie Chrzcicielu.
A gdy przyszli do tłumu, podszedł do Niego człowiek, upadł przed Nim na kolana,
i prosił: Panie, zmiłuj się nad moim synem, bo jest lunatykiem i strasznie cierpi; często bowiem wpada w ogień i często w wodę.
I przyprowadziłem go do twoich uczniów, ale nie byli w stanie go uzdrowić.
Jezus zaś odpowiedział: O, pokolenie bez wiary i przewrotne! Jak długo z warni będę? Jak długo będę was znosił? Przyprowadźcie mii go tutaj.
Po czym skarcił go Jezus -- i demon wyszedł z niego, i od tej godziny chłopiec był uzdrowiony.
Wówczas na osobności podeszli do Jezusa i zapytali: Dlaczego my nie byliśmy w stanie go wypędzić?
A On im na to: Z powodu waszej małej wiary. Zapewniam was bowiem, jeśli macie wiarę jak ziarno gorczycy i powiecie tej górze: Przenieś się stąd tam -- przeniesie się; i nic nie będzie dla was niemożliwe.
--
A gdy byli zebrani w Galilei, Jezus powiedział im: Syn Człowieczy ma być wydany w ręce ludzi.
I zabiją Go, ale trzeciego dnia będzie zmartwychwstanie. I zasmucili się bardzo.
A gdy przyszli do Kafarnaum, podeszli do Piotra poborcy dwudrachmy z zapytaniem: Czy wasz nauczyciel nie płaci dwu drachm?
Piotr odpowiedział: Owszem, [płaci]. A gdy wchodził do domu, Jezus uprzedził go pytaniem: Jak myślisz, Szymonie, od kogo królowie ziemi pobierają cło lub podatek? Od swoich synów czy od obcych?
Gdy odpowiedział: Od obcych, Jezus stwierdził: A zatem synowie są wolni.
Jednak abyśmy ich nie zrazili, idź nad morze, zarzuć haczyk, weź pierwszą wyciągniętą rybę, otwórz jej pyszczek, a znajdziesz stater; tego zabierz i daj im za Mnie i za siebie.
W tym czasie uczniowie podeszli do Jezusa i zapytali: Kto zatem jest większy w Królestwie Niebios?
I przywołał dziecko, postawił je pośród nich
i powiedział: Zapewniam was, że jeśli się nie nawrócicie i nie staniecie jak dzieci, na pewno nie wejdziecie do Królestwa Niebios.
Kto więc uniży się jak to dziecko, ten jest większy w Królestwie Niebios.
I kto przyjmie jedno takie dziecko w moje imię, Mnie przyjmuje.
Kto natomiast zrazi jednego z tych małych, wierzących we Mnie, korzystniej byłoby dla niego, aby mu u szyi zawieszono ośli kamień młyński i utopiono w głębi morza.
Biada światu z powodu skandali! Nadejście skandali jest koniecznością, lecz biada człowiekowi, przez którego skandal przychodzi.
Jeżeli zaś twoja ręka lub twoja stopa jest dla ciebie pułapką, odetnij ją i odrzuć od siebie; lepiej jest dla ciebie wejść w życie okaleczony lub kulawym, niż mieć obie ręce lub obie stopy być wrzuconym do ognia wiecznego.
I jeśli twoje oko jest dla ciebie pułapką, wyłup je i odrzuć od siebie; lepiej jest dla ciebie wejść w życie jednookim, niż mieć dwoje oczu i być wrzuconym do Gehenny ognia.
Uważajcie, abyście nie gardzili żadnym z tych małych, gdyż mówię wam, że ich aniołowie w niebiosach zawsze widzą twarz mojego Ojca, który jest w niebiosach.
--
Jak się wam wydaje? Jeśli jakiś człowiek posiada sto owiec i zbłądzi jedna z nich, to czy nie zostawi w górach dziewięćdziesięciu dziewięciu i nie pójdzie szukać zbłąkanej?
I jeśli uda mu się ją znaleźć, zapewniam was, że się z niej bardziej cieszy niż z dziewięćdziesięciu dziewięciu tych, które nie zbłądziły.
Tak też nie jest wolą przed waszym Ojcem, którym jest w niebiosach, aby zginął jeden z tych małych.
Jeśli twój brat zgrzeszy [przeciw tobie], idź przekonaj go [o tym] tylko między sobą a nim; jeśli cię posłucha, pozyskałeś swego brata.
Jeśli jednak nie posłucha, weź z sobą jeszcze jednego lub dwóch, aby na ustach dwóch lub trzech świadków była oparta każda sprawa.
Jeśliby zaś ich nie posłucha, powiedz kościołowi; a jeśli i kościoła nie posłucha, niech będzie dla ciebie jak poganin i celnik.
Zapewniam was, cokolwiek zwiążecie na ziemi, będzie związane w niebie; i cokolwiek rozwiążecie na ziemi, będzie rozwiązane w niebie.
I znów zapewniam was, że jeśli dwaj spośród was na ziemi zgodzą się co do wszelkiej sprawy, o którą zamierzają poprosić, stanie się im ze strony mojego Ojca, który jest w niebiosach.
Gdyż gdzie są dwaj lub trzej zgromadzeni w moje imię, tam jestem pośród nich.
Wtedy podszedł Piotr i zapytał Go: Panie, ile razy mam odpuścić mojemu bratu, jeśli zgrzeszy przeciwko mnie? Czy aż do siedmiu razy?
Jezus odpowiedział: Nie mówię ci, że aż siedem razy, lecz siedemdziesiąt razy siedem.
Dlatego Królestwo Niebios przypomina pewnego człowieka, króla, który postanowił sprawdzić rozliczenia ze swoimi sługami.
Gdy zaś zaczął się rozliczać przyprowadzono mu jednego dłużnika winnego dziesięć tysięcy talentów.
A ponieważ nie miał [z czego] oddać, pan polecił, aby został sprzedany wraz żoną i dziećmi oraz wszystkim, co ma -- i by zostało oddane.
Upadł więc sługa, pokłonił mu się i przemawiał: Okaż mi cierpliwość, a wszystko ci oddam.
Wtedy pan zlitował się nad tym sługą, uwolnił go i darował mu dług.
Po wyjściu zaś ten sługa spotkał jednego ze swoich współsług, który był mu winien sto denarów; złapał go, zaczął dusić i domagać się: Oddaj, coś winien.
Upadł więc jego współsługa i prosił go, mówiąc: Okaż mi cierpliwość, a oddam ci.
On jednak nie chciał, lecz odszedł i wtrącił go do więzienia, dopóki nie odda, co dłużne.
Gdy więc [inni] jego współsłudzy zobaczyli, co zaszło, bardzo się zasmucili, a następnie poszli i o wszystkim, co się stało, dokładnie opowiedzieli swojemu panu.
Wtedy jego pan wezwał go i powiedział: Ty niegodziwy sługo! Cały tamten dług darowałem ci, dlatego że mnie prosiłeś.
Czy i ty nie powinieneś zlitować się nad swoim współsług jak i ja zlitowałem się nad tobą?
I pan, rozgniewany, wydał go dozorcom więziennym, [by się nim zajęli] dopóki nie odda wszystkiego, co dłużne.
Podobnie mój Ojciec niebieski uczyni wam, jeśli każdy z [całego] serca nie odpuści swojemu bratu.
I stało się, gdy Jezus zakończył te słowa, że odszedł z Galilei i przyszedł na pogranicze Judei, po drugiej stronie Jordanu.
Poszły też za Nim wielkie tłumy i uzdrowił ich tam.
Podeszli do Niego również faryzeusze, którzy wystawiając Go na próbę zadali pytanie: Czy wolno człowiekowi oddalić swoją żonę z każdej przyczyny?
A On odpowiedział: Czy nie czytaliście, że Stwórca od początku stworzył ich mężczyzną i kobietą?
Następnie powiedział: Dlatego opuści człowiek ojca i matkę, połączy się ze swoją żoną i będą ci dwoje [złączeni] w jedno ciało.
Stąd już nie są dwoje, ale jedno ciało. Co zatem Bóg sprzągł, człowiek niech nie rozdziela.
Wówczas zapytali: Dlaczego więc Mojżesz polecił dać poświadczenie rozwodu i oddalić?
Odpowiedział im: Mojżesz przez wzgląd na twardość waszych serc pozwolił wam oddalać wasze żony, od początku jednak tak nie było.
Mówię wam zaś: Ktokolwiek oddaliłby swoją żonę nie z powodu nierządu i poślubił inną -- cudzołoży.
Na to odezwali się uczniowie: Jeśli taka jest sprawa człowieka z żoną, nie warto się żenić.
On im zaś powiedział: Nie wszyscy pojmują to słowo, lecz tylko ci, którym jest dane.
Są bowiem eunuchowie, którzy od łona matki takimi się urodzili, są też eunuchowie, którzy zostali wytrzebieni przez ludzi, i są eunuchowie, którzy wytrzebili się sami dla Królestwa Niebios. Kto jest wstanie to pojąć, niech pojmuje!
Potem przyniesiono Mu dzieci, aby włożył na nie ręce i pomodlił się; lecz uczniowie zganili ich.
Jezus natomiast powiedział: Zostawcie dzieci i nie zabraniajcie im do Mnie przychodzić, ponieważ takich jest Królestwo Niebios.
I włożył na nie ręce, po czym odszedł stamtąd.
I oto podszedł do Niego jeden i zapytał: Nauczycielu, co dobrego mam czynić, aby posiąść życie wieczne?
A On mu odpowiedział: Dlaczego Mnie pytasz o to, co dobre? Jeden jest dobry. Jeśli zaś chcesz wejść w życie, zachowuj przykazania.
Zapytał: Które? Jezus na to: Te: Nie będziesz zabijał, nie będziesz cudzołóż, nie będziesz kradł, nie będziesz składał fałszywego świadectwa,
czcij ojca i matkę, oraz: kochaj swojego bliźniego, jak samego siebie.
Młodzieniec odpowiedział: Tego wszystkiego dotrzymałem; czego mi jeszcze brak?
Wówczas Jezus powiedział: Jeśli chcesz być doskonały, odejdź, sprzedaj, co posiadasz, i daj ubogim, a będziesz miał skarb w niebiosach, i nie zwlekaj -- idź za Mną.
Gdy młodzieniec usłyszał to słowo, odszedł zasmucony, miał bowiem wiele posiadłości.
Jezus zaś zwrócił się do swoich uczniów: Zapewniam was, bogaty z trudnością wejdzie do Królestwa Niebios.
Jeszcze raz wam mówię: Łatwiej jest wielbłądowi przejść przez ucho igły niż bogatemu wejść do Królestwa Bożego.
A gdy uczniowie to usłyszeli, zaczęli się bardzo dziwić i mówić: Kto zatem może być zbawiony?
Jezus natomiast utkwił w nich wzrok i powiedział: Z ludźmi jest to niemożliwe, lecz z Bogiem wszystko jest możliwe.
Wtedy odezwał się Piotr: Oto my opuściliśmy wszystko i poszliśmy za Tobą co więc nam będzie?
A Jezus im powiedział: Zapewniam was, że wy, którzy poszliście za Mną, przy odrodzeniu, gdy Syn Człowieczy zasiądzie na tronie swojej chwały, zasiądziecie i wy na dwunastu tronach, aby sądzić dwanaście pokoleń Izraela.
I każdy, kto by opuścił domy lub braci, lub siostry, lub ojca, lub matkę, lub dzieci, lub rolę ze względu na moje imię, posiądzie sto razy tyle i odziedziczy życie wieczne.
Wielu zaś pierwszych będzie ostatnimi, a ostatnich pierwszymi.
Królestwo Niebios podobne jest bowiem do pewnego człowieka, gospodarza, który wyszedł wczesnym rankiem wynająć robotników do swojej winnicy.
Uzgodnił z robotnikami po denarze za dzień i posłał ich do swojej winnicy.
Następnie wyszedł około godziny trzeciej i zobaczył innych, stojących bezczynnie na rynku.
Powiedział więc do nich: Idźcie i wy do winnicy, a ja dam wam, co słuszne.
Ci zaś poszli. Potem znów wyszedł około szóstej i dziewiątej godziny i uczynił tak samo.
A gdy wyszedł około jedenastej i zastał innych stojących, zapytał ich: Dlaczego tutaj cały dzień bezczynnie stoicie.
Odpowiedzieli: Nikt nas nie wynajął. On na to: Idźcie i wy do winnicy.
Z nastaniem wieczoru pan winnicy polecił swojemu zarządcy: Zwołaj robotników i wypłać im należność, zaczynając od ostatnich aż do pierwszych.
Podeszli zatem [wynajęci] o godzinie jedenastej i otrzymali po denarze.
A gdy podeszli pierwsi, sądzili, że wezmą więcej, ale i oni otrzymali po denarze.
Po otrzymaniu zaczęli szemrać przeciwko panu domu
i mówić: Ci ostatni pracowali jedną godzinę, a potraktowałeś nas na równi z nami, którzy znieśliśmy ciężar dnia i upał.
On zaś odpowiedział jednemu z nich: Kolego, nie krzywdzę cię. Czy nie zgodziłeś się ze mną na denara?
Bierz co twoje i idź! Chcę bowiem temu ostatniemu dać, jak i tobie.
Czy nie wolno mi z tym, co moje, czynić tego, co chcę? Albo czy twoje oko jest złe dlatego, że ja jestem dobry?
Tak właśnie ostatni będą pierwszymi, a pierwsi ostatnimi.
Podążając do Jerozolimy, Jezus wziął ze sobą Dwunastu, odosobnił ich i w drodze powiedział:
Oto wstępujemy do Jerozolimy i Syn Człowieczy będzie wydany arcykapłanom oraz znawcom Prawa i skażą Go na śmierć.
Wydadzą Go też poganom na pośmiewisko, na ubiczowanie i na ukrzyżowanie, a trzeciego dnia zostanie wzbudzony z martwych.
Wtedy podeszła do Niego matka synów Zebedeusza wraz ze swoimi synami, pokłoniła się i poprosiła Go o coś.
On zaś zapytał ją: Czego chcesz? Odpowiedziała: Powiedz, aby w Twoim Królestwie ci dwaj moi synowie zasiedli jeden po Twojej prawej, a drugi po Twojej pomyślnej stronie.
Jezus odpowiedział: Nie wiecie, o co prosicie. Czy możecie pić kielich, który Ja mam pić? Mówią Mu: Możemy.
A On im na to: Mój kielich wprawdzie pić będziecie, jednak zasiąść po mojej prawej lub po pomyślnej stronie -- nie moje to jest dać, lecz tym, którym zostało to przygotowane przez mojego Ojca.
Gdy usłyszało to dziesięciu, oburzyło się na dwóch braci.
Jezus jednak przywołał ich i powiedział: Wiecie, że władcy narodów podporządkowują je i wielcy tyranizują je.
Nie tak będzie u was, lecz ktokolwiek wśród was chciałby stać się wielki, niech będzie waszym usługującym.
I ktokolwiek wśród was chciałby być pierwszy, niech będzie waszym sługą.
Podobnie jak Syn Człowieczy nie przyszedł, aby Mu służono, ale aby służył i oddał swoje życie na okup za wielu.
Gdy wychodził z Jerycha, szedł za Nim wielki tłum.
I oto dwaj niewidomi, którzy siedzieli przy drodze, usłyszeli, że przechodzi Jezus i wykrzyknęli: Zmiłuj się nad nami, Panie, Synu Dawida!
Tłum jednak zganił ich, aby zamilkli; lecz oni jeszcze głośniej wołali: Zmiłuj się nad nami, Panie, Synu Dawida!
Wówczas Jezus stanął, przywołał ich i powiedział: Co chcecie, abym wam uczynił?
A oni: Panie, aby otworzyły się nam oczy!
Jezus zaś zlitował się, dotknął ich oczu, a oni natychmiast odzyskali wzrok i poszli za Nim.
A gdy się przybliżyli do Jerozolimy i przyszli do Betfage, do Góry Oliwnej, wtedy Jezus posłał dwóch uczniów
z takim poleceniem: Idźcie do wioski naprzeciw was, a zaraz znajdziecie uwiązaną oślicę oraz oślę wraz z nią; odwiążcie je i przyprowadźcie mi.
A jeśliby wam ktoś coś powiedział, wyjaśnijcie: Pan ich potrzebuje, zaraz jednak je odeśle.
A to się stało, aby spełniło się to, co zostało powiedziane przez proroka:
Powiedzcie córce Syjonu: Oto twój Król przychodzi do ciebie łagodny, a jedzie siedząc na ośle i na oślęciu, synu [zwierzęcia] spod jarzma.
Uczniowie poszli więc i uczynili tak, jak im polecił Jezus.
Przyprowadzili oślicę oraz osiołka, włożyli na nie płaszcze, a On usiadł na nich.
Większość zaś tłumu rozpostarła swoje płaszcze na drodze, inni z kolei obcinali gałązki z drzew i rozkładali na drodze.
Tłumy natomiast, które Go poprzedzały i które za Nim podążały, wołały: Hosanna Synowi Dawida! Pochwalony Ten, który przychodzi w imieniu Pana. Hosanna na wysokościach!
A gdy przybył do Jerozolimy, poruszyło się całe miasto. [Ludzie] pytali: Kto to jest?
Tłumy zaś odpowiadały: To jest prorok Jezus, ten z Nazaretu w Galilei.
A Jezus wszedł do świątyni i wyrzucił wszystkich, którzy w świątyni sprzedawali i kupowali, poprzewracał stoły wymieniających pieniądze i stragany handlarzy gołębi.
Powiedział przy tym: Napisano: Mój dom będzie nazwany domem modlitwy, a wy zrobiliście z niego jaskinię zbójców.
I podeszli do Niego w świątyni niewidomi i kulawi, a On ich uzdrowił.
Arcykapłani natomiast i znawcy Prawa, widząc dziwy, które czynił, oraz dzieci, które wołały w świątyni i mówiły: Hosanna Synowi Dawida, oburzyli się.
I zapytali: Czy słyszysz, co one mówią? A Jezus im odpowiedział: Tak. Czy nigdy nie czytaliście: Z ust niemowląt i ssących przygotowałeś sobie chwałę?
Potem pozostawił ich i wyszedł z miasta do Betanii, i tam zanocował.
A rano, wracając do miasta, poczuł głód.
I gdy przy drodze zobaczył jednego figowca podszedł do niego, ale nie znalazł na nim nic poza samymi liśćmi. I skierował się do niego: Niech się już z ciebie owoc nie rodzi na wieki. Figowiec zaś natychmiast usechł.
A gdy uczniowie to zobaczyli, zdziwili się i mówili: W jaki sposób figowiec mógł tak od razu uschnąć?!
Jezus zaś odpowiedział im: Zapewniam was, jeśli macie wiarę i nie zwątpicie, zrobicie nie tylko to, co z figowcem, ale i tej górze powiecie: Podnieś się i rzuć w morze -- i [to] się stanie.
I wszystko, o cokolwiek wierząc poprosilibyście w modlitwie -- otrzymacie.
A gdy przyszedł do świątyni, podeszli do Niego w czasie nauczania, arcykapłani i starsi ludu z pytaniem: Jakim prawem to czynisz i kto ci dał tę władzę?
A Jezus im odpowiedział: I Ja zadam wam jedno pytanie, na które -- jeśli mi odpowiecie -- i Ja wam powiem, jakim prawem to czynię:
Skąd był chrzest Jana? Z nieba czy od ludzi? Oni zaś zaczęli rozważać to w sobie. Mówili: Jeśli powiemy, że z nieba, zapyta: Dlaczego więc mu nie uwierzyliście?
Jeśli zaś powiemy: Od ludzi, boimy się tłumu, wszyscy bowiem mają Jana za proroka.
W końcu odpowiedzieli Jezusowi: Nie wiemy. Wówczas i On im powiedział: To i Ja wam nie powiem, jakim prawem to czynię.
Jak się wam wydaje? Pewien człowiek miał dwóch synów. Podszedł do pierwszego i powiedział: Dziecko, idź dziś, pracuj w winnicy.
A on odpowiedział: Nie chcę. Potem jednak pożałował i poszedł.
Podszedł też do drugiego i powiedział to samo. A on odpowiedział: Tak, Panie -- i nie poszedł.
Który z tych dwóch wypełnił wolę ojca? Mówią: Pierwszy. A Jezus na to: Zapewniam was, celnicy i prostytutki idą przed wami do Królestwa Bożego.
Gdyż przyszedł do was Jan drogą sprawiedliwości i nie uwierzyliście mu, natomiast celnicy i prostytutki uwierzyli mu; a wy, chociaż zobaczyliście, nie odczuliście później żalu, aby mu uwierzyć.
Posłuchajcie innej przypowieści: Był pewien człowiek, gospodarz, który zasadził winnicę, ogrodził ją płotem, wykuł w niej tłocznię, zbudował wieżę, wydzierżawił ją rolnikom i odjechał.
Gdy przybliżył się czas zbiorów, posłał do rolników swoje sługi, aby odebrali jego plon.
A rolnicy wzięli jego sługi i jednego ubiczowali, drugiego zabili, kolejnego zaś ukamienowali.
Znów posłał inne sługi, więcej od pierwszych -- i postąpili z nimi podobnie.
W końcu posłał do nich swojego syna. Stwierdził: Zawstydzą się przed moim synem.
Ale gdy rolnicy zobaczyli syna, powiedzieli sobie: To jest dziedzic! Dalej, zabijmy go, a posiądziemy jego dziedzictwo.
I wzięli go, wyrzucili poza winnicę i zabili.
Gdy więc przyjdzie pan winnicy, co uczyni tym rolnikom?
Oni na to: Marnie tych łotrów wygubi, a winnicę wydzierżawi innym rolnikom, którzy we właściwym czasie będą mu oddawać owoce.
Wtedy Jezus im powiedział: Czy nigdy nie czytaliście w Pismach: Kamień, który odrzucili budujący, ten stał się głowicą węgła. Pan to sprawił i to jest cudowne w naszych oczach?
Dlatego mówię wam, że Królestwo Boże zostanie wam zabrane, a dane narodowi wydającemu jego owoce.
A ten, kto upadnie na ten kamień, rozbije się, na kogo zaś on by spadł, roztłucze go w pył.
A gdy arcykapłani i faryzeusze wysłuchali Jego przypowieści, zrozumieli, że mówi o nich.
I usiłowali Go schwytać, ale bali się tłumu, gdyż miał Go za proroka.
W odpowiedzi Jezus znów odwołał się do przypowieści kierując do nich takie słowa:
Podobne jest Królestwo Niebios do pewnego człowieka, króla, który wyprawił uroczystości weselne swojemu synowi.
I posłał swoje sługi, aby zwołać zaproszonych na uroczystości, lecz nie chcieli przyjść.
Znowu posłał inne sługi, z poleceniem: Powiedzcie zaproszonym: Oto mój obiad mam gotowy, moje woły i zostało pobite i wszystko jest gotowe, przyjdźcie na uroczystości weselne.
Oni jednak zlekceważyli to i odeszli, jeden na swoje pole, drugi do swojego handlu,
a pozostali schwytali jego sługi, znieważyli i pozabijali.
Król zaś rozgniewał się, posłał swoje wojsko, wygubił tych morderców, a ich miasto spalił.
Następnie powiedział swoim sługom: Wesele wprawdzie gotowe, ale zaproszeni nie byli godni.
Idźcie więc na rozstajne drogi i tylu, ilu spotkacie, zaproście na uroczystości weselne.
Słudzy ci wyszli na drogi i sprowadzili, których spotkali, zarówno złych, jak i dobrych, i wesele zapełniło się spoczywającymi przy stole.
A gdy wszedł król, aby przyjrzeć się spoczywającym, zobaczył tam człowieka nie ubranego w weselną szatę.
I mówi do niego: Kolego, jak tu wszedłeś, nie mając szaty weselnej? A on oniemiał.
Wtedy król zwrócił się do usługujących: zwiążcie mu nogi i ręce i wyrzućcie go w ciemność zewnętrzną; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.
Wielu bowiem jest zaproszonych, mało zaś wybranych.
Wtedy faryzeusze poszli i powzięli plan, jakby Go usidlić w słowie.
1 wysłali do Niego swoich uczniów wraz z Herodianami, z takim zapytaniem: Nauczycielu, wiemy, że jesteś szczery i drogi Bożej w prawdzie nauczasz, przy tym nie zależy Ci na nikim, gdyż nie patrzysz na oblicze ludzi.
Powiedz nam więc, jak Ci się wydaje? Czy należy płacić podatek cezarowi, czy też nie?
A Jezus, rozpoznawszy ich zło, odpowiedział: Dlaczego wystawiacie Mnie na próbę, obłudnicy?
Pokażcie mi monetę podatkową. Oni zaś przynieśli mu denara.
Wówczas zapytał: Czyj to wizerunek oraz napis?
Powiadają: Cezara. Wtedy zwróciła się do nich: Oddawajcie więc co cesarskie, cesarzowi, a co Boże -- Bogu.
A gdy to usłyszeli, zdziwili się, po czym opuścili Go i odeszli. Bóg Bogiem żywych i małżeństwa w świecie przyszłym
Tego dnia podeszli do Niego saduceusze, którzy twierdzą, że nie ma zmartwychwstania, i zapytali Go:
Nauczycielu! Mojżesz powiedział: Jeśli ktoś umrze nie mając dziecka, jego brat poślubi jego żonę i wzbudzi potomstwo swojemu bratu.
Otóż było u nas siedmiu braci; pierwszy ożenił się i odszedł, a ponieważ nie miał nasienia, zostawił swoją żonę swojemu bratu.
Podobnie i drugi, i trzeci aż do siódmego.
Po wszystkich zaś zmarła kobieta.
Przy zmartwychwstaniu więc którego z tych siedmiu będzie żoną? Bo wszyscy ją mieli.
A Jezus odpowiedział im: Błądzicie, gdyż nie znacie Pism ani mocy Bożej.
Przy zmartwychwstaniu bowiem ani nie będą się żenić ani za mąż wychodzić, lecz będą jak aniołowie w niebie.
A co do zmartwychwstania umarłych, czy nie czytaliście, co wam zostało powiedziane przez Boga w słowach:
Ja jestem Bogiem Abrahama i Bogiem Izaaka, i Bogiem Jakuba? Bóg nie jest [Bogiem] umarłych, lecz żywych.
A tłumy, gdy tego słuchały, były zdumione Jego nauką.
Faryzeusze zaś, gdy usłyszeli, że zamknął usta saduceuszom, zebrali się razem.
A jeden z nich, znawca Prawa, zapytał wystawiając Go na próbę:
Nauczycielu, które przykazanie jest największe w Prawie?
A On mu powiedział: Będziesz kochał Pana, swego Boga, całym swoim sercem, całą swoją duszą i całą swoją myślą.
To jest największe i pierwsze przykazanie.
Drugie zaś, podobne temu, to: Będziesz kochał swojego bliźniego tak, jak samego siebie.
Na tych dwóch przykazaniach zawisa całe Prawo i prorocy.
A gdy zebrali się faryzeusze, Jezus ich zapytał:
Co sądzicie o Chrystusie? Czyim jest synem? Odpowiedzieli: Dawida.
Wówczas ich zapytał: Jak to zatem jest, że Dawid w Duchu nazywa go Panem, gdy mówi:
Powiedział Pan mojemu Panu. Siądź po mojej prawicy, aż położę Twoich nieprzyjaciół pod Twoje stopy.
Jeśli więc Dawid nazywa go Panem, jak może być Jego synem?
I nikt nie był w stanie odpowiedzieć Mu ani słowem. Nikt też od tego dnia nie ośmielił się już Go pytać.
Wtedy Jezus przemówił do tłumów i do swoich uczniów tymi słowy:
Na katedrze Mojżesza zasiedli znawcy Prawa i faryzeusze.
Czyńcie zatem i zachowujcie wszystko, cokolwiek by wam powiedzieli, nie postępujcie jednak według ich czynów; mówią bowiem -- i nie czynią.
Wiążą natomiast ciężkie i trudne do uniesienia brzemiona oraz kładą na ramiona ludzi, sami natomiast [nawet] swoim palcem nie chcą ich ruszyć.
A wszystkich swoich czynów dokonują, aby pokazać się ludziom; poszerzają bowiem swoje filakteria i wydłużają frędzle.
Lubią też pierwsze miejsce do leżenia na ucztach i pierwsze krzesła w synagogach,
lubią też pozdrowienia na rynkach i nazywanie ich przez ludzi: Rabbi.
Wy natomiast nie bądźcie nazywani Rabbi, gdyż Nauczyciel wasz jest jeden, a wy wszyscy jesteście braćmi.
[Nikogo] też na ziemi nie nazywajcie swoim ojcem; gdyż Ojciec wasz jest jeden, [Ten], który jest w niebie.
Ani nie bądźcie nazywani mistrzami, gdyż Mistrz wasz jest jeden -- Chrystus.
Większy zaś pośród was, będzie waszym sługą
kto zaś będzie się wywyższał, zostanie poniżony, a kto będzie się poniżał, zostanie wywyższony.
Biada wam, znawcy Prawa i faryzeusze, obłudnicy, że zamykacie Królestwo Niebios przed ludźmi; wy bowiem nie wchodzicie a i wchodzącym nie pozwalacie wejść.
--
Biada wam, znawcy Prawa i faryzeusze, obłudnicy, że obchodzicie morze i suchy ląd, aby pozyskać jednego prozelitę, a gdy się nim staje, czynicie go synem Gehenny dwa razy takim jak wy.
Biada wam, ślepi przewodnicy, którzy mówicie: Kto by przysiągł na przybytek, to nic; kto by zaś przysiągł na złoto przybytku, ten jest związany [przysięgaj.
Głupi i ślepi! Bo co jest ważniejsze: złoto czy przybytek, który uświęca złoto?
Oraz: Kto by przysiągł na ołtarz, to nic; kto by zaś przysiągł na dar, który jest na nim, ten jest związany [przysięgaj.
Ślepi! Bo co jest ważniejsze: Dar czy ołtarz, który uświęca dar?
Kto więc przysięga na ołtarz, przysięga na niego oraz na wszystko, co na nim jest.
I kto przysięga na przybytek, przysięga na niego oraz na Tego, który w niej mieszka.
Również kto przysięga na niebo, przysięga na tron Boży oraz na Tego, który na nim zasiada.
Biada wam, znawcy Prawa i faryzeusze, obłudnicy, że dajecie dziesięcinę z mięty, kopru oraz kminku, a porzuciliście to, co w Prawie ważniejsze: sąd, miłosierdzie i wiarę -- te zaś należało czynić, a i tamtych nie porzucać.
Ślepi przewodnicy! Przecedzacie komara, wielbłąda zaś połykacie.
Biada wam, znawcy Prawa i faryzeusze, obłudnicy, że oczyszczacie zewnętrzną stronę kielicha i miski, wewnątrz zaś zawierają [to, co pochodzi] z grabieży i nieopanowania.
Ślepy faryzeuszu! Oczyść najpierw wnętrze kielicha, aby i to, co jest na zewnątrz niego stało się czyste.
Biada wam, znawcy Prawa i faryzeusze, obłudnicy, że przypominacie pobielone groby, które wprawdzie na zewnątrz wyglądają pięknie, wewnątrz jednak zawierają kości zmarłych i wszelką nieczystość.
Tak i wy na zewnątrz wydajecie się ludziom sprawiedliwi, wewnątrz zaś jesteście pełni obłudy i bezprawia.
Biada wam, znawcy Prawa i faryzeusze, obłudnicy, że budujecie groby prorokom i zdobicie grobowce sprawiedliwych,
i mówicie: Gdybyśmy żyli na dni naszych ojców, nie bylibyśmy ich wspólnikami w [przelaniu] krwi proroków.
W ten sposób świadczycie o sobie, że jesteście synami tych, którzy mordowali proroków.
Wy też dopełnijcie miary waszych ojców.
Węże! Płody żmij! Jak ujdziecie przed sądem Gehenny?
Oto dlatego Ja posyłam do was proroków, mędrców i znawców Prawa; niektórych z nich zabijecie i ukrzyżujecie, innych ubiczujecie w waszych synagogach i będziecie przepędzać z miasta do miasta;
w ten sposób przyjdzie na was cała sprawiedliwa krew, przelewana na ziemi: od krwi sprawiedliwego Abla aż do krwi Zachariasza, syna Barachiasza, którego zabiliście pomiędzy przybytkiem a ołtarzem.
Zapewniam was, że wszystko to przyjdzie na to pokolenie.
Jeruzalem, Jeruzalem, które zabijasz proroków i kamienujesz tych, którzy do ciebie byli posłani, tyle razy chciałem zgromadzić twoje dzieci, jak kwoka zgromadza swoje pisklęta pod skrzydła, a nie chcieliście!
Oto wasz dom zostaje wam pusty.
Bo mówię wam: Na pewno Mnie nie zobaczycie -- aż powiecie: Pochwalony, który przychodzi w imieniu Pańskim.
A gdy Jezus wyszedł ze świątyni i szedł, podeszli do Niego Jego uczniowie, aby Mu pokazać zabudowania świątyni.
On zaś odpowiedział im: Czy nie widzicie tego wszystkiego? Zapewniam was, na pewno nie zostanie tu pozostawiony kamień na kamieniu, którego by nie zwalono.
A gdy siedział na Górze Oliwnej, podeszli do Niego uczniowie na osobności i zapytali: Powiedz nam, kiedy się to stanie i jaki będzie znak Twego przyjścia oraz końca wieku?
Jezus zaś odpowiedział: Uważajcie, aby was kto nie zwiódł.
Gdyż wielu przyjdzie w moim imieniu ze słowami: Ja jestem Chrystus -- i wielu zwiodą.
Będziecie zaś słyszeć o wojnach oraz wieści z wojen. Uważajcie, nie bądźcie przerażeni, to musi się stać, ale to jeszcze nie koniec.
Powstanie bowiem naród przeciwko narodowi i królestwo przeciwko królestwu, będą głody, a miejscami trzęsienia ziemi.
Wszystko to zaś to dopiero początek bólów porodowych.
Wtedy wydawać was będą na udrękę i będą was zabijać, i będziecie znienawidzeni przez wszystkie narody z powodu mojego imienia.
Wówczas wielu zostanie zrażonych i nawzajem będą się wydawać, i nawzajem nienawidzić.
Powstanie też wielu fałszywych proroków i wielu zwiodą.
A z powodu rozszerzenia się bezprawia oziębnie miłość wielu.
Kto zaś wytrwał do końca, ten będzie ocalony.
A ta ewangelia Królestwa będzie głoszona po całym zamieszkałym świecie na świadectwo wszystkim narodom -- i wtedy nadejdzie koniec.
Gdy więc zobaczycie ohydę spustoszenia, zapowiedzianą przez proroka Daniela, stojącą w miejscu świętym -- kto czyta, niech rozumie --
wtedy ci, którzy są w Judei, niech uciekają w góry;
kto jest na górnym tarasie, niech nie schodzi, aby zabrać rzeczy ze swojego domu;
kto na roli, niech nie wraca, by zabrać swój płaszcz.
W tych dniach zaś biada kobietom w ciąży oraz karmiącym.
Módlcie się przy tym, aby wasza ucieczka nie wypadła zimą albo w szabat.
Nastanie bowiem wtedy wielki ucisk, jakiego nie było od początku świata aż do teraz, i na pewno nie będzie.
I gdyby te dni nie były skrócone, nie ocalałoby żadne ciało, jednak ze względu na wybranych dni te będą skrócone.
Gdyby wam wówczas ktoś powiedział: Oto tu jest Chrystus, albo: Tu -- nie wierzcie.
Powstaną bowiem fałszywi chrystusowie i fałszywi prorocy i dokonywać będą wielkich znaków i cudów, aby -- o ile można -- zwieść także wybranych.
Oto wam przepowiedziałem.
Gdyby więc wam powiedzieli: Oto jest na pustkowiu -- nie wychodźcie; Oto jest w kryjówce -- nie wierzcie.
Gdyż jak błyskawica pojawia się od wschodu i świecie aż na zachód, tak będzie z przyjściem Syna Człowieczego.
Gdzie jest padlina, tam zlatują się sępy.
A zaraz po ucisku tych dni zostanie zaćmione słońce i księżyc nie da swego blasku, gwiazdy spadać będą z nieba i moce niebios zostaną będą poruszone.
I wtedy zostanie ukazany na niebie znak Syna Człowieczego, wtedy też będą bić się w pierś wszystkie plemiona ziemi i zobaczą Syna Człowieczego, przychodzącego na obłokach nieba z wielką mocą i chwałą;
wówczas pośle swoich aniołów z wielką trąbą i zgromadzą Jego wybranych z czterech wiatrów świata, z jednego krańca nieba aż po drugi.
Od figowca natomiast nauczcie się przykładu: Gdy już jego gałąź staje się miękka i wypuszcza liście, wiecie, że lato blisko.
Tak i wy, gdy zobaczycie te wszystkie rzeczy, wiedzcie, że blisko jest -- u drzwi.
Zapewniam was, nie przeminie to pokolenie, aż się to wszystko stanie.
Niebo i ziemia przeminą, ale moje słowa nie przeminą.
O tym dniu natomiast oraz o godzinie nikt nie wie: ani aniołowie w niebiosach; ani Syn, tylko sam Ojciec.
Jak bowiem było za dni Noego, tak będzie z przyjściem Syna Człowieczego.
Bo jak w tamtych dniach, przed potopem, jedli i pili, żenili się i za mąż wydawali, aż do tego dnia, gdy Noe wszedł do arki,
i nie spostrzegli się, aż przyszedł potop i uniósł wszystkich, tak też będzie z przyjściem Syna Człowieczego.
Wtedy dwóch będzie na roli, jeden będzie wzięty, a drugi zostawiony.
Dwie mleć będą na żarnach, jedna będzie wzięta, a druga zostawiona.
Czuwajcie zatem, ponieważ nie wiecie, którego dnia wasz Pan przyjdzie.
Rozważcie zaś i to, że gdyby gospodarz wiedział, o której straży przyjdzie złodziej, czuwałby i nie pozwoliłby włamać się do swego domu.
Dlatego i wy bądźcie gotowi, gdyż nie domyślacie się godziny, w której przyjdzie Syn Człowieczy.
Kto więc jest tym wiernym i mądrym sługą, którego pan postawił nad swoją służbą, aby im wydawał żywność we właściwym czasie?
Szczęśliwy ten sługa, którego jego pan, gdy przyjdzie, zastanie tak czyniącego.
Zapewniam was, że postawi go nad całym swoim mieniem.
Jeśliby jednak ten zły sługa powiedział w swoim sercu: Mój Pan zwleka,
i zacząłby bić swoje współsługi, jeść i pić z pijakami,
przyjdzie pan tego sługi w dniu, w którym [go] nie oczekuje, o godzinie, której nie zna
i potnie go na kawałki, i wyznaczy mu dział z obłudnikami; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.
Wtedy podobne będzie Królestwo Niebios do dziesięciu panien, które wzięły swoje lampy i wyszły na spotkanie pana młodego.
Pięć zaś z nich było głupich, a pięć mądrych.
Głupie bowiem wzięły swoje lampy, ale nie wzięły z sobą oliwy.
Mądre zaś zabrały oliwę w zbiorniczkach wraz ze swoimi lampami.
A gdy pan młody zwlekał, wszystkie zdrzemnęły się i zapadły w sen.
A w środku nocy powstał krzyk: Oto pan młody, wyjdźcie Mu na spotkanie.
Wtedy ocknęły się wszystkie te panny i uporządkowały swoje lampy.
A głupie zwróciły się do mądrych: Dajcie nam z waszej oliwy, gdyż nasze lampy gasną.
Mądre zaś odpowiedziały: Żeby nie wystarczyło nam i wam; idźcie raczej do sprzedawców i kupcie sobie.
Gdy one odeszły kupować, przyszedł pan młody i te, które były gotowe, weszły z Nim na wesele i drzwi zostały zamknięte.
Potem zaś nadeszły i pozostałe panny ze słowami: Panie! Panie! Otwórz nam.
A On im odpowiedział: Zapewniam was, że was nie znam.
Czuwajcie więc, bo nie znacie dnia ani godziny.
Podobnie bowiem pewien człowiek odjeżdżający [za granicę] przywołał własne sługi i przekazał im swoje mienie.
Jednemu dał pięć talentów, drugiemu dwa, a trzeciemu jeden -- każdemu według jego własnej mocy -- i odjechał [za granicę]. Natychmiast
ten, który wziął pięć talentów, poszedł, puścił je obrót i zyskał dalsze pięć.
Podobnie ten, który [wziął] dwa, zyskał dalsze dwa.
Ten zaś, który wziął jeden, odszedł, rozkopał ziemię i ukrył srebro swojego pana.
A po długim czasie powraca pan tych sług i rozlicza z nimi obrachunek.
Wówczas podszedł ten, który wziął pięć talentów, przyniósł dalsze pięć talentów i powiedział: Panie! Powierzyłeś mi pięć talentów; oto zyskałem dalsze pięć talentów.
A jego Pan na to: Dobrze, sługo dobry i wierny, byłeś wierny w małych, ustanowię cię na wieloma; wejdź do radości swego pana.
Podszedł też ten, który [wziął] dwa talenty, i powiedział: Panie, powierzyłeś mi dwa talenty, oto zyskałem dalsze dwa talenty.
Pan mu odpowiedział: Dobrze, sługo dobry i wierny, byłeś wierny w małych, ustanowię cię na wieloma; wejdź do radości swego pana.
Podszedł zaś i ten, który posiadł jeden talent, i powiedział: Panie, poznałem cię, że jesteś twardym człowiekiem, że żniesz, gdzie nie posiałeś, i zbierasz, gdzie nie rozsypałeś.
Przestraszony więc odszedłem i ukryłem twój talent w ziemi; oto masz, co twoje.
Jego pan natomiast odpowiedział mu: Sługo zły i leniwy! Byłeś świadom, że żnę, gdzie nie siałem, i zbieram, gdzie nie rozsypałem.
Trzeba ci więc było położyć moje srebrniki bankierom, a ja po przyjściu odebrałbym to, co moje, z zyskiem.
Zabierzcie mu więc talent i dajcie temu, który ma dziesięć talentów;
każdemu bowiem, kto ma, będzie dane i będzie miał w nadmiarze, temu natomiast, który nie ma, zostanie zabrane i to, co ma.
A nieużytecznego sługę wyrzućcie w ciemność zewnętrzną tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.
Gdy zaś przyjdzie Syn Człowieczy w swojej chwale, a z Nim wszyscy aniołowie, wtedy zasiądzie na tronie Swojej chwały;
i będą przed Nim zgromadzone wszystkie narody, i odłączy jednych od drugich, jak pasterz odłącza owce od kozłów;
i z jednej strony ustawi owce po swojej prawicy, a z drugiej kozły po pomyślnej.
Wtedy powie Król tym po swojej prawicy: Przyjdźcie, błogosławieni mojego Ojca, odziedziczcie Królestwo przygotowane dla was od założenia świata.
Gdyż byłem głodny, a daliście Mi jeść, byłem spragniony, a daliście Mi pić, byłem obcym przybyszem, a przyjęliście Mnie,
byłem nagi, a przyodzialiście Mnie, byłem słaby, a odwiedziliście Mnie, byłem w więzieniu, a przyszliście do Mnie.
Wtedy odezwą się sprawiedliwi tymi słowy: Panie! Kiedy widzieliśmy Cię głodnym, a daliśmy Ci jeść, lub spragnionym, a daliśmy Ci pić?
Kiedy widzieliśmy Cię obcym przybyszem, a przyjęliśmy Cię, lub nagim, a odzialiśmy Cię?
Kiedy też widzieliśmy Cię słabym lub w więzieniu, a przyszliśmy do Ciebie?
A Król im odpowie: Zapewniam was, cokolwiek uczyniliście jednemu z tych najmniejszych moich braci, uczyniliście Mnie.
Następnie powie i tym po pomyślnej: Idźcie ode mnie, przeklęci, w ogień wieczny, przygotowany diabłu i jego aniołom.
Gdyż byłem głodny, a nie daliście Mi jeść, byłem spragniony, a nie daliście Mi pić.
Byłem obcym przybyszem, a nie przyjęliście Mnie, nagim, a nie ubraliście Mnie, słabym i w więzieniu, a nie odwiedziliście Mnie.
Wtedy odezwą się i oni: Panie, kiedy widzieliśmy Cię głodnym lub spragnionym, lub obcym przybyszem, lub nagim, lub słabym, lub w więzieniu -- i nie usłużyliśmy Ci?
Wówczas odpowie im tymi słowy: Zapewniam was, czegokolwiek nie uczyniliście jednemu z tych najmniejszych, nie uczyniliście też Mnie.
I odejdą ci na wieczną karę, sprawiedliwi zaś do życia wiecznego.
I stało się, gdy Jezus skończył wszystkie te słowa, że powiedział do swoich uczniów:
Wiecie, że za dwa dni jest Pascha i Syn Człowieczy będzie wydany na ukrzyżowanie.
Wtedy arcykapłani i starsi ludu zebrali się na dziedzińcu arcykapłana, którego zwano Kajfasz.
I uradzili, aby Jezusa podstępem schwytać i zabić.
Powtarzali jednak: Tylko nie w święto, aby nie powstały rozruchy między ludem.
A gdy Jezus był w Betanii, w domu Szymona trędowatego,
podeszła do Niego kobieta, która miała alabastrowy flakonik bardzo drogiego olejku i wylała go na Jego głowę, gdy spoczywał przy stole.
Na ten widok uczniowie oburzyli się i powtarzali: Po co ta strata?
Przecież można to było drogo sprzedać i dać ubogim.
Gdy Jezus to zauważył, powiedział do nich: Dlaczego sprawiacie tej kobiecie przykrość? Bo spełniła względem Mnie dobry uczynek.
Ubogich bowiem zawsze wśród siebie macie, Mnie jednak macie nie zawsze,
ona natomiast, wylewając ten olejek na moje ciało, uczyniła to na mój pogrzeb.
Zapewniam was, gdziekolwiek po całym świecie głoszona będzie ta ewangelia, opowiadane będzie i o tym, co ona uczyniła -- na jej pamiątkę.
Wtedy jeden z Dwunastu, zwany Judasz Iskariot, udał się do arcykapłanów
i powiedział: Co chcecie mi dać, a ja wam Go wydam? Oni zaś odważyli mu trzydzieści srebrników.
I odtąd szukał dogodnej chwili, aby Go wydać.
W pierwszym dniu Przaśników podeszli do Jezusa uczniowie i zapytali: Gdzie chcesz, abyśmy przygotowali Ci do spożycia Paschę?
On zaś odpowiedział: Idźcie do miasta, do znanego nam człowieka i powiedzcie mu: Nauczyciel mówi: Mój czas jest bliski, u ciebie urządzę Paschę z moimi uczniami.
Uczniowie uczynili tak, jak im polecił Jezus, i przygotowali Paschę.
A z nastaniem wieczoru zajął wraz z Dwunastoma miejsce przy stole.
I gdy oni jedli, powiedział: Zapewniam was, jeden z was Mnie wyda.
I bardzo zasmuceni zaczęli pytać Go jeden po drugim: Chyba nie ja, Panie?
On zaś odpowiedział: Ten, który zanurzył wraz ze Mną rękę w misie -- ten Mnie wyda.
Wprawdzie Syn Człowieczy odchodzi, jak o Nim napisano, lecz biada temu człowiekowi, przez którego Syn Człowieczy jest wydany. Lepiej by mu było, gdyby się ten człowiek nie urodził.
Judasz zaś, który Go wydawał, odezwał się: Chyba nie ja, Rabbi? A On na to: Ty [sam to] powiedziałeś.
A gdy oni jedli, Jezus wziął chleb, pobłogosławił, złamał i rozdając uczniom powiedział: Bierzcie, jedzcie, to jest moje ciało.
Następnie wziął kielich, podziękował i dał im, mówiąc: Pijcie z niego wszyscy;
gdyż to jest moja Krew Przymierza, która wylewa się za wielu na odpuszczenie grzechów.
Mówię wam zaś: Odtąd na pewno nie będę pił z tego owocu winorośli aż do tego dnia, gdy go będę pił z wami nowy w Królestwie mego Ojca.
I po odśpiewaniu hymnu, wyszli ku Górze Oliwnej.
Wówczas Jezus powiedział do nich: Tej nocy wy wszyscy zrazicie się do Mnie, gdyż napisano: Uderzę pasterza i będą rozproszone owce trzody
Ale po wzbudzeniu Mnie wyprzedzę was do Galilei.
Wtedy odezwał się Piotr: Choćby wszyscy się do Ciebie zrazili, ja się nigdy nie zrażę.
A Jezus mu na to: Zapewniam cię, że tej nocy, zanim zapieje kogut, wyprzesz się Mnie trzykrotnie.
Rzecze mu Piotr: Choćby przyszło mi wraz z Tobą umrzeć, na pewno się Ciebie nie wyprę. Podobnie mówili i wszyscy uczniowie.
W ten sposób Jezus przybył wraz z nimi do ogrodu zwanego Getsemane i powiedział do uczniów: Usiądźcie tutaj, a Ja tymczasem odejdę tam i będę się modlił.
Wziął przy tym z sobą Piotra oraz dwóch synów Zebedeusza i zaczął popadać w smutek i trwogę.
Wtedy też zwrócił się do nich: Bardzo smutna jest moja dusza aż do śmierci; zostańcie tutaj i czuwajcie ze Mną.
Potem przeszedł nieco dalej, upadł na swoje oblicze, modlił się i mówił: Ojcze mój, jeśli to jest możliwe, niech Mnie ominie ten kielich; jednak nie jak Ja chcę, ale jak Ty.
Następnie wraca do uczniów i zastaje ich śpiącymi, i mówi do Piotra: Tak to nie mogliście czuwać ze Mną ani jednej godziny?
Czuwajcie i módlcie się, abyście nie upadli w czasie próby; duch wprawdzie ochoczy, ale ciało słabe.
Znów po raz drugi odszedł i pomodlił się: Ojcze mój, jeśli nie może to minąć bez tego, bym go wypił, niech się stanie Twoja wola.
I znów, gdy przyszedł, zastał ich śpiącymi, gdyż oczy ich były obciążone.
Zostawił ich zatem, znowu odszedł i po raz trzeci modlił się tymi samymi słowami.
Następnie przyszedł do uczniów i powiedział do nich: Spijcie dalej i odpoczywajcie, oto nadeszła godzina i Syn Człowieczy będzie wydany w ręce grzeszników.
Wstańcie, chodźmy; oto się zbliża ten, który Mnie wydaje.
Gdy On jeszcze mówił, oto przyszedł Judasz, jeden z Dwunastu, a wraz z nim spory tłum z mieczami i kijami, od arcykapłanów i od starszych ludu.
A Jego zdrajca umówił z nimi taki znak: Jest nim Ten, którego pocałuję schwytajcie Go.
Zaraz też podszedł do Jezusa i powiedział: Witaj, Rabbi! I pocałował Go.
Jezus zaś powiedział do niego: Kolego, [rób to], po co się zjawiasz. Wtedy podeszli, rzucili na Jezusa ręce i schwytali Go.
I oto jeden z tych, którzy byli z Jezusem, wyciągnął rękę, dobył swego miecza, uderzył sługę arcykapłana i odciął mu ucho.
Wtedy Jezus zwrócił się do niego: Wróć swój miecz do jego miejsca; wszyscy bowiem, którzy chwytają za miecz, od miecza giną.
Czy myślisz, że nie mogę poprosić mojego Ojca i już teraz wystawi mi więcej niż dwanaście legionów aniołów?
Jak więc miałyby być spełnione Pisma, że tak się musi stać?
W tej godzinie Jezus powiedział do tłumów: Jak na zbójcę wyszliście z mieczami i z kijami, aby Mnie ująć; codziennie siadywałem w świątyni i nauczałem, a nie schwytaliście Mnie.
Ale to wszystko stało się, aby spełniły się Pisma proroków. Wtedy wszyscy uczniowie opuścili Go i uciekli.
A ci, którzy schwytali Jezusa, poprowadzili Go do arcykapłana Kajfasza, gdzie zgromadzili się znawcy Prawa i starsi.
Piotr zaś szedł za Nim z daleka aż na dziedziniec pałacu arcykapłana. Tam wszedł do środka i usiadł ze strażnikami, aby zobaczyć koniec.
Tymczasem arcykapłani oraz cały sanhedryn szukali fałszywego świadectwa przeciwko Jezusowi, aby w ten sposób Go zabić,
i nie znaleźli, [chociaż] przychodziło wielu fałszywych świadków. W końcu jednak podeszli dwaj
i oświadczyli: Ten powiedział: Jestem w stanie zburzyć przybytek Boga i przez trzy dni go zbudować.
Wtedy powstał arcykapłan i zwrócił się do Niego: Nic nie odpowiadasz na to, co oni świadczą przeciw Tobie?
Ale Jezus milczał: Arcykapłan przemówił więc: Zaprzysięgam Cię na Boga żywego, abyś nam powiedział, czy Ty jesteś Chrystusem, Synem Boga.
Wtedy Jezus powiedział: Ty [sam to] powiedziałeś. Ponadto mówię wam: Od teraz zobaczycie Syna Człowieczego siedzącego po prawicy Mocy i przychodzącego na obłokach nieba.
Wtedy arcykapłan rozdarł szaty i powiedział: Zbluźnił! Czy trzeba nam jeszcze świadków? Oto teraz usłyszeliście bluźnierstwo.
Co wam się zdaje! A oni odpowiedzieli: Winien jest śmierci.
Wtedy pluli Mu w twarz, bili Go pięściami, a inni policzkowali Go,
mówiąc: Prorokuj nam, Chrystusie, kto Cię uderzył?
Piotr tymczasem siedział zewnątrz, na dziedzińcu. [Tam] podeszła do niego jedna dziewczyna ze służby, mówiąc: Ty też byłeś z tym Galilejczykiem Jezusem.
On zaś wyparł się wobec wszystkich: Nie wiem, co mówisz.
A gdy wyszedł ku bramie, zobaczyła go inna i powiedziała do tych, którzy tam byli: Ten był z Jezusem z Nazaretu.
I znowu wyparł się pod przysięgą: Nie znam tego człowieka.
Po chwili podeszli stojący [tam ludzie] i zwrócili się do Piotra: Ty naprawdę jesteś jednym z nich, bo i twoja mowa czyni cię widocznym.
Wtedy zaczął ściągać na siebie klątwy i odwoływać do świętości: Nie znam tego człowieka. I zaraz zapiał kogut.
A Piotr przypomniał sobie słowo Jezusa, gdy powiedział: Zanim zapieje kogut, trzy razy się Mnie wyprzesz. Wówczas wyszedł na zewnątrz i gorzko zapłakał.
A gdy nastał wczesny ranek wszyscy arcykapłani i starsi ludu powzięli plan przeciw Jezusowi, taki żeby Go zabić.
Związali Go więc, odprowadzili i przekazali namiestnikowi Piłatowi.
Wtedy Judasz, który Go wydał, widząc, że został skazany, pogrążony w żalu zwrócił trzydzieści srebrników arcykapłanom oraz starszym
i powiedział: Zgrzeszyłem, gdyż wydałem krew niewinną. Oni zaś odparli: Co nam do tego? Ty [sam] tego dopatrz.
Wówczas rzucił srebrniki do przybytku i oddalił się, po czym poszedł i powiesił się.
Arcykapłani zaś wzięli srebrniki i stwierdzili: Nie wolno wrzucać ich do skarbca świątynnego, gdyż są wyceną krwi.
Po odbyciu narady kupili z nich zatem pole garncarza na cmentarz dla cudzoziemców.
Dlatego do dziś pole to zwane jest Polem Krwi.
Wtedy spełniło się to, co zostało powiedziane przez proroka Jeremiasza w słowach: I wzięli trzydzieści srebrników, wycenę oszacowanego, który został oszacowany przez synów Izraela.
I dali je za pole garncarza, jak mi nakazał Pan.
Jezus zaś został postawiony przed namiestnikiem. Namiestnik zapytał Go: Czy Ty jesteś królem Żydów? Jezus odpowiedział: Ty [sam to] mówisz.
A gdy arcykapłani i starsi oskarżali Go, nic nie odpowiedział.
Wówczas Piłat zapytał Go: Czy nie słyszysz, jak wiele przeciw Tobie świadczą?
On jednak nie odpowiedział mu na ani jedno słowo, tak że namiestnik bardzo się dziwił.
A na święta namiestnik miał zwyczaj zwalniać ludowi jednego więźnia, tego którego chcieli.
I mieli wówczas znacznego więźnia, zwanego Jezus Barabasz.
Gdy się więc oni zebrali, zapytał ich Piłat: Którego chcecie, abym wam zwolnił, Jezusa Barabasza czy Jezusa zwanego Chrystusem?
Był bowiem świadom, że wydali Go z zawiści.
A gdy on siedział na krześle sędziowskim, jego żona przesłała mu taką wiadomość: Nic tobie i temu sprawiedliwemu, bo dzisiaj we śnie wiele przez Niego wycierpiałam.
Ale arcykapłani i starsi przekonali tłumy, aby prosiły o Barabasza, a Jezusa zgubiły.
Wówczas namiestnik odezwał się w te słowa: Którego z tych dwóch chcecie, abym wam zwolnił? A oni odpowiedzieli: Barabasza.
Piłat na to: Co więc mam uczynić z Jezusem zwanym Chrystusem? Wtedy wszyscy zawołali: Niech będzie ukrzyżowany!
On zaś zapytał: Co więc złego uczynił? Oni jednak zaczęli krzyczeć jeszcze głośniej: Niech będzie ukrzyżowany!
Piłat, gdy zobaczył, że do nikąd nie zmierza, przeciwnie, zamieszanie staje się jeszcze większe, wziął wodę, umył wobec tłumu i powiedział: Nie jestem winny tej krwi, wy tego dopatrzcie.
A cały lud odpowiedział: Krew Jego na nas i na nasze dzieci.
Wtedy zwolnił im Barabasza, a Jezusa ubiczował i wydał na ukrzyżowanie.
Wówczas żołnierze namiestnika zabrali Jezusa do pretorium, a [tam] zgromadzili wokół Niego całą kohortę.
Rozebrali Go i narzucili [na Niego] szkarłatny płaszcz.
Włożyli też na Jego głowę spleciony z cierni wieniec, do prawej ręki [wcisnęli] trzcinę. I klękając przed Nim wyśmiali Go, mówiąc: Witaj, królu Żydów!
A plując na Niego, wzięli trzcinę i bili Go po głowie.
Po wyśmianiu, zdjęli z Niego [szkarłatny] płaszcz, ubrali Go w Jego szaty i odprowadzili Go na ukrzyżowanie.
Wychodząc spotkali pewnego człowieka, Cyrenejczyka imieniem Szymon; tego przymusili, aby poniósł Jego krzyż.
A gdy przyszli na miejsce o nazwie Golgota, to jest zwane Miejscem Czaszki,
dali Mu do picia wino zmieszane z żółcią; i skosztował je, ale nie chciał pić.
A gdy Go ukrzyżowali, rozdzielili Jego szaty, rzucając o nie losy,
następnie usiedli i pilnowali Go tam.
Umieścili też nad Jego głową wypisaną przyczynę Jego [śmierci]: To jest Jezus, król Żydów.
Wraz z Nim ukrzyżowali wówczas dwóch przestępców, jednego po prawej, a drugiego po pomyślnej stronie.
A ci, którzy przechodzili obok, ubliżali Mu, kiwali swoimi głowami
i mówili: Ty, który rozwalasz świątynię i w trzy dni ją odbudowujesz, ratuj samego siebie, jeśli jesteś Synem Bożym, i zstąp z krzyża.
Podobnie arcykapłani wraz ze znawcami Prawa i starszymi z drwiną powtarzali:
innych wyratował, a siebie samego uratować nie jest w stanie; jest królem Izraela, niech teraz zstąpi z krzyża, a uwierzymy w Niego.
Położył ufność w Bogu; niech Go teraz wybawi, jeśli Go pragnie, powiedział przecież: Jestem Synem Boga.
Tak samo lżyli Go ukrzyżowani wraz z Nim przestępcy.
Od godziny szóstej zaś ciemność stała się na całej ziemi aż do godziny dziewiątej.
A około godziny dziewiątej Jezus zawołał donośnym głosem: Eli, Eli, lema sabachtani! Co znaczy: Boże mój, Boże mój, dlaczego Mnie opuściłeś?
Niektórzy zaś z tych, którzy tam stali, gdy to usłyszeli, zaczęli mówić: Ten woła Eliasza.
I zaraz pobiegł jeden z nich, wziął gąbkę, napełnił winnym octem, osadził na trzcinie i dawał Mu pić.
Pozostali jednak nagabywali: Przestań, zobaczymy, czy Eliasz przyjdzie Go uratować.
Jezus zaś znów zawołał donośnym głosem i oddał ducha.
I oto zasłona przybytku została rozdarta na dwoje, od góry do dołu, ziemią zatrzęsło, skały popękały,
zostały otwarte grobowce i wiele ciał świętych, którzy zasnęli, zostało wzbudzonych;
wyszli oni z grobowców po Jego wzbudzeniu, weszli do świętego miasta i ukazali się wielu.
Setnik zaś i ci, którzy wraz z nim strzegli Jezusa, na widok trzęsienia i tego, co się działo, bardzo się przestraszyli i stwierdzili: Ten naprawdę był Synem Boga.
Było tam zaś wiele kobiet przyglądających się z oddali; przyszły one za Jezusem z Galilei i usługiwały Mu.
Wśród nich była Maria Magdalena, Maria, [matka] Jakuba i Józefa, i matka synów Zebedeusza.
Wraz z nastaniem wieczoru, przyszedł pewien bogaty człowiek z Arymatei, imieniem Józef, który też sam został uczniem Jezusa.
Ten udał się do Piłata i prosił o ciało Jezusa. Wtedy Piłat polecił je wydać.
A Józef wziął ciało, owinął je w czyste płótno
i złożył je w swoim nowym grobowcu, który wykuł w skale; potem zatoczył na wejście do grobowca wielki kamień i odszedł.
Była tam zaś Maria Magdalena i druga Maria; siedziały one naprzeciw grobu.
Nazajutrz, czyli po dniu Przygotowania, zebrali się u Piłata arcykapłani i faryzeusze.
Oznajmili: Panie, przypomnieliśmy sobie, że ten oszust powiedział jeszcze za życia: Po trzech dniach zostanę wzbudzony.
Każ więc zabezpieczyć grób aż do trzeciego dnia, żeby czasem nie przyszli Jego uczniowie, nie ukradli Go i nie powiedzieli ludowi: Powstał z martwych. I będzie ostatnie oszustwo gorsze od pierwszego.
Piłat powiedział im: Macie straż, idźcie, zabezpieczcie, jak umiecie.
Poszli więc i zabezpieczyli grób -- opieczętowali kamień oraz [postawili] straż.
A po sabacie, o świcie pierwszego dnia tygodnia, przyszła Maria Magdalena i druga Maria, aby obejrzeć grób.
I oto powstało wielkie trzęsienie ziemi, gdyż anioł Pana zstąpił z nieba, podszedł, odwalił kamień i usiadł na nim.
Jego wygląd przypominał błyskawicę, a jego odzienie -- białe jak śnieg.
Strażnicy z lęku przed nim zadrżeli i stali się jak martwi.
Anioł zaś odezwał się i powiedział do kobiet: Wy się nie bójcie; wiem bowiem, że szukacie Jezusa ukrzyżowanego.
Nie ma Go tu, -- gdyż powstał tak jak powiedział; chodźcie, zobaczcie miejsce, gdzie był położony.
I idźcie szybko, powiedzcie jego uczniom, że powstał z martwych i oto poprzedza was do Galilei -- tam Go zobaczycie; oto powiedziałem wam.
I szybko odeszły od grobowca ze strachem i z wielką radością pobiegły oznajmić to jego uczniom.
A oto Jezus spotkał je i powiedział: Witajcie! One zaś podeszły, objęły Jego stopy i pokłoniły Mu się.
Wtedy Jezus powiedział do nich: Nie bójcie się! Idźcie i oznajmijcie moim braciom, aby poszli do Galilei, tam Mnie zobaczą.
A gdy one szły, oto niektórzy ze straży przyszli do miasta i donieśli arcykapłanom o wszystkim, co się stało.
Wówczas zebrali się wraz ze starszymi i po naradzie dali żołnierzom sporo pieniędzy,
mówiąc: Powiedzcie, że Jego uczniowie przyszli w nocy i ukradli Go, gdy spaliśmy.
A gdyby namiestnik o tym usłyszał, my go przekonamy i wybawimy was z kłopotu.
Oni więc wzięli pieniądze i postąpili tak, jak ich pouczono. I rozniosło się to słowo między Żydami aż po dzień dzisiejszy.
A jedenastu uczniów poszło do Galilei, na górę, gdzie wskazał im Jezus.
I gdy Go zobaczyli, pokłonili Mu się, lecz niektórzy zwątpili.
A Jezus podszedł i zwrócił się do nich tymi słowy: Dana mi jest wszelka władza w niebie i na ziemi.
Wyruszcie więc i uczyńcie uczniami wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego,
ucząc je przestrzegać wszystkiego, co wam przykazałem. A oto Ja jestem z wami po wszystkie dni aż do końca tej epoki.
Początek ewangelii o Jezusie Chrystusie, Synu Bożym.
Jak napisano w [księdze] proroka Izajasza: Oto przed Twoim obliczem posyłam mojego anioła, który Ci utoruje drogę;
głos wołającego na pustkowiu: Przygotujcie drogę Pana; Jego ścieżki czyńcie prostymi;
wystąpił na pustkowiu Jan Chrzciciel wzywając do chrztu opamiętania dla przebaczenia grzechów.
I zaczęła do niego wychodzić cała ziemia judzka oraz wszyscy mieszkańcy Jerozolimy, a ci, którzy otwarcie przyznawali się do swoich grzechów, byli przez niego chrzczeni w rzece Jordan.
Jan zaś ubrany był w sierść wielbłąda, wokół bioder nosił skórzany pas, a żywił się szarańczą oraz dzikim miodem.
I ogłaszał on: Idzie za mną mocniejszy niż ja, ktoś, przed kim nie jestem godny schylić się i rozwiązać rzemyka u jego sandałów.
Ja was ochrzciłem w wodzie, On zaś ochrzci was w Duchu Świętym.
I stało się w tych dniach, że z Nazaretu w Galilei przyszedł Jezus i został przez Jana ochrzczony w Jordanie.
A w chwili, gdy wychodził z wody, zobaczył rozdarte niebiosa oraz Ducha, który zstępował do Niego niby gołębica.
Z niebios rozległ się przy tym głos: Ty jesteś moim umiłowanym Synem, w Tobie znalazłem upodobanie.
Natychmiast też Duch rzucił Go na pustkowie.
I był na pustkowiu czterdzieści dni, poddawany próbie przez szatana. Przebywał tam wśród zwierząt, a aniołowie Mu usługiwali.
Lecz po wydaniu Jana Jezus przyszedł do Galilei, zaczął głosić ewangelię Bożą
i mówić: Wypełnił się czas i bliskie jest Królestwo Boże, opamiętujcie się i wierzcie ewangelii.
A gdy przechodził brzegiem Morza Galilejskiego, zobaczył Szymona i Andrzeja, brata Szymona, jak raz z jednej, a raz z drugiej strony [łodzi] rzucali w morze sieć, gdyż byli rybakami.
Jezus zwrócił się do nich: Chodźcie za Mną, a sprawię, że staniecie się rybakami ludzi.
A oni od razu pozostawili sieci i ruszyli za Nim.
Gdy przeszedł nieco dalej, zobaczył Jakuba, syna Zebedeusza, oraz jego brata, Jana. Oni też [byli] w łodzi i naprawiali sieci.
I zaraz ich zawołał. Oni natomiast pozostawili swego ojca Zebedeusza wraz z robotnikami w łodzi i poszli za Nim.
Przybyli do Kafarnaum. Zaraz w sabat poszedł do synagogi, i zaczął nauczać.
I byli zdumieni Jego nauką, uczył ich bowiem jak ktoś, kto posiada władzę, a nie jak znawcy Prawa.
A właśnie był w ich synagodze człowiek we władzy ducha nieczystego. Ten wrzasnął:
Co Tobie do nas, Jezusie z Nazaretu? Przyszedłeś nas zniszczyć? Wiem, kim jesteś: Świętym Bożym.
Jezus skarcił go słowami: Zamilcz i wyjdź z niego!
Wtedy duch nieczysty szarpnął nim, wrzasnął donośnym głosem i wyszedł z niego.
Wszyscy byli tak zdumieni, że zaczęli pytać jeden drugiego: Co to jest? Jakaś nowa nauka, której towarzyszy władza! Nawet duchom nieczystym rozkazuje i są mu posłuszne.
I wkrótce rozniosła się wiadomość o Nim wszędzie, po całej galilejskiej okolicy.
Niebawem po wyjściu z synagogi przyszli wraz z Jakubem i Janem do domu Szymona i Andrzeja.
A właśnie teściowa Szymona leżała w gorączce. Zaraz też powiedziano Mu o niej.
Podszedł więc, wziął ją za rękę i podniósł; wtedy jej gorączka opadła, a [ona] zaczęła im usługiwać.
Tymczasem wraz z nastaniem wieczoru, gdy zaszło słońce, zaczęli przynosić do Niego wszystkich chorych i opętanych.
Całe miasto zgromadziło się u drzwi.
Wtedy uzdrowił wielu dotkniętych różnymi chorobami i wyrzucił wiele demonów, lecz nie pozwalał demonom mówić, gdyż wiedziały, kim On jest.
A wczesnym rankiem, gdy jeszcze było ciemno, wstał, wyszedł i udał się na puste miejsce; tam zaczął się modlić.
Szymon jednak oraz ci, którzy z nim byli, ruszyli Jego śladami.
A gdy Go znaleźli, powiedzieli Mu: Wszyscy Cię szukają.
Wtedy On im powiedział: Chodźmy gdzie indziej, do sąsiednich miasteczek, abym i tam mógł głosić, gdyż po to wyszedłem.
Chodził więc i głosił w ich synagogach po całej Galilei, i wypędzał demony.
I oto przyszedł do Niego trędowaty, upadł na kolana i prosił Go: Jeśli chcesz, możesz mnie oczyścić.
A On, pełen współczucia, wyciągnął swoją rękę, dotknął go i powiedział: Chcę, bądź oczyszczony!
Natychmiast też zszedł z niego trąd i został oczyszczony.
I zaraz go odesłał z takim surowym zakazem:
Uważaj, nikomu nic nie mów; ale idź, pokaż się kapłanowi i złóż za swoje oczyszczenie ofiarę, jaką polecił Mojżesz, na świadectwo dla nich.
Ten jednak, gdy odszedł, zaczął rozgłaszać i rozpowiadać o tym, co zaszło, tak że nie mógł On już jawnie wejść do miasta, lecz przebywał na zewnątrz, na odludnych miejscach. Tam też zewsząd [ludzie] zaczęli się do Niego schodzić.
Po paru dniach znów przyszedł do Kafarnaum. Usłyszano, że jest w domu.
Wtedy zeszło się tak wielu, że miejsca nie było nawet przy drzwiach. A On zaczął im głosić Słowo.
I oto przyszli do Niego ze sparaliżowanym. Niosło go czterech.
A ponieważ z powodu tłumu nie mogli Mu [go] przynieść, zdjęli dach nad miejscem, gdzie był, i po zrobieniu otworu spuścili posłanie, na którym leżał sparaliżowany.
A Jezus, gdy zobaczył ich wiarę, powiedział do sparaliżowanego: Synu, przebaczone są ci grzechy.
Byli tam zaś niektórzy ze znawców Pism. Siedzieli oni i rozważali w swoich sercach:
Dlaczego ten tak mówi? On bluźni. Kto może przebaczać grzechy oprócz jednego Boga?
A Jezus zaraz poznał w swoim duchu, że takie myśli ważą w sobie, i powiedział do nich: Dlaczego takie rzeczy rozważacie w swoich sercach?
Co jest łatwiejsze? Powiedzieć sparaliżowanemu: Przebaczone są ci grzechy? Czy powiedzieć: Wstań, weź swoje posłanie i zacznij chodzić?
Lecz abyście się przekonali, że Syn Człowieczy ma prawo przebaczać grzechy na ziemi - powiedział do sparaliżowanego -
Tobie mówię: Wstań, weź swoje posłanie i idź do swego domu.
I wstał, zaraz wziął posłanie i wyszedł wobec wszystkich, tak że się wszyscy dziwili i oddawali Bogu chwałę, mówiąc: Czegoś podobnego jeszcze nigdy nie widzieliśmy.
Potem znów wyszedł nad morze. Cały tłum zaczął schodzić się do Niego, a On rozpoczął nauczanie.
A gdy przechodził, zobaczył Lewiego, syna Alfeusza, siedzącego przy stole celnym, i powiedział do niego: Chodź za Mną. Wstał więc i poszedł za Nim.
I stało się, gdy spoczywał przy stole w jego domu, że wielu celników i grzeszników spoczywało wraz z Jezusem i Jego uczniami, wielu bowiem zaczęło za Nim chodzić.
A gdy znawcy Prawa spośród faryzeuszów zobaczyli, że jada z grzesznikami, a zwłaszcza celnikami, zaczęli podpytywać Jego uczniów: Dlaczego je z celnikami i grzesznikami?
Gdy Jezus to usłyszał, powiedział im: Nie potrzebują zdrowi lekarza, lecz ci, co się źle mają; nie przyszedłem wzywać sprawiedliwych, lecz grzeszników.
A uczniowie Jana i faryzeusze właśnie pościli. Przyszli więc i zapytali Go: Dlaczego uczniowie Jana i uczniowie faryzeuszów poszczą, a Twoi uczniowie nie poszczą?
Jezus im odpowiedział: Czy goście weselni mogą pościć, gdy jest z nimi pan młody? Dopóki mają z sobą pana młodego, nie mogą pościć.
Przyjdą jednak dni, gdy pan młody zostanie im zabrany. Wtedy, tego dnia, będą pościć.
Nikt nie przyszywa łaty z nowego sukna do starego płaszcza, w przeciwnym razie nowa łata odrywa [więcej] starego i rozdarcie staje się większe.
Nikt też nie wlewa młodego wina do starych bukłaków, w przeciwnym razie wino rozrywa bukłaki, i traci się i wino i bukłaki. Młode wino trzeba lać do nowych bukłaków.
I stało się, że w szabat przechodził pośród zbóż. Po drodze Jego uczniowie zaczęli zrywać kłosy.
Wtedy faryzeusze zwrócili Mu uwagę: Spójrz! Dlaczego w szabat robią to, czego nie wolno?
Odpowiedział im: Czy nigdy nie czytaliście, co zrobił Dawid, gdy był w potrzebie i był głodny, on i ci, którzy byli z nim?
Jak wszedł do domu Bożego za Abiatara, arcykapłana, i jadł chleby ofiarne, które wolno jeść tylko kapłanom, i dał również tym, którzy byli z nim?
Powiedział im też: Szabat został pomyślany dla człowieka, a nie człowiek dla szabatu.
Tak więc Syn Człowieczy jest Panem także i szabatu.
I znów wszedł do synagogi. A był tam człowiek, którego ręki dotknął bezwład.
I śledzili Go, czy uzdrowi go w szabat, aby móc Go oskarżyć.
Wtem zwrócił się do człowieka, który miał uschłą rękę: Wstań i wyjdź na środek.
A do nich powiedział: Czy wolno w szabat dobrze czynić, czy źle czynić; duszę ocalić czy zabić? Oni jednak milczeli.
Wtedy, zasmucony z powodu ich kamiennych serc, powiódł po nich gniewnym spojrzeniem, a następnie zwrócił się do człowieka: Wyciągnij rękę! I wyciągnął, a jego ręka stała się znów zdrowa.
Faryzeusze natomiast, gdy tylko wyszli, rozpoczęli z herodianami naradę w Jego sprawie, jak by Go tu zgładzić.
Jezus tymczasem wraz ze swoimi uczniami oddalił się w stronę morza. Ruszył za Nim wielki tłum ludzi z Galilei, z Judei,
z Jerozolimy, z Idumei, zza Jordanu oraz z okolic Tyru i Sydonu. [Ten] wielki tłum, słysząc o wszystkim, co czynił, przyszedł do Niego.
On natomiast powiedział swoim uczniom, by była dla Niego przygotowana łódka, a to z powodu tłumu, aby Go nie stratował.
Wielu bowiem uzdrowił, tak że ci wszyscy, którzy mieli jakieś dolegliwości, parli na Niego i chcieli się Go dotknąć.
A duchy nieczyste, ilekroć Go widziały, padały przed Nim i wołały: Ty jesteś Synem Bożym!
Lecz On często nakazywał im, aby Go nie ujawniały.
Potem wszedł na górę i przywołał do siebie tych, których sam chciał, a oni przyszli do Niego.
I powołał Dwunastu, których też nazwał apostołami, aby z Nim byli i aby ich posyłać do głoszenia,
oraz aby mieli władzę wypędzać demony.
Ustanowił ich więc Dwunastu: Szymona, któremu nadał przydomek Piotr,
Jakuba, syna Zebedeusza, i Jana, brata Jakuba - tym nadał przydomek Boanerges, co znaczy Synowie Gromu -
Andrzeja, Filipa, Bartłomieja, Mateusza, Tomasza, Jakuba, syna Alfeusza, Tadeusza, Szymona Kananejczyka
i Judasza Iskariotę, który też Go wydał.
Następnie udał się do domu. I znów zszedł się tłum, tak że nawet nie mogli zjeść chleba.
A gdy Jego bliscy [o tym] usłyszeli, wyszli, aby Go zabrać; zaczęto bowiem mówić, że odszedł od zmysłów.
A znawcy Prawa, którzy przybyli z Jerozolimy, utrzymywali, że ma Belzebula i że wypędza demony za sprawą władcy demonów.
Wtedy przywołał ich do siebie i zaczął do nich mówić w przypowieściach: Jak może szatan szatana wypędzać?
Jeśli jakieś królestwo jest wewnętrznie podzielone, to królestwo takie nie zdoła się ostać.
I jeśli jakiś dom jest wewnętrznie podzielony, to taki dom nie zdoła się ostać.
I jeśli szatan powstaje przeciw samemu sobie i jest rozdwojony, nie zdoła się ostać - jest to jego koniec.
Nikt przecież nie może wejść do domu mocarza i ograbić go ze sprzętów, jeśli najpierw nie zwiąże mocarza, by dopiero wtedy splądrować jego dom.
Oświadczam wam, wszystkie grzechy będą synom ludzkim przebaczone, nawet bluźnierstwa, ilekroć by się ich dopuścili.
Kto by jednak zbluźnił przeciwko Duchowi Świętemu, nie ma przebaczenia na wieki, lecz ciąży na nim grzech wieczny.
Zaczęli bowiem opowiadać: Ma ducha nieczystego.
Tymczasem przyszła Jego Matka oraz Jego bracia, zatrzymali się na zewnątrz i posłali do Niego, aby Go przywołać.
Wokół Niego natomiast siedział tłum. Donieśli Mu zatem: Oto Twoja Matka, Twoi bracia i Twoje siostry stoją na zewnątrz i szukają Cię.
Wtedy im odpowiedział: Kto jest moją matką i moimi braćmi?
Po czym powiódł oczyma po tych, którzy wokół Niego siedzieli, i powiedział: Oto moja matka i moi bracia.
Kto bowiem pełni wolę Boga, ten jest moim bratem i siostrą, i matką.
Znów zaczął nauczać nad morzem. Zebrał się przy Nim ogromny tłum, tak że wszedł do łodzi i usiadł [w niej] na morzu, a cały tłum był na lądzie nad morzem.
I zaczął ich w przypowieściach uczyć wielu rzeczy, a w swoim nauczaniu tak do nich przemawiał:
Słuchajcie uważnie! Oto wyszedł siewca, aby siać.
I stało się, gdy siał, że [jedno ziarno] padło przy drodze drogę i przyleciały ptaki, i zjadły je.
Inne padło na grunt kamienisty, gdzie nie miało wiele ziemi i szybko wzeszło, gdyż gleba nie była głęboka.
Lecz gdy podniosło się słońce, zostało spieczone, a ponieważ nie miało korzenia, uschło.
Inne znów padło między ciernie; ciernie zaś wyrosły i zadusiły je - i nie wydało plonu.
A inne padły na tę dobrą ziemię i gdy wzeszły, wyrosły i wydały plon trzydziestokrotny i sześćdziesięciokrotny, i stokrotny.
I powiedział: Kto ma uszy, aby słuchać, lepiej niech słucha.
A gdy został sam, ci, którzy wraz z Dwunastoma byli wokół Niego, zaczęli Go pytać o te przypowieści.
I powiedział im: Wam powierzono Tajemnicę Królestwa Bożego; tamtym natomiast, którzy są zewnątrz, wszystko podaje się w przypowieściach,
aby patrząc, widzieli, lecz nie zobaczyli; i słuchając, słyszeli, lecz nie rozumieli, żeby się czasem nie nawrócili i zostało im przebaczone.
I powiedział im: Nie rozumiecie tej przypowieści? To jak zrozumiecie wszystkie [inne] przypowieści?
Siewca rozsiewa Słowo.
Ci natomiast przy drodze, gdzie siane jest Słowo, są tacy: gdy je usłyszą, zaraz przychodzi szatan i zabiera zasiane w nich Słowo.
A ci rozsiewani na kamieniach są tacy: po usłyszeniu Słowa zaraz z radością je przyjmują,
ale nie mają w sobie korzenia, za to są niestali i gdy przychodzi ucisk lub prześladowanie z powodu Słowa, natychmiast znajdują powód do obrazy.
Inni z kolei, rozsiewani między ciernie, są tacy: ci, usłyszeli Słowo,
ale troski tego wieku, pokusa bogactwa i pożądanie innych spraw wkraczają i zagłuszają Słowo, tak że staje się bezowocnym.
Tamci natomiast, posiani na tę dobrą ziemię, są tacy: oni słuchają Słowa, przyjmują je i wydają owoc, jedni trzydziestokrotny, jedni sześćdziesięciokrotny, a jedni stokrotny.
Potem mówił do nich: Czy lampa przychodzi, by ją postawić pod korcem lub pod łóżkiem? Czyż nie po to, aby ją postawić na świeczniku?
Nie ma bowiem [nic] ukrytego, co nie miałoby stać się widoczne, ani [nic] niejawnego, co nie miałoby wyjść na jaw.
Kto ma uszy, aby słuchać, lepiej niech słucha!
I ciągnął dalej: Uważajcie, czego słuchacie! Jaką miarą mierzycie, taką będzie wam odmierzone, a nawet przydane.
Temu bowiem, który ma, będzie dodane, a temu, który nie ma, zostanie odebrane i to, co ma.
Mówił dalej: Z Królestwem Bożym jest tak, jak z człowiekiem, który rzuca ziarno w ziemię.
Czy on śpi, czy wstaje nocą lub za dnia, ziarno kiełkuje i rośnie, a on nie wie jak.
Ziemia bowiem sama z siebie wydaje plon: najpierw trawę, potem kłos, potem pełne zboże w kłosie.
A gdy plon dojrzeje, zaraz posyła się sierp, gdyż nadeszło żniwo.
I ciągnął dalej: Do czego porównamy Królestwo Boże lub w jaką przypowieść je ujmiemy?
[Jest] jak ziarno gorczycy, które, gdy się wysieje na glebę, jest mniejsze niż wszystkie nasiona na zagonie.
Ale gdy się je zasieje, wyrasta i staje się większe niż wszystkie inne jarzyny i wypuszcza tak wielkie gałęzie, że mogą w jego cieniu podniebne ptaki budować gniazda.
W wielu takich przypowieściach miał zwyczaj głosić im Słowo stosownie do tego, jak mogli słuchać.
Bez przypowieści zaś im nie głosił. Na osobności natomiast wszystko wykładał swoim uczniom.
I powiedział im tego dnia, gdy nastał wieczór: Przeprawmy się na drugą stronę.
Pozostawili więc tłum i wzięli Go z sobą tak jak był, w łodzi, a towarzyszyły Mu inne łodzie.
I zerwała się wielka burza z wiatrem, fale biły w łódź, tak że łódź już się wypełniała.
A On był na rufie i spał na podgłówku. Budzą Go więc i mówią Mu: Nauczycielu, nie martwi Cię to, że giniemy?
Obudził się więc, skarcił wiatr i powiedział do morza: Zamilcz! Uspokój się! I ustał wiatr i nastała wielka cisza.
Wówczas powiedział do nich: Dlaczego jesteście bojaźliwi? Wciąż jeszcze nie macie wiary?
I ogarnął ich wielki strach i zaczęli mówić jeden do drugiego: Kim więc jest Ten, że i wiatr i morze są Mu posłuszne?
I przybyli na drugi brzeg morza, do kraju Gerazeńczyków.
A gdy wyszedł z łodzi, zaraz, z grobowców, wybiegł Mu naprzeciw człowiek we [władaniu] ducha nieczystego.
Miał on mieszkanie w grobowcach i nawet łańcuchem nikt już nie mógł go związać,
wielokrotnie bowiem, zakuty w okowy i łańcuchy, rozrywał łańcuchy i kruszył okowy - i nikt nie miał siły go ujarzmić.
Całymi nocami i dniami przebywał on w grobowcach i w górach, krzyczał i ranił się kamieniami.
A gdy zobaczył w oddali Jezusa, przybiegł i padł przed Nim na twarz.
Krzyknął też donośnym głosem: Co mnie i Tobie, Jezusie, Synu Boga Najwyższego? Przysięgnij mi na Boga, że nie będziesz mnie dręczył.
Nakazał mu bowiem wcześniej: Wyjdź, duchu nieczysty, z tego człowieka!
Zadał mu też pytanie: Jak ci na imię? Odpowiedział mu: Na imię mi Legion, gdyż jest nas wielu.
I zaczął go usilnie prosić, aby nie odsyłał ich z tego kraju.
Pasła się tam zaś, u podnóża góry, duża trzoda świń.
I poprosiły Go: Poślij nas w te świnie, abyśmy w nie mogły wejść.
I pozwolił im. Po wyjściu zatem duchy nieczyste weszły w świnie; i puściła się trzoda - około dwutysięczna - w dół po stromym zboczu do morza i zaczęła tonąć w morzu.
A ci, którzy je paśli, uciekli i rozgłosili to w mieście i po zagrodach; poszli zatem zobaczyć, co się stało.
Przychodzą do Jezusa i widzą opętanego, tego, który miał legion [demonów], że siedzi ubrany i przy zdrowych zmysłach - i ogarnął ich strach.
Ci zaś, którzy widzieli, co się stało z opętanym, opowiedzieli im o tym dokładnie, a także o świniach.
I zaczęli Go prosić, aby odszedł z ich granic.
A gdy wsiadał do łodzi, opętany zaczął Go błagać, aby mógł z Nim być.
Nie pozwolił mu jednak, lecz powiedział: Idź do swego domu, do swoich, i opowiedz im, jak wiele Pan dla ciebie zrobił i [jak] okazał ci miłosierdzie.
Odszedł więc i zaczął rozgłaszać w Dziesięciogrodzie, jak wiele Jezus dla niego zrobił. Wszyscy zaś nie mogli wyjść z podziwu.
Gdy Jezus znów przeprawił się w łodzi na drugą stronę i był nad morzem, zgromadził się wokół Niego wielki tłum.
Wtedy przyszedł jeden z przełożonych synagogi, imieniem Jair, i gdy Go zobaczył, upadł Mu do stóp.
I zaczął Go usilnie błagać: Moja córeczka kona. Przyjdź, włóż na nią ręce, aby ocalała i żyła.
I poszedł z nim. Ruszył też za Nim wielki tłum i z każdej strony tłoczyli się na Niego [ludzie].
Wtedy pewna kobieta, która od dwunastu lat była w upływie krwi
i dużo przeszła z powodu wielu lekarzy, i wydała wszystko, co miała, a nic jej nie pomogło, lecz się raczej pogorszyło,
gdy usłyszała o Jezusie, podeszła w tłumie z tyłu i dotknęła Jego szaty,
powtarzała sobie bowiem: Jeślibym się dotknęła choćby Jego szat, będę uratowana.
I natychmiast ustał jej krwotok, i poczuła w ciele, że została wyleczona z tej udręki.
Jezus zaś zaraz odczuł, że uszła z Niego moc, odwrócił się do tłumu i zapytał: Kto się dotknął moich szat?
Wtedy Jego uczniowie zaczęli zwracać Mu uwagę: Widzisz, że zewsząd tłoczy się na Ciebie tłum i pytasz: Kto się Mnie dotknął?
On zaś zaczął się rozglądać, aby zobaczyć tę, która to zrobiła.
Wtedy kobieta, przestraszona i drżąca, świadoma, co się jej stało, podeszła, padła Mu do stóp i powiedziała Mu całą prawdę.
On zaś skierował do niej słowa: Córko, twoja wiara ocaliła cię, idź w pokoju i bądź uleczona z tej swojej udręki.
Gdy jeszcze mówił, przyszli [ludzie] od przełożonego synagogi i donieśli: Twoja córka umarła, dlaczego jeszcze trudzisz Nauczyciela?
Lecz Jezus dosłyszał tę wiadomość i powiedział do przełożonego synagogi: Nie bój się, tylko wierz!
I nie pozwolił nikomu iść z sobą, poza Piotrem, Jakubem i Janem, bratem Jakuba.
I przyszli do domu przełożonego synagogi. Tam zobaczył zamieszanie, płaczących i głośno zawodzących.
Wszedł więc i powiedział do nich: Dlaczego robicie zgiełk i płaczecie? Dziecko nie umarło, lecz śpi.
I zaczęli się z Niego wyśmiewać. On jednak wyrzucił wszystkich, wziął z sobą ojca i matkę dziecka oraz tych, którzy z Nim byli, i wszedł tam, gdzie było dziecko.
I ująwszy dziewczynkę za rękę, powiedział do niej: Talita kum! Co można przetłumaczyć: Dziewczynko, mówię ci, wstań!
I dziewczynka natychmiast wstała i zaczęła chodzić, miała bowiem dwanaście lat. I niemal osłupieli w ogromnym zachwycie.
Wtedy przykazał im z naciskiem, aby nikt się o tym nie dowiedział. Powiedział też, aby dano jej jeść.
Potem wyszedł stamtąd i udał się w swoje rodzinne strony. Towarzyszyli Mu Jego uczniowie.
A gdy nastał szabat, zaczął nauczać w synagodze. Wielu słuchających dziwiło się i zastanawiało: Skąd On to ma? I co to za mądrość, która jest Mu dana? I takie cuda, które się przez Jego ręce dzieją?
Czy to nie jest ten cieśla, syn Marii, brat Jakuba, Jozesa, Judy i Szymona? I czy Jego siostry nie są tu, przy nas? I zaczęli wyszukiwać powody do odsunięcia się od Niego.
Jezus zaś zwrócił im uwagę: Nigdzie prorok nie jest lekceważony, poza swoją ojczyzną, pośród swoich krewnych i we własnym domu.
I nie był w stanie dokonać tam żadnego cudu, tylko na kilku chorych włożył ręce i uzdrowił ich.
I dziwił się ich niedowiarstwu. Ponadto obchodził okoliczne wsie i nauczał.
I przywołał do siebie Dwunastu i zaczął ich wysyłać po dwóch, dając im władzę nad duchami nieczystymi.
Polecił im, aby nic nie brali na drogę prócz laski - ani chleba, ani torby podróżnej, ani monety w trzosie -
lecz by obuli sandały i nie przywdziewali dwóch tunik.
Następnie dodał: Gdziekolwiek wejdziecie do domu, tam pozostawajcie aż stamtąd wyjdziecie.
A jeśli w którymś miejscu nie przyjęliby was ani nie wysłuchaliby was, wychodząc stamtąd strząśnijcie pył z waszych stóp na świadectwo dla nich.
Oni więc wyszli i głosili, aby się [ludzie] opamiętali.
Zaczęli przy tym wyganiać wiele demonów, namaszczali też olejem wielu chorych i uzdrawiali [ich].
I usłyszał [o Nim] król Herod, gdyż Jego imię stało się głośne i mówiono: Jan Chrzciciel powstał z martwych i stąd dają w nim o sobie znać te przejawy mocy.
Inni utrzymywali: To Eliasz. Jeszcze inni głosili: To prorok - jak jeden z proroków.
Herod, gdy to usłyszał, stwierdził: To Jan, którego ja kazałem ściąć, on zmartwychwstał.
Sam Herod bowiem posłał i schwytał Jana i związał go w więzieniu z powodu Herodiady, żony swego brata Filipa, gdyż wziął ją za żonę.
Jan bowiem powtarzał Herodowi: Nie wolno ci mieć żony twego brata.
Herodiada natomiast odczuwała niechęć do Niego i chciała go zabić, ale nie była w stanie.
Herod bowiem obawiał się Jana, przekonany, że to człowiek sprawiedliwy i święty, i ochraniał go, a kiedykolwiek go słuchał, odczuwał wielki niepokój, jednak słuchał go chętnie.
Nastał jednak odpowiedni dzień, kiedy Herod na swoje urodziny wyprawił ucztę dla swoich dostojników, trybunów oraz ważnych osobistości z Galilei.
Gdy weszła córka tej właśnie Herodiady i zatańczyła, urzekła Heroda i spoczywających wraz z nim przy stole. Król zwrócił się do dziewczynki: Poproś mnie, o co chcesz, a dam ci.
Przysiągł jej natomiast wiele: O cokolwiek byś mnie poprosiła, dam ci, aż do połowy mojego królestwa.
Wtedy ona wyszła i powiedziała swojej matce: O co mogłabym sobie poprosić? Ta zaś odpowiedziała: O głowę Jana Chrzciciela.
Weszła więc zaraz z pośpiechem do króla i poprosiła: Chcę, abyś mi zaraz dał na półmisku głowę Jana Chrzciciela.
Król bardzo się zasmucił, ale ze względu na przysięgę i spoczywających wraz z nim przy stole nie chciał jej odmówić.
Wysłał więc król zaraz żołnierza ze straży przybocznej i rozkazał przynieść jego głowę. Poszedł zatem i ściął go w więzieniu.
I przyniósł jego głowę na półmisku i dał ją dziewczynce, a dziewczynka dała ją swojej matce.
Gdy usłyszeli o tym jego uczniowie, przyszli, wzięli jego zwłoki i złożyli je w grobie.
Potem apostołowie zeszli się u Jezusa, i opowiedzieli Mu o wszystkim, czego dokonali i czego nauczali.
Wtedy powiedział im: Niech teraz każdy z was uda się osobno na samotne miejsce i tam trochę odpocznijcie. Wielu było bowiem tych, którzy przychodzili i odchodzili, tak że nie mieli nawet sposobności zjeść.
Odpłynęli więc łodzią na samotne miejsce, osobno.
Lecz zobaczyli ich, jak odpływają i wielu ich rozpoznało, tak że lądem ze wszystkich miast zbiegli się tam i wyprzedzili ich.
A gdy wyszedł, zobaczył wielki tłum i zlitował się nad nimi, gdyż byli jak owce niemające pasterza, i zaczął ich uczyć wielu rzeczy.
A gdy godzina była już późna, podeszli się do Niego Jego uczniowie i powiedzieli: Miejsce to jest puste i godzina już późna.
Rozpuść ich, niech idą do okolicznych zagród i wsi i kupią sobie coś do jedzenia.
A On im na to: Wy dajcie im jeść. Wtedy Go zapytali: Czy mamy odejść i kupić chlebów za dwieście denarów i dać im zjeść?
On zaś zapytał: Ile macie chlebów? Idźcie i zobaczcie. A gdy się upewnili, odpowiedzieli: pięć i dwie ryby.
Wtedy polecił im posadzić wszystkich grupami na zielonej trawie.
Rozłożyli się więc gromada przy gromadzie, po stu i po pięćdziesięciu.
A On wziął te pięć chlebów i dwie ryby, spojrzał w niebo, pobłogosławił i łamał chleby, po czym dawał swoim uczniom, aby kładli przed nimi; także dwie ryby rozdzielił między wszystkich.
I jedli wszyscy, i nasycili się.
I zebrali dwanaście pełnych koszy kawałków, a także z ryb.
Tych zaś, którzy jedli chleby, było pięć tysięcy mężczyzn.
I zaraz wymógł na swoich uczniach, aby wsiedli do łodzi i pierwsi popłynęli na drugą stronę w kierunku Betsaidy, aż On rozpuści tłum.
Po rozstaniu się z nimi, odszedł na górę, aby się modlić.
A gdy nastał wieczór, łódź była na środku morza, On sam zaś na lądzie.
Wówczas zobaczył ich, jak się męczyli przy wiosłowaniu, wiatr bowiem był im przeciwny, i około czwartej straży nocnej, przyszedł do nich, idąc po morzu, i chciał ich wyminąć.
Oni jednak, gdy Go zobaczyli idącego po morzu, pomyśleli, że to zjawa, i krzyknęli,
wszyscy Go bowiem zobaczyli i przestraszyli się. Lecz On natychmiast do nich przemówił tymi słowy: Odwagi, to Ja jestem, nie bójcie się!
I wszedł do nich do łodzi, a wiatr ustał; oni zaś zaczęli się w sobie bardzo, [wręcz] nadzwyczajnie, dziwić.
Nie rozumieli bowiem [tego, co zaszło] z chlebami, gdyż ich serce było skamieniałe.
A gdy się przeprawili na drugą stronę, przypłynęli do ziemi Genezaret i przybili do brzegu.
Zaraz po wyjściu z łodzi rozpoznali Go.
Obiegli zatem cały ten kraj i tam gdzie, jak słyszeli, przebywa, zaczęli znosić na posłaniach tych, którzy się źle mieli.
Gdziekolwiek więc wchodził do wsi albo do miast, albo do osad, wynosili na place słabych i prosili Go, aby się mogli dotknąć choć skraju Jego szaty; ci zaś, którzy się Go dotknęli, znajdowali ratunek.
Zeszli się do Niego faryzeusze oraz pewni znawcy Prawa, którzy przybyli z Jerozolimy.
A gdy zobaczyli, że niektórzy z Jego uczniów jedzą chleb nieczystymi, to znaczy nie obmytymi rękami -
faryzeusze bowiem oraz wszyscy żydzi trzymają się tradycji starszych i nie jedzą, jeśli najpierw pięścią nie obmyją sobie rąk;
także po powrocie z rynku, jeśli się nie zanurzą, nie jedzą; jest ponadto wiele innych rzeczy, które przejęli do przestrzegania, jak: zanurzanie kubków, dzbanów, miednic i łóżek -
zapytywali Go zatem faryzeusze i znawcy Prawa: Dlaczego Twoi uczniowie nie postępują według tradycji starszych, lecz jedzą chleb nie obmytymi rękami?
On zaś im odpowiedział: Trafnie Izajasz powiedział o was, obłudnikach, w swoim proroctwie: Ten lud czci Mnie wargami, jednak ich serce jest ode Mnie daleko.
Daremnie Mi jednak oddają cześć, ucząc zasad, które są nakazami ludzkimi.
Porzuciliście przykazanie Boże, a trzymacie się tradycji ludzkiej.
I ciągnął dalej: Pięknie unieważniacie przykazanie Boże, aby utrzymywać swoją naukę.
Mojżesz bowiem powiedział: Czcij swego ojca i swoją matkę; oraz: Kto źle życzy ojcu lub matce, niech poniesie śmierć.
Wy natomiast mówicie: Jeśliby człowiek powiedział ojcu lub matce: Korban, to znaczy darem ofiarnym jest to, co mielibyście ode mnie jako pomoc,
to już nie pozwalacie mu nic uczynić dla ojca czy matki.
Unieważniacie Słowo Boga przez swoją tradycję, którą przekazaliście. I wiele tym podobnych rzeczy robicie.
Znów przywołał do siebie tłum i zaczął do nich mówić: Słuchajcie Mnie wszyscy i zrozumcie!
Nic, co do człowieka wchodzi z zewnątrz, nie może go zanieczyścić, lecz te rzeczy, które wychodzą z człowieka, zanieczyszczają człowieka.
--
A gdy opuścił tłum i wszedł do domu, Jego uczniowie zaczęli Go pytać o tę przypowieść.
Wtedy im powiedział: I wy tak niepojętni jesteście? Nie rozumiecie, że nic, co z zewnątrz wchodzi do człowieka, nie może go zanieczyścić,
gdyż nie wchodzi do jego serca, lecz do żołądka, a następnie wychodzi do ustępu? [W ten sposób] oczyścił wszystkie pokarmy.
I mówił dalej: To, co wychodzi z człowieka, to zanieczyszcza człowieka.
Z wnętrza bowiem, z serca ludzkiego wychodzą złe zamiary, nierządne czyny, kradzieże, morderstwa,
cudzołóstwa, chciwości, niegodziwości, podstęp, wyuzdanie, złe oko, obelżywość, pycha, głupota;
wszystkie te złe rzeczy pochodzą z wnętrza i zanieczyszczają człowieka.
Wyruszywszy stamtąd, udał się w okolice Tyru. I wszedł do domu, gdyż nie chciał, aby ktoś się o tym dowiedział, lecz nie zdołał się ukryć.
Zaraz jednak usłyszała o Nim kobieta, której córeczkę miał [w swej mocy] duch nieczysty. Przyszła ona i upadła Mu do stóp.
Kobieta ta była Greczynką, rodem z Syrofenicji, i zaczęła Go prosić, aby wypędził demona z jej córki.
On zaś zwrócił się do niej: Pozwól najpierw nasycić się dzieciom, bo niedobrze jest zabierać chleb dzieciom i rzucać szczeniętom.
Ona jednak odpowiedziała: Panie, i szczenięta pod stołem jadają z okruszyn dzieci.
Wtedy jej powiedział: Ze względu na to słowo idź, demon wyszedł z twojej córki.
I gdy odeszła do swego domu, znalazła dziecko leżące na łóżku, a demon był już nieobecny.
Znów opuścił okolice Tyru i przyszedł przez Sydon nad Morze Galilejskie środkiem kraju Dziesięciogrodzia.
I przyprowadzili Mu głuchoniemego, i prosili Go, aby położył na niego rękę.
On zaś wziął go na stronę, z dala od tłumu, włożył swoje palce w jego uszy, splunął i dotknął się jego języka,
po czym spojrzał w niebo, westchnął i powiedział do niego: Effata, to znaczy: Otwórz się!
Natychmiast też otworzyły się jego uszy, rozwiązały więzy jego języka i mówił poprawnie.
I przykazał im surowo, aby nikomu o tym nie mówili, ale im bardziej im przykazywał, tym szerzej oni o tym rozgłaszali.
Ciągle przy tym byli niezmiernie zdumieni; mówili: Sprawia, że wszystko jest dobrze, nawet głuchym przywraca słuch, a niemym mowę.
W tych dniach, gdy znów tłum był wielki i nie mieli co jeść, przywołał uczniów i powiedział do nich:
żal Mi tych ludzi, bo już trzy dni pozostają ze Mną, a nie mają co jeść.
Jeślibym ich głodnych rozpuścił do ich domów, zasłabną w drodze, gdyż niektórzy z nich przybyli z daleka.
Odpowiedzieli Mu Jego uczniowie: Skąd ktoś tutaj, na pustkowiu, potrafi nasycić ich chlebem?
I zapytał ich: Ile macie chlebów? Odpowiedzieli: Siedem.
Wtedy polecił tłumowi spocząć na ziemi. Następnie wziął te siedem chlebów, podziękował, łamał i zaczął rozdawać swoim uczniom, aby ci kładli przed [nimi]. I rozłożyli je przed tłumem.
Mieli też kilka rybek. Pobłogosławił je więc i powiedział, by je również rozkładać.
Zjedli więc i nasycili się, i zebrali siedem koszów pozostałych kawałków.
Było ich zaś około czterech tysięcy. I rozpuścił ich.
Zaraz też wsiadł do łodzi wraz ze swoimi uczniami i przybył w okolice Dalmanuty.
Wtedy wyszli faryzeusze i zaczęli z Nim rozprawiać, a wystawiając Go na próbę, domagali się od Niego znaku z nieba.
On zaś westchnął w swoim duchu i powiedział: Dlaczego to pokolenie szuka znaku? Zapewniam was, że temu pokoleniu znak nie będzie dany.
I opuścił ich, znów wsiadł do łodzi i przeprawił się na drugą stronę.
Uczniowie natomiast zapomnieli wziąć chlebów, mieli ze sobą w łodzi tylko jeden bochenek.
I zaczął im nakazywać: Uważajcie, strzeżcie się zakwasu faryzeuszów i zakwasu Heroda.
Oni tymczasem rozprawiali między sobą o tym, że nie mają chleba.
Zauważył to i powiedział im: Dlaczego rozprawiacie, że nie macie chleba? Jeszcze nie pojmujecie i nie rozumiecie? Czy wasze serce macie kamienne?
Macie oczy i nie widzicie? Macie uszy i nie słyszycie? I nie pamiętacie?
Gdy połamałem te pięć chlebów dla pięciu tysięcy, ile pełnych koszy kawałków chleba zebraliście? Odpowiedzieli Mu: Dwanaście.
A gdy te siedem dla czterech tysięcy, ile pełnych koszów kawałków zebraliście? Odpowiedzieli Mu: Siedem.
Zaczął więc mówić: Jeszcze nie rozumiecie?
Tak przybyli do Betsaidy. Wtedy przyprowadzili Mu niewidomego i prosili Go, aby się go dotknął.
A On wziął niewidomego za rękę, wyprowadził go poza wieś, plunął w jego oczy, włożył na niego ręce i zapytał go: Czy widzisz coś?
Ten zaś, ponieważ odzyskał już wzrok, powiedział: Dostrzegam ludzi i widzę, że chodzą jak drzewa.
Potem znów nałożył ręce na jego oczy, a on przejrzał i powrócił do zdrowia; i zaczął widzieć wszystko bardzo wyraźnie.
I odesłał go do jego domu, mówiąc: Tylko nie wchodź do wsi.
I wyszedł Jezus wraz ze swoimi uczniami do wiosek Cezarei Filipowej. Po drodze zaczął pytać swoich uczniów tymi słowy: Za kogo Mnie ludzie uważają?
Ci zaś odpowiedzieli Mu: [Jedni] za Jana Chrzciciela, inni za Eliasza, a jeszcze inni na jednego z proroków.
I zapytał ich: A wy mówicie, że kim jestem? Wtedy Piotr Mu odpowiedział: Ty jesteś Chrystusem.
On zaś surowo im przykazał, aby nikomu o Nim nie mówili.
I zaczął ich uczyć, że Syn Człowieczy musi wiele wycierpieć i po próbie być odrzucony przez starszych, przez arcykapłanów oraz przez znawców Prawa, że musi być zabity, a po trzech dniach zmartwychwstać.
Wypowiadał to słowo z odwagą. A Piotr odprowadził Go na stronę i zaczął Go upominać.
On zaś odwrócił się, spojrzał na swoich uczniów i tak zganił Piotra: Odejdź ode Mnie, szatanie, bo nie myślisz o tym, co Boże, tylko o tym, co ludzkie.
Potem przywołał do siebie tłum wraz ze swoimi uczniami i powiedział im: Jeśli ktoś chce pójść za Mną, niech się wyrzeknie samego siebie, weźmie swój krzyż i wyrusza w moje ślady.
Kto bowiem chce swoją duszę ocalić, straci ją, a kto straci swoją duszę ze względu na Mnie i ewangelię, ocali ją.
Bo cóż pomoże człowiekowi, choćby zyskał cały świat, jeśli straci własną duszę?
Co bowiem człowiek może dać w zamian za swoją duszę?
Bo kto się wstydzi Mnie i moich słów przed tym cudzołożnym i grzesznym pokoleniem, tego i Syn Człowieczy będzie się wstydził, gdy przyjdzie w chwale swojego Ojca wraz ze świętymi aniołami.
I zaczął do nich mówić: Zapewniam was, niektórzy z tych, którzy tu stoją, nie zasmakują śmierci, aż zobaczą Królestwo Boże przybyłe w mocy.
Po sześciu zaś dniach Jezus wziął z sobą Piotra, Jakuba i Jana, i tylko ich samych wprowadził na wysoką górę, na osobność. Tam doznał wobec nich przemiany.
Jego szaty stały się lśniące, bardzo białe - takie, jakich farbiarz na ziemi nie zdoła wybielić.
I ukazał im się Eliasz z Mojżeszem, i prowadzili z Jezusem rozmowę.
Piotr zaś przemówił do Jezusa tymi słowy: Rabbi, dobrze nam tu być. Rozbijmy trzy namioty: Tobie jeden, Mojżeszowi jeden i Eliaszowi jeden.
Nie wiedział bowiem, co powiedzieć, gdyż byli bardzo przestraszeni.
Wyłonił się też obłok, który ich zacienił, a z obłoku rozległ się głos: Ten jest moim umiłowanym Synem, Jego słuchajcie.
I nagle, gdy rozejrzeli się wokół, już nikogo nie zobaczyli; był z nimi tylko sam Jezus.
A gdy schodzili z góry, surowo im przykazał, aby nikomu nie opowiadali o tym, co widzieli, dopóki Syn Człowieczy nie powstanie z martwych.
Zachowali więc to słowo, jednak rozprawiali między sobą, co to znaczy powstać z martwych.
Zaczęli Go też pytać: Dlaczego znawcy Prawa twierdzą, że najpierw musi przyjść Eliasz?
On zaś powiedział im: Eliasz jako przybyły wcześniej, istotnie wszystko naprawia; lecz jak napisano o Synu Człowieczym? że ma wiele wycierpieć i zostać wzgardzonym.
Lecz mówię wam, także Eliasz już przyszedł, i uczynili mu to, co chcieli, jak zostało o nim napisane.
Gdy przyszli do uczniów, zobaczyli wokół nich wielki tłum oraz znawców Prawa, którzy się z nimi spierali.
Gdy cały tłum Go zobaczył, był bardzo zdziwiony, po czym przybiegł i zaczął Go witać.
On zaś zapytał: O co się z nimi spieracie?
Wtedy odpowiedział Mu ktoś z tłumu: Nauczycielu, przyprowadziłem do Ciebie mojego syna, który ma ducha niemego.
I gdziekolwiek go chwyci, rzuca nim i szarpie, a on ślini się, zgrzyta zębami i sztywnieje. Powiedziałem Twoim uczniom, aby go wypędzili, ale nie mogli.
On zaś odpowiedział im tymi słowy: O pokolenie bez wiary! Jak długo przy was będę? Jak długo będę was znosił? Przyprowadźcie go do Mnie!
I przyprowadzili go do Niego. A gdy duch Go zobaczył, natychmiast nim szarpał, rzucił go na ziemię i pokrytego śliną zaczął tarzać.
I zapytał jego ojca: Jak dawno mu się to stało? A on powiedział: Od dzieciństwa.
I często wrzucał go nawet w ogień i wodę, żeby go zgubić; ale jeśli coś możesz, zlituj się nad nami i pomóż nam.
Jezus zaś powiedział mu: Co się tyczy tego: Jeśli coś możesz, to: Wszystko jest możliwe dla wierzącego.
Ojciec chłopca natychmiast zawołał: Wierzę, zaradź mojemu niedowiarstwu!
Jezus zaś, gdy zobaczył, że zbiega się tłum, skarcił ducha nieczystego, mówiąc mu: Niemy i głuchy duchu! Ja ci rozkazuję: Wyjdź z niego i nigdy już do niego nie wchodź.
Wtedy krzyknął, mocno szarpnął i wyszedł. [Chłopiec] zaś stał się jakby martwy, tak że wielu mówiło, iż umarł.
Jezus tymczasem wziął go za rękę i podniósł go, a on wstał.
I gdy przyszedł do domu, Jego uczniowie pytali Go na osobności: Dlaczego my nie mogliśmy go wyrzucić?
Powiedział im: Ten rodzaj nie może wyjść inaczej, jak tylko dzięki modlitwie.
Po wyjściu stamtąd przechodzili przez Galileę. Nie chciał On jednak, aby ktoś o tym wiedział.
Zaczął bowiem pouczać swoich uczniów i mówić im, że Syn Człowieczy będzie wydany w ręce ludzi, ci zabiją Go, ale zabity po trzech dniach zmartwychwstanie.
Oni jednak nadal nie rozumieli tej wypowiedzi, a jednocześnie bali się Go pytać.
Przyszli do Kafarnaum. Gdy już znalazł się w domu, zapytał ich: O czym rozprawialiście w drodze?
Oni zaś milczeli, gdyż w drodze rozprawiali o tym, kto [z nich] jest największy.
Wtedy usiadł, przywołał Dwunastu i powiedział im: Jeśli ktoś chce być pierwszy, niech się stanie ze wszystkich ostatnim i sługą wszystkich.
Następnie wziął dziecko, postawił je pośród nich, wziął je w ramiona i powiedział:
Jeśli ktoś w moim imieniu przyjmie jedno z takich dzieci, Mnie przyjmuje, a jeśli ktoś Mnie przyjmuje, nie Mnie przyjmuje, lecz Tego, który Mnie posłał.
Wtedy Jan powiedział do Niego: Nauczycielu! Widzieliśmy kogoś, kto w Twoim imieniu wypędzał demony i zabranialiśmy mu, bo nie dołączył do nas.
Ale Jezus powiedział: Nie zabraniajcie mu, gdyż nie ma takiego, kto by dokonał cudu w moim imieniu i zaraz mógł o Mnie źle powiedzieć.
Kto bowiem nie jest przeciw nam, ten jest za nami.
Bo kto by napoił was kubkiem wody w imię tego, że jesteście Chrystusowi, zapewniam was, nie straci swojej zapłaty.
A kto by przyczynił się do upadku jednego z tych małych, którzy wierzą we Mnie, lepiej by mu było, aby u jego szyi zawiesić ośli kamień młyński i utopić w morzu.
I jeśli twoja ręka przywodzi cię do upadku, odetnij ją; lepiej jest dla ciebie kalekim wejść do życia, niż mieć dwoje rąk i pójść do Gehenny, w ogień nieugaszony.
-
Również jeśli twoja stopa przywodzi cię do upadku, odetnij ją; lepiej jest dla ciebie kulawym wejść do życia, niż mieć dwie stopy i być wrzuconym do Gehenny.
-
Podobnie jeśli twoje oko przywodzi cię do upadku, wyłup je; lepiej jest dla ciebie jednookim wejść do Królestwa Bożego, niż mieć dwoje oczu i być wrzuconym do Gehenny,
gdzie ich robak nie kończy, a ogień nie gaśnie.
Każdy bowiem ogniem będzie posolony.
Dobra jest sól, jeśli jednak sól stanie się niesłona, czym jej [smak] przywrócicie? Miejcie sól w samych sobie i zachowujcie pokój między sobą.
Gdy stamtąd wyruszył, przyszedł w granice Judei i Zajordania. I znów schodziły się do Niego tłumy, a On - jak to miał w zwyczaju - znów je uczył.
Wtedy podeszli do Niego faryzeusze i wystawiając Go na próbę, zaczęli Go pytać: Czy wolno mężowi rozwieść się z żoną?
A On odpowiedział: Co wam nakazał Mojżesz?
Oni na to: Mojżesz zezwolił napisać dokument rozwodowy i rozwieść się.
Wówczas Jezus powiedział im: Z powodu zatwardziałości waszego serca napisał wam ten nakaz.
Jednak od początku stworzenia [Bóg] uczynił ich mężczyzną i kobietą.
Dlatego opuści człowiek swego ojca i matkę, połączy się ze swoją żoną
i będą ci dwoje jednym ciałem; tak więc nie są już dwoje, lecz jedno ciało.
Co zatem Bóg połączył, człowiek niech nie rozdziela.
W domu natomiast uczniowie znów zaczęli Go o to pytać.
Wówczas powiedział im: Kto rozwodzi się ze swoją żoną i poślubia inną, cudzołoży względem niej.
I jeśli ona rozwodzi się ze swoim mężem i poślubia innego, cudzołoży.
Przynosili też do Niego dzieci, aby się ich dotknął, ale uczniowie zganili ich.
Gdy Jezus to spostrzegł, oburzył się i powiedział im: Pozwólcie dzieciom przychodzić do Mnie i nie zabraniajcie im, takich bowiem jest Królestwo Boże.
Zapewniam was, kto nie przyjmie Królestwa Bożego jak dziecko, nie wejdzie do niego.
Po czym brał je w ramiona i błogosławił, kładąc na nie ręce.
A gdy wybierał się w drogę, przybiegł ktoś, upadł przed Nim na kolana i pytał Go: Nauczycielu dobry! Co mam czynić, aby odziedziczyć życie wieczne?
A Jezus powiedział mu: Dlaczego nazywasz Mnie dobrym? Nikt nie jest dobry, tylko jeden Bóg.
Znasz przykazania: Nie zabijaj, nie cudzołóż, nie kradnij, nie składaj fałszywego świadectwa, nie oszukuj, czcij swego i matkę.
A on Mu odpowiedział: Nauczycielu, tego wszystkiego przestrzegałem od mojej młodości.
Wtedy Jezus przyjrzał mu się i pokochał go, po czym powiedział: Jednego ci brak; idź, sprzedaj wszystko, co masz, i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie, po czym przyjdź i chodź za Mną.
On jednak na to słowo sposępniał i odszedł zasmucony, miał bowiem wiele posiadłości.
Tymczasem Jezus rozejrzał się wokoło i powiedział do swoich uczniów: Jak trudno będzie tym, którzy mają pieniądze, wejść do Królestwa Bożego!
Słowa te wprawiły uczniów w zdziwienie. Lecz Jezus stwierdził powtórnie: Dzieci, jak trudno jest wejść do Królestwa Bożego!
Łatwiej jest wielbłądowi przejść przez ucho igły niż bogatemu wejść do Królestwa Bożego.
A oni tym bardziej byli zdziwieni i mówili między sobą: Któż więc może być zbawiony?
Jezus spojrzał na nich i powiedział: Przy ludziach to niemożliwe, ale nie przy Bogu; przy Bogu bowiem wszystko jest możliwe.
Wtedy Piotr zaczął mówić: Spójrz, my opuściliśmy wszystko i poszliśmy za Tobą.
Jezus odpowiedział: Zapewniam was, nie ma takiego, kto by opuścił dom albo braci, albo siostry, albo matkę, albo ojca, albo dzieci, albo pola ze względu na Mnie i ze względu na ewangelię,
a kto nie otrzymałby stokrotnie, teraz, w tym czasie, domów i braci, i sióstr, i matek, i dzieci, i pól, wśród prześladowań, a w nadchodzącym wieku życia wiecznego.
Wielu zaś pierwszych będzie ostatnimi, a ostatnich pierwszymi.
Byli w drodze i zmierzali do Jerozolimy. Jezus szedł przed nimi. Budziło to ich zdziwienie, a ci, którzy szli za Nim, zaczęli odczuwać lęk. Wtedy znów wziął Dwunastu i zaczął im mówić o tym, co ma Go spotkać:
Oto idziemy do Jerozolimy i Syn Człowieczy zostanie wydany arcykapłanom i znawcom Prawa. Ci skażą Go na śmierć, wydadzą poganom,
będą z Niego szydzić, będą Go opluwać, ubiczują Go i zabiją, lecz [On] po trzech dniach zmartwychwstanie.
Wówczas podeszli do Niego Jakub i Jan, synowie Zebedeusza, i powiedzieli: Nauczycielu, chcemy, abyś nam spełnił to, o co Cię poprosimy.
A On ich zapytał: Co chcecie, abym wam spełnił?
Oni zaś powiedzieli: Daj nam to, abyśmy w Twojej chwale siedzieli jeden po Twojej prawicy, a jeden po Twojej lewicy.
A Jezus im powiedział: Nie jesteście świadomi, o co prosicie. Czy możecie pić kielich, który Ja piję, lub być ochrzczeni chrztem, którym Ja jestem chrzczony?
Odpowiedzieli Mu: Możemy. Wtedy Jezus im powiedział: Kielich, który Ja piję, będziecie pić, i chrztem, którym jestem chrzczony, zostaniecie ochrzczeni.
Jednak siedzieć po mojej prawicy lub lewicy, nie moją rzeczą jest dać; lecz [będzie to dane] tym, którym zostało przygotowane.
Gdy to usłyszało dziesięciu, zaczęło się oburzać na Jakuba i Jana.
Lecz Jezus przywołał ich i powiedział: Wiecie, że ci, którzy uchodzą za przywódców narodów, podporządkowują je, a ich wielcy tyranizują je.
Nie tak ma być między wami, lecz kto między wami chciałby być wielki, niech będzie waszym sługą.
I kto między wami chciałby być pierwszy, niech będzie sługą wszystkich.
Gdyż Syn Człowieczy nie przyszedł, aby Mu służono, lecz aby służyć i oddać swoją duszę na okup za wielu.
I przyszli do Jerycha. A gdy wychodził z Jerycha [On] i Jego uczniowie oraz spory tłum, syn Tymeusza, Bartymeusz, niewidomy żebrak, siedział przy drodze.
Słysząc, że to jest Jezus z Nazaretu, zaczął wołać: Synu Dawida, Jezusie! Zlituj się nade mną!
I wielu zaczęło go upominać, aby umilkł. On jednak tym głośniej wołał: Synu Dawida! Zlituj się nade mną!
Wtedy Jezus przystanął i powiedział: Zawołajcie go. I zawołali niewidomego, mówiąc mu: Odwagi, wstawaj, woła cię.
Zrzucił zatem swój płaszcz, podskoczył i przyszedł do Jezusa.
Jezus zaś przemówił do niego: Co chcesz, abym ci uczynił? A niewidomy odpowiedział: Rabbuni, abym znów widział.
Wtedy Jezus powiedział: Idź, twoja wiara ocaliła cię. I natychmiast odzyskał wzrok, i wyruszył za Nim w drogę.
Gdy zbliżali się do Jerozolimy, do Betfage i do Betanii, w pobliżu Góry Oliwnej, posłał dwóch spośród swoich uczniów,
mówiąc im: Odejdźcie do wsi naprzeciw was, a zaraz po wejściu do niej znajdziecie uwiązane oślę, na którym nikt z ludzi jeszcze nie usiadł; odwiążcie je i przyprowadźcie.
A jeśli ktoś zapytałby was: Dlaczego to robicie? Powiedzcie: Pan je potrzebuje i zaraz je tu z powrotem odeśle.
Poszli więc i znaleźli oślę uwiązane u drzwi, na zewnątrz, przy ulicy - i odwiązali je.
Niektórzy zaś spośród tych, którzy tam stali, zapytali ich: Co robicie, że odwiązujecie to oślę?
I odpowiedzieli tak, jak im polecił Jezus, a oni im pozwolili.
Przyprowadzili więc oślę do Jezusa, zarzucili na nie swoje szaty, On zaś na nim usiadł.
I wielu rozpostarło na drodze swoje szaty, inni z kolei listowie obcięte z pól.
A ci, którzy Go poprzedzali i którzy szli za Nim, wołali: Hosanna! Szczęśliwy, który przychodzi w imieniu Pana!
Szczęście nadchodzącemu Królestwu naszego ojca Dawida! Hosanna na wysokościach!
I wszedł do Jerozolimy, do świątyni, obejrzał wszystko, a że była już wieczorna godzina, wyszedł z Dwunastoma do Betanii.
Nazajutrz, gdy wyszli z Betanii, poczuł głód.
W oddali zobaczył pokryty liśćmi figowiec, podszedł więc, [by sprawdzić], czy coś na nim nie znajdzie, ale gdy się do niego zbliżył, nie odkrył nic oprócz liści; nie była to bowiem pora na figi.
Wówczas zwrócił się do niego: Oby już na wieki nikt z ciebie nie jadł owocu. A przysłuchiwali się temu Jego uczniowie.
I przyszli do Jerozolimy. Gdy wszedł do świątyni, zaczął wyganiać tych, którzy sprzedawali i kupowali w świątyni, poprzewracał stoły wymieniających pieniądze oraz stragany sprzedawców gołębi.
Nie dopuszczał też, aby ktoś przeniósł przez świątynię [choćby] sprzęt,
a w swoim nauczaniu wytykał im: Czy nie zostało napisane: Mój dom będzie przez wszystkie narody nazywany domem modlitwy? A wy zrobiliście z niego jaskinię zbójców.
Usłyszeli [to] również arcykapłani oraz znawcy Prawa i szukali jak by Go zgubić, gdyż bali się Go, ponieważ cały tłum pozostawał pod wrażeniem Jego nauki.
A gdy nastawał wieczór, wychodzili poza miasto.
Przechodząc rano zobaczyli, że figowiec jest uschły od korzeni.
Piotr przypomniał sobie i powiedział do Niego: Rabbi, spójrz, figowiec, który przekląłeś, usechł.
W odpowiedzi Jezus skierował do nich słowa: Miejcie wiarę w Boga!
Zapewniam was, ktokolwiek powiedziałby tej górze: Podnieś się i wrzuć się w morze, i nie wahałby się w swoim sercu, lecz wierzył, że na pewno stanie się to, co mówi, spełni mu się.
Dlatego mówię wam: Wszystko, o cokolwiek się modlicie i prosicie, wierzcie, że otrzymaliście, a spełni się wam.
A gdy stoicie i modlicie się, odpuszczajcie, jeśli macie coś przeciwko komuś, aby i Ojciec wasz, który jest w niebie, odpuścił wam wasze wykroczenia.
--
Znów przyszli do Jerozolimy. A gdy się przechadzał po świątyni, podeszli do Niego arcykapłani, znawcy Prawa i starsi.
Zaczęli Go pytać: Na mocy jakiej władzy czynisz te [rzeczy]? Lub kto ci dał tę władzę, abyś te [rzeczy] czynił?
Jezus zaś powiedział im: Zapytam was o jedną rzecz; odpowiedzcie mi, a Ja wam powiem, na mocy jakiej władzy czynię te [rzeczy].
Czy chrzest Jana był z Nieba czy od ludzi? Odpowiedzcie mi.
A oni zaczęli rozważać to między sobą i mówić: Jeśli odpowiedzielibyśmy: Z Nieba, powie: Dlaczego więc nie uwierzyliście mu?
Lecz jeśli odpowiedzielibyśmy: Od ludzi? - obawiali się tłumu. Wszyscy bowiem naprawdę mieli Jana za proroka.
Odpowiedzieli więc Jezusowi: Nie wiemy. Wówczas Jezus powiedział im: To i Ja wam nie powiem, na mocy jakiej władzy czynię te [rzeczy].
I zaczął do nich przemawiać w przypowieściach: Pewien człowiek zasadził winnicę, otoczył ją murem, wyrył zbiornik, wzniósł wieżę, wynajął ją rolnikom - i odjechał.
W sezonie posłał do rolników sługę, aby przyjął od rolników część owoców winnicy.
Oni natomiast wzięli go, ubiczowali i odesłali z niczym.
I znów posłał do nich innego sługę. Temu rozbili głowę i znieważyli.
Posłał zatem innego; tego zabili i wielu innych, których albo wychłostali, albo pozabijali.
Miał jeszcze jednego, ukochanego syna; posłał go do nich ostatniego, mówiąc: Mojego syna uszanują.
Natomiast ci rolnicy powiedzieli sobie: To jest dziedzic, chodźmy, zabijmy go, a dziedzictwo będzie nasze.
Chwycili go zatem, zabili i wyrzucili go poza winnicę.
Co więc uczyni pan winnicy? Przyjedzie i wygubi rolników, a winnicę odda innym.
Czy nie odczytaliście tego Pisma: Kamień, który sprawdzili i odrzucili budujący, ten właśnie stał się głowicą narożnika.
Pan to sprawił i to w oczach naszych jest godne podziwu.
I szukali jak Go schwytać, lecz przestraszyli się tłumu; zrozumieli bowiem, że przeciw nim wypowiedział tę przypowieść. Opuścili Go więc i odeszli.
Posłali do Niego natomiast kilku spośród faryzeuszów i Herodianów, aby Go przyłapać w słowie.
Przyszli więc i mówią do Niego: Nauczycielu, wiemy, że jesteś szczery i nie martwisz się o nikogo; nie patrzysz bowiem na zewnętrzną stronę ludzi, ale w prawdzie nauczasz drogi Bożej; czy wolno płacić podatek cezarowi, czy nie? Mamy płacić czy nie pł
A On świadom ich obłudy, powiedział do nich: Dlaczego poddajecie Mnie próbie? Przynieście Mi denara, abym go obejrzał.
Przynieśli zatem, a On ich zapytał: Czyj to wizerunek i napis? A oni Mu odpowiedzieli: Cezara.
Wtedy Jezus im powiedział: Co cesarskie oddajcie cezarowi, a co Boże - Bogu. I zaczęli Go podziwiać.
Wtedy przyszli do Niego saduceusze, którzy twierdzą, że nie ma zmartwychwstania, i zaczęli w taki sposób:
Nauczycielu! Mojżesz napisał nam, że jeśliby czyjś brat umarł i pozostawił żonę, a nie pozostawił dziecka, wówczas jego brat ma wziąć tę żonę i wzbudzić nasienie swojemu bratu.
Otóż było siedmiu braci; pierwszy pojął żonę, a umierając nie pozostawił nasienia.
Wtedy pojął ją drugi i umarł nie pozostawiwszy nasienia. Tak samo i trzeci.
I siedmiu nie zostawiło nasienia. W końcu, po wszystkich, zmarła także ta kobieta.
Przy zmartwychwstaniu, gdy powstaną, którego z nich będzie żoną? Gdyż siedmiu miało ją za żonę.
Jezus im odpowiedział: Czy nie dlatego błądzicie, że nie znacie Pism ani mocy Boga?
Bo gdy powstaną z martwych, nie będą się żenić ani za mąż wychodzić, lecz będą jak aniołowie w niebiosach.
Co do umarłych natomiast, że zostaną obudzeni, czy nie przeczytaliście w księdze Mojżesza, jak to Bóg przy cierniowym krzaku wypowiedział do niego słowa: Ja jestem Bogiem Abrahama i Bogiem Izaaka, i Bogiem Jakuba?
Bóg nie jest Bogiem umarłych, ale żywych. Bardzo błądzicie.
Wtedy podszedł jeden ze znawców Prawa, który usłyszał, jak ze sobą rozprawiali, a gdy zobaczył, że dobrze im odpowiedział, zapytał Go: Które przykazanie jest pierwsze ze wszystkich?
Jezus odpowiedział: Pierwsze przykazanie jest takie: Słuchaj, Izraelu! Pan, Bóg nasz, Pan jest jeden,
i będziesz miłował Pana, swojego Boga, z całego swojego serca, z całej swojej duszy, z całej swojej myśli i z całej swojej siły.
A drugie jest takie: Będziesz miłował swojego bliźniego jak samego siebie. Innego przykazania, większego od tych, nie ma.
I powiedział do Niego znawca Prawa: Dobrze, Nauczycielu! Prawdę powiedziałeś, że jest jeden i że poza Nim nie ma innego;
i że miłować Go z całego serca i z całej myśli, i z całej siły, a bliźniego miłować jak samego siebie, znaczy więcej niż wszystkie całopalenia i ofiary.
A Jezus, widząc, że on rozumnie odpowiedział, skomentował: Niedaleko jesteś od Królestwa Bożego. I nikt nie ośmielał się Go już więcej pytać.
Nauczając w świątyni Jezus odezwał się w te słowa: Jak znawcy Prawa mogą twierdzić, że Chrystus jest synem Dawida?
Sam Dawid [przecież] powiedział w Duchu Świętym: Pan powiedział mojemu Panu: Siedź po mojej prawicy, aż położę twoich nieprzyjaciół pod twoje stopy?
Sam Dawid nazywa go Panem, skądże więc jest jego synem? A wielki tłum chętnie Go słuchał.
W swojej nauce ciągnął dalej: Strzeżcie się znawców Prawa, pragnących chodzenia w długich szatach, pozdrowień na rynkach,
pierwszych krzeseł w synagogach i zaszczytnych miejsc na ucztach.
Pożerają oni domy wdów i dla pozoru długo się modlą; ci dostaną surowszy wyrok.
Usiadł naprzeciw skarbony i zaczął się przyglądać, jak tłum wrzuca do skarbony pieniądze, a dużo wielu bogatych rzucało.
Przyszła też jedna uboga wdowa i wrzuciła dwa leptony, czyli kodrantes.
Wówczas przywołał swoich uczniów i powiedział im: Zapewniam was, ta uboga wdowa wrzuciła więcej niż wszyscy rzucający do skarbony.
Bo wszyscy wrzucili ze swojego nadmiaru, ona zaś ze swego niedostatku wrzuciła wszystko, co miała, całe swoje życie.
Gdy wychodził ze świątyni, powiedział do Niego jeden z Jego uczniów: Nauczycielu, spójrz, co za kamienie i co za budowle.
A Jezus odpowiedział mu: Czy widzisz te wielkie budowle? Nie będzie tu pozostawiony kamień na kamieniu, którego by nie zwalono.
A gdy siedział na Górze Oliwnej, naprzeciw świątyni, zapytali Go na osobności Piotr, Jakub, Jan i Andrzej:
Powiedz nam, kiedy to nastąpi i jaki będzie znak, gdy się to wszystko będzie miało spełniać?
Wtedy Jezus zaczął im mówić: Uważajcie, aby was ktoś nie zwiódł.
Wielu przyjdzie w moim imieniu, ze słowami: Ja jestem! I wielu zwiodą.
A gdy usłyszycie o wojnach oraz wieści wojenne, nie bądźcie zaniepokojeni; musi się to stać, ale to jeszcze nie koniec.
Powstanie bowiem naród przeciwko narodowi i królestwo przeciwko królestwu, miejscami będą trzęsienia ziemi, będą głody; te rzeczy to początek bólów rodzenia.
Wy natomiast miejcie się na baczności: Będą was wydawać sądom i w synagogach będziecie chłostani; ze względu na Mnie postawią was też przed urzędnikami i królami - na świadectwo dla nich.
Najpierw jednak wszystkim narodom musi być głoszona ewangelia.
A gdy prowadzić was będą ci, którzy was wydadzą, nie martwcie się zawczasu o to, co macie powiedzieć, ale mówcie to, co dane wam będzie w tej godzinie, gdyż nie wy jesteście tymi, którzy mówią, lecz Duch Święty.
I wyda na śmierć brat brata, a ojciec dziecko; powstaną dzieci przeciw rodzicom i doprowadzą do ich śmierci.
Będziecie też w nienawiści u wszystkich z powodu mojego imienia; kto jednak wytrwa do końca, ten będzie zbawiony.
Gdy zaś zobaczycie ohydę spustoszenia, stojącą tam, gdzie nie powinna - kto czyta, niech rozumie - wtedy ci, którzy są w Judei, niech uciekają w góry;
kto jest na tarasie, niech nie schodzi i nie wchodzi, aby coś zabrać ze swojego domu.
Kto na roli, niech nie wraca z powrotem, by zabrać swój płaszcz.
Biada zaś brzemiennym i karmiącym w tych dniach.
Módlcie się też, aby to się nie stało zimą.
Dni te bowiem będą czasem takiego ucisku, jakiego nie było od początku stworzenia, którego dokonał Bóg, aż dotąd - i nie będzie.
Gdyby Pan nie skrócił tych dni, nie ocalałoby żadne ciało; jednak ze względu na wybranych, których wybrał, skrócił te dni.
I jeśliby kto wam wtedy powiedział: Oto tu jest Chrystus, oto tam, nie wierzcie;
powstaną bowiem fałszywi chrystusowie i fałszywi prorocy i dawać będą znaki i cuda dla odwiedzenia, o ile można, wybranych.
Wy natomiast strzeżcie się! Przepowiedziałem wam wszystko.
Ale w tych dniach, po tym ucisku, zaćmi się słońce i księżyc nie wyda swego blasku,
gwiazdy spadać będą z nieba i moce niebios będą wstrząśnięte.
I wtedy zobaczą Syna Człowieczego, przychodzącego w obłokach z wielką mocą i chwałą.
Wtedy też pośle aniołów, i zgromadzi swoich wybranych z czterech wiatrów, od krańca ziemi aż po kraniec nieba.
Od figowca zaś uczcie się podobieństwa: Gdy jego gałązka już staje się miękka i wypuszcza liście, wiecie, że blisko jest lato.
Tak i wy, gdy zobaczycie, że to się dzieje, wiedzcie, że blisko jest - u drzwi.
Zapewniam was, nie przeminie to pokolenie, aż się to wszystko stanie.
Niebo i ziemia przeminą, ale moje słowa nie przeminą.
O tym dniu jednak ani o godzinie nikt nie wie: ani aniołowie w niebie, ani Syn, tylko Ojciec.
Uważajcie! Czuwajcie! Nie wiecie bowiem, kiedy nastanie ten czas.
Jak człowiek podróżujący zostawił swój dom, dał władzę swoim sługom, każdemu jego zadanie, odźwiernemu zaś nakazał, aby czuwał,
tak wy czuwajcie, gdyż nie wiecie, kiedy przyjdzie pan domu: czy wieczorem, czy o północy, czy gdy zapieje kogut, czy o poranku,
aby gdy nagle przyjdzie, nie zastał was śpiącymi.
To, co wam mówię, mówię wszystkim: Czuwajcie!
Po dwóch dniach była Pascha i Święto Przaśników. Arcykapłani oraz znawcy Prawa wciąż szukali sposobu, jak by Go podstępem schwytać i zabić.
Mówili sobie jednak: Nie w święto, aby nie było rozruchów wśród ludu.
Gdy był w Betanii, w domu Szymona trędowatego i spoczywał przy stole, przyszła kobieta, mająca alabastrowy flakonik czystego olejku nardowego, bardzo kosztownego; skruszyła alabastrowy flakonik i wylała olejek na Jego głowę.
Niektórzy zaś oburzali się między sobą: Po co doszło do tej straty olejku?
Przecież można było sprzedać ten olejek za więcej niż trzysta denarów i rozdać [pieniądze] ubogim. Zaczęli ją też szorstko upominać.
Jednakże Jezus powiedział: Zostawcie ją! Dlaczego sprawiacie jej przykrość? Spełniła względem Mnie dobry uczynek.
Ubogich bowiem zawsze macie ze sobą i gdy zechcecie, możecie im dobrze uczynić; Mnie jednak macie nie zawsze.
Co miała, to zrobiła; z wyprzedzeniem namaściła moje ciało na pogrzeb.
Zapewniam was natomiast, gdziekolwiek na całym świecie będzie głoszona ewangelia, opowiadane będzie również to, co ona uczyniła - na jej pamiątkę.
Wtedy Judasz Iskariot, jeden z Dwunastu, odszedł do arcykapłanów, aby Go im wydać.
A oni, gdy to usłyszeli, ucieszyli się i obiecali dać mu srebro. On zaś zaczął szukać dogodnej sposobności, jak by Go wydać.
I w pierwszy dzień Święta Przaśników, gdy ofiaruje się Paschę, zapytali Go Jego uczniowie: Gdzie chcesz, abyśmy poszli i przygotowali, byś mógł spożyć Paschę?
Wtedy posłał dwóch spośród swoich uczniów i powiedział im: Udajcie się do miasta. Tam wyjdzie wam naprzeciw człowiek, niosący dzban wody; idźcie za nim.
A gdziekolwiek wejdzie, powiedzcie gospodarzowi, że Nauczyciel pyta: Gdzie jest mój gościnny pokój, w którym wraz z moimi uczniami mógłbym spożyć Paschę?
Wtedy on pokaże wam duży górny pokój, usłany, gotowy; i tam nam przygotujcie.
Odeszli zatem uczniowie, a gdy przyszli do miasta, zastali wszystko tak, jak im powiedział, i przygotowali Paschę.
A gdy nastał wieczór, przybył z Dwunastoma.
Gdy siedzieli i jedli, Jezus powiedział: Zapewniam was, jeden z was Mnie wyda; ten, który je ze Mną.
Wtedy zaczęli się smucić i mówić jeden po drugim: Chyba nie ja?
On zaś im odpowiedział: Jeden z Dwunastu, który wraz ze Mną zanurza w półmisku.
Wprawdzie Syn Człowieczy odchodzi, jak o Nim napisano, biada jednak temu człowiekowi, przez którego Syn Człowieczy jest wydawany. Lepiej by mu było, gdyby się taki człowiek nie urodził.
A gdy oni jedli, wziął chleb, pobłogosławił, połamał i rozdał im, mówiąc: Bierzcie, to jest moje ciało.
Potem wziął kielich, podziękował, dał im i pili z niego wszyscy.
I powiedział im: To jest moja krew nowego przymierza, która się za wielu wylewa.
Zapewniam was, że na pewno nie będę już pił z owocu winorośli, aż do tego dnia, gdy go będę pił nowy w Królestwie Bożym.
I po odśpiewaniu hymnu, wyszli na Górę Oliwną.
Wtedy Jezus powiedział im: Wszyscy się do Mnie zrazicie, gdyż napisano: Uderzę pasterza, a owce będą rozproszone.
Lecz po tym, jak zostanę wzbudzony, wyprzedzę was do Galilei.
Piotr powiedział do Niego: Nawet gdyby wszyscy zrazili się do Ciebie - Ja nie.
Wtedy Jezus mu odpowiedział: Zapewniam cię, dziś, tej nocy, zanim kogut dwukrotnie zapieje, trzykrotnie się Mnie wyprzesz.
Ale on tym bardziej zapewniał: Nawet gdybym miał z Tobą umrzeć, nie wyprę się Ciebie. Podobnie utrzymywali wszyscy.
Gdy przybyli na miejsce zwane Getsemane, powiedział do swoich uczniów: Usiądźcie tutaj, aż się pomodlę.
Następnie wziął z sobą Piotra, Jakuba oraz Jana i zaczął się głęboko zdumiewać i niepokoić.
Powiedział do nich: Moja dusza jest smutna aż do śmierci; zostańcie tu i czuwajcie.
Potem postąpił nieco dalej, padał na ziemię i modlił się, aby - jeśli to jest możliwe - ominęła go ta godzina.
I powtarzał: Abba, Ojcze! dla Ciebie wszystko jest możliwe, oddal ode Mnie ten kielich; jednak nie co Ja chcę, ale co Ty.
Potem przyszedł i zastał ich śpiącymi. Wtedy powiedział do Piotra: Szymonie, śpisz? Nie mogłeś czuwać jednej godziny?
Czuwajcie i módlcie się, abyście nie weszli w próbę; duch wprawdzie ochoczy, ale ciało słabe.
I znów odszedł pomodlić się; wypowiedział to samo słowo.
Gdy przyszedł, znów zastał ich śpiących, gdyż oczy ich były obciążone, i nie wiedzieli, co Mu odpowiedzieć.
Przyszedł też po raz trzeci i powiedział im: Nadal śpicie i odpoczywacie? Dosyć! Nadeszła godzina! Oto Syn Człowieczy wydawany jest w ręce grzeszników!
Wstawajcie, chodźmy! Oto nadszedł ten, który Mnie wydaje.
I zaraz, gdy On jeszcze mówił, zjawił się Judasz, jeden z Dwunastu, a z nim tłum z mieczami i kijami, [posłany] przez arcykapłanów, znawców Prawa oraz starszych.
A ten, który Go wydawał, dał im taki, umówiony wcześniej znak: Ten, którego pocałuję, to On; schwytajcie Go i ostrożnie odprowadźcie.
I gdy tylko przyszedł, podszedł do Niego ze słowami: Rabbi! I pocałował Go.
Wtedy oni zarzucili na Niego ręce i schwytali Go.
A jeden z tych, którzy stali obok, wyciągnął miecz, uderzył sługę arcykapłana i odciął mu ucho.
Jezus zaś zwrócił się do nich ze słowami: Wyszliście jak na mordercę, z mieczami i kijami, aby Mnie uwięzić.
Codziennie nauczałem u was w świątyni i nie schwytaliście Mnie, lecz muszą wypełnić się Pisma.
Wtedy wszyscy opuścili Go i uciekli.
A szedł z Nim pewien młodzieniec, odziany w prześcieradło na gołe ciało. Złapali go,
lecz on zostawił prześcieradło i uciekł nagi.
Odprowadzili więc Jezusa do arcykapłana; tam zeszli się wszyscy arcykapłani, starsi oraz znawcy Prawa.
Piotr natomiast szedł za Nim z daleka aż na dziedziniec arcykapłana; usiadł [tam] ze sługami, i grzał się przy ogniu.
Arcykapłani tymczasem wraz z całym sanhedrynem zaczęli szukać świadectwa przeciw Jezusowi, aby Go zabić, lecz nie znajdowali.
Wielu bowiem fałszywie zeznawało przeciw Niemu, ale zeznania te nie były zgodne.
Wówczas powstali pewni [ludzie] i zaczęli fałszywie zeznawać przeciw Niemu:
My słyszeliśmy Go, jak mówi: Ja zburzę tę świątynię, zrobioną ludzkimi rękami i w trzy dni zbuduję inną, niezrobioną ludzkimi rękami.
Ale i to ich świadectwo nie było zgodne.
Wtedy powstał arcykapłan, [wystąpił] na środek i zapytał Jezusa: Nic nie odpowiadasz na to, co ci [ludzie] zeznają przeciw Tobie?
On jednak milczał i nic nie odpowiedział. Znów więc arcykapłan zaczął Go pytać: Czy Ty jesteś Chrystusem, Synem Błogosławionego?
A Jezus odpowiedział: Ja jestem; zobaczycie też Syna Człowieczego, jak siedzi po prawicy Mocy i przychodzi z obłokami nieba.
Wtedy arcykapłan rozdarł swoje szaty i powiedział: Na co nam jeszcze trzeba świadków?
Usłyszeliście zniewagę Boga! Co wam się jawi? A oni wszyscy wydali wyrok, że winien jest śmierci.
Wówczas niektórzy zaczęli na Niego pluć, zakrywać Jego twarz, policzkować Go i mówić: Prorokuj! Również słudzy przyjęli Go razami po twarzy.
Piotr był tymczasem na dole, na dziedzińcu. Przyszła tam jedna ze służących arcykapłana
i gdy zobaczyła grzejącego się Piotra, przyjrzała mu się i powiedziała: Ty też byłeś z Nazarejczykiem Jezusem.
On jednak zaprzeczył: Ani nie wiem, ani nie rozumiem, o czym mówisz. I wyszedł na zewnątrz do przysionka. Wtedy zapiał kogut.
Lecz służąca, widząc go, znów zaczęła mówić stojącym obok [ludziom]: To jest jeden z nich.
On zaś ponownie zaprzeczył. Wkrótce potem znowu ci, którzy stali obok, zwrócili się do Piotra: Naprawdę jesteś jednym z nich, bo też jesteś Galilejczykiem.
On zaś zaczął się zaklinać i przysięgać: Nie znam tego człowieka, o którym mówicie.
I zaraz, po raz drugi, zapiał kogut. Wówczas Piotr przypomniał sobie słowo, które skierował do niego Jezus: Zanim kogut dwukrotnie zapieje, trzykrotnie się Mnie wyprzesz. I wybuchnął płaczem.
Zaraz wczesnym rankiem arcykapłani wraz ze starszymi, znawcami Prawa i całym sanhedrynem odbyli naradę, po czym związali Jezusa, odprowadzili i wydali Piłatowi.
I zapytał Go Piłat: Czy Ty jesteś królem żydów? A On odpowiedział mu: Sam to mówisz.
Arcykapłani zaś zaczęli Go oskarżać o wiele rzeczy.
Wtedy Piłat znów Go zapytał: Nic nie odpowiadasz? Zauważ, jak bardzo Cię oskarżają.
Ale Jezus nic już nie odpowiedział, tak że się Piłat dziwił.
A na każde święto uwalniał im jednego więźnia, tego, o którego prosili.
I był tam pewien [człowiek], imieniem Barabasz, uwięziony wraz z buntownikami, którzy podczas rozruchów dokonali zabójstwa.
Wówczas wystąpił tłum i zaczął prosić o to, aby uczynił im to, co zawsze.
Piłat zaś odezwał się do nich: Czy chcecie, abym wam wypuścił króla żydów?
Przekonywał się bowiem coraz bardziej, że arcykapłani wydali Go z zawiści.
Ale arcykapłani podburzyli tłum, aby im raczej wypuścił Barabasza.
Na to Piłat odezwał się ponownie: Co więc chcecie, abym zrobił z tym, którego nazywacie królem żydów?
A oni znowu zawołali: Ukrzyżuj Go!
Piłat jednak nie przestawał pytać: Co więc złego uczynił? Ale oni jeszcze głośniej krzyczeli: Ukrzyżuj Go!
Wtedy Piłat, chcąc uczynić zadość tłumowi, uwolnił im Barabasza, a Jezusa ubiczował i wydał, aby został ukrzyżowany.
Żołnierze odprowadzili Go więc na wewnętrzny dziedziniec, to jest do pretorium, i zwołali całą kohortę.
Ubrali Go w purpurę, a [skronie] otoczyli Mu wieńcem splecionym z cierni.
I zaczęli Go pozdrawiać: Witaj, królu żydów!
Bili Go przy tym trzciną po głowie i pluli na Niego, a zginając kolana, kłaniali Mu się.
A gdy Go wyśmiali, zdjęli z Niego purpurę i ubrali Go w Jego szaty. I wyprowadzili Go, aby Go ukrzyżować.
I przymusili przechodzącego [tam] niejakiego Szymona Cyrenejczyka, ojca Aleksandra i Rufa, który szedł z pola, aby poniósł Jego krzyż.
Tak przyprowadzili Go na miejsce Golgota, co w tłumaczeniu znaczy Miejsce Czaszki.
Dawali Mu wino zmieszane z mirrą, ale On nie przyjął.
Wtedy Go ukrzyżowali i rozdzielili Jego szaty, rzucając o nie losy, co kto ma zabrać.
A gdy Go ukrzyżowali, była godzina trzecia.
Był też napis z powodem Jego skazania, głoszący: Król żydów.
Ukrzyżowali też wraz z Nim dwóch przestępców, jednego po prawicy, a drugiego po Jego pomyślnej stronie.
--
A ci, którzy przechodzili obok, obrażali Go kiwając swoimi głowami i mówiąc: Hej, Ty, który burzysz świątynię i w trzy dni ją odbudowujesz,
zejdź z krzyża i ratuj siebie!
Podobnie arcykapłani drwili między sobą wraz ze znawcami Prawa i mówili: Innych uratował, siebie samego uratować nie może.
Chrystus, król Izraela, niech teraz zejdzie z krzyża, abyśmy zobaczyli i uwierzyli. Ubliżali Mu również i ci, którzy wraz z Nim byli współukrzyżowani.
A gdy nadeszła godzina szósta, ciemność na całej ziemi się stała, aż do godziny dziewiątej.
O godzinie dziewiątej Jezus zawołał donośnym głosem: Eloi, Eloi, lema sabachtani? To w tłumaczeniu znaczy: Boże mój, Boże mój, dlaczego Mnie opuściłeś?
A niektórzy ze stojących obok, gdy to usłyszeli, zaczęli mówić: Spójrzcie, woła Eliasza.
Ktoś podbiegł, napełnił gąbkę winnym octem, zatknął na trzcinę i próbował dać Mu pić, mówiąc: Pozwólcie, zobaczmy, czy Eliasz przyjdzie Go zdjąć.
Jezus zaś zawołał donośnym głosem i wydał ostatnie tchnienie.
Wtedy zasłona świątyni została rozdarta na dwoje, od góry aż do dołu.
A setnik, który stał naprzeciw, gdy zobaczył, że w taki sposób wydał ostatnie tchnienie, powiedział: Ten człowiek naprawdę był Synem Boga.
Były [tam] też kobiety, które przyglądały się z daleka, a wśród nich Maria Magdalena, Maria, matka Jakuba Mniejszego i Jozesa, oraz Salome.
One, gdy był w Galilei, chodziły za Nim i usługiwały Mu; lecz było też wiele innych, które wraz z Nim przyszły do Jerozolimy.
Gdy nastał już wieczór, a było to Przygotowanie, to jest [dzień] przed szabatem,
przyszedł Józef z Arymatei, szanowany radny, który sam też oczekiwał Królestwa Bożego. Odważnie wszedł [On] do Piłata i prosił o ciało Jezusa.
Piłat zdziwił się, że już nie żyje, przywołał zatem setnika i zapytał go, czy dawno umarł.
Upewniony przez setnika, darował zwłoki Józefowi.
Ten zaś kupił prześcieradło, zdjął Go, owinął w prześcieradło, złożył w grobowcu wykutym w skale, a na wejście do grobowca zatoczył kamień.
Maria Magdalena natomiast i Maria, matka Jozesa, przyglądały się, gdzie Go złożono.
Gdy minął szabat, Maria Magdalena, Maria Jakubowa i Salome nakupiły pachnideł, aby pójść i Go namaścić.
[Wyruszyły] bardzo wcześnie rano, pierwszego dnia tygodnia i przyszyły do grobowca o wschodzie słońca.
[Po drodze] mówiły między sobą: Kto nam odwali kamień od wejścia do grobowca?
Podniosły jednak wzrok i zobaczyły, że kamień jest odsunięty, a był bardzo duży.
Gdy weszły do grobowca, zobaczyły siedzącego po prawej stronie i ubranego w białą szatę młodzieńca. Ogarnęło je wielkie zdumienie.
On zaś powiedział do nich: Nie dziwcie się! Szukacie ukrzyżowanego Jezusa z Nazaretu; został wzbudzony, nie ma Go tu, oto miejsce, gdzie Go położono.
Ale idźcie i powiedzcie Jego uczniom oraz Piotrowi, że wyprzedza was do Galilei; tam Go zobaczycie, jak wam powiedział.
Wyszły zatem i uciekły od grobu, zaczęło je bowiem ogarniać drżenie i uniesienie, a ponieważ nie opuszczał ich lęk, nic nikomu nie powiedziały. [[Wszystko to natomiast, co im przekazano, zwięźle opowiedziały tym, [którzy zebrali się] wokół Piotra. Po
[[ Gdy [Jezus] powstał z martwych wczesnym rankiem, pierwszego dnia tygodnia, ukazał się najpierw Marii Magdalenie, z której niegdyś wypędził siedem demonów.]]
[Ona poszła i oznajmiła to tym, którzy z Nim byli, smutnym i płaczącym.]
[Lecz oni, gdy usłyszeli, że żyje i że był przez nią widziany, nie uwierzyli.]
[Potem ukazał się w innej postaci dwom spośród nich, gdy szli do wsi.]
[Wrócili oni i opowiedzieli pozostałym, ale i tym nie uwierzyli.]
[Później zaś ukazał się im jedenastu, gdy spoczywali przy stole, i ostro zganił ich niewiarę oraz zatwardziałość serca, że nie uwierzyli tym, którzy Go widzieli wzbudzonego z martwych.]
[I powiedział im: Dotrzyjcie do całego świata i ogłoście ewangelię wszelkiemu stworzeniu.]
[Kto uwierzy i zostanie ochrzczony, będzie zbawiony, a kto nie uwierzy, będzie potępiony.]
[Tym natomiast, którzy uwierzyli, towarzyszyć będą takie znaki: w moim imieniu wyganiać będą demony, będą mówić nowymi językami,]
[w swoje ręce brać będą węże, a gdyby wypili coś trującego, na pewno im nie zaszkodzi; na bezsilnych będą kłaść ręce, a ci [znów] będą mieli się dobrze.]
[Po tym więc, jak Pan Jezus im to powiedział, został uniesiony do nieba i usiadł po prawicy Boga.]
[Oni zaś odeszli i głosili wszędzie, podczas gdy Pan współdziałał [z nimi] i potwierdzał Słowo towarzyszącymi [mu] znakami.]
Ponieważ naprawdę wielu przyłożyło już rękę do ułożenia opowiadania o dziełach dopełnionych wśród nas,
tak jak nam to przekazali ci, którzy od początku byli ich naocznymi świadkami oraz którzy poświęcili się służbie Słowa,
także ja - po uprzednim uważnym zbadaniu wszystkich od początku - pomyślałem, żeby ci to, dostojny Teofilu, po kolei, opisać,
tak byś mógł się przekonać o wiarygodności wyłożonych ci słów.
Za dni Heroda, króla Judei, był pewien kapłan imieniem Zachariasz, ze zmiany kapłańskiej Abiasza, oraz jego żona, należąca do córek Aarona, nosząca imię Elżbieta.
Oboje zaś byli sprawiedliwi wobec Boga, nienaganni w postępowaniu według wszystkich przykazań i ustaw Pana.
Nie mieli jednak dziecka, jako że Elżbieta była niepłodna, a oboje byli już posunięci w swych latach.
I stało się, gdy spełniał posługi kapłańskie przed Bogiem w kolejności swojej zmiany,
że według zwyczaju kapłaństwa na niego padł los, aby wszedł do Miejsca Świętego i złożył ofiarę z kadzidła,
całe zaś zgromadzenie ludu modliło się na zewnątrz w godzinie ofiarowania kadzidła.
Lecz ukazał mu się anioł Pana, stojący po prawej stronie ołtarza kadzidlanego.
I zląkł się Zachariasz, gdy [go] zobaczył, i padł na niego strach.
Anioł zaś powiedział do niego: Przestań się bać, Zachariaszu, gdyż twoja modlitwa została wysłuchana; twoja żona Elżbieta urodzi ci syna i nadasz mu imię Jan.
I będziesz miał radość i wesele, i wielu ucieszy się z jego narodzin.
Będzie bowiem wielki przed Panem; nie będzie pił wina ani sikery i już od łona swojej matki będzie napełniony Duchem Świętym.
Wielu też synów Izraela nawróci się do Pana, ich Boga.
On sam pójdzie przed Nim w duchu i mocy Eliasza, by zwrócić serca ojców do dzieci, a nieposłusznych do rozsądku sprawiedliwych - by stawić przed Panem gotowy lud.
Wtedy Zachariasz powiedział do anioła: Po czym to poznam? Ja bowiem jestem stary i moja żona posunięta w jej dniach.
W odpowiedzi anioł zwrócił się do niego: Ja jestem Gabriel, [wybrany], by stawać przed Bogiem; zostałem posłany, aby do ciebie przemówić i ogłosić ci te dobre wieści.
I oto będziesz niemy, nie będziesz mógł powiedzieć [słowa] aż do dnia, gdy się to stanie, za to, że nie uwierzyłeś moim słowom, które zostaną wypełnione w swoim czasie.
Lud natomiast czekał na Zachariasza, i [coraz bardziej] się dziwił jego zwlekaniu w Miejscu Świętym.
On zaś po wyjściu nie mógł im nic powiedzieć, przez co poznali, że w Miejscu Świętym doświadczył widzenia; on sam też dawał im znaki, lecz wciąż pozostawał niemy.
Następnie, po wypełnieniu się dni jego posługi, odszedł do swego domu.
Po tych dniach Elżbieta, jego żona, poczęła i pozostawała w całkowitym ukryciu się przez pięć miesięcy, powtarzając:
Tak mi uczynił Pan w tych dniach, gdy [na mnie] wejrzał, aby zdjąć moją hańbę wśród ludzi.
Natomiast w szóstym miesiącu anioł Gabriel został posłany przez Boga do galilejskiego miasta o nazwie Nazaret,
do pewnej dziewicy przyrzeczonej mężowi o imieniu Józef, z domu Dawida - a dziewicy było na imię Maria.
Po wejściu do niej powiedział: Witaj, obdarzona łaską, Pan z tobą!
Lecz ona przelękła się z powodu tego słowa i zaczęła się zastanawiać, co by to przywitanie mogło znaczyć.
Anioł zaś powiedział jej: Przestań się bać, Mario, znalazłaś bowiem łaskę u Boga.
Oto poczniesz w łonie, urodzisz syna i nadasz Mu imię Jezus.
Ten będzie wielki i będzie nazwany Synem Najwyższego. Da Mu też Pan Bóg tron Jego ojca Dawida.
Będzie On królował nad domem Jakuba na wieki, a Jego Królestwu nie będzie końca.
A Maria zapytała anioła: Jak to się stanie, skoro nie znam męża?
Anioł odpowiedział jej: Duch Święty zstąpi na ciebie i moc Najwyższego cię zacieni. Dlatego też Święte, które się urodzi, będzie nazwane Synem Boga.
I oto Elżbieta, twoja krewna, ona także poczęła syna w swojej starości i jest to szósty miesiąc tej, którą nazywają niepłodną,
gdyż żadne słowo Boga nie pozostanie niespełnione.
Maria zaś powiedziała: Oto jestem służebnicą Pańską, niech mi się stanie według twego słowa. I anioł odszedł od niej.
W tych dniach Maria wstała i pośpiesznie wybrała się w górskie strony, do pewnego miasta judzkiego
a [tam] weszła do domu Zachariasza i przywitała Elżbietę.
I stało się, gdy Elżbieta usłyszała przywitanie Marii, że podskoczył płód w jej łonie i Elżbieta została napełniona Duchem Świętym;
wtedy zawołała donośnym głosem i powiedziała: Szczęśliwa jesteś między kobietami i szczęśliwy owoc twojego łona.
I skąd mi to, że matka mojego Pana przyszła do mnie?
Bo oto, gdy głos twojego przywitania dotarł do moich uszu, płód w moim łonie podskoczył z radości.
Szczęśliwa [jest] też [ta], która uwierzyła, że nastąpi wypełnienie [słów] wypowiedzianych do niej przez Pana.
Wtedy Maria powiedziała: Moja dusza wywyższa Pana
i mój duch zachwycił się Bogiem, moim Wybawcą,
gdyż wejrzał na pokorę swojej służebnicy. Gdyż oto odtąd wszystkie pokolenia uważać mnie będą za szczęśliwą,
ponieważ Mocny uczynił mi wielkie rzeczy. I święte jest Jego imię,
i Jego miłosierdzie na pokolenia i pokolenia dla tych, którzy się Go boją.
Okazał siłę swoim ramieniem, rozproszył tych, którzy szczycą się zamysłami swoich serc,
władców zrzucił z tronów, a pokornych - wywyższył,
głodnych nasycił dobrami, a bogatych odprawił z niczym.
Ujął się za swoim pacholęciem Izraelem, przez wzgląd na miłosierdzie,
jak powiedział do naszych ojców - do Abrahama i jego nasienia - na wieki.
Maria zaś pozostała z nią około trzech miesięcy, po czym wróciła do swego domu.
Dla Elżbiety natomiast wypełnił się czas jej rozwiązania i urodziła syna.
I usłyszeli jej sąsiedzi i krewni, że Pan okazał jej swoje wielkie miłosierdzie, i cieszyli się razem z nią.
A ósmego dnia przyszli, aby obrzezać dziecko; chcieli też nadać mu imię jego ojca Zachariasza.
Jednak jego matka odezwała się w te słowa: O nie, ale będzie nazwany Jan.
I powiedzieli do niej: Nie ma nikogo w twojej rodzinie, kto byłby nazwany tym imieniem.
Skinęli zatem na jego ojca, jak chciałby je nazwać.
A on poprosił o tabliczkę i napisał: Jan jest jego imię. I wszyscy się zdziwili.
Natychmiast też zostały otwarte jego usta i [rozwiązał się] jego język, i zaczął mówić, chwaląc Boga.
I wszystkich jego sąsiadów ogarnął strach, a po całej górskiej okolicy Judei zaczęto omawiać wszystkie te sprawy.
Wszyscy zaś, którzy o tym słyszeli, brali to sobie do serca i mówili: Kim więc będzie to dziecko? Była z nim bowiem ręka Pana.
A Zachariasza, jego ojca, napełnił Duch Święty i tak prorokował:
Niech będzie pochwalony Pan, Bóg Izraela, że nawiedził swój lud i sprawił [mu] okup,
i wzbudził nam róg wybawienia30 w domu swego sługi Dawida,
tak jak zapowiedział przed wiekami przez usta swoich świętych proroków,
wybawienie od naszych wrogów i z ręki wszystkich, którzy nas nienawidzą,
by okazać miłosierdzie naszym ojcom i przypomnieć sobie o swoim świętym przymierzu -
przysiędze złożonej naszemu ojcu Abrahamowi - że da nam,
ocalonym z ręki wrogów, bez lęku Mu służyć
z poświęceniem i w sprawiedliwości przed Nim po wszystkie nasze dni.
A ty, dziecko, prorokiem Najwyższego będziesz nazwane, gdyż pójdziesz przed Panem, aby przygotować Jego drogi,
dać Jego ludowi poznanie zbawienia w odpuszczeniu ich grzechów,
przez litość miłosierdzia naszego Boga, w których nawiedzi nas jutrzenka z wysokości,
by objawić się tym, którzy siedzą w ciemności i w cieniu śmierci, i skierować nasze nogi na drogę pokoju.
A dziecko rosło, wzmacniało się w duchu i przebywało na pustkowiach aż do dnia swego wystąpienia przed Izraelem.
Właśnie w tych dniach wyszedł dekret35 od cesarza Augusta, aby dał się spisać cały zamieszkały świat.
Pierwszy ten spis odbył się, gdy Kwiryniusz39 był namiestnikiem Syrii.
Wszyscy zatem ruszali się do spisu, każdy do swojego miasta.
Poszedł też Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do Judei, do miasta Dawidowego, zwanego Betlejem, dlatego że był z domu i z rodu Dawida,
by się poddać spisowi wraz z poślubioną mu Marią, która była w ciąży.
Akurat gdy tam byli, wypełniły się dni jej rozwiązania.
I urodziła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i położyła Go w żłobie, ponieważ w gospodzie50 nie było dla nich miejsca.
A byli w tej okolicy pasterze; przebywali oni w polu i nocą trzymali straże przy swoim stadzie.
Nagle stanął przy nich anioł Pana i swoim blaskiem oświeciła ich chwała Pańska; a ich ogarnął wielki strach.
Lecz anioł przemówił do nich: Przestańcie się bać, bo oto przynoszę wam dobrą nowinę o wielkiej radości, która będzie [udziałem] całego ludu,
gdyż dziś urodził się wam Zbawca, którym jest Chrystus Pan, w mieście Dawidowym.
A to będzie dla was znakiem: Znajdziecie niemowlę owinięte w pieluszki i położone w żłobie.
I natychmiast zjawił się z aniołem tłum wojska niebiańskiego, który wielbił Boga i powtarzał:
Chwała na wysokościach Bogu, a na ziemi pokój ludziom Dobrej Woli.
A gdy aniołowie odeszli już od nich do nieba, pasterze zaczęli mówić do jeden do drugiego: Dostańmy się zaraz aż do Betlejem i zobaczmy to spełnione słowo, które Pan nam oznajmił.
Poszli więc czym prędzej i znaleźli Marię, Józefa oraz niemowlę leżące w żłobie.
A gdy [to] zobaczyli, oznajmili słowo, które im zostało powiedziane o tym Dziecku.
Wszyscy zaś, którzy usłyszeli, wpadli w zdziwienie z powodu mówiących im o tym pasterzy.
Maria natomiast zachowywała wszystkie te słowa i łączyła je w swoim sercu.
I wrócili pasterze, chwaląc i wielbiąc Boga za wszystko, co słyszeli i widzieli - tak, jak to im zostało powiedziane.
A gdy się wypełniło osiem dni, aby je obrzezać, nadano Mu imię Jezus, jak zostało nazwane przez anioła, zanim się w poczęło w łonie.
Gdy zaś, zgodnie z Prawem Mojżesza, wypełniły się dni ich oczyszczenia, przynieśli Je do Jerozolimy, aby Je przedstawić Panu -
jak napisano w Prawie Pańskim: Każdy potomek płci męskiej otwierający łono matki zwany będzie świętym dla Pana -
oraz aby złożyć ofiarę według tego, co powiedziano w Prawie Pańskim: parę synogarlic lub dwa młode gołębie.
A oto był w Jerozolimie człowiek o imieniu Symeon. Człowiek ten był sprawiedliwy i oddany, i oczekiwał pociechy Izraela, a Duch Święty był na nim.
Temu zostało powiedziane przez Ducha Świętego, że nie ujrzy śmierci, zanim nie zobaczy [posłanego] przez Pana Chrystusa.
Przyszedł [on] w Duchu62 do świątyni63 i gdy Rodzice wnosili Dziecko Jezus, by postąpić z Nim według zwyczaju Prawa,
on wziął je w ramiona, oddał chwałę Bogu i powiedział:
Teraz, Władco, według swego słowa, zwalniasz swego sługę w pokoju,
gdyż moje oczy zobaczyły Twoje zbawienie,
które przygotowałeś wobec wszystkich ludów:
Światło dla objawienia poganom i chwałę twego ludu - Izraela.
A jego Ojciec i Matka dziwili się z powodu wypowiadanych o Nim słów.
Symeon zaś błogosławił im i powiedział do Marii, Jego Matki: Oto Ten został ustanowiony dla upadku i powstania wielu w Izraelu64 oraz jako znak, o który będą się spierać
i w ten sposób zostaną objawione zamysły wielu serc - w tym także twoją własną duszę przeszyje miecz.
Była też prorokini Anna, córka Fanuela, z plemienia Aser; ta była bardzo posunięta w swoich dniach, a od swego dziewictwa żyła z mężem siedem lat.
Była wdową do osiemdziesiątego czwartego roku życia, nie opuszczała świątyni, dniami i nocami oddając [Bogu] cześć w postach i w modlitwach.
W tej godzinie stanęła obok, zaczęła dziękować Bogu i mówić o Nim wszystkim, którzy oczekiwali odkupienia Jerozolimy.
A gdy dokończyli wszystkiego zgodnie z Prawem Pańskim, wrócili do Galilei, do swego miasta Nazaret.
Dziecko natomiast rosło i nabierało sił napełniane mądrością, a łaska Boża była na Nim.
Jego Rodzice zaś chodzili co roku do Jerozolimy na Święto Paschy.
Gdy ukończył dwanaście lat, zgodnie ze zwyczajem udali się na Święto.
A gdy skończyli dni [święta] i już wracali, chłopiec Jezus, pozostał w Jerozolimie. Rodzice jednak nie wiedzieli o tym.
Przekonani zaś, że jest gdzieś w gromadzie pielgrzymów, uszli dzień drogi, po czym zaczęli Go szukać wśród krewnych i znajomych.
Gdy Go jednak nie znaleźli, wrócili do Jerozolimy i tam nie ustawali Go szukać.
I oto po trzech dniach znaleźli Go w świątyni. Siedział tam w kręgu nauczycieli, słuchał ich i zadawał im pytania.
Wszyscy zaś, którzy Go słuchali, byli zdumieni Jego rozumem i Jego odpowiedziami.
Na Jego widok zdziwili się, a Jego Matka powiedziała do Niego: Dziecko, dlaczego nam to zrobiłeś? Oto Twój ojciec i ja z bólem Cię szukaliśmy.
Wtedy im odpowiedział: Co [się stało], że Mnie szukaliście? Czy nie wiedzieliście, że w tym, co jest mego Ojca, Ja być muszę?
Lecz oni nie zrozumieli tego słowa, które im powiedział.
Poszedł więc z nimi, przyszedł do Nazaretu i był im uległy. Jego Matka natomiast zachowywała wszystkie te słowa66 w swoim sercu.
Jezusowi zaś przybywało mądrości i wzrostu oraz łaski u Boga i u ludzi.
W piętnastym roku panowania cezara Tyberiusza, gdy Poncjusz Piłat był namiestnikiem Judei, Herod tetrarchą Galilei, Filip, jego brat, tetrarchą Iturei oraz okręgu Trachonu, a Lizaniasz tetrarchą Abileny,
za arcykapłanów Annasza i Kaifasza, stało się słowo Boże do Jana, syna Zachariasza, na pustkowiu.
Przemierzał więc całą okolicę Jordanu, ogłaszając chrzest opamiętania ze względu na przebaczenie grzechów.
Jak zostało napisane w zwoju słów proroka Izajasza: Głos wołającego na pustkowiu: Przygotujcie drogę Pana, Jego ścieżki czyńcie prostymi.
Każda dolina niech będzie wypełniona, każda góra lub wzgórze zrównane, drogi krzywe niech się staną prostymi, a wyboiste gładkimi.
I wszelkie ciało ujrzy Boże zbawienie.
Przemawiał więc do tłumów, które [wciąż] wychodziły, aby dać się przez niego ochrzcić: Płody żmij, kto wam wskazał, aby uciec przed nadchodzącym gniewem?
Wydawajcie więc owoce godne opamiętania i nie zaczynajcie sobie mówić: Ojca mamy Abrahama. Mówię wam bowiem, że Bóg może z tych kamieni wzbudzić dzieci Abrahamowi.
Już także siekiera przyłożona jest do korzenia drzew; wszelkie więc drzewo, które nie wydaje owocu dobrego, jest wycinane i rzucane w ogień.
I pytały go tłumy: Cóż więc mamy czynić?
A on im odpowiadał: Kto ma dwie koszule, niech przekaże temu, kto nie ma, a kto ma żywność, niech czyni podobnie.
Przyszli też celnicy, aby dać się ochrzcić, i powiedzieli do Niego: Nauczycielu, co mamy czynić?
On zaś odpowiedział im: Nie pobierajcie nic więcej ponad to, co dla was ustalono.
Pytali go też żołnierze: A co my mamy czynić? Odpowiedział im: Na nikim niczego nie wymuszajcie i nie składajcie fałszywych donosów, lecz poprzestawajcie na swoim żołdzie.
Gdy zaś lud oczekiwał i wszyscy w swoich sercach rozważali o Janie, czy może on nie jest Chrystusem,
Jan odpowiedział wszystkim w ten sposób: Ja was chrzczę w wodzie, lecz nadchodzi mocniejszy ode mnie, któremu nie jestem godny rozwiązać rzemyka u Jego sandałów; On was będzie chrzcił w Duchu Świętym i w ogniu.
W Jego ręku jest przetak, by oczyścił swoje klepisko i zebrał zboże do swego spichlerza, plewy zaś spalił w ogniu nieugaszonym.
W wielu też innych [słowach] kierował do ludu zachęty i głosił mu dobrą nowinę.
A tetrarcha Herod, upominany przez niego z powodu Herodiady, żony swego brata, oraz z powodu całego zła, którego się Herod dopuścił,
dodał do tego wszystkiego i to, że zamknął Jana w więzienia.
I stało się, gdy cały lud przyjął chrzest, że został ochrzczony również Jezus, a gdy się modlił, niebo zostało otwarte
i w cielesnej postaci przypominającej gołębicę zstąpił na Niego Duch Święty, a z nieba rozległ się głos: Ty jesteś moim umiłowanym Synem, w Tobie znalazłem upodobanie.
Gdy Jezus rozpoczynał [działalność], miał lat około trzydziestu, będąc synem - jak uważano Józefa - Helego,
Mattata, Lewiego, Melchiego, Jannaja, Józefa,
Mattatiasza, Amosa, Nahuma, Hesliego, Naggaja,
Mahata, Mattatiasza, Semeina, Josecha, Jody,
Joanana, Rezy, Zorobabela, Salatiela, Neriego,
Melchiego, Addy, Kosama, Elmadama, Hera,
Jozuego, Eliezera, Jorima, Mattata, Lewiego,
Symeona, Judy, Józefa, Jonama, Eliakima,
Meleasza, Menny, Mattata, Natana, Dawida,
Jessego, Obeda, Booza, Sali, Naassona,
Aminadaba, Admina, Arniego, Hesrona, Faresa, Judy,
Jakuba, Izaaka, Abrahama, Tarego, Nachora,
Seruga, Ragaua, Faleka, Ebera, Sali,
Kainama, Arfaksada, Sema, Noego, Lamecha,
Matusali, Henocha, Jareta, Maleleela, Kainama,
Enosa, Seta, Adama, Boga.
Następnie Jezus pełen Ducha Świętego wrócił znad Jordanu i był prowadzony w Duchu po pustkowiu,
przez czterdzieści dni poddawany przez diabła próbie. W tych dniach nic nie jadł, a gdy się one dopełniły, był głodny.
Wtedy diabeł powiedział do Niego: Skoro jesteś Synem Boga, powiedz temu kamieniowi, aby stał się chlebem.
A Jezus mu odpowiedział: Napisano: Nie samym chlebem człowiek żyć będzie.
Potem wyprowadził Go [na górę] i w ułamku czasu pokazał Mu wszystkie królestwa zamieszkałego świata.
I powiedział do Niego diabeł: Tobie dam całą tę władzę i chwałę ich, gdyż mnie została przekazana, i daję ją, komu chcę.
Jeśli więc Ty pokłonisz się przede mną, cała będzie twoja.
Jezus odpowiedział: Napisano: Panu, Bogu twojemu, będziesz się kłaniał i tylko Jemu będziesz służył.
Następnie zaprowadził Go do Jerozolimy, postawił na szczycie świątyni i powiedział do Niego: Skoro jesteś Synem Boga, rzuć się stąd w dół;
napisano bowiem: Aniołom swoim przykaże o tobie, aby cię strzegli,
oraz: Na rękach będą cię nosić, byś czasem swojej stopy nie uraził o kamień.
Jezus mu odpowiedział: Powiedziano: Nie będziesz wystawiał na próbę Pana, Boga twego.
Po dokończeniu zaś całej próby diabeł odstąpił od Niego aż do [stosownego] czasu.
Potem Jezus powrócił w mocy Ducha do Galilei, a wiadomość o Nim poszła po całej okolicy.
On zaś, chwalony przez wszystkich, nauczał w ich synagogach.
Tak też przyszedł do Nazaretu, gdzie się wychował. W dzień szabatu, według swojego zwyczaju, wszedł do synagogi i powstał, aby czytać.
Podano Mu zwój proroka Izajasza, On zaś rozwinął zwój i odnalazł miejsce, gdzie było napisane:
Duch Pański [spoczywa] na mnie, ponieważ namaścił mnie, abym ubogim niósł dobrą nowinę, posłał mnie, abym więźniom ogłosił wyzwolenie, a niewidzącym ponowne przejrzenie, abym zgnębionych wypuścił na wolność,
abym ogłosił rok Pańskiej przychylności.
[Po przeczytaniu] zwinął zwój, oddał go słudze i usiadł; a oczy wszystkich w synagodze były w Niego wpatrzone.
Zaczął więc do nich mówić: Dziś wypełniło się to Pismo w waszych uszach.
Wszyscy zaś przyświadczali Mu i dziwili się słowom łaski, które wychodziły z Jego ust, a także mówili: Czy ten nie jest synem Józefa?
Wtedy powiedział do nich: Zapewne powiecie mi to przysłowie: Lekarzu, ulecz samego siebie. Dokonaj także tu, w swojej ojczyźnie, tego wszystkiego, co - jak słyszeliśmy - stało się w Kafarnaum.
I dodał: Zapewniam was, żaden prorok nie jest przyjmowany przychylnie w swojej ojczyźnie.
Powiem wam prawdę: Wiele było wdów w Izraelu w dniach Eliasza, gdy niebo było zamknięte przez trzy lata i sześć miesięcy, tak że wielki głód ogarnął całą ziemię,
a do żadnej z nich nie został posłany Eliasz, tylko do owdowiałej kobiety do Sarepty Sydońskiej.
I wielu było trędowatych w Izraelu za proroka Elizeusza, a żaden z nich nie został oczyszczony, tylko Naaman Syryjczyk.
Na to wszyscy słuchający tych słów w synagodze, napełnieni zostali gniewem.
Powstali więc, wyrzucili Go z miasta i poprowadzili Go aż na krawędź góry, na której ich miasto było zbudowane, aby Go strącić.
On jednak przeszedł przez ich środek i zaczął się oddalać.
Zszedł do Kafarnaum, miasta w Galilei. Tam nauczał ich w dni szabatnie.
I byli coraz bardziej zdumieni Jego nauką, ponieważ Jego słowo [wypowiadane] było z autorytetem.
Był zaś w synagodze człowiek mający ducha nieczystego demona i wrzasnął donośnym głosem:
Przestań, co nam i Tobie, Jezusie Nazarejczyku? Czy przyszedłeś nas zgubić? Wiem, kim Ty jesteś, Święty Boży.
Lecz Jezus skarcił go słowami: Zamilcz i wyjdź z niego! Wtedy demon rzucił go na środek i wyszedł z niego, nie wyrządzając mu żadnej szkody.
I wszystkich ogarnęło zdumienie i zaczęli mówić między sobą: Cóż to za słowo, że z autorytetem i z mocą rozkazuje duchom nieczystym - i wychodzą?
I rozchodziło się echo o Nim do każdego miejsca w okolicy.
Gdy powstał [i wyszedł] z synagogi, wstąpił do domu Szymona. Teściową Szymona natomiast trzymała wysoka gorączka i prosili Go za nią.
Wówczas stanął nad nią, skarcił gorączkę, a ta ją opuściła. Bezzwłocznie więc wstała i zaczęła im usługiwać.
Gdy zachodziło słońce, wszyscy ilu ich miało słabych z powodu różnych chorób, przyprowadzali ich do Niego. On zaś kładł na każdego z nich ręce i uzdrawiał ich.
Z wielu wychodziły też demony, które krzyczały: Ty jesteś Synem Boga. On jednak karcił je i nie pozwalał im mówić, gdyż wiedziały, że On jest Chrystusem.
Gdy nastał dzień, wyszedł i udał się na samotne miejsce. Tłumy jednak zaczęły Go szukać, przyszły aż do Niego i chciały Go zatrzymać, aby od nich nie odchodził.
Lecz On powiedział do nich: Innym miastom także muszę nieść dobrą nowinę o Królestwie Bożym, gdyż na to zostałem posłany.
I głosił w synagogach Judei.
Zdarzyło się, gdy tłum na Niego napierał i słuchał Słowa Bożego, a On stał nad jeziorem Genezaret,
że zobaczył dwie łodzie, stojące na brzegu jeziora; lecz rybacy z nich wyszli i myli sieci.
Wszedł do jednej z łodzi, należącej do Szymona i poprosił go, aby odbił nieco od brzegu; [sam zaś] usiadł i z łodzi zaczął nauczać tłumy.
A gdy przestał mówić, powiedział do Szymona: Wypłyń na głębię i zarzućcie swoje sieci na połów.
Szymon odpowiedział: Mistrzu, całą noc ciężko pracowaliśmy i nic nie złapaliśmy; ale na Twoje słowo zarzucę sieci.
I gdy to uczynili, zagarnęli wielkie mnóstwo ryb, tak że ich sieci zaczęły się rwać.
Skinęli wówczas na wspólników w drugiej łodzi, aby im przyszli z pomocą; ci przypłynęli więc i napełnili obie łodzie, tak że się one zanurzały.
Gdy Szymon Piotr to zobaczył, przypadł do kolan Jezusa i powiedział: Odejdź ode mnie, Panie, bo jestem grzesznym człowiekiem.
Jego bowiem oraz wszystkich, którzy z nim byli, ogarnęło zdumienie z powodu połowu ryb, które złapali.
Podobnie było z Jakubem i Janem, synami Zebedeusza, którzy byli towarzyszami Szymona. Wtedy Jezus powiedział do Szymona: Przestań się bać, od teraz będziesz łowił ludzi.
Wyciągnęli więc łodzie na ląd, opuścili wszystko i poszli za Nim.
Zdarzyło się, gdy przebywał w jednym z miast, że zjawił się człowiek cały pokryty trądem. Gdy zobaczył Jezusa, padł na twarz i poprosił: Panie, jeśli chcesz, możesz mnie oczyścić.
Wyciągnął więc rękę, dotknął go i powiedział: Chcę, bądź oczyszczony. I zaraz trąd od niego odstąpił.
On zaś polecił mu nikomu nic nie mówić, ale iść, pokazać się kapłanowi i złożyć za swoje oczyszczenie ofiarę, jaką nakazał Mojżesz, na świadectwo dla nich.
Zaczęło się więc tym bardziej rozchodzić o Nim słowo, tak że wielkie tłumy schodziły się, aby Go słuchać i doznać uzdrowienia ze swoich słabości.
On sam natomiast usuwał się na pustkowia i tam się modlił.
I stało się pewnego dnia, gdy nauczał - a siedzieli [tam] faryzeusze i nauczyciele Prawa, którzy przybyli ze wszystkich wiosek Galilei i Judei oraz z Jerozolimy - że była też moc Pana po to, aby On leczył.
Wtem jacyś ludzie chcieli wnieść i położyć przed Nim sparaliżowanego człowieka, którego przynieśli na posłaniu.
Ponieważ jednak ze względu na tłum nie znaleźli sposobu, by go wnieść, weszli na płaski dach i przez dachówkę spuścili go wraz z posłaniem do środka - przed Jezusa.
Zobaczywszy ich wiarę, powiedział: Człowieku, odpuszczone są ci twoje grzechy.
Wtedy znawcy Prawa i faryzeusze zaczęli rozważać i mówić: Kto to jest, który wypowiada bluźnierstwa? Któż może grzechy odpuszczać, jeśli nie sam Bóg?
Jezus rozpoznał ich myśli i odpowiedział im: Co rozważacie w swoich sercach?
Co jest łatwiejsze, powiedzieć: Odpuszczone są ci twoje grzechy, czy powiedzieć: Wstań i zacznij chodzić?
Lecz abyście wiedzieli, że Syn Człowieczy ma na ziemi władzę odpuszczać grzechy - powiedział do sparaliżowanego: Mówi ci: Wstań, weź swoje posłanie i idź do swego domu.
I natychmiast wstał wobec nich, podniósł to, na czym leżał, i chwaląc Boga odszedł do swego domu.
Wtedy wszystkich ogarnęło uniesienie, zaczęli chwalić Boga i pełni lęku mówić: Zobaczyliśmy dzisiaj rzeczy sprzeczne ze wszystkim, co nam znane.
Potem wyszedł i zobaczył celnika imieniem Lewi, siedzącego przy stole celnym. Powiedział do niego: Chodź za Mną.
[On] zaś zostawił wszystko, wstał i zaczął za Nim chodzić.
Lewi zrobił też dla Niego wielkie przyjęcie w swoim domu. Spoczywał zaś z nimi przy stole wielki tłum celników oraz innych.
Wtedy faryzeusze i ich znawcy Prawa zaczęli szemrać i mówić do Jego uczniów: Dlaczego jecie i pijecie z celnikami i grzesznikami?
Jezus im odpowiedział: Nie potrzebują zdrowi lekarza, lecz ci, którzy się źle mają.
Nie przyszedłem wzywać sprawiedliwych, ale grzesznych do opamiętania.
Wówczas powiedzieli do Niego: Uczniowie Jana często poszczą i zanoszą modlitwy, podobnie uczniowie faryzeuszów, Twoi natomiast jedzą i piją.
Jezus na to: Czy możecie sprawić, aby goście weselni pościli, dopóki jest z nimi pan młody?
Nadchodzą jednak dni, gdy pan młody zostanie im zabrany - wtedy, w tych dniach, będą pościć.
Opowiedział im też przypowieść: Nikt nie odrywa kawałka nowej szaty, aby połatać szatę starą, bo inaczej i nowe porwane i do starego łata z nowego nie pasuje.
Nikt też nie wlewa młodego wina w stare bukłaki, bo inaczej młode wino rozsadza bukłaki i samo wycieka i bukłaki się traci.
Ale młode wino leje się w nowe bukłaki.
Nikt też, kto się napił starego, nie chce młodego; mówi bowiem: Stare jest lepsze.
Zdarzyło się, że w pewien szabat przechodził przez zboża, a Jego uczniowie zaczęli zrywać kłosy i jeść ziarno wyłuskane z nich rękami.
Wtedy niektórzy z faryzeuszów zapytali: Dlaczego robicie to, czego nie wolno robić w szabat?
Jezus im odpowiedział: Czy nie czytaliście o tym, co uczynił Dawid, gdy był głodny, on sam i ci, co z nim byli?
Jak wszedł do domu Bożego, wziął chleby ofiarne, których nie wolno jeść nikomu, jak tylko kapłanom, i jadł oraz dał tym, którzy z nim byli?
I dodał: Syn Człowieczy jest Panem szabatu.
I stało się w inny szabat, że wszedł do synagogi i nauczał. A był tam pewien człowiek z bezwładną prawą ręką.
Znawcy Prawa i faryzeusze śledzili Go, czy uzdrawia w szabat, aby znaleźć powód do oskarżenia Go.
On jednak świadom ich myśli, powiedział do człowieka mającego bezwładną rękę: Podnieś się i stań pośrodku. Podniósł się więc i stanął.
Jezus natomiast powiedział do nich: Pytam was, czy wolno w szabat dobrze czynić, czy źle czynić? Duszę zbawić czy zniszczyć?
Rozejrzał się wokoło po wszystkich i powiedział do niego: Wyciągnij swoją rękę. Uczynił to, a Jego ręka znów stała się zdrowa.
Oni zaś wpadli w szał i zaczęli naradzać się między sobą, co by uczynić Jezusowi.
Zdarzyło się, że w tych dniach wyszedł na górę, aby się modlić, i spędził noc na modlitwie do Boga.
A gdy nastał dzień, przywołał swoich uczniów i spośród nich wybrał sobie dwunastu, których też nazwał apostołami:
Szymona, którego nazwał Piotrem, i jego brata Andrzeja, Jakuba, Jana, Filipa, Bartłomieja,
Mateusza, Tomasza, Jakuba syna Alfeusza, Szymona, zwanego Gorliwcem,
Judasza syna Jakuba i Judasza Iskariotę, który został zdrajcą.
Potem zszedł z nimi w dół i zatrzymał się na równinie - także wielki tłum Jego uczniów i wielkie mnóstwo ludu z całej Judei, Jerozolimy i znad morza, z Tyru i Sydonu.
Ci przybyli, aby Go posłuchać i dać się wyleczyć ze swych chorób; byli też uzdrawiani dręczeni przez duchy nieczyste.
A każdy z tłumu starał się Go dotknąć, dlatego że wychodziła z Niego moc i leczyła wszystkich.
On natomiast podniósł swe oczy na swoich uczniów i zaczął mówić: Szczęśliwi ubodzy, gdyż wasze jest Królestwo Boże.
Szczęśliwi, którzy teraz głodujecie, gdyż będziecie nasyceni. Szczęśliwi, którzy teraz płaczecie, gdyż będziecie radośni.
Szczęśliwi jesteście, gdy was ludzie znienawidzą i gdy was odłączą, i znieważą, i odrzucą wasze imię z powodu Syna Człowieczego.
Cieszcie się w tym dniu i skaczcie do góry; bo naprawdę wielka jest wasza zapłata w niebie; tak bowiem czynili prorokom ich ojcowie.
Ale biada wam, bogatym, gdyż odbieracie swoją pociechę.
Biada wam, teraz nasyconym, gdyż będziecie głodować. Biada teraz radosnym, gdyż będziecie się smucić i płakać.
Biada, gdy wszyscy ludzie będą o was dobrze mówić; tak bowiem fałszywym prorokom czynili ich ojcowie.
Ale mówię wam, którzy słuchacie: Kochajcie swoich wrogów, dobrze czyńcie tym, którzy was nienawidzą,
dobrze życzcie tym, którzy was przeklinają, módlcie się za tych, którzy wam szkodzą.
Temu, kto cię uderzy w policzek, nadstaw i drugi, a temu, kto ci odbiera płaszcz, nie broń i koszuli.
Każdemu, kto cię prosi, dawaj, a od tego, kto bierze, co twoje, nie żądaj zwrotu.
A jak chcecie, aby wam ludzie czynili, czyńcie im podobnie.
Jeśli kochacie tych, którzy was kochają, to cóż tu wam wynagradzać? Przecież i grzesznicy kochają tych, którzy ich darzą miłością.
Albo jeśli czynicie dobrze tym, którzy wam czynią dobrze, to cóż tu wam wynagradzać? I grzesznicy czynią to samo.
I jeśli pożyczacie tym, od których spodziewacie się zwrotu, to cóż tu wam wynagradzać? I grzesznicy pożyczają grzesznikom, aby odebrać tyle samo.
Ale kochajcie waszych wrogów, dobrze czyńcie, pożyczajcie i nie spodziewajcie się niczego, a wielka będzie wasza zapłata i będziecie synami Najwyższego; On bowiem jest życzliwy dla niewdzięcznych i złych.
Bądźcie litościwi, jak Ojciec wasz jest miłosierny.
Przestańcie też sądzić, a na pewno nie zostaniecie osądzeni, i nie potępiajcie, a nie zostaniecie potępieni; odpuszczajcie, a będzie wam odpuszczone.
Dawajcie, a będzie wam dane; [wtedy też] miarę dobrą, napchaną, utrzęsioną i przysypującą się dadzą w wasze zanadrze; bo jaką miarą mierzycie, taką i wam będzie odmierzone.
Opowiedział im też podobieństwo: Czy może ślepy prowadzić ślepego? Czy obaj nie wpadną do dołu?
Nie ma ucznia nad mistrza, a każdy dobrze przygotowany, będzie jak jego mistrz.
Jak to jest, że widzisz drzazgę w oku swego brata, a belki we własnym oku nie dostrzegasz?
Jak możesz mówić swemu bratu: Bracie, pozwól, że wyjmę drzazgę z twego oka, gdy sam w swoim oku nie widzisz belki? Obłudniku, wyjmij najpierw belkę ze swojego oka, a wtedy przejrzysz, aby wyjąć drzazgę z oka twojego brata.
Nie ma bowiem drzewa dobrego, które by rodziło owoc bezużyteczny, ani drzewa bezużytecznego, które by rodziło owoc dobry.
Bo każde drzewo poznaje się po jego owocu; nie zbierają przecież fig z cierni ani winogron nie zrywają z krzewu jeżyn.
Człowiek dobry z dobrego skarbca serca wydobywa dobro, a zły ze złego wydobywa zło; gdyż z obfitości serca mówią jego usta.
Dlaczego Mnie wołacie: Panie, Panie, a nie czynicie tego, co mówię?
Pokażę wam do kogo podobny jest każdy, kto przychodzi do Mnie, słucha moich słów i je wykonuje.
Podobny jest do człowieka budującego dom, który wkopał się głęboko i posadowił fundament na skale. Gdy przyszła powódź i potoki uderzyły w ten dom, nie zdołały go poruszyć, gdyż był dobrze zbudowany.
Kto natomiast usłyszał, a nie wykonał, podobny jest do człowieka, który zbudował dom na ziemi, bez fundamentu; uderzył w niego potok i zaraz runął, a zniszczenie tego domu było wielkie.
Gdy zaś dokończył wszystkich swoich słów do uszu słuchającego ludu, wszedł do Kafarnaum.
Tymczasem sługa pewnego setnika, bardzo dla niego cenny, chorował i bliski był śmierci.
Gdy usłyszał o Jezusie, posłał do Niego starszych żydowskich, prosząc Go, aby przyszedł i uratował jego sługę.
Oni zaś przybyli do Jezusa i zaczęli Go usilnie prosić, mówiąc: Godzien jest, abyś mu to sprawił,
bo kocha nasz naród i sam zbudował nam synagogę.
Jezus zatem wyruszył z nimi. A gdy już był niedaleko domu, setnik posłał przyjaciół ze słowami: Panie, nie trudź się, nie jestem bowiem godzien, abyś wszedł pod mój dach.
Dlatego i samego siebie nie uważałem za godnego, by przyjść do Ciebie; lecz powiedz słowo, a mój chłopiec będzie uleczony;
gdyż i ja jestem człowiekiem podległym władzy, mającym pod sobą żołnierzy; i mówię temu: Idź, a idzie, a innemu: Przyjdź, a przychodzi, a mojemu słudze: Zrób to, a robi.
Gdy Jezus to usłyszał, zdziwił się nim, odwrócił się do idącego za Nim tłumu i powiedział: Mówię wam, nawet w Izraelu tak wielkiej wiary nie znalazłem.
A ci, którzy byli posłani, po powrocie do domu zastali sługę zdrowym.
Zdarzyło się potem, że wyruszył do miasta zwanego Nain. Szli z Nim Jego uczniowie oraz wielki tłum.
Gdy się zbliżał do bramy miasta, właśnie wynoszono zmarłego, jedynego syna własnej matki, która była wdową, a był z nią znaczny tłum [ludzi] z miasta.
Na jej widok Pan zlitował się nad nią i powiedział do niej: Nie płacz.
Następnie podszedł, dotknął się mar - a ci, którzy je nieśli, stanęli - i powiedział: Młodzieńcze, mówię tobie: Wstań.
Wtedy zmarły usiadł i zaczął mówić. I dał go jego matce.
Wszystkich natomiast ogarnął strach, zaczęli chwalić Boga i mówić: Wielki prorok powstał wśród nas; oraz: Bóg nawiedził swój lud.
I rozeszło się to słowo o Nim po całej Judei i po całej okolicy.
O tym wszystkim donieśli też Janowi jego uczniowie. Wówczas Jan przywołał do siebie dwóch spośród swoich uczniów
i posłał [ich] do Pana z zapytaniem: Czy Ty jesteś tym, który ma przyjść, czy też mamy czekać na innego?
Ludzie ci więc przybyli do Niego i powiedzieli: Jan Chrzciciel posłał nas do Ciebie z zapytaniem: Czy Ty jesteś tym, który ma przyjść, czy też mamy czekać na innego?
W tej godzinie wielu uzdrowił od chorób, dolegliwości i złych duchów, a także wielu niewidomych łaskawie obdarzył wzrok.
I odpowiedział im: Idźcie i powiadomcie Jana o tym, co zobaczyliście i usłyszeliście: Niewidomi znów widzą, chromi chodzą, trędowaci są oczyszczani, głusi słyszą, umarli zmartwychwstają, ubogim opowiadana jest ewangelia.
I szczęśliwy jest ten, kogo nic we Mnie nie zrazi.
A gdy posłańcy Jana odeszli, Jezus zaczął mówić o Janie do tłumów: Co wyszliście obejrzeć na pustkowiu? Trzcinę kołysaną przez wiatr?
Ale co wyszliście zobaczyć? Człowieka odzianego w miękkie szaty? Oto ci, którzy [noszą] świetne stroje i w przebywają w przepychu, są w pałacach królewskich.
Ale co wyszliście zobaczyć? Proroka? Tak! Mówię wam, nawet więcej niż proroka.
On jest tym, o którym napisano: Oto przed twoim obliczem wysyłam mojego posłańca, który [pójdzie] przed tobą i przygotuje ci drogę.
Mówię wam: Pośród narodzonych z kobiet nie ma większego od Jana; najmniejszy jednak w Królestwie Bożym jest od niego większy.
A cały lud, gdy usłyszał - również celnicy - uznał Bożą sprawiedliwość, gdyż poddał się zanurzeniu w chrzcie Jana;
faryzeusze jednak oraz znawcy Prawa, zlekceważyli Boży plan względem siebie samych, ponieważ nie dali się przez niego ochrzcić.
Z kim więc mam porównać ludzi tego pokolenia i do kogo są podobni?
Podobni są do dzieci, które siedzą na rynku i tak wytykają sobie nawzajem: Zagraliśmy wam na fujarce, a nie zatańczyliście, zaśpiewaliśmy treny, a nie zapłakaliście.
Przyszedł bowiem Jan Chrzciciel, nie je chleba, nie pije wina, a wy mówicie: Ma demona.
Przyszedł Syn Człowieczy, je i pije, i mówicie: Oto człowiek: żarłok i pijak, przyjaciel celników i grzeszników.
I tak mądrość została usprawiedliwiona przez wszystkie swoje dzieci.
Prosił Go zaś pewien faryzeusz, aby spożył z nim posiłek. Wstąpił więc do domu tego faryzeusza i spoczął przy stole.
A oto jakaś kobieta - ta była w tym mieście grzesznicą i dowiedziała się, że spoczywa przy stole w domu faryzeusza - przyniosła alabastrowy flakonik olejku,
stanęła z tyłu u Jego stóp i płacząc zaczęła łzami zlewać Jego stopy i ocierać je włosami swojej głowy, całowała też Jego stopy i namaszczała je olejkiem.
Gdy zobaczył to faryzeusz, który Go zaprosił, powiedział sam w sobie: Jeśliby ten był prorokiem, wiedziałby, kim i jakiego rodzaju jest ta kobieta, która się Go dotyka, że jest grzesznicą.
Tymczasem Jezus odezwał się i zapytał go: Szymonie, mam ci coś do powiedzenia. On na to: Powiedz, Nauczycielu!
Pewien wierzyciel miał dwóch dłużników. Jeden był winien pięćset denarów, a drugi pięćdziesiąt.
Ponieważ nie mieli z czego oddać, darował obydwóm. Który więc z nich będzie kochał go bardziej?
Szymon odpowiedział: Przypuszczam, że ten, któremu więcej darował. A On mu powiedział: Słusznie osądziłeś.
I zwróciwszy się w stronę kobiety, powiedział Szymonowi: Widzisz tę kobietę? Wszedłem do twojego domu, wody mi do nóg nie podałeś; ona zaś łzami oblała moje stopy i otarła swoim włosami.
Pocałunku mi nie dałeś; a ona, odkąd wszedłem, nie przestała całować moich stóp.
Oliwą mojej głowy nie namaściłeś; ona zaś olejkiem namaściła moje stopy.
Dlatego mówię ci: Zostały jej odpuszczone liczne jej grzechy, dlatego mocno [Mnie] pokochała. Komu natomiast mało się odpuszcza, słabo kocha.
Do niej zaś powiedział: Twoje grzechy zostały ci odpuszczone.
Wtedy ci, którzy wraz z Nim spoczywali przy stole, zaczęli mówić w sobie samych: Kim jest ten, który nawet grzechy odpuszcza?
On zaś powiedział do kobiety: Wiara twoja cię ocaliła, idź w pokoju.
Stało się następnie, że wędrował przez miasta oraz wioski, głosząc i opowiadając dobrą nowinę o Królestwie Bożym, a z Nim Dwunastu
oraz kilka kobiet, które wcześniej zostały uzdrowione od złych duchów i od słabości, [a wśród nich] Maria zwana Magdaleną, z której niegdyś wyszło siedem demonów,
Joanna, żona Chuzy, zarządcy Heroda, Zuzanna oraz wiele innych, które usługiwały im ze swojego mienia.
Gdy gromadził się wielki tłum i [ludzie] z jednego miasta po drugim przychodzili do Niego, powiedział korzystając z przypowieści:
[Pewien] siewca wyszedł rozsiać swoje ziarno. A gdy siał, jedno padło obok drogi i zostało zdeptane, a ptaki niebieskie zjadły je.
Druga [garść] padła na skałę, a gdy wzeszła, uschła, gdyż nie miała wilgoci.
Inna padła między ciernie, a ciernie razem z nią wyrosły i zadusiły je.
Jeszcze inna padła na dobrą ziemię i gdy wzrosła, wydała plon stokrotny. To mówiąc, wołał: Kto ma uszy, aby słuchać, niech słucha.
Jego uczniowie zapytali Go zaś, czego dotyczyła ta przypowieść.
Wtedy im powiedział: Wam zostało dane poznać tajemnice Królestwa Bożego, pozostałym jednak w przypowieściach, aby patrząc nie widzieli, a słuchając nie kojarzyli.
Znaczenie tej przypowieści jest takie: Ziarnem jest Słowo Boże.
Tymi przy drodze są ci, którzy wysłuchują; potem [jednak] przychodzi diabeł i wybiera słowo z ich serca, aby nie uwierzyli i nie byli uratowani.
Tymi zaś na skale są ci, którzy, gdy usłyszą, z radością przyjmują Słowo, lecz ci korzenia nie mają, do czasu wierzą, a w chwili próby odstępują.
A to, które padło między ciernie, oznacza tych, którzy usłyszeli, lecz idąc są zaduszani przez troski, bogactwo i przyjemności życia - i nie dojrzewają.
To natomiast w dobrej ziemi, oznacza tych, którzy wysłuchali Słowa szlachetnym i dobrym sercem, trzymają się go i w wytrwałości wydają plon.
Nikt też nie zapala lampy i nie nakrywa jej naczyniem ani nie stawia pod łóżkiem, lecz stawia ją na widocznym miejscu, aby ci, którzy wchodzą, widzieli światło.
Nie ma bowiem nic ukrytego, co nie stanie się widoczne, ani nic tajnego, co nie miałoby być poznane i wyjść na jaw.
Uważajcie więc, jak słuchacie; gdyż temu, który ma, będzie dodane, temu zaś, który nie ma, zostanie odebrane nawet to, co sądzi, że ma.
Zjawiła się u Niego Matka wraz z Jego braćmi, ale z powodu tłumu nie mogli się z Nim spotkać.
Powiadomili Go zatem: Twoja Matka i twoi bracia stoją na zewnątrz i chcą się z Tobą zobaczyć.
Wtedy On im odpowiedział: Moją Matką i moimi braćmi są ci, którzy słuchają Słowa Bożego i wypełniają je.
W czasie jednego z tych dni zdarzyło się, że wraz ze swoimi uczniami wsiadł On do łodzi i powiedział: Przeprawmy się na drugą stronę jeziora. I odbili od brzegu.
A gdy płynęli, zasnął. Wtedy spadło na jezioro potężne uderzenie wiatru, zaczęło ich zalewać i byli w niebezpieczeństwie.
Przysunęli się więc i obudzili Go, mówiąc: Mistrzu, Mistrzu giniemy! A On, zbudzony, zganił wiatr oraz wzburzone fale - i przestały, i nastała cisza.
Wówczas zwrócił się do nich: Gdzie wiara wasza? Przestraszeni zaś zdziwili się i mówili jedni do drugich: Kim więc jest Ten, że nawet wiatrom rozkazuje i wodzie - i słuchają Go?
Tak dopłynęli do kraju Gerazeńczyków, który leży naprzeciw Galilei.
Gdy wyszedł na ląd, spotkał Go pewien człowiek z miasta. Miał on demona i od znacznego czasu nie nosił szaty i nie mieszkał w domu, tylko w grobowcach.
Gdy zobaczył Jezusa z wrzaskiem upadł przed Nim i donośnym głosem zawołał: Co mnie i Tobie, Jezusie, Synu Boga Najwyższego? Błagam Cię, nie dręcz mnie!
Nakazał bowiem duchowi nieczystemu, by wyszedł z tego człowieka. Gdyż wiele razy chwytał go, a wiązany łańcuchami i trzymany w pętach, rwał więzy, gnany przez demona na pustkowie.
Jezus zapytał go: Jak ci na imię? A on odpowiedział: Legion, gdyż weszło w niego wiele demonów.
I zaczęły Go prosić, aby im nie nakazywał odejść w Abysu.
A pasło się tam na górze znaczne stado świń. I poprosiły Go, aby im pozwolił w nie wejść. I pozwolił im.
Gdy więc demony wyszły z tego człowieka i weszły w świnie, stado ruszyło w dół urwiska do jeziora i utonęło.
Pasterze na widok tego, co się stało, uciekli i donieśli o tym w mieście oraz po zagrodach.
[Ludzie] wyszli więc zobaczyć, co się stało; przyszli do Jezusa i zastali człowieka, z którego wyszły demony, ubranego i przy zdrowych zmysłach, siedzącego u stóp Jezusa - i przestraszyli się.
Ci zaś, którzy to widzieli, opowiedzieli im, jak ten opętany został uratowany.
I poprosił go cały okoliczny tłum Gerazeńczyków, aby odszedł od nich, ogarniał ich bowiem wielki strach. On zaś wsiadł do łodzi i zawrócił.
A człowiek, z którego wyszły demony, prosił Go, aby mógł z Nim być. Odprawił go jednak ze słowami:
Wracaj do swojego domu i opowiadaj dokładnie o wszystkim, co Bóg dla ciebie zrobił. Odszedł więc i po całym mieście rozgłaszał, jak wiele uczynił mu Jezus.
Gdy Jezus powrócił, tłum przyjął Go [z radością]. Wszyscy bowiem na Niego czekali.
Wtedy zjawił się człowiek imieniem Jair. Był on przełożonym synagogi. Padł Jezusowi do stóp i zaczął Go prosić, aby wstąpił do jego domu.
Miał on bowiem córkę, jedynaczkę, w wieku około dwunastu lat, a ta umierała. A gdy On szedł, tłumy zewsząd Go ściskały.
Wtedy pewna kobieta, która od dwunastu lat miała upływ krwi i wydała na lekarzy całe swoje mienie, a żaden nie potrafił jej uzdrowić,
podeszła z tyłu i dotknęła się skraju Jego szaty - i jej upływ krwi natychmiast ustał.
A Jezus zapytał: Kto się Mnie dotknął? A gdy wszyscy zaprzeczali, Piotr powiedział: Mistrzu, tłumy zewsząd Cię otaczają i ściskają.
Jezus jednak powiedział: Ktoś się Mnie dotknął; poczułem bowiem, że wyszła ze Mnie moc.
Gdy kobieta spostrzegła, że się nie ukryła, podeszła z drżeniem, przypadła do Niego i wobec całego tłumu oznajmiła, z jakiej przyczyny się Go dotknęła i jak natychmiast została uleczona.
On zaś powiedział do niej: Córko, twoja wiara cię ocaliła, idź w pokoju.
Gdy On jeszcze mówił, przyszedł ktoś od przełożonego synagogi z wiadomością: Twoja córka już nie żyje, nie trudź już Nauczyciela.
Jezus usłyszał to i odezwał się do niego: Przestań się bać, tylko uwierz, a będzie ocalona.
Po przyjściu do domu, nikomu nie pozwolił wejść z sobą, tylko Piotrowi, Janowi, Jakubowi, ojcu dziecka i matce.
A wszyscy płakali i bili się po niej [w pierś]. On zaś powiedział: Nie płaczcie, nie umarła, ale śpi.
I zaczęli Go wyśmiewać, gdyż byli pewni, że umarła.
On natomiast, ujął ją za rękę i głośno powiedział: Dziewczynko, wstań!
Wówczas powrócił jej duch, natychmiast wstała - i polecił, by dano jej jeść.
A jej rodziców ogarnęło [całkowite] zdumienie; On jednak przykazał im, by nikomu nie mówili o tym, co się stało.
[Następnie] zwołał Dwunastu, dał im moc i władzę nad wszystkimi demonami, a także dla uzdrawiania chorób
i posłał ich, by głosili Królestwo Boże i leczyli chorych.
Powiedział przy tym do nich: Nie bierzcie niczego na drogę: ani laski, ani torby, ani chleba, ani pieniędzy, nie miejcie nawet dwóch koszul.
Do któregokolwiek domu wejdziecie, tam pozostawajcie i stamtąd wychodźcie.
A gdziekolwiek by was nie przyjęli, wychodząc z tego miasta, strząśnijcie proch z waszych nóg na świadectwo przeciw nim.
Wyszli więc, obchodzili wioski, głosili dobrą nowinę i wszędzie uzdrawiali.
O wszystkim, co się dzieje, usłyszał tetrarcha Herod i rozmyślał nad tym z niepokojem z powodu mówienia przez niektórych, że to Jan zmartwychwstał,
przez niektórych, że pojawił się Eliasz, i przez innych, że powstał któryś z dawnych proroków.
Herod natomiast powiedział: Jana ja ściąłem, kim więc jest Ten, o którym te rzeczy słyszę? I szukał sposobności, aby Go zobaczyć.
Po powrocie apostołowie opowiedzieli Mu o wszystkim, czego dokonali. Wtedy wziął ich z sobą i usunął się na osobność koło miasta zwanego Betsaidą.
Tłumy jednak dowiedziały się o tym i przyszły za Nim. Przyjął je życzliwie, mówił im o Królestwie Bożym, a tych, którzy potrzebowali uzdrowienia, leczył.
Tymczasem dzień zaczął się chylić ku wieczorowi. Dwunastu podeszło więc do Niego ze słowami: Rozpuść tłum, aby poszli do okolicznych wiosek, rozproszyli się po zagrodach i znaleźli coś do jedzenia, gdyż tu jesteśmy na miejscu pustynnym.
A On im na to: Wy dajcie im jeść. Odpowiedzieli: Nie mamy więcej niż pięć chlebów i dwie ryby, chyba że my pójdziemy i nakupimy żywności dla całego tłumu.
Było tam bowiem około pięciu tysięcy mężczyzn. Wtedy powiedział do swoich uczniów: Rozłóżcie ich grupami mniej więcej po pięćdziesięciu.
I zrobili tak, rozmieścili wszystkich.
On zaś wziął te pięć chlebów i dwie ryby, spojrzał w niebo, pobłogosławił je, przełamał i dawał uczniom, by je kładli przed ludem.
Zjedli więc i nasycili się wszyscy; i zebrano dwanaście koszy pozostałych im kawałków.
I stało się, gdy się modlił samotnie, a byli z Nim uczniowie, że zadał im pytanie: Kim Ja zdaniem tłumów jestem?
A oni odpowiedzieli: Janem Chrzcicielem, według innych Eliaszem, a jeszcze inni mówią, że powstał jeden z dawnych proroków.
I zapytał ich: A według was, kim jestem? Wtedy Piotr odpowiedział: Chrystusem, Synem Boga.
On zaś przestrzegł ich i nakazał, aby nikomu o tym nie mówili.
Powiedział też: Syn Człowieczy musi wiele wycierpieć, zostać przez starszych, arcykapłanów i znawców Prawa uznany za niewłaściwego; musi też być zabity i trzeciego dnia wskrzeszony.
Następnie zwrócił się do wszystkich: Jeśli ktoś chce iść za Mną, niech się zaprze samego siebie, weźmie swój krzyż na siebie codziennie i naśladuje Mnie.
Kto bowiem chciałby ocalić swą duszę, straci ją, a kto straci swą duszę dla Mnie, ten ją ocali.
Bo co za korzyść ma człowiek, gdy zyskał cały świat, a siebie samego zgubił lub zatracił?
Kto bowiem zawstydzi się Mnie i moich słów, tego i Syn Człowieczy zawstydzi się, gdy przyjdzie w chwale swojej i Ojca, i aniołów świętych.
Mówię wam zaś z pewnością: Niektórzy z tutaj stojących na pewno nie zaznają śmierci, dopóki nie zobaczą Królestwa Bożego.
Mniej więcej osiem dni po tych słowach wziął z sobą Piotra, Jana i Jakuba i wszedł na górę, aby się pomodlić.
A gdy się modlił, zmienił się wygląd Jego twarzy, a Jego szata stała się lśniąco biała.
I oto dwaj mężczyźni zaczęli z Nim rozmawiać, a byli nimi Mojżesz i Eliasz.
Ukazali się oni w chwale i mówili o Jego odejściu, którego miał dopełnić w Jerozolimie.
Piotr zaś i jego towarzysze byli zmorzeni snem. Po obudzeniu zobaczyli Jego chwałę i tych dwóch mężczyzn, stojących przy Nim.
I gdy się z Nim rozstawali, Piotr powiedział do Jezusa: Mistrzu, dobrze jest nam tu być. Postawmy trzy namioty, jeden dla Ciebie, jeden dla Mojżesza i jeden dla Eliasza. Nie rozumiał bowiem, co mówi.
A gdy to jeszcze mówił, pojawił się obłok i zacienił ich; a przy ich wchodzeniu w obłok przestraszyli się.
Z obłoku natomiast rozległ się głos: To jest mój Syn, [mój] wybrany, Jego słuchajcie.
Gdy przebrzmiał ten głos, Jezus znalazł się sam. Oni zaś zamilkli i o tym, co zobaczyli, nic nikomu w tych dniach nie powiedzieli.
Nazajutrz, gdy zeszli z góry, spotkał Go wielki tłum.
Wtedy jakiś człowiek z tłumu zawołał: Nauczycielu, błagam cię, spójrz na mojego syna, gdyż to mój jedynak.
Oto gdy duch go bierze, natychmiast krzyczy, targa nim z pianą na ustach i z trudem od niego poranionego odchodzi.
Błagałem też Twoich uczniów, aby go wypędzili, lecz nie byli w stanie.
Jezus odpowiedział: O, niewierzący i przewrotny rodzie, jak długo mam z wami być i was znosić? Przyprowadź tu swego syna.
A gdy on podchodził, demon szarpnął nim i rzucił w konwulsjach. Jezus jednak skarcił ducha nieczystego, uleczył chłopca i oddał go jego ojcu.
Wszyscy zaś byli zdumieni wielkością Boga. I gdy się wciąż dziwili wszystkiemu, co czynił, powiedział do swoich uczniów:
Nastawcie wy swoich uszu na te słowa: Syn Człowieczy będzie wydany w ręce ludzi.
Lecz oni nie rozumieli tej wypowiedzi, była ona przed nimi zakryta, tak by jej nie pojęli, a o znaczenie tej wypowiedzi bali się Go pytać.
Naszła ich natomiast myśl, kto z nich mógłby być większy.
Jezus zaś, świadom myśli ich serca, wziął dziecko, postawił je przy sobie
i powiedział do nich: Kto by to dziecko przyjął w imię moje, Mnie przyjmuje; a kto Mnie przyjmuje, przyjmuje Tego, który Mnie posłał. Kto bowiem jest najmniejszy pośród was wszystkich, ten jest wielki.
Wtedy odezwał się Jan: Mistrzu, widzieliśmy kogoś, kto w Twoje imię wygania demony i próbowaliśmy go powstrzymać, ponieważ nie chodzi za Tobą wraz z nami.
Lecz Jezus mu odpowiedział: Nie zabraniajcie; kto bowiem nie jest przeciwko wam, ten jest z wami.
Gdy dopełniały się dni Jego przyjęcia w górze, sam skierował swą twarz, by się udać do Jerozolimy.
Wyprawił więc przed sobą posłańców. Ci wyruszyli i przyszli do pewnej samarytańskiej wioski, aby przygotować mu [miejsce].
Lecz nie przyjęli Go, gdyż Jego twarz była skierowana na Jerozolimę.
Gdy zobaczyli to uczniowie Jakub i Jan, powiedzieli: Panie, czy chcesz, byśmy powiedzieli, aby ogień spadł z nieba i ich pochłonął?
Lecz On obrócił się i skarcił ich.
Po czym poszli do innej wsi.
Gdy tak podążali drogą, ktoś do Niego powiedział: Pójdę za Tobą, dokądkolwiek się udasz.
A Jezus mu odpowiedział: Lisy mają nory, a ptaki niebieskie gniazda, lecz Syn Człowieczy nie ma, gdzie by głowę skłonił.
Powiedział też do drugiego: Chodź za Mną! A on na to: Panie, pozwól mi najpierw odejść i pogrzebać mojego ojca.
Odpowiedział mu: Zostaw umarłym grzebanie ich umarłych, ty natomiast idź i rozgłaszaj Królestwo Boże.
Odezwał się jeszcze inny: Pójdę za Tobą, Panie, najpierw jednak pozwól mi pożegnać się z tymi, którzy są w moim domu.
Jezus zaś powiedział do niego: Nikt, kto przykłada rękę do pługa i ogląda się na to, co [zostało] w tyle, nie jest zdatny do Królestwa Bożego.
Potem Pan wyznaczył innych siedemdziesięciu dwóch i rozesłał ich po dwóch przed swoim obliczem do każdego miasta i miejsca, gdzie sam zamierzał przyjść.
Mówił przy tym do nich: żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało. Uproście więc Pana żniwa, aby wypchnął robotników na swoje żniwo.
Idźcie! Oto posyłam was jak jagnięta między wilki.
Nie noście z sobą ani sakiewki ani torby, ani sandałów; nikogo też w drodze nie pozdrawiajcie.
Do któregokolwiek domu wejdziecie, najpierw mówcie: Pokój temu domowi.
Jeśli będzie tam syn pokoju, spocznie na nim wasz pokój, a jeśli nie - wróci do was.
W tym domu przebywajcie, jedząc i pijąc to, co u nich jest; robotnik bowiem godny [jest] swojej zapłaty. Nie przenoście się z domu do domu.
A jeśli do jakiegoś miasta wejdziecie i przyjmą was, jedzcie to, co wam podadzą.
Uzdrawiajcie w nim też słabych i mówcie do nich: Przybliżyło się do was Królestwo Boże.
Jeśli jednak wejdziecie do któregoś miasta i nie przyjmą was, wyjdźcie na jego ulice i powiedzcie:
Nawet proch z waszego miasta, który nam przywarł do stóp, strząsamy wam, lecz to wiedzcie, że przybliżyło się Królestwo Boże.
Mówię wam, że tym Dniu lżej będzie Sodomie niż temu miastu.
Biada tobie, Chorazynie, biada tobie, Betsaido; bo gdyby w Tyrze i Sydonie stały się cuda, które dokonały się u was, dawno by się opamiętały, siedząc we włosiennicy i w popiele.
Lecz Tyrowi i Sydonowi lżej będzie na sądzie niż wam.
A ty, Kafarnaum, czy aż do nieba będziesz wywyższone? Aż do hadesu zstąpisz!
Kto was słucha, Mnie słucha; kto wami gardzi - Mną gardzi. A kto Mną gardzi, gardzi Tym, który Mnie posłał.
Siedemdziesięciu dwóch wróciło z radością, donosząc: Panie, w Twoim imieniu nawet demony są nam podległe.
Wtedy im powiedział: Widziałem, jak szatan niby błyskawica spadł z nieba.
Oto wyposażyłem was we władzę deptania po wężach i skorpionach, i po wszelkiej mocy nieprzyjaciela, a nic wam na pewno nie zaszkodzi.
Lecz nie cieszcie się z tego, że duchy są wam podległe, cieszcie się raczej z tego, że wasze imiona wpisane są w niebiosach.
W tej godzinie rozweselił się w Duchu Świętym i powiedział: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi, że zakryłeś te rzeczy przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je niemowlętom! Tak, Ojcze, gdyż to stało Ci się przyjemnością.
Wszystko zostało mi przekazane przez mojego Ojca i nikt nie pojmuje, kim jest Syn, jak tylko Ojciec, i kim jest Ojciec, jak tylko Syn oraz ten, któremu Syn zechce to objawić.
Na osobności zaś zwrócił się do uczniów i powiedział: Szczęśliwe oczy, które widzą to, co wy widzicie.
Mówię wam bowiem, że wielu proroków i królów chciało zobaczyć to, co wy widzicie, a nie zobaczyli, i usłyszeć to, co wy słyszycie, a nie usłyszeli.
I oto powstał pewien znawca Prawa. Chcąc Go wystawić na próbę, zapytał: Nauczycielu, co mam czynić, aby odziedziczyć życie wieczne?
W odpowiedzi usłyszał: Co napisano w Prawie? Jak czytasz?
On na to: Będziesz kochał Pana, Boga swego, z całego swojego serca, z całej swojej duszy, z całej swojej myśli i z całej swojej siły, a swojego bliźniego, jak siebie samego.
Powiedział mu: Dobrze odpowiedziałeś. To czyń, a będziesz żył.
On jednak, dla usprawiedliwienia samego siebie, zapytał Jezusa: A kto jest moim bliźnim?
W nawiązaniu do tego Jezus powiedział: Pewien człowiek schodził z Jerozolimy do Jerycha i wpadł w ręce zbójców, którzy go odarli, pobili pięściami i odeszli, zostawiając na wpół umarłego.
Przypadkiem jakiś kapłan schodził tą drogą. Gdy go zobaczył, przeszedł na drugą stronę i minął.
Podobnie i Lewita, gdy przyszedł na to miejsce, zobaczył go, przeszedł na drugą stronę i minął.
Natomiast pewien Samarytanin, będąc w podróży, przechodził obok niego i gdy go zobaczył, zlitował się.
Podszedł, obandażował jego rany, polał oliwą i winem, potem posadził go na swoje zwierzę, zaprowadził do gospody i zaopiekował się nim.
Nazajutrz zaś wyciągnął dwa denary, dał je gospodarzowi i powiedział: Zadbaj o niego, a co ponad to wydasz, ja ci w drodze powrotnej oddam.
Który z tych trzech, twoim zdaniem, okazał się bliźnim temu, który wpadł w ręce zbójców?
On na to: Ten, który się nad nim zlitował. Wtedy Jezus powiedział: Idź, i ty czyń podobnie.
W trakcie ich podróży, wszedł On do jakiejś wioski. Przyjęła Go tam pewna kobieta imieniem Marta.
Miała ona siostrę, której było na imię Maria. Ta usiadła u stóp Pana i słuchała Jego Słowa.
Marta tymczasem krzątała się przy wielu posługach. Podeszła zatem i powiedziała: Panie, czy nie dbasz o to, że moja siostra pozostawiła przy posłudze mnie samą? Powiedz jej więc, aby mi pomogła.
Pan zaś odpowiedział jej: Marto, Marto, martwisz się i niepokoisz o wiele rzeczy,
a potrzeba jest jednego; Maria bowiem wybrała dobrą część, która jej nie będzie zabrana.
Zdarzyło się, gdy się w pewnym miejscu modlił i skończył, że któryś z Jego uczniów powiedział do Niego: Panie, naucz nas modlić się, jak i Jan nauczył swoich uczniów.
Wtedy im powiedział: Gdy się modlicie, mówcie: Ojcze, niech Twoje imię będzie poświęcone; niech nastanie Twoje Królestwo.
Każdego dnia nam udzielaj naszej codziennej porcji chleba.
Odpuść nam też nasze grzechy, bo i my sami odpuszczamy każdemu, kto jest nam dłużny, i spraw, abyśmy nie ulegli w próbie.
Powiedział też do nich: Kto z was będzie miał przyjaciela, do którego pójdzie o północy i powie: Przyjacielu, użycz mi trzech chlebów,
ponieważ mój przyjaciel zjawił się u mnie z drogi, a nie mam mu co podać,
a tamten ze środka odpowie: Nie zadawaj mi trudu, drzwi już zamknięte, moje dzieci są wraz ze mną na posłaniu - nie mogę wstać i dać ci?
Mówię wam, nawet jeśli nie wstanie i nie da mu dlatego, że jest jego przyjacielem, to dla jego natręctwa wstanie i da mu, ile potrzebuje.
I ja wam mówię: Proście, a będzie wam dane; szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie, a otworzą wam.
Każdy bowiem, kto prosi, otrzymuje, a kto szuka, znajduje, a kto kołacze, temu otworzą.
Który z was, ojców, gdy syn poprosi o rybę, daje mu węża?
Albo gdy poprosi o jajko, daje mu skorpiona?
Jeśli więc wy, którzy źli jesteście, umiecie dobre dary dawać swoim dzieciom, o ileż bardziej Ojciec z nieba da Ducha Świętego tym, którzy Go proszą.
I wypędzał demona; a ten był niemy. I stało się, gdy demon wyszedł, że niemy przemówił, a tłumy były zdumione.
Niektórzy z nich jednak stwierdzili: Wypędza demony w [mocy] Beelzebula, władcy demonów.
Inni zaś, wystawiając Go na próbę, domagali się od Niego znaku z nieba.
On zaś, świadom ich myśli, powiedział do nich: Każde królestwo samo w sobie podzielone, pustoszeje, a dom na dom się wali.
Więc jeśli szatan jest też sam w sobie podzielony, jak ostoi się jego królestwo? - mówicie bowiem, że Ja w [mocy] Beelzebula wypędzam demony.
Jeśli zaś Ja w [mocy] Beelzebula wypędzam demony, to w [czyjej mocy] wypędzają wasi synowie? Dlatego oni będą waszymi sędziami.
Jeżeli Ja jednak palcem Bożym wypędzam demony, to właściwie przyszło już do was Królestwo Boże.
Gdy dobrze uzbrojony siłacz strzeże swego dziedzińca, jego mienie spoczywa w pokoju.
Lecz gdy przychodzi mocniejszy od niego i pokonuje go, zabiera mu jego zbroję, na której polegał, i rozdaje jego łupy.
Kto nie jest ze Mną, jest przeciwko Mnie, a kto ze Mną nie zbiera - rozprasza.
Gdy duch nieczysty wychodzi z człowieka, wędruje po miejscach bezwodnych i szuka wytchnienia. Gdy go jednak nie znajdzie, mówi: Wrócę do mojego domu, skąd wyszedłem.
Przychodzi i zastaje go wymiecionym oraz przyozdobionym.
Wtedy idzie, bierze z sobą siedem innych duchów, gorszych niż on sam, wchodzą i mieszkają tam. I stają się ostatki tego człowieka gorsze niż początki.
Gdy On to mówił, jakaś kobieta z tłumu podniosła głos i zawołała do Niego: Szczęśliwe łono, które cię nosiło, i piersi, które ssałeś.
Lecz On odpowiedział: Szczęśliwi są raczej ci, którzy słuchają Słowa Bożego i przestrzegają je.
Gdy wokół gromadziły się tłumy, zaczął mówić: To pokolenie jest pokoleniem złym; szuka znaku, ale znak nie będzie mu dany - poza znakiem Jonasza.
Jak bowiem Jonasz stał się znakiem dla Niniwczyków, tak też Syn Człowieczy będzie dla tego pokolenia.
Królowa południa powstanie na sądzie wraz z ludźmi tego pokoleniem i potępi ich, gdyż z krańców ziemi przybyła słuchać mądrości Salomona, a oto tutaj jest coś więcej niż Salomon.
Ludzie z Niniwy powstaną na sądzie wraz z tym pokoleniem i potępią je, gdyż opamiętali się na wezwanie Jonasza, a oto tutaj jest coś więcej niż Jonasz.
Nikt nie zapala lampy i nie stawia jej w ukryciu ani pod korcem, ale na świeczniku, ażeby ci, którzy wchodzą, widzieli światło.
Światłem ciała jest twoje oko. Jeśli twoje oko jest zdrowe, to i całe twoje ciało jest jasne; lecz gdy tylko jest złe, twoje ciało jest ciemne.
Dbaj więc, aby światło, które jest w tobie, nie było ciemnością.
Jeśli zatem całe twoje ciało jest jasne i nie ma w nim części ciemnej, to będzie jasne całe, jak gdyby oświecała cię lampa [swoim] blaskiem.
Gdy to powiedział, pewien faryzeusz poprosił Go, żeby zjadł u niego śniadanie. Wszedł więc i spoczął przy stole.
Widząc to, faryzeusz zdziwił się, że przed posiłkiem nie zanurzył najpierw [rąk].
Pan zaś powiedział do Niego: Obecnie wy, faryzeusze, oczyszczacie zewnętrzną stronę kubka i misy, tymczasem wasze wnętrze zawiera chciwość i zło.
Bezmyślni! Czy Ten, który uczynił to, co jest na zewnątrz, nie uczynił i tego, co wewnątrz?
Dajcie na jałmużnę raczej z wnętrza, a wtedy wszystko będzie dla was czyste.
Lecz biada wam, faryzeuszom, że dajecie dziesięcinę z mięty, ruty i z każdego ziela, a pomijacie wymierzanie sprawiedliwości i miłość Boga; a właśnie to należało czynić - i tamtego nie zaniedbać.
Biada wam, faryzeuszom, że lubicie pierwsze miejsce w synagogach i pozdrowienia na rynkach.
Biada wam, że jesteście jak nieoznaczone grobowce, a ludzie, którzy po nich chodzą, są [tego] nieświadomi.
Wtedy odezwał się jakiś znawca Prawa: Nauczycielu, mówiąc te rzeczy i nas znieważasz.
On zaś powiedział: I wam, znawcom Prawa, biada, że wkładacie na ludzi ciężary nie do uniesienia, a sami nawet jednym palcem u swych rąk nie pomagacie ciężarów tych nieść.
Biada wam, że budujecie prorokom grobowce, a wasi ojcowie ich pozabijali.
A zatem jesteście świadkami i popieracie postępki swoich ojców przez to, że oni ich pozabijali, a wy budujecie [grobowce].
Dlatego też Mądrość Boża powiedziała: Poślę do nich proroków i apostołów, a oni niektórych z nich zabiją i będą prześladować,
aby od tego pokolenia domagano się krwi wszystkich proroków, przelanej od założenia świata -
od krwi Abla aż do krwi Zachariasza, który został zabity pomiędzy ołtarzem i budynkiem. Tak, mówię wam: Będą jej żądać od tego pokolenia.
Biada wam, znawcom Prawa, że zabraliście klucz poznania; sami nie weszliście i pragnącym wejść przeszkodziliście.
Gdy stamtąd wyszedł, znawcy Prawa i faryzeusze zaczęli Go gwałtownie zaczepiać i nieprzyjaźnie wypytywać o wiele rzeczy,
czyhając na Niego, żeby złapać coś z Jego ust.
W tych okolicznościach, gdy wokół zgromadziły się wielotysięczne tłumy, tak że się ludzie nawzajem deptali, zaczął mówić najpierw do swoich uczniów: Strzeżcie się zakwasu faryzeuszów, to jest obłudy.
Nie ma zaś nic ukrytego, co nie będzie ujawnione, ani nic tajnego, co nie stanie się wiadome.
Stąd cokolwiek powiedzieliście w ciemności, będzie słyszane w świetle, i to, co szeptaliście do ucha w bocznych pokojach, będzie ogłaszane na dachach.
Mówię natomiast wam, moim przyjaciołom, nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, a potem nie mają już nic więcej do zrobienia.
Pokażę wam jednak, kogo macie się bać: Bójcie się Tego, który po zabiciu, ma prawo wtrącić do Gehenny. Tak, mówię wam: Tego się bójcie!
Czy pięciu wróbli nie sprzedają za dwa assariony? A ani o jeden z nich nie jest zapomniany przed obliczem Boga.
Lecz nawet włosy na waszej głowie wszystkie są policzone. Nie bójcie się! Znaczycie więcej niż wiele wróbli.
Mówię zaś wam: Każdy, kto Mnie wyzna przed ludźmi, tego i Syn Człowieczy wyzna przed aniołami Bożymi.
Ten zaś, kto się Mnie zaprze przed ludźmi, dozna tego samego przed aniołami Boga.
Każdemu, kto powie słowo przeciw Synowi Człowieczemu, będzie odpuszczone; temu zaś, kto zbluźnił przeciw Duchowi Świętemu, nie będzie odpuszczone.
A gdyby was ciągali do synagog, do rządzących i do władz, nie troszczcie się, w jaki sposób lub czym się obronić oraz powiedzieć;
Duch Święty bowiem pouczy was w tej godzinie, co trzeba powiedzieć.
Wtedy ktoś z tłumu powiedział do Niego: Nauczycielu, powiedz mojemu bratu, aby podzielił się ze mną dziedzictwem.
Lecz On mu odpowiedział: Człowieku, kto Mnie ustanowił sędzią lub rozjemcą nad wami?
Powiedział też do nich: Uważajcie i strzeżcie się wszelkiej chciwości, życie bowiem i korzystanie z bogactwa nie polega na opływaniu w dostatki.
I opowiedział im przypowieść: Pewnemu bogatemu człowiekowi dobrze obrodziło pole.
Zaczął więc rozważać sam w sobie: Co mam zrobić, gdyż nie mam gdzie zebrać moich plonów?
I powiedział: Zrobię tak: Zburzę moje stodoły, zbuduję większe i zgromadzę tam całe moje zboże oraz moje dobra.
Potem powiem swojej duszy: Duszo, masz wiele dóbr złożonych na wiele lat; odpocznij, najedz się, napij się, świętuj sobie.
Bóg jednak powiedział do niego: Bezmyślny! Tej nocy zażądają twojej duszy; i czyje będzie to, co przygotowałeś?
Tak będzie z każdym, kto skarby gromadzi dla siebie, a nie jest bogaty w Bogu.
Do swoich uczniów powiedział natomiast: Dlatego mówię wam: Nie martwcie się o duszę, co by tu zjeść, ani o ciało, w co by się odziać.
Dusza bowiem znaczy więcej niż pokarm, a ciało niż odzienie.
Przypatrzcie się krukom, że nie sieją ani żną, nie mają spichlerza ani stodoły - i Bóg karmi je; o ile więcej wy znaczycie od ptaków!
Kto z was zatroskany może do swego wzrostu dodać [jeden] łokieć?
Jeśli więc nawet najmniejszej rzeczy nie potraficie, dlaczego martwicie się o resztę?
Przypatrzcie się liliom ja rosną; nie trudzą się ani nie przędą, a mówię wam, nawet Salomon w całej swojej chwale nie był tak ubrany, jak jedna z nich.
Jeśli więc trawę w polu, która dziś jest, a jutro będzie wrzucona do pieca, Bóg tak przyozdabia, o ileż bardziej was, o małowierni?
Więc i wy nie pytajcie, co by tu zjeść lub co by tu wypić, i nie bądźcie niespokojni.
Tego wszystkiego bowiem narody tego świata szukają; tymczasem wasz Ojciec wie, że tego potrzebujecie.
Lecz szukajcie Jego Królestwa, a te rzeczy będą wam dodane.
Nie bój się, mała trzódko! Gdyż waszemu Ojcu spodobało się dać wam Królestwo.
Sprzedajcie swoje posiadłości i dajcie jałmużnę. Zróbcie sobie sakiewki, które nie niszczeją, skarb niewyczerpany w niebiosach, gdzie złodziej nie ma dostępu i mól nie pożera,
bo gdzie jest wasz skarb, tam będzie też wasze serce.
Niech wasze biodra będą przepasane i lampy zapalone.
Wy zaś [bądźcie] podobni do ludzi oczekujących swego pana aż wróci z wesela, abyście gdy przyjdzie i zakołacze, natychmiast mu otworzyli.
Szczęśliwi ci słudzy, których pan po przyjściu zastanie czuwających. Zapewniam was, że się przepasze, ułoży ich przy stole, po czym podejdzie i będzie im usługiwał.
Czy przyjdzie o drugiej, czy o trzeciej straży - szczęśliwi oni, jeśli ich tak zastanie!
To zaś wiedzcie, że gdyby gospodarz wiedział, o której godzinie przyjdzie złodziej, nie pozwoliłby się włamać do swojego domu.
I wy bądźcie gotowi, gdyż Syn Człowieczy przyjdzie o godzinie, której się nie domyślacie.
Wtedy Piotr zapytał: Panie, czy do nas mówisz tę przypowieść, czy też do wszystkich?
Pan odpowiedział: A kto jest tym wiernym rządcą, roztropnym, którego pan ustanowił nad swoją domową służbą, aby im dawał przydział zboża we właściwym czasie?
Szczęśliwy ten sługa, którego jego pan po przyjściu zastanie tak czyniącego.
Mówię wam zgodnie z prawdą, że postawi go nad całym swoim mieniem.
Jeśli jednak sługa ten powiedziałby w swoim sercu: Mój Pan zwleka z przyjściem - i zacząłby bić służących chłopców i dziewczyny, jeść, pić i upijać się,
przyjdzie pan tego sługi w dniu, w którym się nie spodziewa, i o godzinie, której nie zna, przetnie go na pół i wyznaczy mu dział z niewiernymi.
Ten zaś sługa, który znał wolę swego pana, lecz nie przygotował lub nie postąpił według jego woli, odbierze wiele razów.
Ten natomiast, który nie znał, a zrobił coś godnego batów, odbierze niewiele razów. Od każdego bowiem, komu wiele dano, wiele będzie się żądać, i od tego, komu wiele powierzono, więcej będzie się wymagać.
Przyszedłem rzucić na ziemię ogień i jakżebym pragnął, aby już zapłonął.
Mam zostać zanurzony w chrzcie i jakże jestem udręczony, dopóki się to nie dopełni.
Czy myślicie, że zjawiłem się, aby dać ziemi pokój? Nie, mówię wam, raczej rozdwojenie.
Od teraz bowiem pięciu w jednym domu będzie podzielonych; trzej przeciw dwom i dwaj przeciw trzem;
będą podzieleni ojciec z synem i syn z ojcem, matka z córką i córka z matką, teściowa ze swoją synową, a synowa z teściową.
Powiedział też do tłumów: Gdy zobaczycie chmurę podnoszącą się na zachodzie, zaraz mówicie: Nadciąga burza - i tak jest.
A gdy wieje z południa, mówicie: Będzie upał - i jest.
Obłudnicy! Oblicze ziemi i nieba umiecie rozeznawać, jak to więc jest, że nie umiecie rozpoznać tego czasu?
Ponadto dlaczego sami z siebie nie osądzacie, co jest sprawiedliwe?
Gdy na przykład idziesz ze swoim oskarżycielem do urzędnika, [już] w drodze zadaj [sobie] trudu, by stać się od niego wolnym, aby cię nie zaciągnął do sędziego, a sędzia nie przekazał cię komornikowi, a komornik nie wrzucił cię do więzienia.
Mówię ci, na pewno nie wyjdziesz stamtąd, zanim nie oddasz ostatniego leptona.
W tym samym czasie byli przy Nim obecni jacyś [ludzie], którzy opowiadali o Galilejczykach, których krew Piłat zmieszał z ich ofiarami.
Wtedy odezwał się do nich w te słowa: Czy myślicie, że ci Galilejczycy stali się większymi grzesznikami niż wszyscy inni Galilejczycy, że tak ucierpieli?
O nie, mówię wam, lecz jeśli się nie opamiętacie, wszyscy podobnie poginiecie.
Albo czy myślicie, że tych osiemnastu, na których runęła wieża w Syloe i zabiła ich, stali się bardziej winni niż wszyscy ludzie zamieszkujący Jerozolimę?
O nie, mówię wam, lecz jeśli się nie opamiętacie, wszyscy tak samo poginiecie.
Opowiedział też taką przypowieść: Pewien człowiek miał w swej winnicy zasadzonego figowca. Przyszedł więc i szukał na nim owocu, lecz nie znalazł.
Wtedy powiedział do winogrodnika: Oto od trzech lat przychodzę, szukam owocu na tym figowcu i nie znajduję. Wytnij je, po co ma ziemię wyjaławiać?
Ten zaś odpowiedział mu: Panie, pozostaw je jeszcze ten rok, aż je okopię dokoła i obłożę nawozem,
może wyda owoc w przyszłym, a jeśli nie [wyda], wytniesz je.
W czasie szabatu nauczał w jednej z synagog.
A właśnie była tam kobieta, która od osiemnastu lat miała ducha słabości i była tak pochylona, że nie mogła się całkiem wyprostować.
Gdy Jezus ją zobaczył, przywołał ją i powiedział: Kobieto, stałaś się wolna od swojej słabości -
i nałożył na nią ręce; wtedy natychmiast wyprostowała się, i zaczęła chwalić Boga.
Lecz przełożony synagogi, oburzony, że Jezus uzdrowił w szabat, odezwał się do tłumu: Jest sześć dni, w których należy pracować. W te więc przychodźcie i uzdrawiajcie się, a nie w dzień szabatu.
Wtedy Pan mu odpowiedział: Obłudnicy! Czy nie każdy z was w dzień szabatu odwiązuje od żłobu swego wołu lub osła i nie prowadzi ich napoić?
A czy tej córki Abrahama, którą szatan związał - uwaga - na dziesięć i osiem lat, nie należało zwolnić z tych pęt w dzień szabatu?
Gdy On to mówił, wszystkich Jego przeciwników ogarnął wstyd, cały natomiast tłum cieszył się z powodu chwalebnych czynów, które działy się za Jego sprawą.
Dalej więc mówił: Do czego podobne jest Królestwo Boże i z czym je porównam?
Podobne jest do ziarnka gorczycy, które człowiek wziął i zasiał w swoim ogrodzie. Wyrosło ono, stało się drzewem i ptaki niebieskie zagnieździły się w jego gałęziach.
I znów powiedział: Z czym porównam Królestwo Boże?
Podobne jest do zakwasu, który kobieta wzięła, zmieszała z trzema satonami mąki, aż się wszystko zakwasiło.
Tak chodził po miastach i wioskach zdążając przy tym w kierunku Jerozolimy.
Pewnego razu ktoś Go zapytał: Panie, czy tylko niewielu będzie zbawionych? Wtedy On odpowiedział:
Usiłujcie wejść przez wąskie drzwi, gdyż mówię wam: wielu będzie szukało wejścia - i nie zdołają [znaleźć].
Pan domu wstanie i zamknie przed nimi drzwi, a wy pozostawieni na zewnątrz zaczniecie kołatać do drzwi ze słowami: Panie, otwórz nam. A on im odpowie: Nie znam was, skąd jesteście.
Wówczas zaczniecie mówić: Jadaliśmy przed tobą i pijaliśmy, a na naszych ulicach nauczałeś.
On wam jednak odpowie: Nie znam was, skąd jesteście, odstąpcie ode Mnie wszyscy sprawcy niesprawiedliwości.
Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów, gdy zobaczycie Abrahama, Izaaka, Jakuba i wszystkich proroków w Królestwie Bożym, a siebie samych wyrzuconych na zewnątrz.
I zjawią się [ludzie] ze wschodu, z zachodu, z północy i z południa, i spoczną u stołu w Królestwie Bożym.
Tak oto są ostatni, którzy będą pierwszymi, i są pierwsi, którzy będą ostatnimi.
W tym czasie przyszli jacyś faryzeusze i powiedzieli do Niego: Wyjdź i idź stąd, gdyż Herod chce Cię zabić.
Wtedy powiedział im: Idźcie i powiedzcie temu lisowi: Oto wypędzam demony i dokonuję uzdrowień dzisiaj i jutro, a trzeciego [dnia] kończę.
Lecz muszę dziś, jutro i pojutrze być w drodze, gdyż jest nie do pomyślenia, aby prorok zginął poza Jerozolimą.
Jeruzalem, Jeruzalem, które zabijasz proroków i kamienujesz tych, którzy do ciebie zostali posłani, ile to razy chciałem zgromadzić twoje dzieci, jak kwoka pod skrzydła swoje pisklęta, a nie chcieliście.
Oto wasz dom pusty zostaje. Mówię wam przy tym: Na pewno już Mnie nie zobaczycie, aż nastanie [czas], gdy powiecie: Szczęśliwy, który przychodzi w imieniu Pana.
Zdarzyło się, gdy w szabat wszedł do domu jednego z przywódców faryzeuszów, aby spożyć posiłek, że Go oni uważnie śledzili.
I oto zjawił się przed Nim pewien człowiek z puchliną wodną.
Wtedy Jezus odpowiedział znawcom Prawa i faryzeuszom: Czy wolno w szabat uzdrawiać, czy też nie?
Oni jednak milczeli. On natomiast ujął go, wyleczył i odesłał.
A do nich powiedział: Kto z was, jeśli mu syn lub wół wpadnie do studni, natychmiast go nie wyciąga, nawet w dzień szabatu?
I nie byli w stanie temu zaprzeczyć.
Następnie, gdy spostrzegł, jak wybierali pierwsze miejsca, opowiedział zaproszonym taką przypowieść:
Jeśli jesteś przez kogoś zaproszony na wesele, nie siadaj na pierwszym miejscu, by się czasem nie okazało się, że wśród zaproszonych przez niego jest ktoś ważniejszy od ciebie.
[Może się zdarzyć], że przyjdzie ten, który zaprosił ciebie oraz jego i powie ci: Daj temu miejsce; i wtedy zaczniesz ze wstydem zajmować ostatnie miejsce.
Lecz gdy jesteś zaproszony i pójdziesz, zajmij ostatnie miejsce, aby gdy przyjdzie ten, który cię zaprosił, mógł powiedzieć do ciebie: Przyjacielu, przesuń się wyżej! Wtedy będzie ci chwała wobec wszystkich spoczywających wraz z tobą.
Każdy bowiem, kto się wywyższa, będzie poniżony, a kto się poniża, będzie wywyższony.
Skierował się też do tego, który Go zaprosił: Gdy urządzasz śniadanie lub wieczerzę, nie wołaj swoich przyjaciół ani swoich braci, ani swoich krewnych, ani bogatych sąsiadów, żeby cię czasem i oni w zamian nie zaprosili, i stałoby się to twoją odpłat
Lecz gdy urządzasz przyjęcie, wołaj ubogich, ułomnych, beznogich, niewidomych.
I będziesz szczęśliwy, gdyż nie mają dla ciebie nic w zamian. Swoją odpłatę otrzymasz w zmartwychwstaniu sprawiedliwych.
Gdy usłyszał to jeden ze spoczywających wraz z innymi przy stole, powiedział do Niego: Szczęśliwy ten, kto będzie jadł chleb w Królestwie Bożym.
A On mu powiedział: Pewien człowiek przygotował wielką wieczerzę i zaprosił wielu [ludzi].
W godzinie wieczerzy posłał swojego sługę, aby powiedział zaproszonym: Przychodźcie, bo już jest gotowe.
Wówczas wszyscy jak jeden zaczęli się wymawiać. Pierwszy powiedział: Kupiłem pole i mam potrzebę wyjść je zobaczyć; proszę cię, miej mię za wymówionego.
Drugi powiedział: Kupiłem pięć jarzm wołów i idę je wypróbować; proszę cię, miej mię za wymówionego.
Inny powiedział: Poślubiłem żonę i dlatego nie mogę przyjść.
Gdy więc zjawił się sługa, doniósł o tym swojemu panu. Wtedy pan domu, rozgniewany, powiedział swojemu słudze: Wyjdź prędko na place i uliczki miasta i sprowadź tu ubogich, ułomnych, niewidomych i beznogich.
I sługa powiedział: Panie, stało się, jak rozkazałeś, a jeszcze jest miejsce.
Wtedy pan powiedział do sługi: Wyjdź na drogi [prowadzące do miasta] oraz między opłotki i przymuś, by weszli, aby mój dom był zapełniony.
Mówię wam bowiem, że żaden z tych zaproszonych ludzi nie skosztuje mojej wieczerzy.
Gdy szły za Nim wielkie tłumy, obrócił się i powiedział do nich:
Jeśli ktoś przychodzi do Mnie, a nie ma w nienawiści swojego ojca i matki, i żony, i dzieci, i braci, i sióstr, a także swojej duszy, nie może być moim uczniem.
Kto nie dźwiga swojego krzyża, a idzie za Mną, nie może być moim uczniem.
Kto bowiem z was, chcąc zbudować wieżę, najpierw nie usiądzie i nie obliczy kosztów, czy ma na wykończenie?
Aby czasem, gdyby położył jej fundament, a nie był w stanie dokończyć, wszyscy, którzy to widzą, nie zaczęli go wyśmiewać,
mówiąc: Ten człowiek zaczął budować, lecz nie był w stanie dokończyć.
Albo który król, gdy wyrusza, by zetrzeć się w walce z innym królem, nie usiądzie najpierw i nie naradzi się, czy da radę w dziesięć tysięcy zmierzyć się z tym, który wyrusza przeciwko niemu z dwudziestoma tysiącami?
Jeśli zaś nie, to gdy tamten jest jeszcze daleko, wysyła poselstwo i zapytuje o warunki pokoju.
Tak więc każdy z was, kto się nie rozstaje ze wszystkim, co do niego należy, nie może być moim uczniem.
Dobra jest zatem sól; lecz jeśli i sól zwietrzeje, czym ją przyprawią?
Nie nadaje się ani do ziemi, ani do nawozu; wyrzucają ją na zewnątrz. Kto ma uczy, aby słuchać, lepiej niech słucha.
Zbliżali się do Niego wszyscy celnicy oraz grzesznicy, aby Go słuchać.
Faryzeusze natomiast i znawcy Prawa szemrali i mówili: Ten przyjmuje grzeszników i jada wraz z nimi.
Opowiedział im więc taką przypowieść:
Który człowiek spośród was, mając sto owiec, gdy zgubi jedną z nich, nie pozostawia na pustkowiu dziewięćdziesięciu dziewięciu i nie idzie za zaginioną, aż ją znajdzie?
A gdy znajdzie, wkłada ją na swoje ramiona, cieszy się
i po przyjściu do domu zwołuje przyjaciół oraz sąsiadów, mówiąc do nich: Cieszcie się wraz ze mną, gdyż znalazłem moją zaginioną owcę!
Mówię wam: Podobnie większa będzie radość w niebie z powodu jednego opamiętującego się grzesznika, niż z dziewięćdziesięciu dziewięciu sprawiedliwych, którzy nie mają potrzeby opamiętania.
Albo która kobieta mając dziesięć drachm, gdy zgubi jedną drachmę, nie zapala lampy, nie wymiata domu i pilnie nie szuka, aż znajdzie?
A gdy znajdzie, zwołuje przyjaciółki i sąsiadki, i mówi: Cieszcie się wraz ze mną, gdyż znalazłam drachmę, którą zgubiłam.
Tak samo, mówię wam, radość wzbiera wśród aniołów Boga z powodu jednego opamiętującego się grzesznika.
Powiedział też: Pewien człowiek miał dwóch synów.
Młodszy z nich powiedział ojcu: Ojcze, daj mi część majątku, która na mnie przypada. On więc podzielił więc między nich dorobek swego życia.
A po niewielu dniach młodszy syn zebrał wszystko i odjechał w dalekie strony, i tam roztrwonił swój majątek, żyjąc rozwiąźle.
A gdy wydał wszystko, nastał w tym kraju wielki głód i jemu też zaczęło brakować.
Poszedł więc i przylepił się do jednego z obywateli miast tego kraju, a [ten] wysłał go do swoich wiejskich majątków, aby pasł świnie.
I pragnął nasycić się strąkami, które jadły świnie, lecz nikt mu nie dawał.
Wtedy przyszedł do siebie i powiedział: Ilu to najemników mojego ojca ma pod dostatkiem chleba, a ja tu z głodu ginę.
Wstanę i pójdę do mojego ojca i powiem mu: Ojcze, zgrzeszyłem przeciw niebu oraz względem ciebie,
nie jestem już godzien być nazwany twoim synem, uczyń mnie jednym z twoich najemników.
Wstał więc i poszedł do swojego ojca. Gdy jeszcze był daleko, zobaczył go jego ojciec, zlitował się, wybiegł [mu naprzeciw], rzucił mu się na szyję, i ucałował go.
Syn zaś powiedział do niego: Ojcze, zgrzeszyłem przeciw niebu oraz względem ciebie, już nie jestem godzien być nazywany twoim synem.
Ojciec zaś powiedział do swoich sług: Przynieście szybko najlepszą szatę i odziejcie go; dajcie też pierścień na jego rękę i sandały na nogi,
przyprowadźcie też tuczne cielę, zabijcie je, zjedzmy i pocieszmy się,
dlatego, że ten mój syn był martwy, lecz znów ożył, był zgubiony, lecz odnalazł się. I zaczęli się cieszyć.
Jego starszy syn był tymczasem w polu, gdy wracał i zbliżył się do domu, usłyszał muzykę i tańce.
Przywołał więc jednego ze służących chłopców i zaczął wypytywać, co to ma znaczyć.
Ten zaś powiedział: Przybył twój brat i twój ojciec zabił tuczne cielę, ponieważ odzyskał go zdrowego.
Rozgniewał się więc i nie chciał wejść. Wówczas jego ojciec wyszedł i zaczął go uspokajać.
On jednak odpowiedział swemu ojcu: Oto tyle lat ci służę i nigdy nie przestąpiłem twojego rozkazu, a nigdy nie dałeś mi koźlątka, abym się zabawił z moimi przyjaciółmi.
Gdy natomiast przyszedł ten twój syn, który z dziwkami pożarł dorobek twego życia, zabiłeś mu tuczne cielę.
Wtedy [ojciec] powiedział do niego: Dziecko, ty zawsze jesteś ze mną i wszystko moje jest twoje.
Słusznie jednak było pobawić się i pocieszyć, dlatego że ten twój brat był martwy, a znów ożył, był zgubiony, a odnalazł się.
Potem zaczął mówić do uczniów: Był pewien bogaty człowiek, który miał zarządcę, a tego [złośliwie] oskarżono przed nim, że trwoni jego majątek.
Przywołał go zatem i powiedział: Dlaczego to słyszę o tobie? Zdaj sprawę z twojego zarządu, nie możesz już bowiem kierować gospodarstwem.
Wtedy zarządca powiedział w sobie samym: Co pocznę, skoro pan mój odbiera mi zarząd? Kopać nie mam siły, a żebrać się wstydzę.
Wiem, co zrobię, aby gdy zostanę usunięty z zarządu, przyjęli mnie do swoich domów.
Wezwał więc każdego jednego spośród dłużników swego pana i tak zapytał pierwszego: Ile jesteś dłużny mojemu panu?
A ten odpowiedział: Sto batosów oliwy. On zaś na to: Weź swoje kwity, usiądź szybko i napisz pięćdziesiąt.
Potem zapytał drugiego: A ty ile jesteś dłużny? Odpowiedział: Sto korosów pszenicy. On na to: Weź swoje kwity i napisz osiemdziesiąt.
I pochwalił pan nieuczciwego zarządcę, że roztropnie postąpił, gdyż synowie tej doby są w obrębie swego pokolenia przebieglejsi od synów światła.
I ja wam mówię: Uczyńcie sobie przyjaciół z niesprawiedliwej mamony, aby, gdy się zużyje, przyjęli was do wiecznych namiotów.
Wierny w pomniejszej rzeczy i w wielkiej jest wierny, a kto w pomniejszej niesprawiedliwy i w wielkiej jest niesprawiedliwy.
Jeśli więc w niesprawiedliwej mamonie nie okazaliście się wierni, kto wam zawierzy prawdziwą [wartość]?
I jeśli w cudzym nie okazaliście się wierni, kto wam da to, co wasze?
Żaden sługa domu nie może służyć dwom panom, gdyż albo jednego będzie nienawidził, a drugiego kochał, albo jednemu będzie oddany, a drugim pogardzi. Nie możecie służyć Bogu i mamonie.
Tego wszystkiego słuchali faryzeusze, którzy byli kochali pieniądze - i podśmiewali się z Niego.
Wtedy powiedział do nich: Wy wobec ludzi przedstawiacie się jako sprawiedliwi, lecz Bóg zna wasze serca, gdyż to, co u ludzi wzniosłe, obrzydliwością jest przed Bogiem.
Prawo i prorocy sięgali do Jana, od niego ogłaszana jest ewangelia o Królestwie Bożym i każdy się do niego wdziera.
Łatwiej zaś jest niebu i ziemi przeminąć, niż odpaść jednej kresce [u litery] Prawa.
Każdy, kto oddala swoją żonę i żeni się z inną, cudzołoży, i kto poślubia oddaloną przez męża, cudzołoży.
Był pewien bogaty człowiek, ubierał się w purpurę oraz najdelikatniejszy len i codziennie wystawnie się bawił.
U jego bramy natomiast przebywał porzucony pewien owrzodziały żebrak o imieniu Łazarz.
Pragnął on nasycić się tym, co spadnie ze stołu bogacza; tak, nawet psy przychodziły i lizały jego wrzody.
Zdarzyło się, że umarł żebrak, i został zaniesiony przez aniołów na łono Abrahama; umarł też bogacz i został pochowany.
A gdy w hadesie, będąc w udręce, podniósł oczy swoje, zobaczył z daleka Abrahama i Łazarza na jego łonie.
Wtedy zawołał: Ojcze Abrahamie, zmiłuj się nade mną i poślij Łazarza, aby zanurzył koniec swego palca w wodzie i schłodził mi język, gdyż cierpię w tym płomieniu.
Abraham odpowiedział: Dziecko, wspomnij, że swoje dobro odebrałeś w swoim życiu, podobnie jak Łazarz zło; teraz [on] tutaj doznaje pociechy, a ty cierpisz.
A poza tym wszystkim między nami a wami została ustanowiona wielka przepaść, aby ci, którzy chcą przeprawić się stąd do was, nie mogli, ani stamtąd do nas nie zdołali się przenieść.
Wtedy powiedział: Proszę cię więc, ojcze, abyś go posłał do domu mego ojca.
Mam bowiem pięciu braci, niech im złoży świadectwo, aby i oni nie przyszli do tego miejsca udręki.
Abraham na to: Mają Mojżesza i proroków, niech ich słuchają.
On odpowiedział: Nie, ojcze Abrahamie, lecz jeśli ktoś z umarłych do nich pójdzie, opamiętają się.
Wtedy mu powiedział: Jeśli Mojżesza i proroków nie słuchają, to choćby ktoś z umarłych powstał, nie dadzą się przekonać.
Następnie powiedział do swoich uczniów: Niemożliwe jest, by nie doszło do skandali, lecz biada temu, który je wywołuje.
Korzystniej byłoby dla niego, gdyby kamień młyński zawisł mu wokół szyi i został wrzucony do morza, niż żeby przez skandal przyczynił się do upadku jednego z tych małych.
Uważajcie na siebie. Jeśliby zgrzeszył twój brat, upomnij go, a jeśli się opamięta, odpuść mu.
I jeśliby siedem raz na dzień zgrzeszył przeciw tobie i siedem razy zwrócił się do ciebie, mówiąc: żałuję tego - odpuść mu.
Apostołowie powiedzieli do Pana: Dodaj nam wiary.
Pan zaś odpowiedział: Gdybyście mieli wiarę jak ziarno gorczycy, moglibyście powiedzieć tej czarnej morwie: Wykorzeń się i zasadź w morzu - i usłuchałaby was.
Kto zaś z was, mając sługę zajętego przy orce lub wypasie, powie mu, gdy powróci z pola: Wejdź i zaraz spocznij przy stole?
Czy nie powie mu raczej: Przygotuj coś na wieczerzę, przepasz się i usługuj mi, aż się najem i napiję, a potem i ty będziesz jadł i pił?
Czy ma wdzięczność dla sługi za to, że wykonał polecenia?
Tak i wy, gdy wykonacie wszystko, co wam polecono, mówcie: Jesteśmy nieużytecznymi sługami; wykonaliśmy to, co było naszą powinnością.
Zdarzyło się, gdy podążał do Jerozolimy, że przechodził środkiem Samarii i Galilei.
Gdy wszedł do pewnej wioski, wyszło Mu naprzeciw dziesięciu trędowatych ludzi, którzy stanęli z daleka
i podnieśli swój głos, mówiąc: Jezusie, Mistrzu! Zmiłuj się nad nami.
Gdy ich zobaczył, powiedział do nich: Idźcie, pokażcie się kapłanom. I stało się, gdy szli, że zostali oczyszczeni.
Jeden zaś z nich, gdy zobaczył, że został wyleczony, wrócił, donośnym głosem chwaląc Boga.
Potem upadł na twarz u Jego stóp i dziękował Mu; a był on Samarytaninem.
Jezus zaś odezwał się w te słowa: Czy nie dziesięciu zostało oczyszczonych? A gdzie jest dziewięciu?
Czy nie znalazł się nikt, kto by wrócił i oddał chwałę Bogu, tylko ten cudzoziemiec?
I powiedział mu: Wstań i idź! Twoja wiara cię ocaliła.
Zapytany zaś przez faryzeuszów, kiedy przyjdzie Królestwo Boże, odpowiedział im: Królestwo Boże nie przychodzi w sposób dostrzegalny;
Nie będą też mówić: Spójrzcie, jest tutaj, albo: Tam; oto bowiem Królestwo Boże jest pośród was.
Powiedział też do uczniów: Przyjdą dni, gdy będziecie pragnęli zobaczyć jeden z dni Syna Człowieczego, lecz nie zobaczycie.
I będą do was mówić: Spójrzcie, tam! Spójrzcie, tu! Nie idźcie ani [tam] nie biegnijcie.
Podobnie bowiem jak błyskawica, gdy zabłyśnie, świeci od jednego krańca nieba aż po drugi, tak będzie z Synem Człowieczym w Jego dniu.
Najpierw jednak musi wiele wycierpieć, być poddany próbie i odrzucony przez to pokolenie.
I jak stało się za dni Noego, tak też będzie za dni Syna Człowieczego.
Jedli, pili, żenili się i za mąż wydawali aż do dnia, gdy Noe wszedł do arki i nastał potop - i wygubił wszystkich.
Podobnie stało się też za dni Lota: Jedli, pili, kupowali, sprzedawali, sadzili, budowali;
a w dniu gdy Lot wyszedł z Sodomy, spadł z nieba ogień z siarką i wygubił wszystkich.
Tak właśnie będzie w dniu, gdy objawi się Syn Człowieczy.
W tym dniu, jeśli ktoś będzie na dachu, a jego rzeczy w domu, niech nie schodzi na dół, aby je zabrać; i kto będzie na polu, podobnie, niech nie wraca z powrotem.
Pamiętajcie o żonie Lota.
Kto będzie usiłował swoją duszę ochronić, zgubi ją, a kto ją zgubi, zachowa ją przy życiu.
Mówię wam: Tej nocy dwaj będą na jednym posłaniu, jeden będzie wzięty, drugi pozostawiony.
Dwie mleć będą obok siebie, jedna będzie wzięta, druga pozostawiona.
--
Zapytali Go wówczas: Gdzie, Panie? On zaś odpowiedział im: Tam, gdzie padlina, zbiorą się również sępy.
Opowiedział im też przypowieść co do tego, że trzeba się zawsze modlić i nie ulegać zniechęceniu.
Powiedział tak: Był w jednym mieście pewien sędzia, który Boga się nie bał i z człowiekiem się nie liczył.
Była też w tym mieście pewna wdowa. Ta nachodziła do niego i mówiła: Obroń mnie przed moim przeciwnikiem.
I przez pewien czas nie chciał. Potem jednak powiedział w sobie samym: Chociaż Boga się nie boję i z człowiekiem się nie liczę,
jednak ponieważ ta wdowa przysparza mi kłopotów, obronię ją, aby nie przychodziła bez końca i nie wykańczała mnie.
I powiedział Pan: Słuchajcie, co mówi ten niesprawiedliwy sędzia!
A czy Bóg nie weźmie w obronę swoich wybranych, którzy wołają do Niego dniem i nocą, i [czy] zwleka w ich sprawie?
Mówię wam: Szybko weźmie ich w obronę. Tylko czy Syn Człowieczy znajdzie wiarę na ziemi, gdy przyjdzie?
Zwrócił się również do takich, którzy pokładali ufność w sobie samych, że są sprawiedliwi, a pozostałych mieli za nic, z taką przypowieścią:
Dwóch ludzi weszło do świątyni, aby się modlić, jeden faryzeusz, a drugi celnik.
Faryzeusz stanął i do siebie tak się modlił: Boże, dziękuję ci, że nie jestem jak pozostali ludzie: zdziercy, oszuści, cudzołożnicy albo i jak ten oto celnik.
Poszczę dwa razy w tygodniu, daję dziesięcinę od wszystkich przychodów.
Celnik zaś stanął daleko i nie śmiał nawet oczu podnieść ku niebu, lecz bił się w swą pierś i mówił: Boże, okaż miłosierdzie mnie grzesznikowi.
Mówię wam: Ten poszedł do swego domu usprawiedliwiony, nie tamten; bo każdy, kto siebie wywyższa, będzie poniżony, a kto się poniża, będzie wywyższony.
Przynosili Mu również niemowlęta, aby mógł się ich dotknąć. Uczniowie widząc to, karcili ich.
Wtedy Jezus przywołał je i powiedział: Pozwólcie dzieciom przychodzić do Mnie i nie zabraniajcie im, gdyż takich [jak one] jest Królestwo Boże.
Zapewniam was, kto nie przyjmie Królestwa Bożego jak dziecko, na pewno nie wejdzie do niego.
I zapytał go pewien dostojnik: Nauczycielu dobry, co mam czynić, aby odziedziczyć życie wieczne?
Jezus mu odpowiedział: Dlaczego nazywasz Mnie dobrym? Nikt nie jest dobry, tylko jeden Bóg.
Znasz przykazania: Nie cudzołóż, nie zabijaj, nie kradnij, nie składaj fałszywych świadectw, szanuj swego ojca i matkę.
On zaś na to: Tego wszystkiego przestrzegałem od młodości.
Gdy Jezus to usłyszał, powiedział mu: Jeszcze jednego ci brak. Sprzedaj wszystko, co tylko masz i rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebiosach, potem natomiast idź za Mną.
Po usłyszeniu tych słów, zasmucił się głęboko; był bowiem wyjątkowo bogaty.
A gdy Jezus zobaczył go tak bardzo zasmuconego, powiedział: Jak trudno tym, którzy mają majątki, wejść do Królestwa Bożego.
Łatwiej jest bowiem wielbłądowi przejść przez ucho igły, niż bogatemu wejść do Królestwa Bożego.
A ci, którzy to usłyszeli, zapytali: Kto więc może być zbawiony?
On zaś rzekł: To, co niemożliwe u ludzi, możliwe jest u Boga.
Na to odezwał się Piotr: Oto my opuściliśmy to, co nasze, i poszliśmy za Tobą.
On zaś odpowiedział im: Zapewniam wam, nie ma takiego, kto by opuścił dom lub żonę, lub braci, lub rodziców, lub dzieci ze względu na Królestwo Boże
i kto nie otrzymałby w zamian dużo więcej w tym czasie, a w nachodzącym wieku życia wiecznego.
Następnie wziął z sobą Dwunastu i powiedział do nich: Oto idziemy do Jerozolimy, gdzie dopełni się wszystko, co zostało napisane za pośrednictwem proroków o Synu Człowieczym.
Będzie bowiem wydany poganom i wyśmiany, zelżony i opluty,
a po ubiczowaniu zabiją Go, lecz trzeciego dnia zmartwychwstanie.
Oni jednak nic z tego nie kojarzyli, słowo to było zakryte przed nimi i nie rozumieli tych słów.
Gdy się zbliżał do Jerycha, zdarzyło się, że pewien niewidomy siedział przy drodze i żebrał.
Ten, gdy usłyszał, że przechodzi tłum, zaczął rozpytywać, co się dzieje.
Donieśli mu więc, że przechodzi Jezus z Nazaretu.
Wtedy zawołał: Jezusie, Synu Dawida, zmiłuj się nade mną!
Ci, którzy szli na przedzie, upominali go, by zamilkł. On jednak jeszcze głośniej zaczął krzyczeć: Synu Dawida, zmiłuj się nade mną!
Zatrzymany [tym wołaniem] Jezus polecił przyprowadzić go do siebie. A gdy się zbliżył, zapytał go:
Co chcesz, abym ci uczynił? A on odpowiedział: Panie, abym przejrzał.
Jezus na to: Przejrzyj! Twoja wiara ocaliła cię.
I natychmiast przejrzał i szedł za Nim, chwaląc Boga. A cały lud, gdy to zobaczył, oddał cześć Bogu.
Potem wszedł i przechodził przez Jerycho.
I oto pewien człowiek o imieniu Zacheusz - był on przełożonym celników i był on bogaty -
próbował zobaczyć Jezusa, kto to jest, lecz nie mógł ze względu na tłum, gdyż był niskiego wzrostu.
Pobiegł więc naprzód i aby Go ujrzeć wspiął się na sykomorę, miał bowiem tamtędy przechodzić.
Gdy [Jezus] przyszedł na to miejsce, spojrzał w górę i powiedział do niego: Zacheuszu, zejdź prędko, gdyż dziś muszę pobyć w twoim domu.
Zszedł więc prędko i przyjął go z radością.
Gdy wszyscy to zobaczyli, zaczęli szemrać i mówić: Poszedł w gościnę do grzesznego człowieka.
Zacheusz zaś stanął i powiedział do Pana: Panie, oto połowę mojego majątku daję ubogim, a jeśli na kimś coś wymusiłem, [tu i teraz] oddaję poczwórnie.
A Jezus powiedział do niego: Dziś zbawienie stało się udziałem tego domu, ponieważ i on jest synem Abrahama.
Przyszedł bowiem Syn Człowieczy odszukać i ocalić to, co zaginęło.
Gdy oni tego słuchali, dodał jeszcze przypowieść dlatego, że był blisko Jerozolimy, a oni myśleli, że już zaraz ma się objawić Królestwo Boże.
Powiedział zatem: Pewien człowiek szlachetnego rodu udał się do dalekiego kraju, aby przyjąć dla siebie królestwo i wrócić.
Wezwał więc dziesięciu swoich sług, dał im dziesięć min i polecił im: Obracajcie nimi, aż przyjdę.
Lecz jego poddani nienawidzili go i posłali za Nim poselstwo ze słowami: Nie chcemy, aby ten królował nad nami.
I stało się, gdy po przyjęciu królestwa powrócił, że polecił przywołać do siebie te sługi, którym dał pieniądze, aby się dowiedzieć, ile zarobili.
Zjawił się więc pierwszy i powiedział: Panie, twoja mina przyniosła dziesięć min zysku.
Odpowiedział mu: Świetnie, dobry sługo, ponieważ okazałeś się wierny w najmniejszym, sprawuj władzę nad dziesięcioma miastami.
Następnie przyszedł drugi ze słowami: Panie, mina twoja przyniosła pięć min.
Odpowiedział więc też do niego: I ty stań nad pięcioma miastami.
Kolejny przyszedł, mówiąc: Panie, oto twoja mina, którą miałem odłożoną w chustce.
Bałem się bowiem ciebie, gdyż jesteś człowiekiem surowym; bierzesz, czego nie położyłeś, i żniesz, czego nie posiałeś.
Wówczas usłyszał: Z ust twoich osądzę cię, sługo zły. Wiedziałeś, że jestem człowiekiem surowym; biorę, czego nie położyłem, i żnę, czego nie posiałem.
Dlaczego więc nie dałeś moich pieniędzy do banku? Po powrocie podjąłbym je z zyskiem?
A do tych, którzy stali obok, powiedział: Weźcie od niego tę minę i dajcie temu, który ma dziesięć min.
A oni: Panie, ma [już] dziesięć min.
Mówię wam, każdemu, kto ma, będzie dane, temu zaś, który nie ma, będzie zabrane i to, co ma.
Lecz tych moich wrogów, którzy nie chcieli mnie, bym królował nad nimi, przyprowadźcie tutaj i pościnajcie ich przede mną.
Po tych słowach wyruszył naprzód, zdążając do Jerozolimy.
I stało się, gdy się zbliżył do Betfage i Betanii, do Góry zwanej Oliwną, że wysłał dwóch spośród swoich uczniów
z poleceniem: Idźcie do wsi naprzeciw; w niej, tuż po wejściu, znajdziecie uwiązanego osiołka, na którym nikt jeszcze nie siedział - odwiążcie go i przyprowadźcie.
A jeśli by was kto pytał: Dlaczego odwiązujecie, odpowiedzcie: Pan go potrzebuje.
Poszli więc posłani i znaleźli tak, jak im powiedział.
Gdy zaś oni odwiązywali osiołka, jego panowie zapytali: Dlaczego odwiązujecie tego osiołka?
Wówczas odpowiedzieli: Pan go potrzebuje.
I przyprowadzi go do Jezusa. Następnie narzucili na osiołka swoje szaty i posadzili na nim Jezusa.
A kiedy jechał, rozścielali na drodze swoje szaty.
Gdy zaś zbliżał się już do podnóża Góry Oliwnej, cała rzesza uczniów zaczęła radośnie i donośnym głosem wielbić Boga za wszystkie cuda, które zobaczyli.
Mówili: Pochwalony, który przychodzi, Król w imieniu Pana; W niebie pokój i chwała na wysokościach.
A jacyś faryzeusze z tłumu powiedzieli do Niego: Nauczycielu, skarć swoich uczniów.
Lecz odpowiedział im: Mówię wam, że jeśli ci będą milczeć, kamienie krzyczeć będą.
A gdy się zbliżył i zobaczył miasto, zapłakał nad nim
i powiedział: Gdybyś w tym dniu poznało i ty, co prowadzi do pokoju. Lecz jest to teraz zakryte przed twoimi oczami.
Gdyż nastaną dla ciebie dni, w których twoi wrogowie usypią wokół ciebie wał, otoczą cię, zewsząd cię ścisną,
powalą ciebie oraz twoje dzieci w tobie i nie pozostawią w tobie kamienia na kamieniu, ponieważ nie rozpoznałoś czasu swoich odwiedzin.
Potem wszedł do świątyni i zaczął wyganiać sprzedawców,
Mówił do nich: Napisane jest: I będzie mój dom domem modlitwy, wy zaś zrobiliście z niego jaskinię zbójców.
I codziennie nauczał w świątyni. Arcykapłani zaś, znawcy Prawa oraz ważniejsi spośród ludu próbowali Go zniszczyć,
lecz nie znajdowali nic, co mogliby uczynić, gdyż cały lud [wręcz] zawisał w słuchaniu Jego [słów].
I stało się jednego dnia, gdy nauczał w świątyni lud i ogłaszał dobrą nowinę, że stanęli przy Nim arcykapłani i uczeni w Piśmie wraz ze starszymi
i zwrócili się do Niego ze słowami: Powiedz nam, jakim prawem to czynisz albo kim jest ten, kto Ci dał tę władzę.
On na to: Zapytam was i Ja o pewną sprawę, odpowiedzcie mi!
Czy chrzest Jana był z nieba, czy z ludzi?
Oni zaś zastanawiali się i mówili między sobą: Jeśli powiemy: Z nieba, zapyta: Dlaczego mu nie uwierzyliście?
Jeśli natomiast powiemy: Z ludzi, cały lud nas ukamienuje, jest bowiem przekonany, że Jan jest prorokiem.
Odpowiedzieli zatem, że nie wiedzą, skąd.
Wtedy Jezus im powiedział: To i Ja wam nie powiem, jakim prawem to czynię.
Zaczął też opowiadać ludowi taką przypowieść: Pewien człowiek zasadził winnicę, wydzierżawił ją rolnikom i odjechał na dłuższy czas.
W sezonie posłał do tych rolników sługę, aby dali mu z plonu winnicy. Rolnicy jednak pobili go i odesłali z niczym.
Ponownie więc posłał innego sługę. Oni jednak i tego pobili, znieważyli i odesłali z niczym.
Potem posłał jeszcze trzeciego. Oni zaś jego też poranili i wyrzucili.
Wtedy powiedział Pan winnicy: Co mam zrobić? Wyślę mojego ukochanego syna; może tego uszanują.
Gdy rolnicy go zobaczyli, zaczęli naradzać się między sobą: To jest dziedzic, zabijmy go, aby dziedzictwo stało się nasze.
I wyrzucili go więc z winnicy, po czym zabili. Co więc uczyni im pan winnicy?
Przyjdzie i wygubi tych rolników, a winnicę da innym. Gdy to usłyszeli, powiedzieli: W żadnym razie!
On jednak wpatrzył się w nich i powiedział: Co więc znaczy to, co napisano: Kamień, który za nieprzydatny uznali budujący, Ten właśnie stał się głowicą węgła?
Każdy, kto upadnie na ten kamień, rozbije się, a na kogo on by spadł, zmiażdży go.
W tej godzinie znawcy Prawa i arcykapłani chcieli położyć na Nim ręce, bali się jednak ludu. Zrozumieli bowiem, że przeciw nim skierował tę przypowieść.
Dla uważnego śledzenia Go wysłali zatem szpiegów, którzy udawali, że są sprawiedliwi, aby schwytać Go na jakimś słowie, tak żeby [następnie] wydać Go zwierzchności i władzy namiestnika.
Zadali mu więc takie pytanie: Nauczycielu, wiemy, że dobrze mówisz i nauczasz, i nie bierzesz [pod uwagę] twarzy, lecz nauczasz drogi Bożej zgodnie z prawdą.
Czy wolno nam płacić podatek Cezarowi, czy nie?
On jednak przejrzał ich podstęp i powiedział do nich:
Pokażcie mi denara. Czyją nosi podobiznę i napis? Odpowiedzieli: Cezara.
On im na to: Dlatego oddajcie Cezarowi to, co cesarskie, a Bogu to, co Boże.
I nie zdołali schwytać Go wobec ludu na [żadnej] wypowiedzi, a zdumieni Jego odpowiedzią, zamilkli.
Potem podeszli do Niego jacyś saduceusze, którzy utrzymują, że nie ma zmartwychwstania, i zadali mu pytanie:
Nauczycielu, Mojżesz napisał nam, że jeśliby czyjś brat miał żonę i umarł, a byłby on bezdzietny, jego brat powinien pojąć tę żonę, by wzbudzić nasienie swemu bratu.
Było więc siedmiu braci. Pierwszy pojął żonę i umarł bezdzietnie.
Także drugi
i trzeci ją pojął - i w podobny sposób siedmiu nie postawiło dzieci i umarło.
W końcu zmarła i kobieta.
Którego z nich zatem żoną zostanie ta kobieta przy zmartwychwstaniu? Siedmiu bowiem miało ją za żonę.
Wtedy Jezus powiedział im: Synowie tego wieku żenią się i wychodzą za mąż,
ci zaś, którzy zostali uznani za godnych dostąpienia tamtego wieku i powstania z martwych, ani się nie żenią, ani nie wychodzą za mąż.
Nie mogą już bowiem umrzeć, gdyż są równi aniołom, a jako synowie zmartwychwstania, są synami Boga.
To natomiast, że umarli są wzbudzani, zaznaczył i Mojżesz przy krzaku, gdy nazwał Pana Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba.
Nie jest On więc Bogiem umarłych, ale żywych, gdyż Dla Niego wszyscy żyją.
W odpowiedzi niektórzy spośród znawców Prawa stwierdzili: Nauczycielu, dobrze powiedziałeś.
Już bowiem o nic nie śmieli Go pytać.
Następnie powiedział do nich: Z czego wynika mówienie, że Chrystus jest synem Dawida?
Przecież sam Dawid mówi w Księdze Psalmów: Powiedział Pan mojemu Panu: Usiądź po mojej prawicy,
aż położę twoich wrogów jako podnóżek dla twoich stóp.
Dawid więc nazywa go Panem, w jaki sposób jest więc jego synem?
Gdy cały lud Go słuchał, powiedział do swoich uczniów:
Strzeżcie się znawców Prawa, którzy chcą chodzić w długich szatach, lubią pozdrowienia na placach, pierwsze krzesła w synagogach i przednie miejsca na ucztach,
Którzy pożerają domy wdów i dla pozoru długo się modlą - ci otrzymają wyższy wyrok.
Gdy podniósł oczy zobaczył, jak bogaci wrzucają do skarbony swoje dary.
Zobaczył też pewną bardzo ubogą wdowę. Wrzucała tam dwa leptony.
Wtedy oświadczył: Powiem wam prawdę, ta uboga wdowa wrzuciła więcej niż wszyscy,
dlatego że oni wrzucili do darów z tego, co im zbywało, ona natomiast ze swego niedostatku wrzuciła wszystko, co miała na życie.
Gdy niektórzy mówili o świątyni, że jest przyozdobiona pięknymi kamieniami i darami złożonymi Bogu w ofierze, [On] powiedział:
Przyjdą dni, w których z tego, co widzicie, nie pozostanie kamień na kamieniu, którego by nie był zwalony.
Zapytali Go zatem: Nauczycielu! Kiedy więc to będzie i co będzie znakiem, że zaczyna się to dziać?
On zaś rzekł: Uważajcie, abyście nie zostali. Wielu bowiem przyjdzie w moim imieniu, mówiąc: Ja jestem, oraz: Czas się przybliżył. Nie idźcie za nimi!
Również gdy usłyszycie o wojnach i przewrotach, nie bądźcie przerażeni, dlatego że to się musi najpierw stać, lecz nie zaraz [nastąpi] koniec.
I mówił dalej: Powstanie naród przeciw narodowi i królestwo przeciw królestwu,
będą nie tylko wielkie trzęsienia ziemi, a miejscami głody i zarazy, lecz będą także przerażające widoki i ogromne znaki z nieba.
A przed tym wszystkim zarzucą na was swoje ręce i ze względu na moje imię będą was prześladować, wydając do synagog i więzień oraz prowadząc przed królów i namiestników.
Da wam to sposobność do świadectwa.
Włóżcie więc sobie do serc, by nie przygotowywać wcześniej, jak się będziecie bronić.
Ja bowiem dam wam usta i mądrość, której nie zdołają się przeciwstawić ani zaprzeczyć wszyscy wasi przeciwnicy.
Będą was wydawać i rodzice, i bracia, i krewni, i przyjaciele - i zabijać niektórych z was;
ze względu na moje imię będziecie też przez wszystkich nienawidzeni,
lecz i włos z waszej głowy nie zginie.
Przez swoją wytrwałość zyskacie wasze dusze.
A gdy zobaczycie Jerozolimę otaczaną przez wojska, wówczas wiedzcie, że przybliżyło się jej spustoszenie.
Wtedy ci w Judei niech uciekają w góry, ci w jej środku, niech z niej wyjdą, a ci w okolicach niech do niej nie wchodzą.
Gdyż będą to dni jej odpłaty, aby spełniło się wszystko, co zostało napisane.
Biada w tych dniach kobietom w ciąży oraz karmiącym; będzie bowiem na ziemi wielki ucisk i gniew nad tym ludem;
padną od ostrza miecza i zostaną wzięci w niewolę do wszystkich narodów, a Jerozolima będzie deptana przez narody, aż się dopełnią czasy narodów.
I będą znaki na słońcu, księżycu i gwiazdach, a na ziemi rozpacz narodów w mieszaninie zgiełku morza i rozhukanej fali,
gdy ludzie mdleć będą ze strachu w oczekiwaniu [wydarzeń] nadciągających na zamieszkały świat, gdyż moce niebios zostaną wstrząśnięte.
I wtedy zobaczą Syna Człowieczego, przychodzącego w obłoku z mocą i wielką chwałą.
A gdy to się zacznie dziać, wyprostujcie się i podnieście swoje głowy, gdyż zbliża się wasze odkupienie.
I opowiedział im przypowieść: Patrzcie na figowiec i na wszystkie drzewa;
kiedy już pączkują, widzicie i wiecie, że blisko jest już lato.
Tak i wy, gdy zobaczycie, że się te rzeczy dzieją, wiedzcie, że blisko jest Królestwo Boże.
Zapewniam was, nie przeminie to pokolenie, aż się wszystko stanie.
Niebo i ziemia przeminą, ale moje słowa na pewno nie przeminą.
Strzeżcie się natomiast, aby wasze serca nie były obciążone obżarstwem, pijaństwem oraz troskami dnia codziennego, aby ten dzień nie spadł na was znienacka
niby sidło; bo zaskoczy wszystkich mieszkających na obliczu całej ziemi.
Czuwajcie zatem w każdym czasie i módlcie się, abyście byli w stanie uciec przed tym wszystkim, co ma się stać i stanąć przed Synem Człowieczym.
W tym okresie za dnia nauczał w świątyni, a noce wychodził spędzać na górze zwanej Oliwną.
Cały lud natomiast budził się wczesnym rankiem i [szedł] do Niego w świątyni, aby Go słuchać.
Przybliżało się święto Przaśników zwane Paschą.
Tymczasem arcykapłani i znawcy Prawa szukali, jak by się z Nim rozprawić - bali się bowiem ludu.
W Judasza natomiast, zwanego Iskariotem, jednego z liczby dwunastu, wstąpił szatan.
Odszedł więc i zaczął umawiać się z arcykapłanami oraz dowódcami straży, jak by Go im wydać.
I ucieszyli się, a też ustalili z nim, że dadzą mu pieniądze.
[On] natomiast zgodził się i szukał dogodnej chwili dla wydania Go im z dala od tłumu.
Tak nastał dzień Przaśników, w którym należało ofiarować Paschę.
Wysłał więc Piotra oraz Jana i powiedział im: Idźcie i przygotujcie nam Paschę, abyśmy ją spożyli.
Zapytali Go: Gdzie chcesz, abyśmy ją przygotowali?
Odpowiedział im: Oto po waszym wejściu do miasta spotka was człowiek niosący dzban wody; idźcie za nim do domu, do którego wejdzie
i powiedzcie gospodarzowi domu: Nauczyciel pyta cię: Gdzie jest izba, w której mógłbym spożyć Paschę z moimi uczniami?
On wam wskaże duży, uporządkowany pokój na piętrze - tam przygotujcie.
Odeszli zatem, zastali tak jak im powiedział i przygotowali paschę.
A gdy nastała godzina, zajął miejsce przy stole, a z Nim apostołowie.
Wtedy powiedział do nich: Gorąco pragnąłem spożyć tę Paschę z wami, zanim będę cierpiał;
mówię wam bowiem, że na pewno nie będę jej spożywał, aż zostanie ona dopełniona w Królestwie Bożym.
Następnie wziął kielich, podziękował i polecił: Weźcie go i rozdzielcie między sobą;
mówię wam bowiem, że już odtąd na pewno nie wypiję z owocu winorośli, aż przyjdzie Królestwo Boże.
Wziął też chleb, podziękował, złamał i dał im, mówiąc: To jest moje ciało, za was dawane; to czyńcie na moją pamiątkę.
Podobnie kielich po wieczerzy, mówiąc: Ten kielich, to Nowe Przymierze w mojej krwi za was przelewanej.
Lecz oto ręka tego, który Mnie wydaje, jest ze Mną przy stole.
Bo wprawdzie Syn Człowieczy zgodnie z tym, co zostało postanowione, odchodzi, ale biada temu człowiekowi, przez którego jest wydawany.
Oni natomiast zaczęli wypytywać się nawzajem, który z nich miałby to zrobić.
Powstał też spór między nimi o to, kto z nich zdaje się być większy.
On zaś powiedział im: Królowie narodów panują nad nimi, a ich władcy nazywani są dobroczyńcami.
Wy jednak nie w ten sposób, ale większy wśród was, niech się staje jak młodszy, a przełożony jak usługujący.
Kto bowiem jest większy? Czy ten, kto spoczywa przy stole, czy też ten, kto usługuje? Czy nie ten, kto spoczywa przy stole? Ja jednak jestem pośród was jak ten, kto usługuje.
Wy zaś jesteście tymi, którzy pozostali niezmiennie przy Mnie w moich próbach.
I Ja [w ramach przymierza] przekazuję wam - jak i Mnie [w ramach przymierza] przekazał Ojciec - Królestwo,
abyście jedli i pili przy moim stole w moim Królestwie oraz zasiedli na tronach i sądzili dwanaście plemion Izraela.
Szymonie, Szymonie, oto szatan domagał się, aby was przesiać jak pszenicę.
Ja natomiast błagałem za tobą, aby nie ustała twoja wiara, a ty, gdy się nawrócisz, utwierdzaj swoich braci.
On zaś na to: Panie, jestem gotów iść z Tobą do więzienia i na śmierć.
On jednak odpowiedział: Piotrze, mówię ci, zanim zapieje dziś kogut, trzy razy zaprzeczysz, że Mnie znasz.
Następnie zapytał ich: Gdy was posłałem bez sakiewki, bez torby, bez sandałów, czy brakło wam czegoś? Odpowiedzieli: Niczego.
Wtedy powiedział: Lecz teraz, kto ma sakiewkę, niech ją weźmie, podobnie torbę, a kto nie ma miecza, niech wystawi na sprzedaż swoją suknię i nabędzie.
Gdyż mówię wam, że to, co zostało napisane, musi dokonać się we Mnie: I do przestępców był zaliczony; bo to, co o Mnie, ma wypełnienie.
Oni zaś powiedzieli: Panie, oto tutaj dwa miecze. On na to: Wystarczy.
Następnie wyszedł i udał się według zwyczaju na Górę Oliwną; uczniowie też poszli z Nim.
Gdy znaleźli się na miejscu, powiedział do nich: Módlcie się, aby nie ulec próbie.
A sam oddalił się od nich, jakby na rzut kamieniem, upadł na kolana i zaczął się modlić
słowami: Ojcze, jeśli chcesz, oddal ten kielich ode Mnie; jednak nie moja wola, ale Twoja niech się dzieje.
Wtedy ukazał Mu się anioł z nieba i dodawał Mu sił.
I pogrążony w boju jeszcze usilniej się modlił; i stał się Jego pot jak krople krwi, spadające na ziemię.
Gdy wstał od modlitwy i przyszedł do uczniów, zastał ich śpiących ze smutku.
Wówczas powiedział do nich: Dlaczego śpicie? Wstańcie i módlcie się, abyście nie ulegli próbie.
Gdy On jeszcze mówił, oto tłum oraz jeden z Dwunastu zwany Judaszem, idąc przed nimi zbliżył się do Jezusa, aby Go pocałować.
Jezus zaś powiedział do niego: Judaszu, pocałunkiem wydajesz Syna Człowieczego?
Gdy ci, którzy byli przy Nim, zobaczyli, na co się zanosi, zapytali: Panie, czy mamy bić mieczem?
A jeden z nich uderzył sługę arcykapłana i odciął mu prawe ucho.
Jezus zaś odpowiedział: Dosyć tego! Po czym dotknął ucha i wyleczył go.
Natomiast do obecnych przy Nim arcykapłanów, dowódców świątyni i starszych Jezus powiedział: Wyszliście z mieczami i kijami jak na zbójcę?
Gdy codziennie przebywałem z wami w świątyni, nie wyciągnęliście na Mnie rąk. Lecz jest to wasza godzina i władza ciemności.
Schwytali Go zatem, poprowadzili i wprowadzili do domu arcykapłana. Piotr natomiast podążał w pewnej odległości.
A gdy rozniecili ognisko na środku dziedzińca i rozsiedli się wokoło, siedział wśród nich również Piotr.
Gdy tak siedział przy świetle zobaczyła go jakaś służąca dziewczyna. Ta przyjrzawszy mu się, powiedziała: Ten też był z Nim.
On jednak wyparł się, mówiąc: Nie znam Go, kobieto.
Po chwili zobaczył go kto inny i powiedział: I ty jesteś spośród nich. A Piotr na to: Nie jestem, człowieku.
Po upływie około jednej godziny ktoś inny zaczął się upierać: Naprawdę, ten też z Nim był, jest przecież Galilejczykiem.
Piotr powiedział: Człowieku, nie wiem, co mówisz. I w tej chwili, gdy on jeszcze mówił, zapiał kogut.
A Pan obrócił się i utkwił w Piotrze swój wzrok. Wtedy Piotrowi przypomniały się słowa Pana, jak mówił do niego: Zanim dziś kogut zapieje, trzy razy się Mnie wyprzesz.
I wyszedł na zewnątrz - i gorzko zapłakał.
Tymczasem ludzie, którzy Go trzymali, naigrawali się z Niego i bili.
Zasłonili Go też i pytali: Prorokuj! Kto Cię uderzył?
Obrzucali Go przy tym wieloma innymi obelgami.
Wraz z nastaniem dnia, zeszła się starszyzna ludu, arcykapłani i znawcy Prawa, i zaprowadzili Go do swego sanhedrynu.
Tam mówili: Jeżeli jesteś Chrystusem, powiedz nam. On zaś odpowiedział im: Choćbym wam nawet powiedział, i tak nie uwierzycie,
i nawet choćbym zapytał, na pewno nie odpowiecie.
Od teraz zaś Syn Człowieczy będzie siedział po prawicy mocy Bożej.
Zapytali zatem wszyscy: Czy więc Ty jesteś Synem Bożym? A On im na to odpowiedział: Sami mówicie, że Ja jestem.
Wtedy oni powiedzieli: Czy potrzebne nam jeszcze świadectwo? Sami przecież usłyszeliśmy z Jego ust.
Wtedy cały ich tłum powstał i zaprowadzili Go do Piłata.
Tam tak Go zaczęli oskarżać: Stwierdziliśmy, że ten sieje zamęt w naszym narodzie, zabrania płacić podatek Cezarowi i podaje się za Chrystusa - króla.
Piłat zatem zadał Mu pytanie: Czy Ty jesteś królem żydów? Odpowiedział: Sam mówisz.
Wówczas Piłat powiedział arcykapłanom i tłumowi: Nie znajduję w tym człowieku żadnej winy.
Oni jednak z tym większym naciskiem twierdzili: Podburza lud, bo uczy po całej Judei; zaczął od Galilei i dotarł aż tutaj.
Gdy Piłat to usłyszał, zapytał czy ten człowiek jest Galilejczykiem
i gdy się dowiedział, że jest spod władzy Heroda, odesłał Go do Heroda, który też w tych dniach przebywał w Jerozolimie.
Herod natomiast, gdy zobaczył Jezusa, bardzo się ucieszył, bo już od dłuższego czasu chciał Go zobaczyć, dlatego że słyszał o Nim i miał nadzieję zobaczyć jakiś cud dokonany przez Niego.
Zaczął Mu zatem zadawać wiele pytań, ale On na nic mu nie odpowiedział.
Stali tam natomiast arcykapłani oraz znawcy Prawa i gwałtownie Go oskarżali.
Wzgardził więc Nim i Herod wraz ze swoją strażą, a dla ośmieszenia Go narzucił na Niego lśniący płaszcz i odesłał do Piłata.
I tak w tym dniu Herod i Piłat stali się przyjaciółmi; poprzednio bowiem byli sobie wrogami.
Piłat natomiast zwołał arcykapłanów, przełożonych oraz lud
i powiedział do nich: Przyprowadziliście mi tego człowieka jako zwodziciela ludu, a oto ja po przesłuchaniu Go wobec was, nie znalazłem w tym człowieku żadnej z win, o które Go oskarżacie.
Herod także, bo odesłał Go do nas. I oto nie popełnił niczego, co zasługiwałoby na śmierć.
Wychłoszczę Go więc i zwolnię.
--
Zakrzyknęli więc wszyscy razem tymi słowy: Precz z Nim! Wypuść nam natomiast Barabasza.
(Który został wtrącony do więzienia powodu jakichś rozruchów w mieście oraz [z powodu] zabójstwa).
Piłat jednak, ponieważ chciał zwolnić Jezusa, ponownie skierował się do nich.
Lecz oni nie przestawali wołać: Ukrzyżuj, ukrzyżuj Go!
Po raz trzeci więc odezwał się do nich: Cóż złego Ten uczynił? Nie znalazłem w Nim niczego, co by zasługiwało na śmierć. Wychłostam Go więc i zwolnię.
Oni jednak wciąż napierali gromkimi okrzykami, żądając Jego ukrzyżowania i ich krzyki zaczęły brać górę.
Piłat orzekł, że ma się stać zgodnie z ich żądaniem.
Zwolnił tego, który za rozruchy i morderstwo wtrącony był do więzienia i o którego prosili, Jezusa natomiast zdał na ich wolę.
A gdy Go prowadzili, złapali niejakiego Szymona Cyrenejczyka, który szedł z pola, i włożyli na niego krzyż, aby go niósł za Jezusem.
Szedł też za Nim wielki tłum ludu i kobiet, które biły się w piersi i opłakiwały Go.
Jezus natomiast zwrócił się w ich stronę i powiedział: Córki jerozolimskie, nie płaczcie nade Mną, lecz płaczcie nad sobą i nad swoimi dziećmi,
bo oto idą dni, gdy będą mówić: Szczęśliwe niepłodne i łona, które nie rodziły, i piersi, które nie karmiły.
Wtedy zaczną mówić do gór: Padnijcie na nas! I do wzgórz: Przykryjcie nas!
Bo jeśli w zielonym drzewie takie rzeczy robią, co stanie się w suchym?
Prowadzono też innych, dwóch przestępców, aby wraz z Nim ich stracić.
Gdy więc przyszli na miejsce zwane Czaszką, tam ukrzyżowali Jego i przestępców, jednego z prawej, a drugiego z lewej strony.
A Jezus powtarzał: Ojcze, odpuść im, bo nie wiedzą, co czynią. Dzieląc się zaś Jego szatami, rzucili losy.
A lud stał i patrzył. Przełożeni zaś zadzierali nos i mówili: Innych ratował, niech siebie uratuje - jeśli jest Bożym Chrystusem, tym wybranym.
Wyszydzali Go też żołnierze. Ci podchodzili, przynosili Mu kwaśne wino
i mówili: Jeśli Ty jesteś królem żydów, uratuj się.
Był bowiem nad Nim też napis: To jest król żydów.
Wtedy jeden z powieszonych złoczyńców zaczął Mu urągać: Czy nie Ty jesteś Chrystusem? Uratuj siebie i nas!
Drugi natomiast odezwał się i skarcił go, mówiąc: Czy ty się Boga nie boisz, choć ponosisz tę samą karę?
My wprawdzie sprawiedliwie, bo godne tego, co zrobiliśmy, odbieramy, Ten jednak nie zrobił nic niestosownego.
I dodał: Jezu, wspomnij na mnie, gdy przyjdziesz do swego Królestwa.
I powiedział mu: Zapewniam cię, dziś będziesz ze Mną w raju.
Było wówczas około godziny szóstej. Aż do godziny dziewiątej całej ziemię zalegała ciemność.
Przy zaćmionym słońcu zasłona Przybytku została rozdarta przez środek.
A Jezus zawołał donośnym głosem: Ojcze, w ręce Twoje składam ducha mego. Po tych słowach wydał ostatnie tchnienie.
Setnik, gdy zobaczył co się stało, oddał chwałę Bogu i powiedział: Rzeczywiście, ten człowiek był sprawiedliwy.
A wszystkie tłumy, które się zeszły na to widowisko, widząc, co się dzieje, biły się w piersi i zawracały.
Natomiast wszyscy ci, którzy Go znali - również kobiety, które razem przyszły za Nim z Galilei - stali z daleka i przyglądali się temu.
I oto pewien człowiek imieniem Józef, będący członkiem Rady, człowiekiem dobrym i sprawiedliwym
(ten nie ich woli ani czynu), pochodzącym z żydowskiego miasta Arimatia, kimś kto oczekiwał Królestwa Bożego,
udał się do Piłata i wyprosił sobie ciało Jezusa.
Następnie zdjął je, owinął w płótno i złożył w wykutym w skale grobowcu, w którym nikt jeszcze nie był złożony.
A był to dzień Przygotowania i nastawał szabat.
Przyszły tam za nim również kobiety, które wspólnie przybyły za Jezusem z Galilei. Widziały one grobowiec i [obserwowały] jak składano Jego ciało.
Po powrocie natomiast przygotowały wonności i olejki, lecz zgodnie z przykazaniem w szabat odpoczęły.
Natomiast pierwszego dnia tygodnia, ledwie zaczynało świtać, przyszły do grobowca, niosąc wonności, które przygotowały.
Kamień zastały osunięty od grobowca,
a po wejściu do środka, nie znalazły ciała Pana Jezusa.
I stało się, gdy zaczęły się tym niepokoić, że oto nagle stanęło przy nich dwóch mężczyzn w lśniących szatach.
Przestraszyły się tym i schyliły twarze ku ziemi, a wtedy oni powiedzieli: Dlaczego szukacie żyjącego wśród umarłych?
Nie ma go tu, lecz został wzbudzony. Przypomnijcie sobie, jak mówił wam, będąc jeszcze w Galilei,
że Syn Człowieczy musi być wydany w ręce grzesznych ludzi i ukrzyżowany, a trzeciego dnia zmartwychwstać.
I przypomniały sobie Jego słowa.
A po powrocie od grobowca, doniosły o tym jedenastu oraz wszystkim pozostałym.
A były to Maria Magdalena i Joanna, Maria, [matka] Jakuba oraz pozostałe z nimi. Opowiedziały one o tym apostołom,
słowa te jednak zabrzmiały wobec nich jak niedorzeczność i nie wierzyli tym [kobietom].
Piotr natomiast wstał, pobiegł do grobowca, schylił się, zobaczył same pasy płótna i odszedł do siebie, zdziwiony tym, co zaszło.
I oto w tym dniu dwaj spośród nich szli do wsi zwanej Emaus, odległej o sześćdziesiąt stadiów od Jerozolimy.
Wymieniali też między sobą swoje myśli o tym wszystkich, co zaszło.
I stało się, gdy tak rozmawiali i nawzajem się pytali, że sam Jezus zbliżył się i zaczął iść z nimi.
Lecz ich oczy były powstrzymane, tak by Go nie rozpoznali.
Zapytał ich natomiast: Cóż to za słowa odbijacie między sobą tak po drodze? I stanęli ze smutkiem na twarzach.
A jeden z nich, imieniem Kleopas, odpowiedział Mu: Ty jedyny przebywasz w Jerozolimie i nie dowiedziałeś się, co się w niej w tych dniach stało?
I zapytał: Co takiego? Oni na to: O Jezusie z Nazaretu, który stał się człowiekiem [i] prorokiem potężnym w czynie i słowie przed Bogiem i całym ludem,
jak arcykapłani i nasi przełożeni wydali Go na karę śmierci i ukrzyżowali.
A my mieliśmy nadzieję, że On jest tym, który ma wyzwalać Izrael. Tymczasem z tym wszystkim upływa trzeci dzień, od kiedy to się stało.
Lecz i niektóre z naszych kobiet zaskoczyły nas. Były one wcześnie rano przy grobowcu,
a ponieważ nie znalazły Jego ciała, przyszły i opowiedziały również o tym, że miały widzenie aniołów, którzy mówili, że On żyje.
Wówczas niektórzy z tych, którzy [byli] z nami, poszli do grobowca i zastali to tak, jak i kobiety powiedziały, Jego jednak nie zobaczyli.
Wtedy On powiedział do nich: O, nierozumni i gnuśnego serca, by wierzyć we wszystko, co powiedzieli prorocy.
Czyż Chrystus nie musiał tego wycierpieć i wejść do swojej chwały?
I zaczął od Mojżesza i od wszystkich proroków tłumaczyć im wszystkie odnoszące się do Niego [fragmenty] Pism.
Tak zbliżyli się do wsi, do której zdążali, a On robił wrażenie, jakby zamierzał iść dalej.
I przymusili Go, mówiąc: Zostań z nami, gdyż ma się ku wieczorowi i dzień się już nachylił. I wstąpił, by z nimi zostać.
I stało się, gdy spoczął z nimi przy stole, że wziął chleb, pobłogosławił, złamał, podawał im.
Wtedy otwarte zostały im oczy i poznali Go, lecz On im znikł.
I powiedzieli do siebie nawzajem: Czy nasze serce nie płonęło w nas, gdy mówił do nas w drodze i otwierał przed nami Pisma?
I wstali w tej samej godzinie, wrócili do Jerozolimy i zastali zgromadzonych jedenastu oraz tych, którzy z nimi byli.
Mówili oni: Pan rzeczywiście został wzbudzony i ukazał się Szymonowi.
Ci z kolei zaczęli im wyjaśniać to, co zaszło w drodze i jak Go rozpoznali w [czasie] łamania chleba.
Gdy oni to mówili, On sam stanął pośród nich i powiedział im: Pokój wam!
Oni natomiast, przelękli i przestraszeni myśleli, że widzą ducha.
Lecz On zapytał ich: Dlaczego jesteście zaniepokojeni i dlaczego wątpliwości budzą się w waszych sercach?
Przyjrzyjcie się moim rękom i moim stopom, że to jestem Ja sam. Pomacajcie Mnie i zauważcie: duch nie ma ciała ani kości, jak widzicie, że Ja mam.
Po tych słowach pokazał im ręce i stopy.
A gdy oni nadal nie wierzyli z powodu radości i zdumienia, powiedział do nich: Czy macie tu w tym miejscu coś do jedzenia?
Wtedy oni podali Mu kawałek pieczonej ryby.
On wziął i zjadł wobec nich.
Następnie powiedział do nich: To są moje słowa, które wypowiedziałem do was, będąc jeszcze z wami, że musi się wypełnić wszystko, co zostało o Mnie napisane w Prawie Mojżesza, u proroków i w Psalmach.
Wtedy otworzył ich umysł, aby mogli rozumieć Pisma.
I powiedział do nich: Tak zostało napisane: Chrystus będzie cierpiał, trzeciego dnia zmartwychwstanie
i w Jego imię głoszone będzie wszystkie narodom opamiętanie dla odpuszczenia grzechów.
Wy jesteście tego świadkami.
A oto Ja zsyłam na was obietnicę mojego Ojca. Wy zaś siedźcie w mieście, aż zostaniecie przyodziani mocą z wysokości.
Następnie wyprowadził ich aż do Betanii, tam podniósł swoje ręce i pobłogosławił ich.
I stało się, gdy ich błogosławił, że rozstał się z nimi i zaczął wznosić się do nieba.
Oni natomiast pokłonili Mu się i z wielką radością wrócili do Jerozolimy.
[Tam] stale przebywali w świątyni i chwalili Boga.
Na początku było Słowo; Słowo było u Boga i Bogiem było Słowo.
Ono było na początku u Boga.
Wszystko dzięki Niemu się stało i bez Niego nie stało się nic, co istnieje.
W Nim było życie, a życie było światłem ludzi.
Światło zaś świeci w ciemności i ciemność nim nie zawładnęła.
Pojawił się człowiek posłany od Boga. Na imię mu było Jan.
Przyszedł on dla świadectwa, by zaświadczyć o świetle, by przez niego wszyscy uwierzyli.
Nie on był światłem, miał jedynie zaświadczyć o świetle.
Na świat nadciągało [bowiem] prawdziwe światło, które oświeca każdego człowieka.
Na świecie był i świat dzięki Niemu powstał, ale Go świat nie rozpoznał.
Przyszedł do swego, swoi Go jednak nie przyjęli.
Lecz tym wszystkim, którzy Go przyjęli, dał prawo stania się dziećmi Boga - tym, którzy wierzą w Jego imię,
którzy zostali zrodzeni nie z krwi ani z woli ciała, ani z woli mężczyzny, lecz z Boga.
A Słowo stało się ciałem; pełne łaski i prawdy zamieszkało wśród nas - i zobaczyliśmy Jego chwałę, chwałę jako Jednorodzonego [pochodzącego] od Ojca.
Jan świadczy o Nim w donośnym wołaniu: Oto Ten, o którym powiedziałem: Ten, który idzie za mną, pojawił się przede mną, był pierwszy ode mnie.
To z Jego pełni my wszyscy wzięliśmy - łaskę zamiast łaski.
O ile bowiem Prawo zostało nadane przez Mojżesza, łaska i prawda zaistniały dzięki Jezusowi Chrystusowi.
Boga nikt nigdy nie widział; jednorodzony Bóg, który jest w łonie Ojca, On [Go] objawił.
Takie zaś jest świadectwo Jana, gdy żydzi7 z Jerozolimy posłali do niego kapłanów i lewitów z zapytaniem: Kim ty jesteś?
Wyznał on i nie zaprzeczył: Ja nie jestem Chrystusem.
Zapytali go zatem: Co więc? Czy jesteś Eliaszem? On na to: Nie jestem. Czy jesteś tym Prorokiem? Odpowiedział: Nie.
Wtedy zapytali: Kim jesteś? Powiedz, abyśmy dali odpowiedź tym, którzy nas posłali. Co twierdzisz sam o sobie?
A On: Ja jestem głosem wołającego na pustkowiu: Prostujcie drogę Pana - jak powiedział prorok Izajasz.
Wysłannicy zaś byli spośród faryzeuszów.
Stąd zadali mu takie pytanie: Dlaczego zatem chrzcisz, skoro nie jesteś Mesjaszem ani Eliaszem, ani tym Prorokiem?
Jan w odpowiedzi stwierdził: Ja chrzczę w wodzie, lecz pośród was stoi Ten, którego wy nie znacie;
Ten, który idzie za mną i któremu nie jestem godny rozwiązać rzemyka u sandała.
Wydarzyło się to w Betanii za Jordanem, gdzie Jan przebywał i chrzcił.
Następnego dnia [Jan] zobaczył idącego w jego stronę Jezusa i powiedział: Oto Baranek Boży, który bierze grzech świata.
To jest Ten, o którym powiedziałem: Za mną idzie Ktoś, kto pojawił się przede mną, był pierwszy ode mnie.
I ja Go wcześniej nie znałem; lecz dlatego przyszedłem i chrzczę w wodzie, aby był objawiony Izraelowi.
Jan złożył też takie świadectwo: Widziałem Ducha, który jak gołąb zstąpił z nieba i spoczął na Nim.
I ja Go wcześniej nie znałem; lecz Ten, który mnie posłał, abym chrzcił w wodzie, powiedział do mnie: Jeśli zobaczysz kogoś, na kogo Duch zstępuje i pozostaje na nim, [wiedz], że to jest Ten, który chrzci w Duchu Świętym.
I ja zobaczyłem i złożyłem świadectwo, że Ten jest Synem Boga.
Następnego dnia znów stał Jan wraz z dwoma spośród swoich uczniów
i wpatrując się w przechodzącego Jezusa, powiedział: Oto Baranek Boży.
Po usłyszeniu tych słów ci dwaj uczniowie poszli za Jezusem.
A gdy Jezus się odwrócił i zobaczył, że za Nim idą, zapytał: Czego szukacie? Oni zaś odpowiedzieli: Rabbi (to znaczy: Nauczycielu), gdzie mieszkasz?
A On: Chodźcie, to zobaczycie! Poszli więc i zobaczyli, gdzie mieszka, i pozostali u Niego w tym dniu; było to około dziesiątej godziny.
Andrzej, brat Szymona Piotra, był jednym z dwóch, którzy usłyszeli [słowa] Jana i poszli za Nim.
Odszukał on najpierw swego brata Szymona i tak powiedział do niego: Znaleźliśmy Mesjasza (to znaczy: Chrystusa).
Przyprowadził go też do Jezusa. Jezus, przyjrzawszy się mu powiedział: Ty jesteś Szymon, syn Jana; ty będziesz nazwany Kefas (to znaczy: Piotr).
Następnego dnia Jezus zamierzał wyruszyć do Galilei. Właśnie wtedy spotkał Filipa i zwrócił się do niego: Chodź za Mną!
Filip zaś był z Betsaidy, miasta Andrzeja i Piotra.
Filip odnalazł Natanaela i powiedział: Znaleźliśmy Tego, o którym pisał Mojżesz w Prawie, a także prorocy - Jezusa z Nazaretu, syna Józefa.
A Natanael odpowiedział mu: Czy z Nazaretu może być coś dobrego? Filip na to: Chodź i zobacz!
Gdy Jezus zobaczył jak Natanael zbliża się do Niego, powiedział o nim: Oto prawdziwy Izraelita, w którym nie ma fałszu.
Natanael na to: Skąd mnie znasz? A Jezus: Zanim cię Filip zawołał, widziałem cię pod figowcem.
Wtedy Natanael: Rabbi! Ty jesteś Synem Bożym, Ty jesteś Królem Izraela.
W odpowiedzi Jezus powiedział do niego: Czy wierzysz, gdyż ci powiedziałem, że cię widziałem pod figowcem? Zobaczysz rzeczy większe niż to.
I dodał: Ręczę i zapewniam was: Zobaczycie otwarte niebo i aniołów Boga wstępujących i zstępujących na Syna Człowieczego.
Trzeciego dnia w odbywało się wesele Kanie Galilejskiej20 i była tam matka Jezusa.
Na wesele zaproszono też Jezusa wraz z Jego uczniami.
A gdy zabrakło wina, matka Jezusa powiedziała do Niego: Nie mają wina.
Jezus jej odpowiedział: Co Mnie i tobie, kobieto? Jeszcze nie przyszła moja godzina.
Wtedy Jego matka zwróciła się do posługujących: Zróbcie, cokolwiek wam powie!
Było tam natomiast sześć kamiennych stągwi, ustawionych według żydowskich [reguł] czystości, każda mieszcząca dwie lub trzy miary [wody].
Jezus polecił: Napełnijcie stągwie wodą! I napełnili je aż po brzegi.
Wówczas powiedział: Teraz zaczerpnijcie i zanieście staroście! I oni zanieśli.
Gdy starosta spróbował wody, która przemieniła się w wino - a nie wiedział, skąd jest, choć wiedzieli posługujący, którzy zaczerpnęli wody - starosta zawołał pana młodego
i powiedział mu: Każdy człowiek stawia najpierw dobre wino, a gdy sobie podpiją - gorsze; ty zaś dobre wino zachowałeś aż dotąd.
W taki [to sposób], w Kanie Galilejskiej Jezus dał początek znakom, ukazał swoją chwałę, a Jego uczniowie uwierzyli w Niego.
Potem udał się do Kafarnaum28 - On sam i Jego matka, Jego bracia i Jego uczniowie; tam też pozostali kilka dni.
Zbliżała się Pascha żydowska i Jezus udał się do Jerozolimy.
Zastał w świątyni sprzedających woły, owce i gołębie, a także bankierów zajmujących [swe] miejsca.
Wtedy zrobił bicz ze sznurków, wszystkich - w tym owce i woły - wypędził ze świątyni, bankierom rozsypał monety, powywracał stoły,
a sprzedawcom gołębi powiedział: Zabierzcie to stąd, przestańcie robić targowisko z domu mego Ojca!
Jego uczniowie przypomnieli sobie, że jest napisane: żarliwość o dom Twój mnie pochłonie.
Wtedy żydzi zwrócili się do Niego: Jakim znakiem uzasadnisz, że te rzeczy czynisz?
Jezus odpowiedział: Zburzcie tę świątynię, a wzniosę ją w trzy dni.
żydzi na to: Czterdzieści sześć lat36 budowano tę świątynię, a Ty wzniesiesz ją w trzy dni?
On jednak mówił o świątyni swego ciała.
Gdy więc został wzbudzony z martwych, Jego uczniowie przypomnieli sobie, że to mówił - i uwierzyli Pismu i Słowu, które wypowiedział Jezus.
A gdy przebywał w Jerozolimie w czasie Paschy, w święto, wielu uwierzyło w Jego imię, widząc znaki, które czynił.
Jednak sam Jezus im nie ufał dlatego, że znał wszystkich,
oraz dlatego, że nie potrzebował, aby ktoś świadczył o człowieku; sam bowiem rozpoznawał, co się w człowieku kryło.
Był wśród faryzeuszów człowiek o imieniu Nikodem, dostojnik żydowski.
Ten przyszedł do Niego w nocy i powiedział: Rabbi! Wiemy, że przychodzisz od Boga jako nauczyciel; nikt bowiem nie mógłby czynić takich znaków, jakie Ty czynisz, gdyby Bóg z nim nie był.
Jezus odpowiedział: Ręczę i zapewniam cię, że kto nie zostanie zrodzony na nowo, nie może zobaczyć Królestwa Bożego.
Nikodem na to: Jak może urodzić się człowiek, gdy jest stary? Nie może [on przecież] powtórnie wejść do łona swojej matki i być [przez nią] urodzony.
Jezus odpowiedział: Ręczę i zapewniam cię, że kto nie zostanie zrodzony z wody i Ducha, nie może wejść do Królestwa Bożego.
Co zostało zrodzone z ciała, jest ciałem, a co zostało zrodzone z Ducha, jest duchem.
Nie dziw się, że ci powiedziałem: Musicie być na nowo zrodzeni.
Wiatr wieje, dokąd chce - słyszysz jego szum, ale nie wiesz, skąd nadciąga i dokąd zmierza; tak jest z każdym, kto został zrodzony z Ducha.
Nikodem na to: Jak to się może stać?
Jezus odpowiedział: Ty jesteś takim nauczycielem Izraela i tego nie wiesz?
Ręczę i zapewniam cię, że mówimy o tym, co wiemy, i świadczymy o tym, co widzieliśmy, ale naszego świadectwa nie przyjmujecie.
Jeśli nie wierzycie w to, co wam mówiłem o ziemskich sprawach, to jak uwierzycie, gdy wam powiem o niebieskich?
A nikt nie wstąpił do nieba i nie przebywał tam, jak tylko Ten, który zstąpił z nieba - Syn Człowieczy.
I jak Mojżesz wywyższył węża na pustyni, tak musi być wywyższony Syn Człowieczy,
aby każdy, kto wierzy, miał w Nim życie wieczne.
Tak bowiem Bóg umiłował świat, że dał jednorodzonego Syna, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne.
Gdyż nie posłał Bóg Syna na świat, aby [Ten] osądził świat, lecz aby świat był przez Niego zbawiony.
Kto wierzy w Niego, nie podlega osądowi; kto zaś nie wierzy, już został osądzony, gdyż nie uwierzył w imię Jednorodzonego Syna Bożego.
A na tym właśnie polega sąd, że światło przyszło na świat, lecz ludzie bardziej niż światło umiłowali ciemność, gdyż ich czyny były złe.
Każdy bowiem, kto nie dba o to, jak postępuje, nienawidzi światła i nie zbliża się do światła, aby nie obnażono jego czynów.
Lecz kto postępuje zgodnie z Prawdą, zbliża się do światła, aby wyszło na jaw, że jego czyny zostały dokonane w Bogu.
Potem Jezus, wraz ze swoimi uczniami, poszedł do ziemi judzkiej i tam z nimi przebywał, i chrzcił.
Również Jan chrzcił w Ainon blisko Salim,50 gdyż tam było dużo wody, i [ludzie tam] przychodzili i dawali się chrzcić.
Jan bowiem nie był jeszcze wtrącony do więzienia.
Uczniowie Jana wszczęli więc spór z [pewnym] żydem dotyczący oczyszczenia.
I przyszli do Jana z takimi słowami: Rabbi, Ten, który był z tobą za Jordanem, o którym ty złożyłeś świadectwo, oto On chrzci i wszyscy idą do Niego.
Jan odpowiedział: Nie może człowiek niczego wziąć, jeśli mu nie jest dane z nieba.
Wy sami poświadczacie, że powiedziałem: Ja nie jestem Chrystusem, lecz zostałem przed Nim posłany.
Kto ma pannę młodą, ten jest panem młodym; a drużba pana młodego, który stoi i słucha go, cieszy się niezmiernie głosem pana młodego. Ta zatem moja radość została spełniona.
On musi rosnąć, a ja stawać się mniejszym.
Kto przychodzi z góry, jest ponad wszystkimi, kto pochodzi z ziemi, jest ziemski i mówi po ziemsku. Ten, który przychodzi z nieba, jest ponad wszystkimi,
świadczy o tym, co widział i słyszał, lecz Jego świadectwa nikt nie przyjmuje.
Kto przyjął Jego świadectwo, przypieczętował tym samym, że Bóg mówi prawdę.
Ten bowiem, którego Bóg posłał, wypowiada Słowa Boga; gdyż [Bóg] daje Ducha bez miary.
Ojciec miłuje Syna i wszystko powierzył w Jego ręce.
Kto wierzy w Syna, ma życie wieczne, kto natomiast odmawia Synowi posłuszeństwa, nie zobaczy życia, lecz ciąży na nim Boży gniew.
Następnie, gdy Jezus dowiedział się, że faryzeusze usłyszeli, iż Jezus zyskuje więcej uczniów i [więcej] chrzci niż Jan -
chociaż sam Jezus nie chrzcił, tylko Jego uczniowie -
opuścił Judeę i odszedł znów do Galilei.
Musiał zaś przechodzić przez Samarię.
Dotarł więc do samarytańskiego miasta o nazwie Sychar, w pobliżu pola, które Jakub przekazał swemu synowi Józefowi.
A była tam studnia Jakuba. Jezus więc, zmęczony podróżą, usiadł tak przy studni; było około szóstej godziny.
Wtem z Samarii przyszła kobieta, aby zaczerpnąć wody. Jezus poprosił ją: Daj mi pić.
Jego uczniowie bowiem udali się do miasta, aby nakupić żywności.
Samarytanka odpowiedziała: Jak to, ty, żyd, prosisz mnie, Samarytankę, o wodę? (Żydzi bowiem nie utrzymują stosunków z Samarytanami).
Jezus na to: Gdybyś znała dar Boga i [wiedziała], kim jest ten, który ci mówi: Daj mi pić, sama prosiłabyś Go, a [On] dałby ci wody żywej.
Wtedy kobieta powiedziała: Panie, nie masz nawet czerpaka, a studnia jest głęboka; skąd więc masz tę żywą wodę?
Czyżbyś Ty był większy od naszego ojca Jakuba, który nam dał tę studnię; sam z niej pił, jego synowie i jego trzody?
Jezus jej odpowiedział: Każdy, kto pije tę wodę, znów będzie odczuwał pragnienie;
ale kto się napije wody, którą Ja mu dam, nie zazna pragnienia na wieki, lecz woda, którą Ja mu dam, stanie się w nim źródłem wody tryskającej w życie wieczne.
Kobieta poprosiła: Panie, daj mi tej wody, abym już więcej nie odczuwała pragnienia i nie przychodziła tu czerpać.
Powiedział do niej: Idź, zawołaj swego męża i wróć tutaj!
Wówczas kobieta wyznała: Nie mam męża. Jezus na to: Dobrze powiedziałaś: Nie mam męża.
Miałaś bowiem pięciu mężów, a ten, którego teraz masz, nie jest twoim mężem; to prawdę powiedziałaś.
Kobieta powiedziała: Panie, widzę, że jesteś prorokiem.
Nasi ojcowie na tej górze oddawali cześć [Bogu]; wy zaś mówicie, że w Jerozolimie jest miejsce, gdzie Bogu należy oddawać cześć.
Jezus na to: Kobieto, wierz mi, że nadchodzi godzina, gdy ani na tej górze, ani w Jerozolimie nie będziecie oddawali Ojcu czci.
Wy czcicie to, czego nie znacie, my czcimy to, co znamy, bo zbawienie jest od żydów.
Lecz nadchodzi godzina i teraz [już] jest, gdy prawdziwi czciciele będą oddawali Ojcu cześć w duchu i w prawdzie; Ojciec bowiem takich [właśnie] czcicieli sobie szuka.
Bóg jest duchem, a ci, którzy Go czczą, winni to czynić w duchu i w prawdzie.
Kobieta powiedziała: Wiem, że przychodzi Mesjasz (to znaczy Chrystus); gdy On przyjdzie, o wszystkim nam powie.
Jezus jej na to: Jestem Nim Ja, który z tobą rozmawiam.
Wtedy przyszli Jego uczniowie i dziwili się, że rozmawia z kobietą. Żaden jednak nie powiedział: O co pytasz? Ani: Dlaczego z nią rozmawiasz?
Kobieta natomiast zostawiła swój dzban, odeszła do miasta i zaczęła rozpowiadać:
Chodźcie, zobaczcie człowieka, który mi powiedział o wszystkim, co zrobiłam; czy to nie jest Chrystus?
Wyruszyli [zatem] z miasta i zaczęli iść do Niego.
Tymczasem uczniowie prosili Go: Rabbi, jedz!
On im jednak odpowiedział: Ja mam do jedzenia pokarm, którego wy nie znacie.
Uczniowie pytali więc siebie nawzajem: Czy ktoś Mu przyniósł coś do jedzenia?
Wtedy Jezus powiedział: Moim pokarmem jest to, by wypełnić wolę Tego, który Mnie posłał, i dokonać Jego dzieła.
Czy wy nie mówicie: Jeszcze cztery miesiące, a nadejdzie żniwo? Otóż mówię wam: Podnieście swoje oczy i przyjrzyjcie się polom, że już są białe do żniwa.
Już żniwiarz odbiera zapłatę i zbiera plon na życie wieczne, aby siewca cieszył się razem ze żniwiarzem.
Oto jak sprawdza się przysłowie: Jeden sieje, a drugi żnie.
Ja was posłałem, abyście żęli to, nad czym wy się nie trudziliście; inni wykonali ciężką pracę, a wy weszliście w ich trud.
Wielu zaś Samarytan z tego miasta uwierzyło w Niego dzięki słowu kobiety świadczącej: Powiedział mi o wszystkim, co uczyniłam.
Gdy więc Samarytanie przyszli do Niego, prosili Go, aby u nich pozostał; i pozostał tam dwa dni.
Wielu też innych uwierzyło dzięki Jego Słowu.
A do kobiety mówili: Wierzymy już nie dzięki twemu opowiadaniu; sami bowiem usłyszeliśmy i wiemy, że Ten jest naprawdę Zbawicielem świata.
Po upływie dwóch dni odszedł stamtąd do Galilei.
Jezus bowiem sam potwierdził, że we własnej ojczyźnie prorok nie ma poważania.
Gdy więc przyszedł do Galilei, przywitali Go Galilejczycy, gdyż widzieli wszystko, co podczas święta uczynił w Jerozolimie; oni bowiem także przybyli na święto.
[Jezus] zatem znów przyszedł do Kany Galilejskiej, gdzie z wody uczynił wino. W Kafarnaum tymczasem był pewien dworzanin, którego syn chorował.
Gdy usłyszał on, że Jezus przyszedł z Judei do Galilei, udał się do Niego i prosił, aby wstąpił i uzdrowił jego syna, gdyż był już bliski śmierci.
Jezus więc powiedział do niego: Jeśli nie zobaczycie znaków i cudów, nigdy nie uwierzycie.
Dworzanin na to: Panie, wstąp, zanim umrze moje dziecko.
Jezus mu odpowiedział: Idź, twój syn żyje. Człowiek ten uwierzył Słowu, które skierował do niego Jezus - i poszedł.
A gdy jeszcze był w drodze, jego słudzy wyszli mu naprzeciw mówiąc, że jego dziecko żyje.
Zapytał ich więc o godzinę, w której mu się polepszyło. Oni zaś powiedzieli: Wczoraj o godzinie siódmej opuściła go gorączka.
Wówczas ojciec zrozumiał, że o tej właśnie godzinie Jezus mu powiedział: Twój syn żyje. I uwierzył on sam oraz cały jego dom.
Był to już drugi znak, którego dokonał Jezus po przyjściu z Judei do Galilei.
Potem było żydowskie święto i Jezus udał się do Jerozolimy.
A jest w Jerozolimie, przy [Bramie] Owczej sadzawka zwana po hebrajsku Betezda; ma ona pięć krużganków.
Leżało w nich mnóstwo chorych, niewidomych, ułomnych i sparaliżowanych.
-
Był tam też pewien człowiek, od trzydziestu ośmiu lat złożony swoją chorobą.
Gdy Jezus zobaczył go leżącego, i rozpoznał, że już długo choruje, zapytał: Czy chcesz stać się zdrowy?
Chory odpowiedział: Panie, nie mam człowieka, który by mnie tuż po poruszeniu wody wrzucił do sadzawki, a zanim ja sam dojdę, inny wchodzi przede mną.
Jezus mu wówczas polecił: Wstań, weź zaraz swe posłanie66 i zacznij chodzić.
I [chory] człowiek natychmiast wyzdrowiał, wziął swoje posłanie i zaczął chodzić. A właśnie tego dnia był szabat.
żydzi nagabywali więc uleczonego: Jest szabat, nie wolno ci nosić swojego posłania.
On im zaś odpowiedział: Ten, który mi przywrócił zdrowie, powiedział: Weź zaraz swe posłanie i zacznij chodzić.
Zapytali go: Kim jest ten człowiek, który ci polecił wziąć je i chodzić?
Lecz uzdrowiony nie wiedział, kto to jest, gdyż Jezus niepostrzeżenie oddalił się od zgromadzonego w tym miejscu tłumu.
Potem Jezus spotkał go w świątyni i powiedział do niego: Oto wyzdrowiałeś; nie grzesz więcej, aby nie stało ci się coś gorszego.
Człowiek odszedł i powiadomił żydów, że to Jezus jest tym, który przywrócił mu zdrowie.
Właśnie dlatego żydzi nastawali na Jezusa, że takie rzeczy czynił w szabat.
Lecz Jezus tak to uzasadnił: Mój Ojciec działa aż dotąd - i Ja działam.
Stąd też żydzi tym bardziej starali się Go zabić, bo nie tylko rozluźniał [rygor] szabatu, ale także Boga nazywał własnym Ojcem i tym samym czynił siebie równym Bogu.
W odpowiedzi na te zarzuty Jezus stwierdził: Ręczę i zapewniam was, Syn sam od siebie nie mógłby nic czynić, gdyby nie widział, że czyni to Ojciec; cokolwiek bowiem On czyni, to i Syn czyni podobnie.
Bo Ojciec miłuje Syna i ukazuje Mu wszystko, co sam czyni, i - dla zadziwienia was - ukaże Mu dzieła jeszcze większe niż te.
Gdyż jak Ojciec wzbudza umarłych i przywraca życie, tak i Syn ożywia tych, których chce.
Ojciec bowiem nie sądzi nikogo, lecz wszelki sąd przekazał Synowi,
aby wszyscy czcili Syna tak, jak czczą Ojca. Kto nie czci Syna, ten nie czci Ojca, który Go posłał.
Ręczę i zapewniam was, kto słucha mego Słowa i wierzy Temu, który Mnie posłał, ma życie wieczne i nie idzie na sąd, ale przeszedł ze śmierci do życia.
Ręczę i zapewniam was, zbliża się godzina, a [nawet] już jest, gdy umarli usłyszą głos Syna Bożego i ci, którzy usłyszą, ożyją.
Gdyż jak Ojciec ma życie sam w sobie, tak sprawił, by i Syn miał życie sam w sobie.
I powierzył Mu władzę sprawowania sądu, ponieważ jest [On] Synem Człowieczym.
Nie dziwcie się temu; nadchodzi bowiem godzina, kiedy wszyscy w grobach usłyszą Jego głos;
i wyjdą ci, którzy czynili to, co dobre, aby powstać do życia; a ci, którzy czynili to, co złe, aby powstać na sąd.
Ja sam od siebie nie mogę nic czynić; sądzę tak, jak słyszę, a mój sąd jest sprawiedliwy, gdyż nie szukam swojej woli, lecz woli Tego, który Mnie posłał.
Jeśli Ja świadczę73 o sobie, moje świadectwo nie jest prawdziwe;
jest inny, który świadczy o Mnie i wiem, że świadectwo, które o Mnie wydaje, jest prawdziwe.
Wy posłaliście do Jana i on złożył świadectwo prawdzie.
Ja zaś nie od człowieka przyjmuję świadectwo, ale mówię to, abyście wy byli zbawieni.
On był tą Lampą, która płonie i świeci, wy zaś do pewnego czasu pragnęliście cieszyć się jego światłem.
Ja natomiast mam świadectwo większe niż to, które wystawił mi Jan; gdyż dzieła, które podejmuję, a których wykonanie powierzył mi Ojciec, one świadczą o Mnie, że Ojciec Mnie posłał.
Ojciec też, który Mnie posłał, złożył o Mnie świadectwo; Jego głosu nigdy nie usłyszeliście, ani Jego postaci nie zobaczyliście
i nie ma w was miejsca dla Jego Słowa, stąd wy nie wierzycie Temu, którego On posłał.
Zgłębiacie Pisma, gdyż się wam zdaje, że macie w nich życie wieczne, a tymczasem one składają wyraźne świadectwo o Mnie;
jednak do Mnie nie chcecie przyjść, aby mieć życie.
Nie przyjmuję chwały od ludzi,
ale przekonałem się, że wy nie macie w sobie miłości Bożej.
Ja przyszedłem w imieniu mego Ojca i nie przyjmujecie Mnie; jeśli kto inny przyjdzie we własnym imieniu, tego przyjmiecie.
Jak możecie uwierzyć wy, którzy od siebie nawzajem przyjmujecie chwałę, a nie szukacie chwały pochodzącej od samego Boga?
Przestańcie sądzić, że to Ja będę was oskarżał przed Ojcem; waszym oskarżycielem będzie Mojżesz, w którym wy pokładacie nadzieję.
Gdybyście bowiem wierzyli Mojżeszowi, wierzylibyście i Mnie, gdyż on napisał o Mnie.
Jeśli jednak jego pismom nie wierzycie, jak uwierzycie moim słowom?
Potem Jezus udał się na drugi brzeg Morza Galilejskiego, czyli Tyberiadzkiego.
Szedł za Nim wielki tłum, ponieważ [ludzie] widzieli znaki, których dokonywał na chorych.
Jezus tymczasem wstąpił na wzgórze i usiadł tam wraz ze swoimi uczniami.
A była blisko Pascha, święto żydowskie.
Gdy Jezus podniósł oczy i zobaczył, że zbliża się do Niego wielki tłum, zwrócił się do Filipa: Gdzie kupimy chleba, by się ci [ludzie] najedli?
Mówił to jednak, aby go wypróbować; sam bowiem już wiedział, co ma robić.
Filip odpowiedział: Chleba za dwieście denarów nie wystarczy, aby każdy z nich otrzymał choć trochę.
Na to odezwał się jeden z Jego uczniów, Andrzej, brat Szymona Piotra:
Jest tutaj chłopczyk, który ma pięć jęczmiennych chlebów i dwie rybki, lecz cóż to jest na tak wielu?
Jezus powiedział: Każcie ludziom usiąść. A było w tym miejscu dużo trawy. Usiedli więc mężczyźni w liczbie około pięciu tysięcy.
Jezus zatem wziął chleby, podziękował i rozdał siedzącym, podobnie [postąpił] z rybami - [dał] tyle, ile chcieli.
A gdy zostali nakarmieni, powiedział do swoich uczniów: Zbierzcie pozostałe kawałki, aby się nic nie zmarnowało!
Zebrali więc i kawałkami pięciu jęczmiennych chlebów, pozostałymi po jedzących, napełnili dwanaście koszy.
Gdy ludzie zobaczyli, jakiego dokonał znaku, zaczęli mówić [między sobą]: Ten naprawdę jest tym Prorokiem, który miał przyjść na świat.
Tymczasem Jezus, gdy poznał, że zamierzają podejść i porwać Go po to, aby uczynić królem, znów samotnie oddalił się na górę.
A gdy nastał wieczór, Jego uczniowie zeszli nad morze,
wsiedli do łodzi i wyruszyli na drugi brzeg morza, do Kafarnaum. Ciemność już zapadła, a Jezus jeszcze do nich nie dotarł.
Morze zaś burzyło się [smagane] silnym wiatrem.
Wtedy, po przewiosłowaniu około dwudziestu pięciu lub trzydziestu stadiów, zobaczyli Jezusa, jak chodzi po morzu i zbliża się do łodzi - i przestraszyli się.
Lecz On odezwał się do nich: To Ja jestem, przestańcie się bać!
Chętnie więc wzięli Go do łodzi, a łódź natychmiast przybiła do brzegu, do którego zmierzali.
Nazajutrz tłum, który pozostał na drugim brzegu morza, zauważył, że nie było tam innej łódki poza tą jedną, i że Jezus nie wszedł do łódki wraz ze swoimi uczniami, lecz Jego uczniowie odpłynęli sami.
Tymczasem w pobliże tego miejsca, gdzie jedli chleb, nad którym Pan wypowiedział dziękczynienie, przybyły łódki z Tyberiady.
Gdy więc tłum zauważył, że nie ma tam Jezusa ani Jego uczniów, wsiedli i oni do łódek i odpłynęli do Kafarnaum - w poszukiwaniu Jezusa.
A kiedy znaleźli Go po drugiej stronie morza, zapytali: Rabbi, kiedy tu przybyłeś?
Jezus im odpowiedział: Ręczę i zapewniam was, szukacie Mnie nie dlatego, że widzieliście znaki, ale dlatego, że jedliście chleb i zostaliście nasyceni.
Trudźcie się nie o pokarm przemijalny, lecz o trwały, o pokarm dla życia wiecznego, który wam da Syn Człowieczy, gdyż na Nim Ojciec - Bóg - położył pieczęć.
Zapytali Go zatem: Co mamy robić, by się trudzić działami Boga? A Jezus im na to:
To jest dzieło Boga: wierzcie w Tego, którego On posłał.
W związku z tym powiedzieli do Niego: Jakim więc Ty możesz wykazać się znakiem, abyśmy mogli [go] zobaczyć i uwierzyć Tobie? Co robisz?
Nasi ojcowie jedli mannę na pustyni, jak napisano: Dał im do jedzenia chleb z nieba.
Wtedy Jezus im powiedział: Ręczę i zapewniam was, nie Mojżesz dał wam chleb z nieba, ale mój Ojciec daje wam prawdziwy chleb z nieba.
Bo chlebem Bożym jest Ten, który zstępuje z nieba i daje światu życie.
Wówczas zwrócili się do Niego: Panie, dawaj nam zawsze tego chleba!
Jezus im powiedział: Ja jestem chlebem życia; ten, kto przychodzi do Mnie, nigdy już nie zazna głodu, a ten, kto wierzy we Mnie, nigdy już nie zazna pragnienia.
Lecz powiedziałem wam: Choć zobaczyliście Mnie, nie wierzycie.
Wszystko, co Mi daje Ojciec, przyjdzie do Mnie, a tego, który do Mnie przychodzi, z pewnością nie odrzucę;
zstąpiłem bowiem z nieba, nie aby czynić swoją wolę, ale wolę Tego, który Mnie posłał.
A to jest wola Tego, który Mnie posłał, abym z tego wszystkiego, co Mi dał, nic nie stracił, lecz wzbudził to w dniu ostatecznym.
Taka bowiem jest wola mojego Ojca, aby każdy, kto widzi Syna i wierzy w Niego, miał życie wieczne, a Ja go wzbudzę w dniu ostatecznym.
Wówczas żydzi zaczęli szemrać przeciw Niemu z powodu słów: Ja jestem chlebem, który zstąpił z nieba.
I mówili: Czy to nie jest Jezus, syn Józefa, którego ojca i matkę my znamy? Jak [On] może teraz mówić: Zstąpiłem z nieba?
Jezus im odpowiedział: Przestańcie szemrać między sobą!
Nikt nie może przyjść do Mnie, jeśli go nie przyciągnie Ojciec, który Mnie posłał - a Ja go wzbudzę w dniu ostatecznym.
U proroków czytamy: I będą wszyscy pouczeni przez Boga. Każdy, kto usłyszał od Ojca i przyjął pouczenie, przychodzi do Mnie.
Nie [oznacza to bynajmniej], że Ojca zobaczył ktoś [jeszcze] poza Tym, który jest od Boga - Ten tylko widział Ojca.
Ręczę i zapewniam was, kto wierzy [we Mnie], ma życie wieczne.
Ja jestem chlebem życia.
Wasi ojcowie jedli na pustyni mannę - i poumierali;
ten chleb z nieba zstępuje, aby każdy, kto z Niego spożyje - nie umarł.
Ja jestem chlebem żywym, który z nieba zstąpił; jeśli ktoś spożyje z tego chleba, żyć będzie na wieki; a chlebem, który Ja dam, jest moje ciało - za życie świata.
żydzi zaczęli się więc sprzeczać między sobą i mówić: Jak On może nam dać do spożycia swoje ciało?
Jezus im na to odpowiedział: Ręczę i zapewniam was, jeśli nie spożyjecie ciała Syna Człowieczego i nie napijecie się Jego krwi, nie macie w sobie życia.
Kto spożywa moje ciało i pije moją krew, ma życie wieczne, a Ja go wzbudzę w dniu ostatecznym.
Gdyż moje ciało jest prawdziwym pokarmem, a moja krew jest prawdziwym napojem.
Kto spożywa moje ciało i pije moją krew, trwa we Mnie, a Ja w nim.
Jak Mnie posłał Ojciec, który żyje, a Ja żyję dzięki Ojcu, tak i ten, kto Mnie spożywa, dzięki Mnie żyć będzie.
To jest chleb, który zstąpił z nieba - nie taki, jaki spożywali ojcowie i poumierali; kto posila się tym chlebem, będzie żył na wieki.
To powiedział, gdy nauczał w synagodze w Kafarnaum.
Po wysłuchaniu tych [słów] wielu spośród Jego uczniów stwierdziło: Twarda jest ta mowa, kto zdoła jej słuchać?
Jezus natomiast, świadom w swoim wnętrzu, że Jego uczniowie szemrzą z tego powodu, powiedział do nich: Czy to was zraża?
[Co] więc, jeśli zobaczycie Syna Człowieczego wstępującego tam, gdzie był wcześniej?
Duch ożywia, ciało nic nie pomaga; słowa, które Ja wam powiedziałem, są duchem i są życiem.
Są jednak pośród was tacy, którzy nie wierzą. Jezus bowiem od początku był świadom, kim są ci, którzy nie wierzą, i kim jest ten, który Go wyda.
I dodał: Dlatego wam powiedziałem, że nikt nie może przyjść do Mnie, jak tylko ten, któremu zostało to dane od Ojca.
Przez to wielu spośród Jego uczniów zawróciło i już z Nim nie chodziło.
Wówczas Jezus zwrócił się do Dwunastu: Czy i wy chcecie odejść?
Szymon Piotr odpowiedział: Panie! Do kogo odejdziemy? [Ty] masz słowa życia wiecznego.
My zaś uwierzyliśmy i jesteśmy pewni, że Ty jesteś Chrystusem, Synem Boga żywego.
Jezus im odpowiedział: Czy nie Ja wybrałem was dwunastu? A jeden z was jest diabłem.
Mówił to o Judaszu, [synu] Szymona Iskarioty, gdyż ten - jeden z Dwunastu - zamierzał Go wydać.
Potem Jezus obchodził Galileę; nie chciał bowiem chodzić po Judei, gdyż żydzi usiłowali Go zabić.
Tymczasem zbliżało się żydowskie Święto Namiotów.
Jego bracia powiedzieli więc do Niego: Odejdź stąd i idź do Judei, aby także Twoi uczniowie widzieli dzieła, których dokonujesz.
Nikt bowiem nie czyni nic w ukryciu, jeśli mu zależy na jawności. Skoro takich rzeczy dokonujesz, objaw się światu.
Bo nawet Jego bracia nie wierzyli w Niego.
Wtedy Jezus powiedział do nich: Mój czas jeszcze nie nadszedł, dla was natomiast czas jest zawsze odpowiedni.
Was świat nie może nienawidzić, lecz Mnie nienawidzi, ponieważ Ja świadczę o niegodziwości jego czynów.
Wy idźcie na święto; Ja nie idę na to święto, gdyż mój czas jeszcze się nie wypełnił.
Po tych słowach sam pozostał w Galilei.
A gdy Jego bracia udali się na święto, wówczas i On poszedł, nie jawnie, lecz jakby po kryjomu.
żydzi tymczasem szukali Go [w czasie] święta i rozpytywali: Gdzie On jest?
Ponadto w tłumach wiele było szeptania na Jego temat. Jedni mówili: Jest dobry; inni natomiast mówili: Skądże, przecież zwodzi ludzi.
Nikt jednak nie mówił o Nim otwarcie z obawy przed żydami.
A gdy już minęła połowa świąt, Jezus wszedł do świątyni i zaczął nauczać.
Dziwili się zatem żydzi i mówili: Skąd On zna Pisma, skoro jest niewykształcony?
Jezus im odpowiedział: Moja nauka nie jest moja, lecz Tego, który Mnie posłał.
Jeśli ktoś chce pełnić Jego wolę, pozna, czy ta nauka jest z Boga, czy też Ja mówię sam od siebie.
Kto sam od siebie mówi, szuka własnej chwały; kto natomiast szuka chwały tego, który go posłał, ten jest szczery i nie ma w nim nieprawości.
Czy nie Mojżesz dał wam Prawo? A nikt z was nie zachowuje Prawa. Dlaczego próbujecie Mnie zabić?
Tłum odpowiedział: Masz demona! Kto próbuje Cię zabić?
W odpowiedzi Jezus skierował do nich słowa: Dokonałem jednego dzieła i wszyscy się dziwicie.
Dlatego Mojżesz dał wam obrzezanie - nie że jest ono od Mojżesza, ale od ojców - i w szabat obrzezujecie człowieka.
Jeśli człowiek przyjmuje obrzezanie w szabat, aby nie zostało naruszone Prawo Mojżesza, [wy] burzycie się na Mnie, że w szabat uzdrowiłem całego człowieka?
Przestańcie sądzić po pozorach, lecz sądźcie sądem sprawiedliwym.
Wtedy niektórzy z mieszkańców Jerozolimy zaczęli się zastanawiać: Czy to nie jest Ten, którego próbują zabić?
A oto jawnie przemawia i nic Mu nie mówią. Czyżby przełożeni naprawdę uznali, że On jest Chrystusem?
O Nim jednak wiemy, skąd jest; gdy natomiast przyjdzie Chrystus, nikt nie będzie wiedział, skąd jest.
Jezus więc ucząc w świątyni zawołał: Znacie Mnie i wiecie, skąd jestem, a jednak nie przyszedłem od siebie samego, lecz wiarygodny jest Ten, który Mnie posłał, a którego wy nie znacie.
Ja Go znam, ponieważ od Niego jestem i On Mnie posłał.
Starali się więc Go schwytać, lecz nikt nie położył na Nim ręki, gdyż jeszcze nie nadeszła Jego godzina.
Wielu jednak z tłumu uwierzyło w Niego i mówiło: Czy Chrystus, gdy przyjdzie, dokona więcej znaków, niż Ten ich dokonał?
Faryzeusze usłyszeli, że tłum tak o Nim rozpowiada, stąd arcykapłani i faryzeusze posłali strażników, aby Go schwytali.
Wówczas Jezus powiedział: Jeszcze przez krótki czas jestem z wami, a [potem] odchodzę do Tego, który Mnie posłał.
Będziecie Mnie szukać, lecz Mnie nie znajdziecie, a gdzie Ja jestem, wy przyjść nie zdołacie.
Rozmawiali zatem żydzi między sobą: Dokąd On się wybiera, że my Go nie znajdziemy? Czyżby zamierzał się udać do diaspory greckiej i nauczać Greków?
Co znaczy zdanie, które wypowiedział: Będziecie Mnie szukać, lecz Mnie nie znajdziecie, a gdzie Ja jestem, wy przyjść nie zdołacie?
W ostatnim natomiast, wielkim dniu święta Jezus stanął i głośno zawołał: Jeśli ktoś pragnie, niech przyjdzie do Mnie i pije.
Kto wierzy we Mnie, jak głosi Pismo, z wnętrza jego popłyną rzeki wody żywej.
To zaś powiedział o Duchu, którego mieli wziąć ci, którzy w Niego uwierzyli; jeszcze bowiem nie było Ducha, gdyż Jezus nie został jeszcze uwielbiony.
Po usłyszeniu tych słów niektórzy spośród tłumu zaczęli mówić: On jest naprawdę tym Prorokiem.
Inni utrzymywali: To jest Chrystus; a jeszcze inni powątpiewali: Czy Chrystus ma przyjść z Galilei?
Czy Pismo nie mówi, że Chrystus ma pochodzić z nasienia Dawida i z Betlejem, miasteczka, w którym mieszkał Dawid?
I tak, z Jego powodu, doszło w tłumie do rozłamu.
Niektórzy z nich chcieli Go nawet schwytać, ale nikt nie położył na Nim rąk.
Przyszli więc strażnicy do arcykapłanów i faryzeuszów, a ci ich zapytali: Dlaczego nie przyprowadziliście Go?
Strażnicy na to: Jeszcze nigdy nikt nie przemawiał tak, jak ten człowiek.
Wtedy faryzeusze odpowiedzieli: Czyżbyście i wy dali się zwieść?
Czy ktoś spośród przełożonych lub spośród faryzeuszów uwierzył w Niego?
A ten tłum, który nie zna Prawa, jest przeklęty.
[Wtedy] odezwał się jeden z nich, Nikodem, który wcześniej przyszedł do Niego:
Czy nasze Prawo sądzi człowieka, jeśli go najpierw nie przesłucha i nie zbada, co czyni?
Odpowiedzieli mu: Czy i ty jesteś z Galilei? Zbadaj, to zobaczysz, że z Galilei nie wywodzi się żaden prorok.
I rozeszli się - każdy do swego domu.
Jezus natomiast udał się na Górę Oliwną,
lecz wczesnym rankiem znów zjawił się w świątyni. Cały lud zaczął schodzić się do Niego, a [On] usiadł i zaczął ich nauczać.
Wtedy znawcy Prawa i faryzeusze przyprowadzili kobietę schwytaną na cudzołóstwie, postawili ją pośrodku
i powiedzieli do Niego: Nauczycielu, tę kobietę schwytano w chwili, gdy cudzołożyła.
Mojżesz w Prawie nakazał nam takie kamienować. A Ty co mówisz?
To mówili, by Go wystawić na próbę i by mieć powód do oskarżenia Go. Jezus zaś pochylił się i zaczął pisać palcem po ziemi.
A gdy tak nalegali z pytaniem Go, wyprostował się i powiedział do nich: Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci w nią kamieniem.
[Po czym] znów się pochylił i pisał po ziemi.
Gdy to usłyszeli, zaczęli wychodzić jeden po drugim, poczynając od starszych, aż został On sam i kobieta stojąca pośrodku.
Wtedy Jezus podniósł się i zwrócił się do niej: Kobieto, gdzie [oni] są? Nikt cię nie potępił?
Odpowiedziała: Nikt, Panie! A Jezus: Ja też cię nie potępiam: Idź i odtąd już nie grzesz.
Jezus znów skierował do nich słowa: Ja jestem światłem świata; kto idzie za Mną, nigdy nie będzie błądził w ciemności, lecz będzie miał światło życia.
Wówczas faryzeusze zwrócili się do Niego: Ty sam o sobie świadczysz; Twoje świadectwo nie jest prawdziwe.
Jezus im odpowiedział: Nawet jeśli Ja świadczę o sobie samym, moje świadectwo jest prawdziwe, gdyż wiem, skąd przybyłem i dokąd zmierzam; wy natomiast nie wiecie, skąd przychodzę i dokąd zmierzam.
Wy sądzicie według ciała, Ja nikogo nie sądzę.
A nawet jeśli Ja sądzę, mój sąd jest słuszny, gdyż nie jestem sam; jest ze Mną Ten, który Mnie posłał.
W waszym Prawie też napisano, że świadectwo dwóch ludzi jest prawdziwe.
Ja sam świadczę o sobie i świadczy o Mnie Ojciec, który Mnie posłał.
Zaczęli Go zatem pytać: Gdzie jest Twój Ojciec? Jezus im odpowiedział: [Wy] ani Mnie nie znacie, ani mego Ojca. Gdybyście Mnie poznali, poznalibyście i mego Ojca.
Te słowa wypowiedział przy skarbcu, gdy nauczał w świątyni - i nikt Go nie schwytał, gdyż jeszcze nie nadeszła Jego godzina.
Ponownie zatem skierował do nich słowa: Ja odchodzę; będziecie Mnie szukać i poumieracie w swoim grzechu - dokąd Ja odchodzę, wy nie zdołacie przyjść.
żydzi zaczęli się więc zastanawiać: Czyżby chciał odebrać sobie życie, że mówi: Dokąd Ja odchodzę, wy nie zdołacie przyjść?
A On ciągnął dalej: Wy jesteście z niskości, Ja zaś z wysoka; wy jesteście z tego świata, a Ja nie jestem z tego świata.
Powiedziałem wam więc, że poumieracie w swoich grzechach. Jeśli bowiem nie uwierzycie, że Ja jestem, to umrzecie w swoich grzechach.
Pytali Go zatem: Kim Ty jesteś? Jezus im na to: Przede wszystkim tym, za kogo się podaję.
Wiele mam o was do powiedzenia i do sądzenia, lecz Ten, który Mnie posłał, jest prawdziwy, a Ja to, co usłyszałem od Niego, mówię wobec świata.
Nie zrozumieli [jednak], że im mówił o Ojcu.
Wówczas Jezus powiedział im: Gdy wywyższycie Syna Człowieczego, wtedy poznacie, że Ja jestem i że nic sam z siebie nie czynię, lecz mówię tak, jak Mnie nauczył Ojciec.
A Ten, który Mnie posłał, jest ze Mną; nie zostawił Mnie samego, gdyż Ja zawsze czynię to, co się Jemu podoba.
Gdy to mówił, wielu w Niego uwierzyło.
Jezus zatem zwrócił się do żydów, którzy w Niego uwierzyli: Jeśli wytrwacie w moim Słowie, to istotnie jesteście moimi uczniami
i poznacie prawdę, a prawda was wyzwoli.
Odpowiedzieli Mu: Jesteśmy nasieniem Abrahama i nigdy nie byliśmy niczyimi niewolnikami. Jak możesz mówić: Staniecie się wolni?
Jezus im odpowiedział: Ręczę i zapewniam was, każdy grzesznik jest niewolnikiem grzechu.
A niewolnik nie zostaje w domu na zawsze - to syn zostaje na zawsze.
Jeśli więc Syn was wyzwoli, będziecie naprawdę wolni.
Wiem, że jesteście nasieniem Abrahama, lecz usiłujecie Mnie zabić, gdyż nie ma u was miejsca na moje Słowo.
Mówię to, co Ja widziałem u Ojca, i wy też czynicie to, co słyszeliście u [waszego] ojca.
Odpowiedzieli Mu: Naszym ojcem jest Abraham. Jezus na to: Gdybyście byli dziećmi Abrahama, czynilibyście dzieła Abrahama.
Teraz zaś chcecie Mnie zabić - człowieka, który powiedział wam prawdę usłyszaną od Boga; tego Abraham nie czynił.
Wy pełnicie uczynki swojego ojca. Powiedzieli Mu: My nie zostaliśmy zrodzeni z nierządu; mamy jednego Ojca - Boga.
Jezus na to: Gdyby Bóg był waszym Ojcem, darzylibyście Mnie miłością, gdyż Ja wyszedłem od Boga i oto jestem. Nie przyszedłem bowiem od siebie samego, ale On Mnie posłał.
Dlaczego nie rozumiecie mojej mowy? Dlatego, że nie jesteście w stanie słuchać mojego Słowa.
Wy jesteście z diabła [jako] ojca i chcecie zaspokajać żądze waszego ojca. On od początku był mordercą i nie pozostał w prawdzie, gdyż w nim nie ma prawdy. Gdy mówi kłamstwo, przemawia we własnym [języku], gdyż jest kłamcą, a nawet jego ojcem.
Ja natomiast, ponieważ mówię prawdę, nie wierzycie Mi.
Kto z was może dowieść Mi grzechu? Jeśli mówię prawdę, dlaczego wy Mi nie wierzycie?
Kto jest z Boga, słów Bożych słucha; wy dlatego nie słuchacie, że nie jesteście z Boga.
żydzi odpowiedzieli Mu: Czy nie mamy racji, że jesteś Samarytaninem i masz demona?
Jezus na to: Ja nie mam demona, ale czczę mego Ojca, a wy mnie znieważacie.
Ja natomiast nie szukam własnej chwały. Jest Ten, kto jej szuka - i sądzi.
Ręczę i zapewniam was, jeśli ktoś zachowa moje Słowo, na wieki nie zobaczy śmierci.
Wówczas żydzi powiedzieli: Teraz jesteśmy pewni, że masz demona. Abraham umarł i prorocy, a Ty mówisz: Jeśli ktoś zachowa moje Słowo, na wieki nie zazna śmierci.
Czy Ty jesteś większy od naszego ojca, Abrahama, który umarł? Także prorocy umarli. Za kogo Ty się uważasz?
Jezus odpowiedział: Jeśli Ja sam siebie otaczam chwałą, moja chwała jest niczym. To mój Ojciec otacza Mnie chwałą, [Ten], o którym mówicie, że jest waszym Bogiem.
Nie rozpoznaliście Go też, ale Ja Go znam; a gdybym powiedział, że Go nie znam, byłbym podobnym do was kłamcą - Ja Go jednak znam i zachowuję Jego Słowo.
Abraham, wasz ojciec, był bardzo szczęśliwy, że zobaczy mój dzień; zobaczył też - i ucieszył się.
żydzi powiedzieli więc do Niego: Nie masz jeszcze pięćdziesięciu lat, a widziałeś Abrahama?
Wówczas Jezus odpowiedział: Ręczę i zapewniam was, zanim powstał Abraham, Ja jestem.
Wtedy podnieśli kamienie, aby rzucić w Niego, Jezus jednak ukrył się i wyszedł ze świątyni.
Przechodząc zobaczył człowieka niewidomego od urodzenia.
Wtedy Jego uczniowie zapytali Go: Rabbi, kto zgrzeszył, on czy jego rodzice, że się urodził niewidomy?
Jezus odpowiedział: Ani on nie zgrzeszył, ani jego rodzice, lecz aby mogły być w nim objawione dzieła Boże.
Dopóki jest dzień, musimy wykonywać dzieła Tego, który Mnie posłał; nadchodzi noc, gdy nikt nie będzie mógł działać.
Jak długo jestem na świecie, Jestem światłem świata.
Po tych słowach splunął na ziemię, ze śliny uczynił błoto i to błoto nałożył na oczy niewidomego.
Następnie powiedział do niego: Idź, obmyj się w sadzawce Syloe (co znaczy: Posłany). Odszedł więc, obmył się i wrócił widząc.
Wówczas sąsiedzi oraz ci, którzy go przedtem widywali jako żebraka, zastanawiali się: Czy to nie ten, który siadywał i żebrał?
Jedni mówili, że to jest ten, inni twierdzili, że nie, ale że jest do niego podobny. Natomiast on przyznawał: To ja jestem.
Zagadnęli go zatem: Jak więc otworzyły ci się oczy?
Wówczas odpowiedział: Człowiek, którego nazywają Jezusem, zrobił błoto, nałożył na moje oczy i powiedział mi: Idź do Syloe i obmyj się. Poszedłem więc, obmyłem się i odzyskałem wzrok.
Zapytali go: Gdzie On jest? Odpowiedział: Nie wiem.
Zaprowadzili go zatem - dopiero co niewidomego - do faryzeuszów.
A właśnie tego dnia, kiedy Jezus zrobił błoto i otworzył jego oczy, był szabat.
Wtedy z kolei faryzeusze pytali go, w jaki sposób odzyskał wzrok. Powiedział im: Nałożył na moje oczy błoto, obmyłem się i widzę.
Niektórzy z faryzeuszów mówili na to: Ten człowiek nie jest od Boga, bo nie przestrzega szabatu. Inni natomiast byli zdania: Jak może grzeszny człowiek czynić takie znaki? I doszło między nimi do rozłamu.
Ponownie więc zwrócili się do niewidomego: Co ty sądzisz o Nim, jako że otworzył twoje oczy? I odpowiedział: On jest prorokiem.
żydzi jednak nie uwierzyli, że był on niewidomy i odzyskał wzrok, dopóki nie przywołali rodziców tego, który mógł już widzieć.
I zapytali ich: Czy to jest wasz syn, o którym mówicie, że się urodził niewidomy? Jak to się więc stało, że teraz widzi?
A rodzice odpowiedzieli tak: Wiemy, że to jest nasz syn i że się urodził niewidomy;
lecz jak to się stało, że teraz widzi - nie wiemy; nie wiemy też, kto otworzył mu oczy. Zapytajcie jego, ma swoje lata, on powie sam za siebie.
Tak powiedzieli jego rodzice, gdyż bali się żydów; żydzi bowiem już wcześniej podjęli między sobą decyzję, że każdy, kto uzna Go za Chrystusa, zostanie wyłączony z synagogi.
Dlatego [właśnie] jego rodzice powiedzieli: Ma swoje lata, jego zapytajcie.
Ponownie więc przywołali człowieka, który był niewidomy i powiedzieli do niego: Oddaj chwałę Bogu; my wiemy, że ten człowiek jest grzesznikiem.
A on odpowiedział: Czy jest grzesznikiem - nie wiem; wiem jedno: byłem niewidomy, a teraz widzę.
Zapytali go więc: Co ci uczynił? Jak otworzył ci oczy?
Odpowiedział im: Już wam powiedziałem, lecz nie usłuchaliście. Co jeszcze chcecie słyszeć? Czy i wy chcecie zostać Jego uczniami?
Wtedy go znieważyli: Ty jesteś Jego uczniem, my zaś jesteśmy uczniami Mojżesza.
My wiemy, że Bóg przemówił do Mojżesza, Ten natomiast - nie wiemy, skąd jest.
Człowiek na to: A to dziwne, że wy nie wiecie, skąd On jest, a [On] otworzył mi oczy.
Wiemy, że Bóg grzeszników nie wysłuchuje, ale jeśli ktoś jest bogobojny i pełni Jego wolę - tego wysłuchuje.
Od wieków nie słyszano, aby ktoś otworzył oczy niewidomemu od urodzenia.
Gdyby ten nie był od Boga, nie mógłby nic zrobić.
Wtedy powiedzieli: Urodziłeś się cały w grzechach - i ty nas uczysz? I wyrzucili go.
Jezus usłyszał, że go wyrzucili i gdy go znalazł, zapytał: Czy ty wierzysz w Syna Człowieczego?
On zaś na to: Kto to jest, Panie, abym mógł w Niego uwierzyć?
Jezus powiedział: Jest nim Ten, którego już widziałeś, a który z tobą rozmawia.
A on: Wierzę, Panie! I złożył mu pokłon.
Jezus odezwał się w te słowa: Przyszedłem na ten świat na sąd, aby niewidomi przejrzeli, a ci, którzy widzą, utracili wzrok.
Gdy to usłyszeli obecni przy Nim faryzeusze, zapytali: Czy i my jesteśmy niewidomi?
Jezus im odpowiedział: Gdybyście byli niewidomi, nie mielibyście grzechu. Teraz jednak mówicie: Widzimy; dlatego wasz grzech trwa.
Ręczę i zapewniam was, kto do zagrody dla owiec nie wchodzi przez bramę, lecz wdziera się skądinąd, ten jest złodziejem i bandytą.
Kto natomiast wchodzi przez bramę, jest pasterzem owiec.
Temu odźwierny otwiera, a owce słuchają jego głosu; i woła swe owce po imieniu, i wyprowadza je.
Gdy wszystkie swoje wypuści, idzie przed nimi, owce zaś idą za nim, gdyż znają jego głos.
Za obcym jednak nie pójdą, ale uciekną od niego, ponieważ nie znają głosu obcych.
Jezus opowiedział im tę przypowieść, lecz oni nie zrozumieli znaczenia tego, co im mówił.
Wówczas Jezus znów im powiedział: Ręczę i zapewniam was, Ja jestem bramą dla owiec.
Wszyscy, ilu ich przyszło przede Mną, są złodziejami i bandytami, lecz nie posłuchały ich owce.
Ja jestem bramą; jeśli ktoś wejdzie przeze Mnie, będzie zbawiony; i wejdzie i wyjdzie - i znajdzie pastwisko.
Złodziej przychodzi tylko po to, by kraść, zarzynać i tracić. Ja przyszedłem, aby miały życie i to w obfitości.
Ja jestem dobrym pasterzem. Dobry pasterz kładzie za owce swoją duszę.
Najemnik, ten, który nie jest pasterzem i który owiec nie posiada na własność, gdy widzi, że pojawia się wilk, porzuca owce i ucieka - wilk zaś porywa je i rozprasza.
[Postępuje tak], ponieważ jest najemnikiem i nie zależy mu na owcach.
Ja jestem dobrym pasterzem, znam swoje [owce] i moje Mnie znają
tak, jak Ojciec Mnie zna i Ja znam Ojca - i kładę za owce swoją duszę.
Mam też inne owce, które nie są z tej zagrody; te również muszę przyprowadzić, i będą słuchać mojego głosu, i powstanie jedno stado i jeden pasterz.
Ojciec dlatego Mnie miłuje, że Ja kładę swoją duszę, aby ją znowu wziąć.
Nikt mi jej nie odbiera, lecz Ja kładę ją sam z siebie. Mam władzę ją położyć i mam władzę znów ją wziąć; takie polecenie otrzymałem od mojego Ojca.
Z powodu tych słów znów powstał rozłam między żydami.
Wielu spośród nich mówiło: Demona ma i szaleje. Dlaczego Go słuchacie?
Inni mówili: To nie są słowa opętanego przez demona. Czy demon może otwierać niewidomym oczy?
Obchodzono wówczas w Jerozolimie rocznicę poświęcenia świątyni. Była zima
i Jezus przechadzał się po świątyni, pod arkadami Salomona.
Wtedy obstąpili Go żydzi i zapytali: Jak długo będziesz niepokoił nasze dusze? Jeśli Ty jesteś Chrystusem, powiedz nam otwarcie.
Jezus im odpowiedział: Powiedziałem wam, lecz nie wierzycie; świadczą o Mnie dzieła, których Ja dokonuję w imieniu mojego Ojca;
ale wy nie wierzycie, gdyż nie jesteście z moich owiec.
Moje owce słuchają mojego głosu i Ja je znam, a one idą za Mną.
I Ja daję im życie wieczne, i nie zginą na wieki, nikt ich też nie wyrwie z mojej ręki.
Ojciec mój, który mi je dał, jest większy od wszystkich i nikt ich nie zdoła wydrzeć z ręki Ojca.
Ja i Ojciec jesteśmy jedno.
żydzi znów chwycili za kamienie, aby Go ukamienować.
Wtedy Jezus zapytał ich: Pokazałem wam wiele dobrych dzieł [pochodzących] od mojego Ojca; za które z tych dzieł chcecie Mnie ukamienować?
żydzi odpowiedzieli: Nie chcemy Cię ukamienować za dobre dzieło, ale za bluźnierstwo i za to, że Ty, chociaż jesteś człowiekiem, czynisz siebie Bogiem.
Jezus na to: Czy w waszym Prawie nie zostało napisane: Ja powiedziałem: jesteście bogami?
Jeśli nazwał bogami tych, do których zostało skierowane Słowo Boże - a Pismo nie może być naruszone -
do Tego, którego Ojciec poświęcił i posłał na świat, wy mówicie: Bluźnisz, dlatego, że powiedziałem: Jestem Synem Bożym?
Jeśli nie dokonuję dzieł mojego Ojca, nie wierzcie Mi;
jeśli jednak dokonuję, to choćbyście Mi nie wierzyli, wierzcie dziełom, abyście poznali i zrozumieli, że we Mnie jest Ojciec, a Ja w Ojcu.
Znów zatem starali się Go schwytać, ale wymknął się im z rąk.
Znów też odszedł za Jordan, na miejsce, gdzie dawniej chrzcił Jan, i tam pozostał.
A wielu przychodziło do Niego i mówiło: Jan wprawdzie nie dokonał żadnego znaku, ale wszystko, cokolwiek Jan o Nim powiedział, było prawdą.
I wielu tam w Niego uwierzyło.
Był zaś pewien chory, Łazarz z Betanii, miasteczka Marii i Marty, jej siostry.
Chodzi o tę Marię, która namaściła Pana pachnącym olejem i otarła Jego stopy swoimi włosami - jej [to] brat Łazarz chorował.
Siostry posłały więc wiadomość: Panie, oto ten, którego kochasz, choruje.
Gdy Jezus to usłyszał, powiedział: Ta choroba nie jest na śmierć, lecz na chwałę Bożą, aby Syn Boży był przez nią uwielbiony.
Jezus zaś miłował Martę, jej siostrę i Łazarza.
Gdy więc usłyszał, że choruje, wtedy jeszcze dwa dni pozostał w miejscu, w którym przebywał,
a dopiero potem powiedział do swoich uczniów: Chodźmy znów do Judei.
Uczniowie zaoponowali: Rabbi! Dopiero co żydzi próbowali Cię ukamienować, a [Ty] znów tam idziesz?
Jezus odpowiedział: Czy dzień nie składa się z dwunastu godzin? Jeśli ktoś chodzi za dnia, nie potyka się, gdyż widzi światło tego świata.
Jeśli jednak ktoś chodzi w nocy, potyka się, ponieważ nie ma w sobie światła.
Po tych słowach dodał: Łazarz, nasz przyjaciel, zasnął; ale idę zbudzić go ze snu.
Wtedy uczniowie powiedzieli: Panie! Skoro zasnął, wyzdrowieje.
Jezus jednak miał na myśli jego śmierć; oni natomiast myśleli, że mówi o zwykłym śnie.
Wtedy Jezus powiedział im wyraźnie: Łazarz umarł;
i ze względu na was, abyście uwierzyli, cieszę się, że Mnie tam nie było; lecz chodźmy do niego.
Wówczas Tomasz, zwany Bliźniakiem, powiedział do współuczniów: Chodźmy i my, żebyśmy z nim pomarli.
Po swoim przybyciu Jezus zastał go już od czterech dni leżącego w grobie.
A Betania była blisko Jerozolimy, odległa o około piętnaście stadiów.
I wielu spośród żydów zeszło się u Marty i Marii, aby je pocieszyć z powodu [straty] brata.
Gdy więc Marta usłyszała, że Jezus idzie, wyszła Mu na spotkanie; ale Maria pozostała w domu.
Marta natomiast zwróciła się do Jezusa: Panie! Gdybyś tu był, mój brat by nie umarł.
Ale i teraz wiem, że o cokolwiek poprosiłbyś Boga - da ci to Bóg.
Jezus zapewnił: Zmartwychwstanie twój brat.
Marta na to: Wiem, że zmartwychwstanie - przy zmartwychwstaniu, w dniu ostatecznym.
Wtedy Jezus skierował do niej słowa: Ja jestem zmartwychwstaniem i życiem; kto we Mnie wierzy, choćby nawet umarł - żyć będzie.
A każdy, kto żyje i wierzy we Mnie, nie umrze na wieki. Czy wierzysz w to?
Odpowiedziała: Tak, Panie! Ja wierzę, że Ty jesteś Chrystusem, Synem Bożym, który miał przyjść na świat.
A gdy to powiedziała, odeszła i zawołała swoją siostrę Marię, mówiąc jej w tajemnicy: Nauczyciel tu jest i woła cię.
Ta zaś, gdy tylko to usłyszała, wstała śpiesznie i poszła do Niego.
Jezus natomiast jeszcze nie wszedł do miasteczka, lecz był w tym miejscu, gdzie Go spotkała Marta.
żydzi więc, którzy byli z nią w domu i pocieszali ją, widząc, że Maria szybko wstała i wyszła, ruszyli za nią w mniemaniu, że idzie do grobu, aby tam płakać.
Maria tymczasem, gdy przyszła tam, gdzie był Jezus i zobaczyła Go, upadła Mu do stóp ze słowami: Panie, gdybyś tu był, mój brat by nie umarł.
Jezus zaś, widząc ją, jak płacze, oraz jak płaczą żydzi, którzy z nią przyszli, westchnął w duchu i wzruszył się -
po czym zapytał: Gdzie go położyliście? Powiedzieli: Chodź i zobacz, Panie.
I Jezus zapłakał.
żydzi zaś mówili: Patrzcie, jak go kochał.
A niektórzy nawet: Czy ktoś, kto otworzył niewidomemu oczy, nie mógł sprawić, aby i ten nie umarł?
Jezus zatem znów westchnął w sobie i poszedł do grobu. A była [to] grota, której wejście zamykał kamień.
Jezus polecił: Usuńcie ten kamień! Wtedy odezwała się Marta, siostra zmarłego: Panie! Już cuchnie, bo to jest czwarty dzień.
Jezus zwrócił się do niej: Czy ci nie powiedziałem, że jeśli uwierzysz, zobaczysz chwałę Boga?
Usunęli więc kamień. Jezus natomiast wzniósł oczy w górę i powiedział: Ojcze, dziękuję Ci, że Mnie wysłuchałeś.
Ja jestem świadom, że Mnie zawsze wysłuchujesz, ale powiedziałem to ze względu na stojący wokół tłum - aby uwierzyli, że Ty Mnie posłałeś.
Po tych słowach zawołał donośnym głosem: Łazarzu, wyjdź!
I wyszedł umarły, mając nogi i ręce powiązane pasami płótna, a jego twarz była spowita w chustę. Jezus zwrócił się do nich: Rozwiążcie go i pozwólcie mu odejść.
Wielu więc spośród żydów, którzy przyszli do Marii i widzieli, co Jezus uczynił, uwierzyło w Niego.
Niektórzy zaś z nich odeszli do faryzeuszów i powiedzieli im, czego Jezus dokonał.
W związku z tym arcykapłani i faryzeusze zwołali sanhedryn i zaczęli radzić: Co robimy? Człowiek ten bowiem dokonuje wielu znaków.
Jeśli Go tak zostawimy, wszyscy w Niego uwierzą; wówczas wkroczą Rzymianie i zabiorą nam i miejsce i naród.
Wtedy jeden z nich, Kajfasz, który tego roku był arcykapłanem, powiedział: Wy nic nie wiecie
i nie bierzecie w rachubę tego, że korzystniej jest dla nas, aby jeden człowiek umarł za lud, niż aby cały naród zginął.
Nie mówił tego jednak sam z siebie, ale jako arcykapłan tego roku wypowiedział proroctwo, że Jezus ma umrzeć za naród -
i nie tylko za naród, ale także po to, aby zebrać w jedno rozproszone dzieci Boga.
Z tym zatem dniem postanowili Go zabić.
Dlatego Jezus nie chodził już wśród żydów jawnie, ale odszedł stamtąd w okolice pustyni, do miasta zwanego Efraim, i tam wraz z uczniami przebywał.
Tymczasem zbliżała się Pascha żydowska i wielu z tej okolicy poszło przed Paschą do Jerozolimy, aby się oczyścić.
Szukali więc Jezusa, a stojąc w świątyni rozważali między sobą: Jak wam się zdaje? Że na pewno nie przyjdzie na święto?
Arcykapłani zaś i faryzeusze wydali rozkazy, aby jeśli się ktoś dowie, gdzie jest, doniósł, po to, aby mogli Go schwytać.
Na sześć dni przed Paschą Jezus przyszedł do Betanii, gdzie mieszkał Łazarz, którego Jezus wzbudził z martwych.
Tam też przygotowali mu ucztę, Marta usługiwała, a Łazarz był jednym z tych, którzy z Nim spoczywali przy stole.
Maria natomiast wzięła litrę czystych, drogocennych perfum z nardu, namaściła stopy Jezusa i otarła Jego stopy swoimi włosami - i dom wypełnił się zapachem perfum.
Wtedy Judasz Iskariota, jeden z Jego uczniów, który miał Go wydać, powiedział:
Dlaczego nie sprzedano tych perfum za trzysta denarów i nie rozdano [pieniędzy] ubogim?
Powiedział to zaś nie dlatego, że zależało mu na ubogich, ale dlatego, że był złodziejem, a ponieważ miał sakiewkę, podkradał to, co wkładano.
Wówczas Jezus powiedział: Zostaw ją, gdyż zachowała to na dzień mojego pogrzebu.
Ubogich bowiem macie u siebie zawsze, lecz Mnie nie zawsze macie.
Gdy znaczny tłum żydów dowiedział się, że tam jest, przyszedł nie tylko ze względu na Jezusa, ale także po to, aby zobaczyć Łazarza, którego wzbudził z martwych.
Arcykapłani natomiast wspólnie postanowili, aby i Łazarza zabić,
gdyż z powodu niego odeszło wielu żydów i zaczęło wierzyć w Jezusa.
Nazajutrz wielki tłum, który przybył na święto, usłyszał, że Jezus idzie do Jerozolimy.
[Ludzie zatem] wzięli gałązki palm, wyszli Mu na spotkanie i wołali: Hosanna! Szczęśliwy, który przychodzi w imieniu Pana! oraz: Król Izraela!
Jezus natomiast znalazł osiołka i wsiadł na niego - tak jak jest napisane:
Nie bój się, córko Syjonu! Oto przychodzi twój król, siedząc na źrebięciu oślicy.
Początkowo Jego uczniowie nie rozumieli tego, lecz gdy Jezus został uwielbiony, wtedy sobie przypomnieli, że to było o Nim napisane i to Mu uczynili.
A zatem składał świadectwo tłum, który z Nim był, gdy Łazarza wywołał z grobu i wzbudził go z martwych.
Tłum też wyszedł Mu na spotkanie, gdyż usłyszał, że dokonał On tego znaku.
Stąd faryzeusze mówili między sobą: Widzicie, że niczego nie zyskujecie; oto cały świat poszedł za Nim.
Wśród tych, którzy przybyli, aby w czasie święta pokłonić się [Bogu], byli też pewni Grecy.
Ci więc podeszli do Filipa z Betsaidy w Galilei z taką prośbą: Panie, chcemy się widzieć z Jezusem.
Filip [zatem] poszedł i powiedział Andrzejowi, Andrzej zaś i Filip powiedzieli Jezusowi.
Jezus natomiast tak im odpowiedział: Nastąpiła godzina, aby został uwielbiony Syn Człowieczy.
Ręczę i zapewniam was, jeśli ziarnko pszenicy wrzucone do ziemi nie obumrze, pojedynczym ziarnem zostaje; lecz jeśli obumrze, wydaje obfity owoc.
Kto kocha swoją duszę, straci ją, a kto nienawidzi swojej duszy w tym świecie, uchroni ją dla życia wiecznego.
Jeśli ktoś chce Mi służyć, niech idzie za Mną, a gdzie Ja jestem, tam też będzie mój sługa; jeśli ktoś chce Mi służyć, uczci go mój Ojciec.
Teraz moja dusza jest w trwodze, i co mam powiedzieć? Ojcze, wybaw Mnie od tej godziny? Przecież dlatego przyszedłem - na tę godzinę.
Ojcze, uwielbij swoje imię! Wtedy z nieba rozległ się głos: I uwielbiłem, i znów uwielbię.
Wówczas tłum, który tam stał i słyszał, mówił, że zagrzmiało; inni stwierdzili: Anioł do Niego przemówił.
Natomiast Jezus wyjaśnił: Nie ze względu na Mnie rozległ się ten głos, ale ze względu na was.
Teraz odbywa się sąd nad tym światem; teraz władca tego świata zostanie wyrzucony.
A gdy Ja będę podniesiony z ziemi, wszystkich pociągnę do siebie.
Powiedział to, by zaznaczyć, jaką śmiercią ma umrzeć.
Wtedy zapytano Go z tłumu: My [wiemy] ze słuchania Prawa, że Chrystus trwa na wieki, jak więc możesz mówić, że Syn Człowieczy musi być podniesiony? Kim jest ten Syn Człowieczy?
Jezus powiedział: Jeszcze przez krótki czas jest wśród was światło. Chodźcie, dopóki macie światło, aby nie pochłonęła was ciemność; bo kto chodzi w ciemności, nie wie, dokąd idzie.
Dopóki macie światło, wierzcie w światło, abyście się stali synami światła. Po wypowiedzeniu tych słów Jezus odszedł i ukrył się przed nimi.
I chociaż dokonał przed nimi tak wielu znaków, nie wierzyli w Niego,
tak że wypełniło się słowo wypowiedziane przez proroka Izajasza: Panie, kto uwierzył naszej wieści i komu objawiono ramię Pana?
Dlatego nie zdołali uwierzyć, że znów Izajasz stwierdza:
Zaślepił ich oczy i znieczulił ich serce, aby nie widzieli oczami i nie rozumieli sercem, i nie odwrócili się, abym ich uzdrowił.
To powiedział Izajasz, gdyż zobaczył Jego chwałę i o Nim mówił.
Niemniej jednak wielu spośród przywódców uwierzyło w Niego, ale ze względu na faryzeuszów nie wyznawali [tego], aby nie zostali wyłączeni z synagogi;
umiłowali bowiem chwałę ludzką bardziej niż chwałę Bożą.
Jezus natomiast zawołał: Kto wierzy we Mnie, nie we Mnie wierzy, ale w Tego, który Mnie posłał.
Kto Mnie widzi, widzi Tego, który Mnie posłał.
Ja przyszedłem na świat jako światło, aby nikt, kto we Mnie wierzy, nie pozostał w ciemności.
I jeśliby ktoś słuchał moich słów, lecz [ich] nie przestrzegał, Ja go nie sądzę; nie przyszedłem bowiem, aby sądzić świat, ale aby świat zbawić.
Kto Mnie odrzuca i nie przyjmuje moich słów, ma swego sędziego: Słowo, które wygłosiłem - ono sądzić go będzie w dniu ostatecznym;
gdyż Ja nie powiedziałem [nic] sam od siebie, ale Ojciec, który Mnie posłał, On mi dał polecenie, co mam powiedzieć i co głosić.
A wiem, że Jego polecenie jest życiem wiecznym. To zatem, co Ja mówię, mówię tak, jak mi polecił Ojciec.
Przed świętem Paschy Jezus - świadom, że nadeszła godzina Jego przejścia z tego świata do Ojca - pokazał swoim umiłowanym, których miał na tym świecie, że ich kocha bez reszty.
Dlatego w czasie wieczerzy, gdy już diabeł zasiał w sercu Judasza, syna Szymona Iskarioty, [myśl] o wydaniu Go,
świadom, że Ojciec powierzył wszystko w Jego ręce, oraz że od Boga wyszedł i do Boga odchodzi,
wstał od wieczerzy, złożył szaty, wziął płócienny ręcznik i przepasał się [nim].
Następnie nalał do miednicy wody, zaczął myć nogi uczniów i wycierać [je] ręcznikiem, którym był przepasany.
Podszedł też do Szymona Piotra, który Go zapytał: Panie, Ty mi chcesz myć nogi?
Jezus odpowiedział: Tego, co Ja czynię, ty teraz nie rozumiesz, potem jednak będzie to dla ciebie jasne.
Piotr na to: Za nic w świecie nie będziesz mył mi nóg! A Jezus: Jeśli cię nie umyję, nie masz ze Mną działu.
Szymon Piotr powiedział: Panie, nie tylko moje nogi, ale i ręce, i głowę.
Jezus mu odpowiedział: Wykąpany [człowiek] nie ma potrzeby myć nic poza nogami, gdyż jest cały czysty; i wy jesteście czyści, ale nie wszyscy.
Był bowiem świadom, kto ma Go wydać - dlatego powiedział: Nie wszyscy jesteście czyści.
Gdy więc umył im nogi, przywdział swoje szaty, ponownie usiadł i powiedział: Czy rozumiecie, co wam uczyniłem?
Wy zwracacie się do Mnie: Nauczycielu i Panie; i słusznie mówicie, bo Nim jestem.
Jeśli zatem Ja, Pan i Nauczyciel, umyłem wam nogi, i wy sobie nawzajem powinniście myć nogi.
Dałem wam bowiem przykład, abyście i wy czynili tak, jak Ja wam uczyniłem.
Ręczę i zapewniam was: Sługa nie jest większy od swego pana ani poseł nie jest większy od tego, który go posyła.
Skoro to wiecie, jesteście szczęśliwi - o ile będziecie to czynić.
Nie mówię o was wszystkich; Ja znam tych, których wybrałem; lecz niech wypełni się Pismo: Ten, który je mój chleb, podniósł na Mnie swoją piętę.
Mówię wam to teraz, zanim się to stanie, abyście, gdy się to stanie, uwierzyli, że to Ja jestem.
Ręczę i zapewniam was: Kto przyjmuje tego, którego posyłam, Mnie przyjmuje; a kto Mnie przyjmuje, przyjmuje Tego, który Mnie posłał.
Po tych słowach Jezus wzruszył się w duchu i powiedział: Ręczę i zapewniam was, jeden z was Mnie wyda.
Uczniowie zaczęli przyglądać się sobie nawzajem niepewni, o kim mówi.
A jeden z Jego uczniów - ten, którego Jezus miłował - spoczywał przy piersi Jezusa.
Skinął zatem na niego Szymon Piotr, aby się dowiedział, o kim mówi.
Ten więc, spoczywając przy piersi Jezusa, zapytał Go: Panie! Kto to jest?
Jezus odpowiedział: Ten, któremu Ja podam umoczony kawałek chleba. Następnie umoczył kawałek chleba, wziął i dał Judaszowi, [synowi] Szymona Iskarioty.
I wtedy, po [podaniu] kawałka chleba, wstąpił w niego szatan. Jezus więc powiedział do niego: To, co zamierzasz uczynić, uczyń czym prędzej.
Nikt jednak ze spoczywających przy stole nie zrozumiał, dlaczego mu to powiedział.
Niektórzy bowiem przypuszczali, że ponieważ Judasz ma sakiewkę, Jezus mówi mu: Zakup, co nam potrzebne na święto, albo aby dał coś ubogim.
On zatem wziął kawałek i natychmiast wyszedł. A była noc.
Po jego wyjściu Jezus powiedział: Teraz Syn Człowieczy zostanie uwielbiony i w Nim Bóg odbierze chwałę.
Jeśli Bóg w Nim zostanie uwielbiony, to i Bóg w sobie otoczy Go chwałą - i to zaraz otoczy Go chwałą.
Dzieci! Jeszcze chwilę jestem z wami; będziecie Mnie szukać i - jak powiedziałem żydom, że gdzie Ja idę, tam wy przyjść nie zdołacie - tak teraz i wam to mówię.
Daję wam nowe przykazanie: Miłujcie się wzajemnie; miłujcie jedni drugich tak, jak was umiłowałem.
Po tym wszyscy poznają, że jesteście moimi uczniami, jeśli jedni drugich darzyć będziecie miłością.
Wtedy Szymon Piotr zwrócił się do Niego: Panie, dokąd idziesz? Jezus odpowiedział: Tam, dokąd idę, teraz iść za Mną nie możesz, jednak potem pójdziesz.
Piotr ciągnął dalej: Panie! Dlaczego teraz nie mogę iść za Tobą? Duszę moją położę za Ciebie.
Jezus odpowiedział: Położysz za Mnie swoją duszę? Ręczę i zapewniam cię: Zanim zapieje kogut, trzy razy się Mnie zaprzesz.
Niech się nie trwoży wasze serce; wierzcie w Boga i we Mnie wierzcie!
W domu mojego Ojca jest wiele mieszkań; gdyby tak nie było, byłbym wam powiedział - bo przecież idę przygotować wam miejsce.
A gdy pójdę i przygotuję wam miejsce, przyjdę znowu i wezmę was do siebie, abyście i wy byli tam, gdzie Ja jestem.
A dokąd Ja idę, drogę znacie.
Wtedy odezwał się Tomasz: Panie, nie wiemy, dokąd idziesz, skąd możemy znać drogę?
Jezus odpowiedział: Ja jestem drogą, prawdą i życiem; nikt nie przychodzi do Ojca, jak tylko przeze Mnie.
Skoro Mnie znacie, poznacie i mojego Ojca; odtąd też Go znacie - i zobaczyliście Go.
Wtedy Filip wtrącił: Panie, pokaż nam Ojca, a [to] nam wystarczy.
Jezus odpowiedział: Tyle czasu jestem z wami i jeszcze Mnie nie poznałeś, Filipie? Kto Mnie zobaczył, zobaczył Ojca. Jak możesz mówić: Pokaż nam Ojca?
Czy nie wierzysz, że Ja jestem w Ojcu, a Ojciec we Mnie? Słów, które do was kieruję, nie wypowiadam od siebie; to Ojciec, który trwa we Mnie, dokonuje swoich dzieł.
Wierzcie mi, że Ja jestem w Ojcu, a Ojciec we Mnie; a jeśli nie, to wierzcie ze względu na same dzieła.
Ręczę i zapewniam was, kto wierzy we Mnie, będzie również dokonywał dzieł, których Ja dokonuję, i dokona większych niż te; gdyż Ja idę do Ojca;
i o cokolwiek poprosilibyście w Moim imieniu, tego dokonam, aby Ojciec był uwielbiony w Synu -
jeśli o coś Mnie poprosicie w moim imieniu, spełnię to.
Jeśli Mnie miłujecie, będziecie przestrzegać moich przykazań.
Ja natomiast będę prosił Ojca, a [On] da wam innego Opiekuna, aby był z wami na wieki -
Ducha prawdy, którego świat nie może przyjąć, gdyż Go nie widzi ani nie zna; wy Go znacie, ponieważ trwa przy was i będzie w was.
Nie zostawię was sierotami, przyjdę do was.
Jeszcze chwila, a świat nie będzie Mnie już oglądał; lecz wy Mnie będziecie oglądać, bo Ja żyję i wy żyć będziecie.
W tym dniu wy [sami] poznacie, że Ja jestem w moim Ojcu i wy we Mnie, a Ja w was.
Ten, kto zna moje przykazania i ich przestrzega, jest tym, który Mnie miłuje; tego z kolei, kto Mnie miłuje, będzie miłował mój Ojciec i Ja będę go miłował, i objawię mu samego siebie.
Judasz, lecz nie Iskariota, zwrócił się do Niego: Panie, co się stało, że zamierzasz objawić samego siebie nam, a nie światu?
Jezus odpowiedział: Jeśli ktoś Mnie miłuje, będzie przestrzegał mojego Słowa, i mój Ojciec będzie go miłował - i do niego przyjdziemy, i u niego urządzimy mieszkanie.
Kto Mnie nie miłuje, moich słów nie przestrzega, a Słowo, którego słuchacie, nie jest moim [Słowem], lecz Ojca, który Mnie posłał.
To już wam powiedziałem w trakcie przebywania z wami.
Natomiast Opiekun, Duch Święty, którego Ojciec pośle w moim imieniu, On was wszystkiego nauczy i przypomni wam wszystko, co Ja wam powiedziałem.
Pokój zostawiam wam, mój pokój daję wam; nie tak jak świat daje, Ja wam daję. Niech się nie trwoży wasze serce i niech się nie kuli ze strachu.
Słyszeliście, że wam powiedziałem: Odchodzę i przychodzę do was. Gdybyście Mnie miłowali, cieszylibyście się, że idę do Ojca, gdyż Ojciec większy jest niż Ja.
Teraz też mówię wam [o tym], zanim to nastąpi, abyście, gdy nastąpi - uwierzyli.
Nie będę już z wami długo rozmawiał, nadchodzi bowiem władca świata, we Mnie [on] jednak nic nie ma;
lecz niech świat pozna, że miłuję Ojca i czynię tak, jak mi Ojciec polecił. Wstańcie, chodźmy stąd.
Ja jestem prawdziwą winoroślą, a mój Ojciec jest ogrodnikiem.
Usuwa [On] ze Mnie każdy pęd, który nie przynosi owocu, a każdy, który owoc przynosi, oczyszcza, aby przynosił owoc obfitszy.
Wy już jesteście czyści ze względu na Słowo, które wam przekazałem.
Przede wszystkim trwajcie we Mnie, a Ja w was. Podobnie jak pęd nie może przynosić owocu sam z siebie, jeśli nie wyrasta z winorośli, tak i wy, jeśli nie będziecie trwali we Mnie.
Ja jestem winoroślą - wy pędami. Kto trwa we Mnie, a Ja w nim, ten wydaje wiele owocu; bo beze Mnie nie możecie nic uczynić.
Ten, kto nie trwa we Mnie, zostaje wyrzucony jak pęd i usycha; takie zbiera się, wrzuca do ognia - i płoną.
Jeśli pozostaniecie we Mnie i moje słowa pozostaną w was, proście o cokolwiek chcecie, a stanie się wam.
Mój Ojciec zostanie uwielbiony w tym, że przyniesiecie obfity owoc i okażecie się moimi uczniami.
Jak Mnie umiłował Ojciec, tak i Ja was umiłowałem; pozostańcie w mojej miłości.
Jeśli zachowacie moje przykazania, będziecie trwali w mojej miłości, jak i Ja zachowałem przykazania mego Ojca i trwam w Jego miłości.
Powiedziałem wam to po to, aby moja radość [była] w was i aby wasza radość była pełna.
Oto jest moje przykazanie: Miłujcie się nawzajem, jak Ja was umiłowałem.
Większej miłości nikt nie ma nad tę, jak gdy ktoś swoją duszę oddaje za swoich przyjaciół.
Wy jesteście moimi przyjaciółmi, jeśli czynicie to, co wam przykazuję.
Nie nazywam was już sługami, bo sługa nie wie, co czyni jego pan; lecz nazwałem was przyjaciółmi, gdyż oznajmiłem wam wszystko, co słyszałem od mojego Ojca.
Nie wy Mnie wybraliście, ale Ja was wybrałem i przeznaczyłem was, abyście szli i przynosili owoc, który byłby trwały, aby to, o cokolwiek poprosicie Ojca w moim imieniu, dał wam.
To wam przykazuję, abyście się nawzajem miłowali.
Jeśli świat was nienawidzi, wiedzcie, że Mnie wcześniej niż was znienawidził.
Gdybyście byli ze świata, świat kochałby was jako swoją własność; ponieważ jednak nie jesteście ze świata, ale Ja was wybrałem ze świata, dlatego was świat nienawidzi.
Pamiętajcie o Słowie, które do was skierowałem: Sługa nie jest większy od swego pana. Jeśli Mnie prześladowali, i was będą prześladować; jeśli moje Słowo wypełniali i wasze będą wypełniać.
Jednak to wszystko czynić wam będą ze względu na moje imię, gdyż nie znają Tego, który Mnie posłał.
Gdybym nie przyszedł i nie mówił do nich, nie mieliby grzechu; teraz jednak nie mają wymówki dla swojego grzechu.
Kto mnie nienawidzi, i mego Ojca nienawidzi.
Gdybym nie dokonał wśród nich dzieł, których nikt inny nie dokonał, nie mieliby grzechu, teraz jednak widzieli [je], a mimo to znienawidzili tak Mnie, jak i mojego Ojca.
Lecz musiało się wypełnić słowo zapisane w ich Prawie: Znienawidzili Mnie bez powodu.
Gdy przyjdzie Opiekun, którego Ja wam poślę od Ojca, Duch Prawdy, który od Ojca wychodzi, ten zaświadczy o Mnie;
wy jednak także świadczycie, gdyż jesteście ze Mną od początku.
To wam powiedziałem, ażeby was nie złamano.
Wyłączać was będą z synagog, a nawet nadchodzi godzina, gdy każdy, kto was zabije, będzie uważał, że pełni służbę na rzecz Boga.
A będą to czynić, gdyż nie poznali Ojca ani Mnie.
Lecz powiedziałem wam o tych sprawach, abyście - gdy przyjdzie ich godzina - przypomnieli sobie, że wam o nich powiedziałem. Nie mówiłem wam zaś o tym od początku, ponieważ byłem z wami.
Teraz jednak odchodzę do Tego, który Mnie posłał, i nikt z was nie pyta Mnie: Dokąd idziesz?
Ale ponieważ powiedziałem wam o tym, smutek napełnił wam serce.
Lecz Ja mówię wam prawdę: Lepiej dla was, abym Ja odszedł. Bo jeśli nie odejdę, Opiekun do was nie przyjdzie, natomiast jeśli odejdę - poślę Go do was.
A On, gdy przyjdzie, przedstawi światu dowody w sprawie grzechu, słuszności i sądu;
w sprawie grzechu, gdyż nie wierzą we Mnie;
w sprawie słuszności, gdyż odchodzę do Ojca i już Mnie nie zobaczycie;
a w sprawie sądu, gdyż na władcę tego świata już zapadł wyrok.
Mam wam jeszcze wiele do powiedzenia, ale teraz nie jesteście w stanie tego znieść;
jednak gdy przyjdzie On, Duch Prawdy, wprowadzi was we wszelką prawdę, ponieważ nie będzie mówił sam od siebie, lecz powie o wszystkim, co usłyszy, i powiadomi was o tym, co ma nadejść.
On Mnie uwielbi, gdyż z mego weźmie i wam przekaże.
Wszystko to, co ma Ojciec, jest moje; dlatego powiedziałem, że z mego weźmie i wam przekaże.
Jeszcze chwila i nie będziecie Mnie oglądać, i znów chwila - a zobaczycie Mnie.
Wówczas niektórzy z Jego uczniów pytali się jedni drugich: Co znaczy to, o czym nam mówi: Jeszcze chwila i nie będziecie Mnie oglądać, i znów chwila - a zobaczycie Mnie, oraz: Gdyż idę do Ojca?
Zaczęli się więc zastanawiać: Co to za chwila, o której mówi? Nie rozumiemy, o czym mówi.
Jezus rozpoznał, że chcieli Go pytać i zagadnął: Czy o to się nawzajem wypytujecie, że powiedziałem: Jeszcze chwila i nie będziecie Mnie oglądać, i znów chwila - a zobaczycie Mnie?
Ręczę i zapewniam was: Wy będziecie płakać i rozpaczać, a świat będzie się weselił; wy będziecie smutni, ale wasz smutek zamieni się w radość.
Kobieta, gdy rodzi, przeżywa smutek, gdyż nadeszła jej godzina; gdy jednak urodzi dziecko, już nie pamięta o cierpieniu, z powodu radości, że człowiek został zrodzony na świat.
Zatem i wy teraz przeżywacie smutek, znów jednak was zobaczę i wasze serce będzie się cieszyć, a waszej radości nikt wam [już] nie odbierze.
W tym dniu o nic też nie będziecie Mnie pytać. Ręczę i zapewniam was: O cokolwiek prosilibyście Ojca w moim imieniu, da wam.
Dotąd o nic nie prosiliście w moim imieniu; proście, a weźmiecie, aby wasza radość stała się pełna.
Powiedziałem wam o tym w przypowieściach; nadchodzi godzina, gdy już nie będę do was mówił w przypowieściach, lecz wyraźnie oznajmię wam o Ojcu.
W tym dniu będziecie prosić w moim imieniu i nie mówię wam, że Ja będę prosił Ojca za wami;
sam Ojciec bowiem kocha was dlatego, że wy Mnie pokochaliście i uwierzyliście, że Ja wyszedłem od Boga.
Wyszedłem od Ojca i przyszedłem na świat; znów opuszczam świat i idę do Ojca.
Wtedy Jego uczniowie powiedzieli: Oto teraz mówisz wyraźnie i nie opowiadasz żadnej przypowieści.
Teraz wiemy, że wiesz wszystko i nie potrzebujesz, aby Cię ktoś pytał; dlatego wierzymy, że wyszedłeś od Boga.
Jezus im odpowiedział: Teraz wierzycie?
Oto nadchodzi godzina, a nawet już nadeszła, że się rozproszycie, każdy do swojej własności, i Mnie zostawicie samego; ale [Ja] nie jestem sam, gdyż jest ze mną Ojciec.
To wam powiedziałem, abyście we Mnie mieli pokój. Na świecie będziecie mieć ucisk, ale - odwagi - Ja zwyciężyłem już świat.
Po tych słowach Jezus podniósł swoje oczy ku niebu i powiedział: Ojcze! Nadeszła godzina; uwielbij swojego Syna, aby Syn uwielbił Ciebie;
tak jak Mu powierzyłeś władzę nad wszelkim ciałem, aby dał życie wieczne tym wszystkim, których Mu dałeś.
To zaś jest życie wieczne: aby znali Ciebie, jedynego prawdziwego Boga, i Tego, którego posłałeś, Jezusa Chrystusa.
Ja Ciebie uwielbiłem na ziemi [przez to], że wypełniłem dzieło, które mi powierzyłeś do wykonania;
a teraz Ty, Ojcze, uwielbij Mnie u siebie samego tą chwałą, którą miałem u Ciebie, zanim zaistniał świat.
Objawiłem Twoje imię ludziom, których Mi dałeś ze świata. Byli Twoimi i Mnie ich dałeś, i zachowali Twoje Słowo.
Teraz są przekonani, że wszystko, cokolwiek Mi dałeś, jest od Ciebie;
gdyż słowa, które Mi dałeś, im powierzyłem, a oni [je] przyjęli i prawdziwie poznali, że wyszedłem od Ciebie, oraz uwierzyli, że Ty Mnie posłałeś.
Ja za nimi proszę, nie proszę za światem, lecz za tymi, których Mi dałeś, ponieważ są Twoi;
i wszystko moje jest Twoje, a Twoje - moje; w nich też jestem uwielbiony.
I już nie jestem na świecie, lecz oni są na świecie, Ja zaś do Ciebie idę. Ojcze święty, zachowaj ich w Twoim imieniu, które mi dałeś, aby byli jedno - jak My.
Dopóki z nimi byłem, Ja ich zachowywałem w Twoim imieniu, które mi dałeś, i ustrzegłem, i nikt z nich nie zginął, oprócz syna zatracenia, aby się wypełniło Pismo.
Teraz zaś idę do Ciebie, a mówię to na świecie, aby mieli w sobie samych moją pełną radość.
Ja im powierzyłem Twoje Słowo, a świat ich znienawidził, gdyż nie są ze świata, tak jak Ja nie jestem ze świata.
Nie proszę, abyś ich zabrał ze świata, ale abyś ich ustrzegł od złego.
Nie są ze świata, jak i Ja nie jestem ze świata.
Poświęć ich w prawdzie; Słowo Twoje jest prawdą.
Jak [Ty] Mnie posłałeś na świat, tak też Ja ich posłałem na świat;
i za nich Ja poświęcam siebie samego, aby i oni byli poświęceni w prawdzie.
Proszę nie tylko za nimi, ale i tymi, którzy dzięki ich słowu będą wierzyć we Mnie,
aby wszyscy byli jedno, jak Ty, Ojcze, we Mnie, a Ja w Tobie, żeby i oni w nas byli jedno i dzięki temu świat uwierzył, że Ty Mnie posłałeś.
Ja im dałem chwałę, którą Mi dałeś, aby byli jedno, jak My jedno jesteśmy:
Ja w nich, a Ty we Mnie, aby byli doskonali w dążeniu do jedności i by przez to świat poznał, że Ty Mnie posłałeś i umiłowałeś ich tak, jak umiłowałeś Mnie.
Ojcze! Chcę, aby ci, których mi dałeś, byli ze Mną tam, gdzie Ja jestem, aby oglądali moją chwałę, którą Mi dałeś, gdyż umiłowałeś Mnie przed założeniem świata.
Ojcze sprawiedliwy! Świat wprawdzie Ciebie nie poznał, lecz Ja Cię poznałem i ci poznali, że Ty Mnie posłałeś;
objawiłem im też Twoje imię i [jeszcze] objawię, aby miłość, którą Mnie umiłowałeś, była w nich - i Ja w nich.
Po tych słowach Jezus wraz ze swoimi uczniami wyszedł na drugą stronę potoku Cedron, gdzie był ogród, do którego wszedł On i Jego uczniowie.
Miejsce to znał również Judasz, który Go wydał, gdyż Jezus często schodził się tam ze swoimi uczniami.
Judasz zatem wziął kohortę oraz straż podległą arcykapłanom i faryzeuszom, przyszedł tam z pochodniami, z lampami i z orężem.
Jezus natomiast, świadom wszystkiego, co miało Go spotkać, wyszedł i zapytał ich: Kogo szukacie?
Odpowiedzieli Mu: Jezusa Nazarejczyka. Jezus na to: Ja jestem. Stał zaś z nimi także Judasz, który Go wydał.
Gdy zatem powiedział im: Ja jestem, cofnęli się i padli na ziemię.
Znów więc zapytał ich: Kogo szukacie? A oni: Jezusa Nazarejczyka.
Wtedy Jezus odpowiedział: Powiedziałem wam, że Ja jestem; jeśli więc Mnie szukacie, pozwólcie tym odejść -
aby się wypełniło słowo, które powiedział: Nie utraciłem żadnego z tych, których Mi dałeś.
Szymon Piotr, ponieważ miał miecz, wyciągnął go, uderzył sługę arcykapłana i odciął mu prawe ucho. Słudze [temu] było na imię Malchos.
Wówczas Jezus zwrócił się do Piotra: Włóż miecz do pochwy; kielich, który dał mi Ojciec - czy nie mam pić z niego?
A zatem kohorta wraz z trybunem oraz strażnicy żydowscy schwytali Jezusa, związali Go
i najpierw zaprowadzili do Annasza. Był on bowiem teściem Kajfasza, który tego roku był arcykapłanem.
A Kajfasz był właśnie tym, który doradził żydom, że lepiej, aby jeden człowiek umarł za lud.
Szli zaś za Jezusem Szymon Piotr oraz inny uczeń. Uczeń ten był znany arcykapłanowi, stąd też wszedł wraz z Jezusem na dziedziniec arcykapłana;
Piotr natomiast stał przy bramie na zewnątrz. Wyszedł więc ten inny uczeń, znajomy arcykapłana, porozmawiał z odźwierną i wprowadził Piotra.
Wtedy służąca odźwierna zapytała Piotra: Czy i ty nie jesteś z uczniów tego człowieka? Odpowiedział: Nie jestem.
Stała [tam] natomiast służba i straż. Rozpalili ognisko i grzali się [przy nim], gdyż było zimno. Również Piotr stał i grzał się wraz z nimi.
Tymczasem arcykapłan zapytał Jezusa o Jego uczniów i o Jego naukę.
Jezus mu odpowiedział: Ja otwarcie przemawiałem do świata; Ja zawsze uczyłem w synagodze i w świątyni, gdzie schodzą się wszyscy żydzi; potajemnie nic nie mówiłem.
Dlaczego pytasz Mnie? Zapytaj tych, którzy słuchali, co im powiedziałem; oto oni wiedzą, co Ja powiedziałem.
Po tych Jego słowach jeden ze stojących tam strażników wymierzył Jezusowi policzek, mówiąc przy tym: Tak odpowiadasz arcykapłanowi?
Jezus na to: Jeżeli niewłaściwie powiedziałem, poświadcz, że to było niewłaściwe, a jeśli właściwie, to dlaczego mnie bijesz?
Następnie Annasz odesłał Go związanego do arcykapłana Kajfasza.
Szymon Piotr stał zaś i grzał się. Zapytali go zatem: Czy i ty nie jesteś [jednym] z Jego uczniów? On [natomiast] zaparł się i powiedział: Nie jestem.
[Wtedy] jeden ze sług arcykapłana, krewny tego, któremu Piotr odciął ucho, powiedział: Czy ja ciebie nie widziałem z Nim w ogrodzie?
Znów więc Piotr zaparł się - i zaraz zapiał kogut.
Następnie, od Kajfasza, poprowadzili Jezusa do pretorium. Było to wczesnym rankiem. Sami jednak nie weszli do pretorium, aby się nie skalać, ale móc spożyć paschę.
Wówczas Piłat wyszedł do nich i zapytał: Jakie oskarżenie wnosicie przeciwko temu człowiekowi?
Odpowiedzieli mu: Gdyby On nie był złoczyńcą, nie wydalibyśmy Go tobie.
Wtedy Piłat powiedział: Weźcie Go wy i osądźcie Go według waszego Prawa. Żydzi na to: Nam nie wolno nikogo zabić.
Tak miało się wypełnić słowo Jezusa, które wypowiedział, aby zaznaczyć, jaką śmiercią ma umrzeć.
Piłat wszedł więc znów do pretorium, przywołał Jezusa i zapytał Go: Czy Ty jesteś królem żydów?
Jezus odpowiedział: Czy sam od siebie to mówisz, czy też inni powiedzieli ci o Mnie?
Piłat na to: Czy ja jestem żydem? Twój naród i arcykapłani wydali mi Ciebie; co zrobiłeś?
Wtedy Jezus powiedział: Moje Królestwo nie jest z tego świata; gdyby moje Królestwo było z tego świata, moi słudzy walczyliby, abym nie został wydany żydom; teraz jednak moje Królestwo nie jest stąd.
Piłat zauważył: A zatem jesteś królem? Jezus na to: Ty mówisz, że jestem królem. Ja po to się urodziłem i po to przyszedłem na świat, aby złożyć świadectwo prawdzie; każdy, kto jest z prawdy, słucha mojego głosu.
Wtedy Piłat powiedział: Co to jest prawda? Po tych słowach znowu wyszedł do żydów i stwierdził: Ja w Nim nie znajduję żadnej winy.
Ale jest u was zwyczaj, żebym wam na Paschę wypuszczał jednego [więźnia]; chcecie zatem, abym wam uwolnił króla żydów?
W odpowiedzi zawołali: Nie tego, ale Barabasza! Barabasz natomiast był przestępcą.
Wówczas Piłat wziął Jezusa i kazał ubiczować.
A żołnierze upletli wieniec z cierni, włożyli na Jego głowę i okryli Go płaszczem z purpury.
Następnie podchodzili do Niego ze słowami: Witaj, królu żydów! I wymierzali mu policzki.
Potem Piłat znów wyszedł na zewnątrz i zwrócił się do nich: Oto wyprowadzam wam Go, abyście poznali, że nie znajduję w Nim żadnej winy.
Wtedy Jezus wyszedł na zewnątrz mając na sobie wieniec z cierni i płaszcz z purpury. Oto człowiek! - powiedział do nich [Piłat].
Na Jego widok arcykapłani i straż, zawołali: Ukrzyżuj! Ukrzyżuj! Piłat powiedział: Weźcie Go wy i ukrzyżujcie, ja bowiem nie znajduję w Nim winy.
żydzi odpowiedzieli: My mamy Prawo, a według Prawa powinien umrzeć, gdyż czynił się Synem Boga.
Gdy Piłat usłyszał te słowa, tym bardziej się przestraszył,
ponownie wszedł do pretorium i zwrócił się do Jezusa: Skąd jesteś? Ale Jezus nie dał mu odpowiedzi.
Wtedy Piłat powiedział: Ze mną nie chcesz rozmawiać? Czyżbyś nie wiedział, że mam władzę Cię wypuścić i mam władzę Cię ukrzyżować?
Jezus odpowiedział: Nie miałbyś żadnej władzy nade Mną, gdyby ci [to] nie zostało dane z góry; dlatego większy grzech ma ten, który Mnie tobie wydał.
Odtąd Piłat starał się Go wypuścić, ale żydzi wołali: Jeśli Go wypuścisz, nie jesteś przyjacielem cesarza; każdy bowiem, kto czyni się królem, przeciwstawia się cesarzowi.
Gdy więc Piłat usłyszał te słowa, wyprowadził Jezusa i zasiadł na krześle sędziowskim, w miejscu zwanym Litostraton, a po hebrajsku Gabbata.
A był to Dzień Przygotowania Paschy, około szóstej godziny. Wtedy powiedział do żydów: Oto wasz król!
A oni zawołali: Precz! Precz! Ukrzyżuj Go! Piłat zapytał: Czy mam ukrzyżować waszego króla? Arcykapłani odpowiedzieli: Nie mamy króla oprócz cesarza!
Wtedy wydał im Go na ukrzyżowanie. Wzięli więc Jezusa,
a [On] dźwigając własny krzyż, wyszedł na Miejsce Czaszki, nazywane po hebrajsku Golgotą.
Tam Go ukrzyżowali; a wraz z Nim dwóch innych, po jednej i po drugiej stronie, Jezusa zaś pośrodku.
Piłat sporządził też napis i umieścił go nad krzyżem; głosił on: Jezus z Nazaretu, Król żydów.
Napis ten przeczytało wielu żydów, gdyż miejsce, w którym Jezus był ukrzyżowany, znajdowało się blisko miasta. Napis zaś wykonany był po hebrajsku, po łacinie i po grecku.
Arcykapłani żydowscy zwracali się więc do Piłata: Nie pisz: Król żydów, [napisz] raczej, że [to] On powiedział: Jestem Królem żydów.
Piłat odpowiedział: Co napisałem - napisałem.
Tymczasem gdy żołnierze ukrzyżowali Jezusa, wzięli Jego szaty i podzielili [je] na cztery części - każdemu żołnierzowi część - oraz tunikę. Tunika jednak była bez szwu, cała od góry tkana.
Powiedzieli zatem sobie: Nie rozcinajmy jej, ale rzućmy o nią losy, czyja ma być - aby się wypełniło Pismo, które mówi: Rozdzielili między siebie moje szaty, A o moją tunikę rzucali losy. To właśnie uczynili żołnierze.
Stały zaś blisko krzyża Jezusa Jego Matka i siostra Jego Matki, Maria ([żona] Kleofasa) i Maria Magdalena.
Jezus więc, gdy zobaczył Matkę i stojącego przy niej ucznia, którego miłował, zwrócił się do Matki: Kobieto, oto twój syn!
Następnie powiedział do ucznia: Oto twoja matka! I od tej godziny uczeń wziął ją do siebie.
Następnie Jezus, świadom, że się już wszystko wykonało, powiedział, dla wypełnienia Pisma: Chcę pić.
Stało [tam zaś] naczynie pełne winnego octu; owinęli zatem hizop gąbką nasączoną winnym octem i podali Mu do ust.
A gdy Jezus przyjął ocet powiedział: Wykonało się! Po czym skłonił głowę i oddał ducha.
W związku z tym, że był to dzień Przygotowania [i chodziło o to], aby ciała nie pozostały przez szabat na krzyżu - dzień tego szabatu był bowiem wielki - żydzi prosili Piłata, aby im połamano uda i usunięto.
Przyszli więc żołnierze i połamali uda pierwszemu i drugiemu ukrzyżowanemu wraz z Nim;
gdy jednak podeszli do Jezusa i zobaczyli, że już umarł, nie połamali Jego ud,
za to jeden z żołnierzy przebił włócznią Jego bok i natychmiast wypłynęła krew i woda.
A ten, który to widział, złożył świadectwo i jego świadectwo jest prawdziwe; on też wie, że mówi prawdę, abyście i wy uwierzyli.
To bowiem stało się, aby się wypełniło Pismo: Kość jego nie będzie złamana.
I znów w innym [miejscu] Pismo mówi: Będą patrzeć na [tego], którego przebili.
Potem Józef z Arymatei, który - z obawy przed żydami - potajemnie był uczniem Jezusa, poprosił Piłata, aby mógł zabrać ciało Jezusa. I Piłat pozwolił. Poszedł więc i zabrał Jego ciało.
Przyszedł też Nikodem, który poprzednio przybył do Jezusa nocą, i przyniósł około stu liter mieszaniny mirry i aloesu.
Wzięli więc ciało Jezusa i wraz z wonnościami owinęli je w płótna, zgodnie z żydowskim zwyczajem grzebalnym.
W miejscu zaś, gdzie został ukrzyżowany, był ogród, a w ogrodzie nowy grobowiec, w którym jeszcze nikt nie był złożony.
Tam zatem, ze względu na żydowski Dzień Przygotowania - gdyż blisko był grobowiec - położyli Jezusa.
A pierwszego dnia tygodnia, wczesnym rankiem, gdy jeszcze było ciemno, Maria Magdalena przychodzi do grobowca i widzi, że kamień zamykający grobowiec jest odsunięty.
Biegnie więc, przychodzi do Szymona Piotra oraz do drugiego ucznia, którego Jezus kochał, i mówi do nich: Wzięli Pana z grobowca i nie wiemy, gdzie Go położyli.
Wyszedł więc Piotr oraz ten drugi uczeń i ruszyli do grobu.
Biegli zaś razem; jednakże ten drugi uczeń pobiegł przodem, prędzej od Piotra, i pierwszy przybył do grobowca.
Gdy się schylił, zobaczył leżące płótna; jednak nie wszedł.
Przybył też Szymon Piotr, który podążał za nim, wszedł do grobowca i zobaczył leżące płótna
oraz chustę, która była na Jego głowie, leżącą nie razem z płótnami, ale złożoną osobno na jednym miejscu.
Wtedy wszedł i ten drugi uczeń, który pierwszy przybiegł do grobowca, zobaczył - i uwierzył.
Wciąż bowiem nie rozumieli Pisma, że musi powstać z martwych.
Znów zatem uczniowie odeszli do siebie.
Maria tymczasem stała na zewnątrz grobowca i płakała. Płacząc nachyliła się do grobowca
i oto widzi dwóch aniołów w bieli, jednego siedzącego u wezgłowia, a drugiego u nóg, [w miejscu], gdzie leżało ciało Jezusa.
Ci pytają ją: Kobieto! Dlaczego płaczesz? Ona zaś: Wzięli mojego Pana, a nie wiem, gdzie Go położyli.
A gdy to powiedziała, obróciła się za siebie i zobaczyła stojącego Jezusa, ale nie rozpoznała, że to jest Jezus.
Wówczas Jezus zwrócił się do niej: Kobieto! Dlaczego płaczesz? Kogo szukasz? Ona [natomiast], w przekonaniu, że to jest ogrodnik, mówi do Niego: Panie! Jeśli ty Go przeniosłeś, powiedz mi, gdzie Go złożyłeś, a ja Go zabiorę.
Jezus przemówił do niej: Mario! Ona [zaś] obróciła się i powiedziała po hebrajsku: Rabbuni! co znaczy: Nauczycielu!
Jezus jej na to: Nie trzymaj Mnie już, jeszcze bowiem nie wstąpiłem do Ojca; idź raczej do moich braci i powiedz im: Wstępuję do Ojca mego i Ojca waszego, do Boga mego i Boga waszego.
Poszła więc Maria Magdalena i oznajmiła uczniom, że widziała Pana i że jej to powiedział.
Gdy nastał wieczór tego właśnie dnia, pierwszego po szabacie, i - z obawy przed żydami - drzwi były zamknięte tam, gdzie przebywali uczniowie, zjawił się Jezus, stanął pośrodku i powiedział: Pokój wam!
Po tych słowach pokazał im ręce i bok. Uczniowie ucieszyli się, że zobaczyli Pana.
A Jezus znów im powiedział: Pokój wam! Jak Mnie posłał Ojciec, tak i Ja was posyłam.
Następnie tchnął na nich i powiedział: Weźcie Ducha Świętego.
Tym, którym odpuścicie grzechy, są im odpuszczone, a tym, którym zatrzymacie, są zatrzymane.
Tymczasem gdy przyszedł Jezus, nie było wśród nich Tomasza, jednego z dwunastu, zwanego Bliźniakiem.
Powiedzieli mu zatem inni uczniowie: Widzieliśmy Pana. On zaś odpowiedział: Jeśli na Jego rękach nie zobaczę śladu gwoździ ani nie włożę mego palca w ślad po gwoździach, i jeśli nie włożę mojej ręki w Jego bok - nigdy nie uwierzę.
Po ośmiu dniach znów Jego uczniowie byli w [domu], a Tomasz razem z nimi. Wtem, mimo zamkniętych drzwi, wszedł Jezus, stanął pośród nich i powiedział: Pokój wam!
Potem zwrócił się do Tomasza: Zbliż tu swój palec i obejrzyj moje ręce; zbliż swoją rękę i włóż w mój bok, i nie bądź niewierzący, ale wierzący.
Tomasz wyznał: Pan mój i Bóg mój!
Wtedy Jezus powiedział: Czy stałeś się wierzący dlatego, że Mnie zobaczyłeś? Szczęśliwi, którzy nie zobaczyli, a jednak uwierzyli.
Wiele też innych znaków dokonał Jezus wobec swoich uczniów, które nie są spisane w tym zwoju;
te zaś zostały spisane, abyście wierzyli, że Jezus jest Chrystusem, Synem Boga, i abyście wierząc, mieli życie w Jego imieniu.
Potem znów ukazał się Jezus uczniom nad Morzem Tyberiadzkim. A ukazał się tak:
Byli razem: Szymon Piotr, Tomasz zwany Bliźniakiem, Natanael z Kany Galilejskiej, [synowie] Zebedeusza i dwaj inni spośród Jego uczniów.
Szymon Piotr powiedział: Idę łowić ryby. A oni mu na to: Pójdziemy i my z tobą. Wyszli więc, wsiedli do łodzi, lecz tej nocy nic nie złowili.
A gdy nastał wczesny ranek, Jezus stanął na brzegu; jednakże uczniowie nie rozpoznali, że to jest Jezus.
Wtem Jezus zwrócił się do nich: Chłopcy! Nie macie jakiejś ryby na chleb? Odpowiedzieli Mu: Nie.
Wówczas On im powiedział: Zarzućcie sieć z prawej strony łodzi, a znajdziecie. Zarzucili więc i z powodu mnóstwa ryb nie mogli jej już wyciągnąć.
Wtedy ten uczeń, którego Jezus miłował, powiedział do Piotra: To jest Pan! Gdy więc Szymon Piotr usłyszał, że to jest Pan, przepasał się narzutą - był bowiem nagi - i rzucił się w morze;
natomiast pozostali uczniowie przypłynęli łódką, ciągnąc sieć z rybami, byli bowiem niedaleko od brzegu, około dwustu łokci.
A gdy wyszli na ląd, zobaczyli rozniecone ognisko wraz z ułożoną [na nim] rybą oraz chleb.
Jezus zwrócił się do nich: Przynieście [kilka] ryb, które teraz złowiliście.
Podszedł więc Szymon Piotr i wyciągnął na ląd sieć pełną wielkich ryb, [których było] sto pięćdziesiąt trzy; a choć tak wiele ich było, sieć się nie porwała.
Jezus zaprosił: Chodźcie na śniadanie. A żaden z uczniów nie odważył się Go zapytać: Kim Ty jesteś? Byli bowiem przekonani, że to Pan.
Tymczasem Jezus podszedł, wziął chleb i dał im - podobnie i rybę.
To już trzeci raz ukazał się Jezus uczniom [jako] wzbudzony z martwych.
Gdy więc zjedli śniadanie, Jezus zapytał Szymona Piotra: Szymonie, synu Jana, czy miłujesz Mnie bardziej niż ci? Odpowiedział: Tak, Panie! Ty wiesz, że Cię kocham. [Pan] na to: Dbaj o moje jagnięta.
Lecz zapytał go znów, po raz drugi: Szymonie, synu Jana, czy miłujesz Mnie? Odpowiedział: Tak, Panie! Ty wiesz, że Cię kocham. [Pan] na to: Paś moje owce.
[W końcu] zapytał go po raz trzeci: Szymonie, synu Jana, czy kochasz Mnie? Piotr zasmucił się, że go [Pan] zapytał po raz trzeci: Czy kochasz Mnie? I odpowiedział: Panie! Ty wszystko wiesz, Ty wiesz, że Cię kocham. Jezus na to: Dbaj o moje owce.
Ręczę i zapewniam cię: Gdy byłeś młodszy, sam się przepasywałeś i chodziłeś, dokąd chciałeś; lecz gdy się zestarzejesz, wyciągniesz swoje ręce, a kto inny cię przepasze i poprowadzi, dokąd nie chcesz.
Powiedział to, by zaznaczyć, jaką śmiercią [Piotr] uwielbi Boga. Potem zaś powiedział: Pójdź za Mną.
A gdy Piotr się odwrócił, zobaczył, że idzie za nim uczeń, którego Jezus miłował, a który przy wieczerzy, spoczywając przy Jego piersi, zapytał: Panie, kim jest ten, który Cię wyda?
Piotr widząc go, zwrócił się do Jezusa: Panie, a co z tym?
Jezus odpowiedział: A gdybym chciał, aby on czekał, aż przyjdę - co ci do tego? Ty pójdź za Mną!
Rozeszła się więc między braćmi ta pogłoska, że ten uczeń nie umrze; jednakże Jezus nie powiedział, że nie umrze, lecz: A gdybym chciał, aby on czekał, aż przyjdę - co ci do tego?
A to jest właśnie ten uczeń, który poświadcza te rzeczy i [który] o nich napisał; wiemy zaś, że jego świadectwo jest prawdziwe.
Jezus dokonał też wielu innych rzeczy; gdyby je spisać jedną po drugiej, myślę, że sam świat nie pomieściłby pisanych [o tym] zwojów.
Pierwszy traktat, Teofilu, napisałem w rzeczy samej o wszystkim, co Jezus zaczął czynić i [czego rozpoczął] uczyć
aż do dnia, gdy po wydaniu - przez Ducha Świętego - poleceń apostołom, których sobie wybrał, został wzięty w górę;
im także po swojej męce, w wielu przekonywających dowodach przedstawił się jako żyjący: ukazywał im się przez czterdzieści dni i mówił o Królestwie Bożym.
A w czasie wspólnego spotkania, przykazał im: Nie oddalajcie się od Jerozolimy, ale oczekujcie obietnicy Ojca, o której słyszeliście ode Mnie,
że Jan wprawdzie chrzcił w wodzie, wy jednak po niewielu tych dniach będziecie ochrzczeni w Duchu Świętym.
Gdy więc byli zgromadzeni, dopytywali Go: Panie, czy w tym okresie przywrócisz Izraelowi królestwo do dawnej [świetności]?
On im natomiast odpowiedział: Nie wasza to rzecz poznać okresy i daty, które [sam] Ojciec ustalił z racji swojej władzy,
lecz otrzymacie moc Ducha Świętego, kiedy na was zstąpi, i będziecie Mi świadkami tak w Jerozolimie, jak i w całej Judei, w Samarii - i aż po najdalsze krańce ziemi.
I gdy to powiedział, a oni patrzyli, został uniesiony w górę i obłok zabrał Go sprzed ich oczu.
Kiedy zaś wpatrywali się, jak On się wstępuje do nieba, oto stanęli przy nich dwaj mężczyźni w białych ubraniach.
Powiedzieli oni: Mężowie z Galilei, dlaczego tak stanęliście i wpatrujecie się w niebo? Ten Jezus, który został od was wzięty w górę do nieba, przyjdzie w taki sposób, w jaki zobaczyliście Go wstępującego do nieba.
Wtedy powrócili do Jerozolimy z Góry, zwanej Oliwną, która leży w pobliżu Jerozolimy, w odległości drogi szabatniej.
Gdy weszli do [miasta], udali się do sali na piętrze, w której zatrzymali się: Piotr i Jan, i Jakub, i Andrzej, Filip i Tomasz, Bartłomiej i Mateusz, Jakub, syn Alfeusza, i Szymon Zelota, i Juda, syn Jakuba.
Ci wszyscy trwali jednomyślnie w modlitwie wraz z kobietami i z Marią, Matką Jezusa oraz z Jego braćmi.
W tych też dniach Piotr powstał pośród braci - a był tam razem tłum [liczący] około stu dwudziestu imion - i powiedział:
Mężowie bracia! Musiało zostać spełnione Pismo, w którym Duch Święty ustami Dawida, przepowiedział Judasza, który stał się przewodnikiem tych, którzy schwytali Jezusa -
gdyż został zaliczony do nas i otrzymał udział w tym posługiwaniu.
On to za zapłatę niesprawiedliwości nabył pole, a gdy padł na twarz, pękł przez środek i wypłynęły wszystkie jego wnętrzności.
I stało się to wiadome wszystkim mieszkańcom Jerozolimy, tak że nazwano to pole w ich własnym dialekcie Akeldamah, to jest Pole Krwi.
Napisane jest bowiem w zwoju Psalmów: Niech jego mieszkanie stanie się puste I niech nie będzie, kto by w nim mieszkał, oraz: Niech inny weźmie jego pasterski urząd.
Trzeba więc, aby spośród mężczyzn, którzy schodzili się z nami przez cały czas, gdy do nas przyszedł i odszedł Pan Jezus,
począwszy od chrztu Jana, aż do dnia, w którym został od nas wzięty w górę, aby jeden z tych stał się wraz z nami świadkiem Jego zmartwychwstania.
I postawili dwóch: Józefa, zwanego Barsabbą, którego też nazywano Justusem, oraz Mattiasza.
I pomodlili się tymi słowy: Ty, Panie, który znasz serca wszystkich, wskaż z tych dwóch jednego, którego wybrałeś,
aby zajął miejsce w tej posłudze i apostolstwie, od którego odwrócił się Judasz, aby pójść na swe własne miejsce.
I dali im losy; a los padł na Mattiasza; on też został zaliczony wraz z jedenastoma apostołami.
A gdy nadszedł dzień Pięćdziesiątnicy, byli wszyscy razem na jednym miejscu.
I nagle stał się z nieba szum, jakby uderzenie potężnego wiatru, i napełnił cały dom, w którym siedzieli.
I ukazały im się rozdzielające się języki jakby ognia - i usiadł na każdym jednym z nich.
I napełnieni zostali wszyscy Duchem Świętym, i zaczęli mówić innymi językami, tak jak Duch dawał im się wypowiadać.
A przebywali w Jerozolimie żydzi, oddani Bogu ludzie ze wszystkich narodów pod niebem.
Gdy więc powstał ten głos, zgromadził się tłum i wpadł w zdumienie, że słyszeli, każdy jeden, jak mówili ich własnym dialektem.
W zaskoczeniu zaś i w zdumieniu mówili: Czy oto wszyscy ci, którzy mówią, nie są Galilejczykami?
Jak to więc jest, że my słyszymy, każdy nasz własny dialekt, w którym zostaliśmy urodzeni?
Partowie i Medowie, i Elamici, i mieszkańcy Mezopotamii, Judei i Kapadocji, Pontu i Azji,
Frygii i Pamfilii, Egiptu i tych części Libii, które leżą koło Cyreny, i przybysze z Rzymu,
zarówno żydzi, jak i prozelici, Kreteńczycy oraz Arabowie - słyszymy ich, jak w naszych językach mówią o wielkich dziełach Boga.
Wszyscy więc zaskoczeni i całkowicie zmieszani, mówili jeden do drugiego: Co to ma być?
Inni zaś drwili i utrzymywali: Młodym winem są upici.
Wówczas powstał Piotr wraz z jedenastoma, podniósł swój głos i wyraźnie do nich przemówił: Mężowie judzcy i wy wszyscy, którzy mieszkacie w Jerozolimie! Niech to będzie wam wiadome i z uwagą wysłuchajcie moich słów.
Ci ludzie bowiem nie są pijani, jak przypuszczacie, gdyż jest trzecia godzina dnia,
ale to jest to, co było powiedziane przez proroka Joela:
I tak będzie w dniach ostatecznych - mówi Pan - wyleję z mego Ducha na wszelkie ciało I prorokować będą wasi synowie i wasze córki, I wasi młodzieńcy oglądać będą widzenia, A wasi starcy śnić będą sny;
I nawet na moich niewolników i moje niewolnice Wyleję w tych dniach z mego Ducha I będą prorokować.
I dam cuda na niebie - w górze, I znaki na ziemi - na dole, Krew i ogień, i kłęby dymu.
Słońce przemieni się w ciemność, A księżyc w krew, Zanim przyjdzie dzień Pana wielki i wspaniały.
I wówczas każdy, kto sobie wezwie imienia Pana, będzie zbawiony.
Mężowie izraelscy! Posłuchajcie tych słów: Jezusa z Nazaretu, męża wskazanego wam przez Boga w czynach mocy, cudach i znakach, których Bóg dokonał przez Niego pośród was, jak sami wiecie,
który został wydany [zgodnie z] ustalonym postanowieniem i ramach uprzedzającej [zdarzenia] wiedzy Boga, Tego rękami ludzi lekceważących Prawo przybiliście do krzyża i [w ten sposób] zamordowaliście;
Tego Bóg wzbudził, gdy położył kres bólom śmierci, gdyż było rzeczą niemożliwą, aby był on przez nią trzymany.
Dawid bowiem mówi o Nim: Miałem Pana zawsze przed moim obliczem, Gdyż jest po mojej prawicy, aby mną nie zachwiano.
Dlatego moje serce doznało radości i rozweselił się mój język, Przy tym zaś moje ciało mieszkać będzie w nadziei,
Bo nie zostawisz mojej duszy w hadesie I nie dopuścisz, aby Twój Święty zobaczył zepsucie.
Oznajmiłeś mi drogi życia, Napełnisz mnie radością przez swoim obliczem.
Mężowie bracia, wolno [mi] powiedzieć z ufną odwagą o patriarsze Dawidzie, że zakończył [życie] i został pochowany, a jego grób jest u nas aż do tego dnia.
Jednak jako prorok, świadom, że mu Bóg potwierdził przysięgą, iż [jeden] z owocu jego lędźwi zasiądzie na jego tronie,
powiedział o zmartwychwstaniu Chrystusa, które uprzednio zobaczył, że ani nie pozostanie [On] w hadesie ani Jego ciało nie zobaczy rozkładu.
Tego to Jezusa wzbudził Bóg, czego my wszyscy jesteśmy świadkami.
Po wyniesieniu zatem na prawicę Boga i otrzymaniu od Ojca obietnicy Ducha Świętego, rozlał Go, co wy zarówno widzicie, jak i słyszycie.
Gdyż nie Dawid wstąpił na niebiosa, sam natomiast mówi: Pan powiedział mojemu Panu: Usiądź po mojej prawicy,
aż położę Twoich nieprzyjaciół podnóżkiem Twoich stóp.
Z pewnością więc niech wie cały dom Izraela, że i Panem i Chrystusem uczynił go Bóg, tego Jezusa, którego wy ukrzyżowaliście.
Gdy to usłyszeli, byli przeszyci do głębi serca i zwrócili się do Piotra oraz pozostałych apostołów: Co mamy czynić, mężowie bracia?
A Piotr do nich: Opamiętajcie się - mówi - i niech każdy z was da się ochrzcić w imię Jezusa Chrystusa dla odpuszczenia waszych grzechów, a otrzymacie dar - Ducha Świętego.
Dla was bowiem jest ta obietnica i dla waszych dzieci i dla wszystkich, którzy są z dala, ilu ich Pan, Bóg nasz, powoła.
W innych też liczniejszych słowach składał mocne świadectwo i zachęcał ich, mówiąc: Dajcie się zbawić od tego nieuczciwego pokolenia.
Ci więc, którzy przyjęli jego Słowo, zostali ochrzczeni i dodanych zostało tego dnia około trzech tysięcy dusz.
Z oddaniem też trwali w nauce apostołów, we wspólnocie, w łamaniu chleba i w modlitwach.
A każdą duszę ogarniała bojaźń, gdyż za sprawą apostołów działo się wiele cudów i znaków.
Wszyscy zaś wierzący byli razem i mieli wszystko wspólne,
i sprzedawali posiadłości oraz mienie i rozdzielali je wszystkim, zgodnie z tym, jaką kto miał potrzebę.
Codziennie też jednomyślnie udzielali się w świątyni, a łamiąc chleb po domach, przyjmowali pokarm z wielką radością i w prostocie serca,
wielbiąc Boga i mając łaskę u całego ludu. Pan natomiast codziennie dodawał do ich grona tych, którzy dostępowali zbawienia.
A Piotr i Jan wstępowali do świątyni na godzinę modlitwy, o dziewiątej.
A [właśnie] niesiony był pewien człowiek, chromy od łona swojej matki, którego codziennie sadzano przy bramie świątyni, zwanej Piękną, aby prosił wchodzących do świątyni o wsparcie.
Zobaczył on Piotra i Jana, gdy mieli wejść do świątyni, i zaczął prosić, czy mógłby otrzymać wsparcie.
Piotr wpatrzył się w niego wraz z Janem i powiedział: Spójrz na nas.
On zaś utkwił w nich wzrok w oczekiwaniu, że coś od nich otrzyma.
Piotr natomiast powiedział: Srebra i złota nie posiadam, lecz co mam, to ci daję: W imieniu Jezusa Chrystusa z Nazaretu, wstań i zacznij chodzić!
Następnie uchwycił go za jego prawą rękę i podniósł go; wtedy natychmiast wzmocniły się jego stopy i kostki,
podskoczył, stanął, zaczął chodzić, wszedł z nimi do świątyni, chodził dokoła, skakał i wielbił Boga.
I cały lud zobaczył go, jak chodzi i wielbi Boga;
rozpoznali go przy tym, że to on był tym, który dla wsparcia siadywał przy Bramie Pięknej świątyni; i ogarnęło ich zdumienie oraz zachwyt z powodu tego, co mu się przydarzyło.
A gdy on się trzymał Piotra i Jana, zbiegł się do nich cały lud zdumiony do krużganku, zwanego Salomonowym.
Gdy Piotr to zobaczył, odezwał się do ludu: Mężowie izraelscy, dlaczego się temu dziwicie i dlaczego nam się tak przypatrujecie, jakbyśmy własną mocą lub pobożnością sprawili, że on chodzi?
Bóg Abrahama i Bóg Izaaka i Bóg Jakuba - Bóg naszych ojców, obdarzył chwałą Sługę swego, Jezusa, którego wy wydaliście i zaparliście się przed Piłatem, który uznał, że należało Go uwolnić;
wy jednak zaparliście się Świętego i Sprawiedliwego, i wyprosiliście sobie, aby wam ułaskawiono człowieka, [który był] mordercą;
zabiliście natomiast Sprawcę życia, którego Bóg wzbudził z martwych - czego my jesteśmy świadkami.
Dzięki wierze w Jego imię wzmocniło Jego imię tego, którego widzicie i znacie, a wiara przez Niego wzbudzona dała mu to pełne zdrowie wobec was wszystkich.
A teraz, bracia, wiem, że w nieświadomości to zrobiliście, podobnie jak wasi przełożeni;
Bóg zaś wypełnił w ten sposób to, co [dokładnie] przepowiedział przez usta wszystkich proroków, że Jego Chrystus będzie cierpiał.
Dlatego opamiętajcie się i nawróćcie, aby były zmazane wasze grzechy,
aby przyszły sprzed oblicza Pana czasy wytchnienia i aby wam posłał wybranego już wcześniej Chrystusa Jezusa,
którego niebo musi przyjąć aż do czasów odnowy wszystkich rzeczy, o czym Bóg mówił od wieku przez usta swoich świętych proroków.
Mojżesz powiedział przecież: Proroka podobnego do mnie wzbudzi wam Pan, wasz Bóg, spośród waszych braci; Jego słuchać się będziecie we wszystkim, cokolwiek do was powie.
I stanie się, że każda dusza, która by nie posłuchała tego proroka, zostanie zniszczona i usunięta z ludu.
I wszyscy prorocy, którzy przemawiali kolejno począwszy od Samuela, zapowiadali te dni.
Wy jesteście synami proroków i przymierza, które ustanowił Bóg względem waszych ojców, mówiąc do Abrahama: I w nasieniu twoim będą błogosławione wszystkie rody ziemi.
Wam najpierw wzbudził Bóg swego Sługę i posłał Go, aby wam błogosławił w nawracaniu każdego z was do waszych niegodziwości.
A gdy oni przemawiali do ludu, napadli na nich kapłani, dowódca straży świątynnej oraz saduceusze,
oburzeni, że nauczają lud i ogłaszają zmartwychwstanie umarłych w Jezusie.
Dopadli ich zatem w ręce i osadzili pod strażą do następnego dnia; był już bowiem wieczór.
Tymczasem wielu z tych, którzy usłyszeli to Słowo, uwierzyło, a liczba mężczyzn doszła do około pięciu tysięcy.
Następnego dnia natomiast zeszli się w Jerozolimie ich przełożeni, starsi, znawcy Prawa
oraz arcykapłan Annasz, Kaifasz, Jan, Aleksander i wszyscy, ilu ich było z rodu arcykapłańskiego.
Postawili ich pośrodku i wypytywali: Jaką mocą albo w czyim imieniu to uczyniliście?
Wówczas Piotr, napełniony Duchem Świętym, powiedział do nich: Przełożeni ludu i starsi!
Ponieważ my dzisiaj jesteśmy przesłuchiwani z powodu dobrodziejstwa [wyświadczonego] słabemu człowiekowi, dzięki któremu został on zbawiony,
to niech wam wszystkim i całemu ludowi Izraela będzie wiadome, że stało się to w imieniu Jezusa Chrystusa z Nazaretu, którego wy ukrzyżowaliście, a którego Bóg wzbudził z martwych - w Nim ten [człowiek] stanął wobec was zdrowy.
On to jest tym kamieniem, odrzuconym przez was, budujących, który stał się kamieniem węgielnym.
Nie ma też w nikim innym zbawienia; gdyż nie dano ludziom żadnego innego imienia pod niebem, w którym moglibyśmy być zbawieni.
I gdy tak przyglądali się ufnej odwadze Piotra i Jana, a zrozumieli, że to nieuczeni, zwykli ludzie, dziwili się; zaczęli też uświadamiać sobie, że byli z Jezusem;
patrząc zaś na uzdrowionego człowieka, który stał z nimi, nie mieli nic przeciwko.
Polecili im natomiast opuścić sanhedryn i naradzali się między sobą.
Mówili: Co mamy zrobić z tymi ludźmi? Wiadomo bowiem, że stał się przez nich znak widoczny dla wszystkich mieszkańców Jerozolimy i nie jesteśmy w stanie temu zaprzeczyć;
lecz aby się to między ludem jeszcze bardziej nie rozeszło, zabrońmy im surowo, aby w tym imieniu już więcej do nikogo z ludzi nie mówili.
Wezwali ich zatem i nakazali im, aby nie próbowali nawet mówić ani nauczać w imieniu Jezusa.
Lecz Piotr i Jan odpowiedzieli im: Co jest słuszne w obliczu Boga: słuchać bardziej was czy Boga - osądźcie.
My bowiem nie jesteśmy w stanie nie mówić o tym, co widzieliśmy i słyszeliśmy.
Oni zaś po dalszych groźbach zwolnili ich, nie znajdując nic, za co mogliby ich ukarać - z powodu ludu, wszyscy bowiem chwalili Boga za to, co się stało;
gdyż ponad czterdzieści lat miał człowiek, na którym dokonał się ten znak uleczenia.
A gdy zostali zwolnieni, przyszli do swoich i powiadomili ich o wszystkim, co im powiedzieli arcykapłani i starsi.
Ci natomiast, gdy to usłyszeli, jednomyślnie wznieśli głos do Boga i powiedzieli: Władco, Ty, który uczyniłeś niebo i ziemię, i morze, i wszystko, co w nich jest,
który ustami naszego ojca Dawida, Twojego pachołka, powiedziałeś przez Ducha Świętego: Dlaczego parsknęły [gniewem] narody, A ludy uknuły rzeczy próżne?
Powstali królowie ziemi i przełożeni zeszli się razem przeciw Panu i przeciw Jego Chrystusowi.
Zeszli się bowiem naprawdę w tym mieście przeciwko świętemu Słudze Twojemu, Jezusowi, którego namaściłeś: Herod i Poncjusz Piłat z poganami i plemionami Izraela,
aby uczynić wszystko, co Twoja ręka i Twoje postanowienie już wcześniej ustaliły, że ma się stać.
A teraz, Panie, spójrz na ich groźby i daj Twoim sługom głosić Twoje Słowo z całą ufną odwagą,
gdy Ty wyciągasz rękę do leczenia i by działy się znaki i cuda przez imię świętego Sługi Twego, Jezusa.
A gdy się pomodlili, zatrzęsło się miejsce, na którym byli zebrani, wszyscy zostali napełnieni Duchem Świętym i głosili Słowo Boże z ufną odwagą.
W całym zaś tłumie tych, którzy uwierzyli, było jedno serce i jedna dusza i ani jeden nie nazywał własnym tego, co posiadał, ale wszystko mieli wspólne.
Przy tym apostołowie z wielką mocą składali świadectwo o zmartwychwstaniu Pana Jezusa, a wielka łaska spoczywała na nich wszystkich.
Nikt też między nimi nie cierpiał niedostatku, ci bowiem, ilu ich było właścicielami gruntów lub domów, sprzedawali je, przynosili pieniądze uzyskanie ze sprzedaży
i kładli je u stóp apostołów; i rozdzielano każdemu zgodnie z tym, jaką ktoś miał potrzebę.
Józef zaś, nazwany przez apostołów Barnabą, co można przetłumaczyć jako Syn Zachęty, lewita rodem z Cypru,
po sprzedaniu posiadanej przez siebie roli, przyniósł pieniądze i położył u stóp apostołów.
Pewien człowiek natomiast, imieniem Ananiasz, wraz ze swą żoną Safirą, sprzedał posiadłość
i [potajemnie], za wiedzą swojej żony, zachował dla siebie część zapłaty, a pewną część przyniósł i położył u stóp apostołów.
Wówczas Piotr powiedział: Ananiaszu, dlaczego szatan napełnił twoje serce, [tak] że okłamałeś Ducha Świętego i zachowałeś sobie [część] z zapłaty za rolę?
Czyż gdy należała do ciebie, nie była twoją, a po sprzedaniu, czy [należność] nie pozostawała w twojej mocy? Co spowodowało, że dopuściłeś w sercu do tego czynu? Nie skłamałeś ludziom, lecz Bogu.
Ananiasz zaś, słysząc te słowa, upadł i wydał ostatnie tchnienie. I wielki strach ogarnął wszystkich, którzy tego słuchali.
Młodsi tymczasem powstali, owinęli go, wynieśli i pogrzebali.
A po upływie około trzech godzin nadeszła i jego żona, nieświadoma tego, co się stało.
Piotr zaś odezwał się do niej: Powiedz mi, czy za tyle oddaliście rolę? Ona na to: Tak, za tyle.
A Piotr do niej: Co się stało, że umówiliście się, aby wystawić na próbę Ducha Pańskiego? Oto nogi tych, którzy pogrzebali twojego męża, są u drzwi - i ciebie wyniosą.
I natychmiast upadła u jego nóg, i oddała ostatnie tchnienie. A gdy weszli młodsi, znaleźli ją martwą, wynieśli [ją zatem] i pogrzebali obok jej męża.
I wielki strach ogarnął całe zgromadzenie oraz wszystkich, którzy tego słuchali.
A przez ręce apostołów działo się wśród ludu wiele znaków i cudów. I wszyscy jednomyślnie byli w krużganku Salomona,
z postronnych natomiast nikt nie ośmielał się do nich dołączać, ale lud miał ich w wielkim poważaniu.
Przybywało też coraz więcej wierzących Panu, mnóstwo zarówno mężczyzn, jak i kobiet,
tak że też na ulice wynosili słabych i kładli na noszach i posłaniach, aby przynajmniej cień przechodzącego Piotra zasłonił niektórych z nich.
Schodził się również tłum z okolicznych miast Jerozolimy niosąc z sobą słabych i dręczonych przez duchy nieczyste i wszyscy oni doznawali uzdrowienia.
Wówczas powstał arcykapłan oraz wszyscy, którzy z nim byli, będący stronnictwem saduceuszów, napełnieni zazdrością,
schwytali w ręce apostołów i osadzili ich w publicznym więzieniu.
Jednak anioł Pański otworzył w nocy drzwi więzienia, wyprowadził ich i powiedział:
Idźcie, stańcie i ogłaszajcie ludowi w świątyni wszystkie słowa tego życia.
Posłuchali więc tego i z nastaniem poranka weszli do świątyni, gdzie zaczęli nauczać. A gdy przybył arcykapłan i ci, którzy z nim byli, zwołali sanhedryn i całą starszyznę synów Izraela, i posłali do więzienia, żeby ich sprowadzono.
Podwładni jednak, gdy tam przybyli, nie znaleźli ich w więzieniu; zawrócili więc i oznajmili:
Więzienie znaleźliśmy zamknięte z całą starannością, również strażników stojących przy bramach, lecz po otwarciu nikogo wewnątrz nie znaleźliśmy.
A gdy dowódca straży świątynnej oraz arcykapłani usłyszeli te słowa, byli zakłopotani co do nich, co też się stało.
Wtem przybył ktoś i doniósł im: Oto ludzie, których osadziliście w więzieniu, są w świątyni; stanęli tam i nauczają lud.
Wówczas dowódca straży poszedł [tam] wraz z podwładnymi i sprowadził ich bez użycia siły; obawiali się bowiem ludu, aby ich nie ukamienowali.
Po przyprowadzeniu zaś stawili ich przed sanhedrynem. I zapytał ich arcykapłan:
Nakazem zakazaliśmy wam nauczać w tym imieniu, a oto napełniliście Jerozolimę waszą nauką i chcecie na nas ściągnąć krew tego człowieka.
Piotr zaś z apostołami odpowiedział: Trzeba być posłusznym Bogu bardziej niż ludziom.
Bóg naszych ojców wzbudził Jezusa, którego wy zgładziliście, wieszając na drzewie,
Tego Bóg wywyższył swoją prawicą jako Założyciela i Zbawcę, aby dać Izraelowi opamiętanie i odpuszczenie grzechów.
A my jesteśmy świadkami tych spraw, a także Duch Święty, którego Bóg dał tym, którzy są Mu posłuszni.
A gdy to usłyszeli, wybuchli jak przerżnięci piłą i zamierzali ich zabić.
Powstał jednak w sanhedrynie pewien faryzeusz, imieniem Gamaliel, nauczyciel Prawa poważany przez cały lud, polecił wyprowadzić na chwilę apostołów
i powiedział: Mężowie izraelscy, dobrze się zastanówcie odnośnie do tych ludzi, co zamierzacie zrobić.
Bo przed tymi dniami powstał Teudas, podawał się za kogoś; przyłączyła się do niego liczba około czterystu mężczyzn; a gdy został usunięty, wszyscy, ilu ich za nim poszło, zostali rozproszeni i zniknęli.
Po nim powstał Juda Galilejczyk w czasie spisu i pociągnął lud za sobą; ten [też] zginął, a wszyscy, ilu go posłuchało, poszli w rozsypkę.
I teraz mówię wam: Odstąpcie od tych ludzi i zostawcie ich; bo jeśli ten plan lub to dzieło jest z ludzi, to zostanie zniszczone;
jeśli jednak jest z Boga, nie zdołacie ich zniszczyć, i byście się przy tym nie okazali ludźmi walczącymi z Bogiem. I posłuchali go,
po czym przywołali apostołów, wychłostali ich, zabronili im mówić w imieniu Jezusa i zwolnili ich.
Oni natomiast odchodzili sprzed oblicza sanhedrynu, ciesząc się, że zostali uznani za godnych niegodnego potraktowania - dla [Jego] imienia.
Każdego też dnia w świątyni i po domach nie przestawali nauczać i głosić dobrą nowinę o Chrystusie Jezusie.
W tych dniach, gdy liczba uczniów rosła, doszło do szemrania hellenistów163 przeciw Hebrajczykom, że w codziennej posłudze przeoczano ich wdowy.
Wówczas Dwunastu zwołało rzeszę uczniów i powiedziało: Nie byłoby przyjemnie, gdybyśmy porzucili Słowo Boga, aby usługiwać przy stołach.
Znajdźcie sobie natomiast, bracia, siedmiu cenionych mężczyzn, pełnych Ducha i mądrości, którym zlecimy tę potrzebę,
a my oddamy się modlitwie i posłudze Słowa.
I spodobało się to Słowo wobec całej rzeszy i wybrali Szczepana, człowieka pełnego wiary i Ducha Świętego, Filipa, Prochora, Nikanora, Tymona, Parmena i Mikołaja, prozelitę z Antiochii.
Tych stawili przed apostołami, [którzy] pomodlili się i włożyli na nich ręce.
A Słowo Boga krzewiło się i liczba uczniów w Jerozolimie niezmiernie rosła, liczna też rzesza kapłanów okazywała posłuszeństwo wierze.
A Szczepan, pełen łaski i mocy, czynił cuda i wielkie znaki wśród ludu.
Powstali zaś niektórzy z tak zwanej synagogi wyzwoleńców, Cyrenejczyków, Aleksandryjczyków oraz tych z Cylicji i Azji, i rozprawiali ze Szczepanem.
Lecz nie mogli sprostać mądrości i Duchowi, w którym przemawiał.
Wówczas podstawili mężczyzn mówiących: Usłyszeliśmy, jak wypowiada bluźniercze słowa przeciwko Mojżeszowi i Bogu.
Podburzyli więc lud, starszych oraz znawców Prawa, powstali, porwali go i zaprowadzili przed sanhedryn.
Postawili też fałszywych świadków, którzy mówili: Ten człowiek nie przestaje mówić rzeczy przeciw temu świętemu miejscu oraz [przeciw] Prawu;
usłyszeliśmy go bowiem, jak mówi, że ten Jezus z Nazaretu zburzy to miejsce i zmieni zwyczaje, które przekazał nam Mojżesz.
A gdy wszyscy, którzy zasiadali w sanhedrynie, utkwili w nim wzrok, ujrzeli jego oblicze niby oblicze anioła.
Arcykapłan natomiast zapytał: Czy tak się te rzeczy mają?
On zaś odpowiedział: Mężowie bracia i ojcowie, posłuchajcie! Bóg chwały ukazał się naszemu ojcu Abrahamowi, gdy był w Mezopotamii, przed jego zamieszkaniem w Haranie,
i powiedział do niego: Wyjdź z twojej ziemi i z twojej rodziny i udaj się do ziemi, którą ci wskażę.
Wtedy wyszedł z ziemi Chaldejczyków i zamieszkał w Haranie. Stamtąd, po śmierci swojego ojca, [Bóg] przesiedlił go do tej ziemi, w której wy teraz mieszkacie;
i nie dał mu w niej działu ani kroku ziemi, lecz obiecał dać mu ją w posiadanie oraz jego nasieniu po nim, chociaż nie miał jeszcze dziecka.
Bóg zaś powiedział w ten sposób, że jego nasienie będzie mieszkać jak obcy przybysz w obcej ziemi, gdzie ujarzmią je i będą krzywdzić przez czterysta lat;
a naród, któremu będą służyć, Ja osądzę - powiedział Bóg - a potem wyjdą i będą mi służyć na tym miejscu.
Dał mu też przymierze obrzezania; i tak zrodził Izaaka i obrzezał go dnia ósmego, Izaak natomiast Jakuba, a Jakub dwunastu patriarchów.
Patriarchowie zaś, zazdroszcząc Józefowi, oddali go do Egiptu. Bóg jednak był z nim
i wyrwał go ze wszystkich jego ucisków, dał mu łaskę i mądrość przed faraonem, królem Egiptu, który ustanowił go zarządcą Egiptu i całego swego domu.
Potem nastał głód w Egipcie i Kanaanie - wielki ucisk; i nasi ojcowie nie znajdowali żywności.
A gdy Jakub usłyszał, że w Egipcie jest zboże, posłał tam naszych ojców po raz pierwszy;
za drugim zaś razem Józef dał się poznać swoim braciom i ród Józefa stał się dla faraona jawny.
Józef zaś posłał i wezwał sobie swego ojca Jakuba wraz z całą rodziną liczącą siedemdziesiąt pięć dusz.
Wówczas Jakub zstąpił do Egiptu, gdzie zakończył [życie] zarówno on, jak i nasi ojcowie;
i przeniesiono ich do Sychem, i złożono w grobowcu, który za cenę srebra nabył Abraham od synów Hemora w Sychem.
A gdy zbliżał się czas obietnicy, którą Bóg ogłosił Abrahamowi, rozrósł się lud i rozmnożył w Egipcie,
aż nastał w Egipcie inny król, który nie znał Józefa.
Ten postąpił podstępnie z naszym rodem i krzywdził naszych ojców, zmuszając ich do porzucania niemowląt, tak aby nie zostawały przy życiu.
W tym czasie urodzony został Mojżesz i dobrze Bogu wyglądał; był on przez trzy miesiące karmiony w domu ojca,
a gdy został porzucony, podniosła go córka faraona i wychowała go sobie za syna.
Wdrożono przy tym Mojżesza we wszelką mądrość Egipcjan, był zaś dzielny tak w słowach, jak i w swoich czynach.
A gdy ukończył czterdzieści lat, wstąpiło mu na serce, by odwiedzić swoich braci, synów Izraela.
Wtedy zobaczył kogoś krzywdzonego, ujął się za nim i wymierzył sprawiedliwość męczonemu zdając cios Egipcjaninowi.
Sądził zaś, że jego bracia skojarzą, że Bóg przez jego rękę daje im zbawienie - oni jednak nie skojarzyli.
Następnego dnia zjawił się, gdy z sobą walczyli, i chcąc ich nakłonić do zgody powiedział: Ludzie, jesteście braćmi, dlaczego krzywdzicie się wzajemnie?
Lecz ten, który krzywdził bliźniego, odepchnął go i powiedział: Kto cię ustanowił przełożonym i sędzią nad nami?
Czy ty chcesz mię zabić, tak jak wczoraj zabiłeś Egipcjanina?
I uciekł Mojżesz z powodu tego słowa, i stał się przychodniem w ziemi madiańskiej, gdzie zrodził dwóch synów.
A kiedy wypełniło się czterdzieści lat, ukazał mu się na pustyni góry Synaj anioł w płomieniu płonącego krzaka.
Gdy Mojżesz to zobaczył, dziwił go ten widok; a kiedy podchodził, aby się dokładnie przypatrzyć, rozległ się głos Pana:
Ja jestem Bóg twoich ojców, Bóg Abrahama i Izaaka, i Jakuba. A Mojżesz ogarnięty strachem nie śmiał się [nawet] przyglądać.
Pan zaś powiedział do niego: Zdejmij obuwie ze swoich nóg, bo miejsce, na którym stanąłeś, jest ziemią świętą.
Patrząc obejrzałem krzywdę mojego ludu, który jest w Egipcie, i usłyszałem jego wzdychanie, i zstąpiłem, aby ich wybawić; i teraz idź! Posyłam cię do Egiptu.
Tego Mojżesza, którego się zaparli, mówiąc: Kto cię ustanowił przełożonym i sędzią? - tego Bóg posłał jako wodza i odkupiciela z ręką anioła, który mu się ukazał w krzaku.
On to wyprowadził ich po tym, jak dokonał cudów i znaków w ziemi egipskiej, a [potem] na Morzu Czerwonym i na pustyni przez czterdzieści lat.
To jest ten Mojżesz, który powiedział synom Izraela: Proroka jak ja wzbudzi wam Bóg spośród waszych braci.
On jest tym, który był w zgromadzeniu na pustyni z aniołem, który mówił do niego na górze Synaj, i z naszymi ojcami, tym, który otrzymał słowa żywe, aby nam je dać.
Jemu nasi ojcowie nie chcieli stać się posłuszni, ale odepchnęli go i zwrócili się w swoich sercach w stronę Egiptu,
mówiąc do Aarona: Uczyń nam bogów, którzy pójdą przed nami, bo nie wiemy, co się stało z tym Mojżeszem, który nas wyprowadził z ziemi egipskiej.
I uczynili sobie w tamtych dniach cielca, i wznieśli ofiarę bożkowi, i cieszyli się dziełami swoich rąk.
Bóg zaś odwrócił się i przekazał ich na służbę zastępom nieba, jak napisano w zwoju proroków: Czy Mnie przez czterdzieści lat na pustyni składaliście zarżnięte zwierzęta i ofiary, domu Izraela?
I nosiliście namiot Molocha oraz gwiazdę bożka Romfana, wyobrażenia, które uczyniliście, aby się im kłaniać - i przesiedlę was poza Babilon.
Nasi ojcowie mieli na pustyni namiot świadectwa, tak jak go sobie urządził Ten, który powiedział Mojżeszowi, aby go wykonał według wzoru, który zobaczył;
który też z kolei nasi ojcowie wprowadzili wraz z Jozuem do posiadłości pogan, których Bóg wygnał sprzed oblicza naszych ojców aż do dni Dawida.
On to znalazł łaskę w oczach Boga i prosił, by mógł znaleźć Boży namiot domowi Jakuba.
Salomon zaś zbudował Mu dom.
Ale Najwyższy nie mieszka w [budowlach] zbudowanych rękami, jak mówi prorok:
Niebo jest moim tronem, a ziemia podnóżkiem moich stóp; jaki dom mi zbudujecie - mówi Pan - albo jakie jest miejsce mojego odpocznienia?
Czy nie moja ręka uczyniła to wszystko?
Ludzie twardego karku, nieobrzezanych serc i uszu, wy zawsze opieracie się Duchowi Świętemu, jak wasi ojcowie, tak i wy!
Którego z proroków nie prześladowali wasi ojcowie? Pozabijali też tych, którzy zapowiedzieli przyjście Sprawiedliwego, którego wy teraz staliście się zdrajcami i mordercami,
wy, którzy za pośrednictwem aniołów otrzymaliście Prawo, lecz nie dotrzymaliście go.
Słuchając tego wybuchli w swoich sercach jak przecięci piłą i zaczęli zgrzytać na niego zębami.
[On tymczasem], pełen Ducha Świętego, ze wzrokiem utkwionym w niebo, zobaczył chwałę Boga oraz Jezusa stojącego po prawicy Bożej
i powiedział: Oto widzę otwarte niebiosa i Syna Człowieczego stojącego po prawicy Bożej.
Oni zaś podnieśli wielki krzyk, zatkali sobie uszy i zgodnie rzucili się na niego.
A wyrzuciwszy go poza miasto, kamienowali. Świadkowie zaś złożyli swoje szaty u stóp młodzieńca zwanego Saulem.
I kamienowali Szczepana, wzywającego imienia [Pana] i mówiącego: Panie Jezu, przyjmij mego ducha.
A gdy padł na kolana, zawołał donośnym głosem: Panie, nie policz im tego grzechu. I kiedy to powiedział, zasnął.
A Saul pochwalał ich zabójstwo. W tym dniu natomiast wybuchło wielkie prześladowanie zgromadzenia w Jerozolimie i wszyscy, oprócz apostołów, rozproszyli się po okolicach Judei i Samarii.
Szczepana zaś pozbierali bogobojni mężczyźni i uczynili nad nim wielkie bicie się w pierś.
Saul zaś tępił zgromadzenie: wchodził do domów, wywlekał mężczyzn i kobiety i wtrącał do więzienia.
Ci z kolei, którzy się rozproszyli, przechodzili z miejsca na miejsce i głosili słowo dobrej nowiny.
A Filip dotarł do miasta Samarii i głosił im Chrystusa.
Tłumy zaś uważnie i zgodnie słuchały tego, co było mówione przez Filipa, gdy go słuchały i oglądały znaki, które czynił.
Gdyż duchy nieczyste krzycząc donośnym głosem wychodziły z wielu, którzy je mieli, wielu też sparaliżowanych i ułomnych zostało uzdrowionych.
I stała się wielka radość w tym mieście.
A był w mieście pewien człowiek, imieniem Szymon, który uprzednio zajmował się tam magią i wprawiał lud Samarii w zachwyt, podając się za kogoś wielkiego
i wszyscy, od małych aż do wielkich, poważali go, mówiąc: Ten jest mocą Boga, która zwie się Wielką.
Poważali go zaś dlatego, że przez dłuższy czas wprawiał ich w zachwyt magicznymi sztukami.
Gdy jednak uwierzyli Filipowi, który głosił dobrą nowinę o Królestwie Bożym i o imieniu Jezusa Chrystusa, dawali się ochrzcić, zarówno mężczyźni, jak i kobiety.
Sam Szymon także uwierzył, gdy zaś został ochrzczony, trzymał się Filipa, a widząc jak dzieją się wielkie znaki i dzieła mocy, był [wciąż] zachwycony.
Gdy zaś apostołowie w Jerozolimie usłyszeli, że Samaria przyjęła Słowo Boże, wysłali do nich Piotra i Jana,
którzy przybywszy tam, modlili się za nimi, aby otrzymali Ducha Świętego.
Na nikogo bowiem z nich jeszcze nie zstąpił, byli zaś jedynie ochrzczeni w imię Pana Jezusa.
Wtedy wkładali na nich ręce, a [oni] otrzymywali Ducha Świętego.
A gdy Szymon spostrzegł, że Duch bywa udzielany przez wkładanie rąk apostołów, przyniósł im pieniądze
i powiedział: Dajcie i mnie tę władzę, aby ten, na kogo włożę ręce, otrzymywał Ducha Świętego.
Piotr jednak powiedział do niego: Twoje srebro wraz z tobą niech będzie na zgubę, ponieważ sądziłeś, że dar Boga można nabyć za pieniądze.
Nie masz cząstki ani udziału w tym słowie, gdyż twoje serce nie jest szczere wobec Boga.
Opamiętaj się zatem i [odwróć] się od tego twojego zła i proś Pana, czy nie mógłby ci być odpuszczony zamysł twojego serca;
bo widzę, że jesteś w gorzkiej żółci i w więzach niesprawiedliwości.
Szymon zaś odpowiedział: Módlcie się wy za mną do Pana, aby nie przyszło na mnie nic z tego, co powiedzieliście.
A oni, gdy złożyli świadectwo i opowiedzieli Słowo Pańskie, wyruszyli w drogę powrotną do Jerozolimy, a [po drodze] głosili dobrą nowinę po wielu wioskach Samarytan.
A anioł Pana przemówił do Filipa tymi słowy: Wstań i idź na południe na drogę, która schodzi z Jerozolimy do Gazy. Jest to droga pustynna.
Wstał więc i poszedł. A oto człowiek, Etiopczyk, eunuch, dostojnik królowej etiopskiej, kandaki, który był nad całym jej skarbem, przyszedł zaś do Jerozolimy, aby pokłonić się [Bogu],
powracał, a siedząc w swoim rydwanie, czytał proroka Izajasza.
Duch zaś powiedział Filipowi: Podejdź i przyłącz się do tego rydwanu.
A gdy Filip podbiegł, usłyszał go, jak czyta proroka Izajasza, i zapytał: Czy rozumiesz to, co czytasz?
A on odpowiedział: Jak mogę, skoro mnie nikt nie prowadzi? I poprosił Filipa, aby wsiadł i przy nim usiadł.
A fragment Pisma, który czytał, był ten: Jak owca na rzeź był prowadzony I jak baranek milczał wobec tego, który go strzyże, Tak nie otwiera ust swoich;
W jego poniżeniu pozbawiono go sądu, Kto opowie o jego rodzie? Bo jego życie zabierane jest z ziemi.
Wtedy eunuch odezwał się do Filipa: Proszę cię, o kim prorok to mówi? O sobie samym, czy też o kimś innym?
A Filip otworzył swoje usta i rozpoczynając od tego fragmentu Pisma głosił mu dobrą nowinę o Jezusie.
A gdy tak jechali drogą, przybyli nad jakąś wodę i eunuch zapytał: Oto woda; co przeszkadza, abym został ochrzczony?
--
I rozkazał zatrzymać wóz, zeszli obaj, Filip i eunuch, do wody, i ochrzcił go.
Gdy zaś wyszli z wody, Duch Pański porwał Filipa i eunuch go już więcej nie zobaczył, lecz z radością jechał dalej drogą.
Filip natomiast znalazł się w Azocie i obchodząc wszystkie miasta, głosił dobrą nowinę, aż przyszedł do Cezarei.
A Saul, dysząc jeszcze groźbą i mordem względem uczniów Pana, przyszedł do arcykapłana
i wyprosił sobie od niego listy do Damaszku - do synagog - aby, jeśliby znalazł jakichś zwolenników Drogi, zarówno mężczyzn jak i kobiety, mógł ich związanych przyprowadzić do Jerozolimy.
I stało się, gdy szedł i zbliżał do Damaszku, że nagle otoczyło go światło z nieba,
a gdy padł na ziemię, usłyszał głos mówiący do niego: Saulu, Saulu, dlaczego Mnie prześladujesz?
I odpowiedział: Kim jesteś, Panie? A On: Ja jestem Jezus, którego ty prześladujesz;
ale powstań i wejdź do miasta, tam ci powiedzą, co masz czynić.
A mężczyźni, którzy towarzyszyli mu w drodze, stanęli niezdolni do mówienia, słuchali wprawdzie głosu, ale nikogo nie dostrzegali.
I podniósł się Saul z ziemi, lecz gdy otworzył swoje oczy, nic nie widział; prowadząc go zaś za rękę, zaprowadzili go do Damaszku.
I przez trzy dni nie widział ani nie jadł, ani nie pił.
Był natomiast w Damaszku pewien uczeń imieniem Ananiasz. I Pan przemówił do niego w widzeniu: Ananiaszu! A on odpowiedział: Oto jestem, Panie!
Pan zaś do niego: Wstań i idź na ulicę zwaną Prostą, i odszukaj w domu Judy [człowieka] imieniem Saul z Tarsu; oto właśnie się modli
i zobaczył w widzeniu człowieka imieniem Ananiasz, jak wszedł, włożył na niego ręce i w ten sposób odzyskał wzrok.
Ananiasz zaś odpowiedział: Panie, słyszałem od wielu o tym człowieku, ile złego wyrządził Twoim świętym w Jerozolimie;
i tutaj ma od arcykapłanów władzę, aby związać wszystkich, którzy wzywają Twojego imienia.
Pan jednak powiedział do niego: Idź, gdyż ten człowiek jest moim wybranym naczyniem, aby zanieść moje imię przed pogan, królów i synów Izraela;
Ja sam bowiem pokażę mu, ile będzie musiał wycierpieć dla mojego imienia.
I Ananiasz poszedł, wszedł do domu, włożył na niego ręce i powiedział: Saulu, bracie, Pan przysłał mnie, Jezus, który ci się ukazał w drodze, którą szedłeś, abyś odzyskał wzrok i został napełniony Duchem Świętym.
I natychmiast opadły mu z oczu jakby łuski, odzyskał wzrok, wstał i został ochrzczony.
A gdy przyjął pokarm, odzyskał siły. I stało się, że [przebywał] z uczniami w Damaszku kilka dni,
a już zaczął głosić w synagogach Jezusa, że On jest Synem Boga.
Wszyscy zaś, którzy go słuchali, dziwili się i mówili: Czy nie jest to ten, który w Jerozolimie nastawał na tych, którzy wzywają tego imienia, i po to tu przyszedł, aby ich w związanych zaprowadzić do arcykapłanów?
Saul natomiast coraz bardziej się umacniał i wprawiał w zakłopotanie żydów, którzy mieszkali w Damaszku, dowodząc, że Ten jest Chrystusem.
A gdy tak mijały dni i upłynęło sporo [czasu] żydzi uknuli spisek, aby go zabić,
ale ich spisek stał się znany Saulowi. Strzegli nawet bram dniem i nocą, aby go w jakiś sposób zabić.
Uczniowie jednak wzięli go i nocą opuścili go przez mur spuszczając go w koszu.
Po przybyciu zaś do Jerozolimy, starał się przyłączyć do uczniów, ale wszyscy się go bali, nie wierząc, że jest uczniem.
Barnaba jednak przygarnął go, zaprowadził do apostołów i opowiedział im, jak w drodze zobaczył Pana i że do niego przemówił, i jak w Damaszku śmiało wypowiadał się w imieniu Jezusa.
I przebywał z nimi, wchodząc i wychodząc, w Jerozolimie, śmiało wypowiadając się w imieniu Pana.
Rozmawiał też i dowodził racji przeciw hellenistom, ci jednak usiłowali go zgładzić.
A gdy bracia dowiedzieli się o tym, odprowadzili go do Cezarei i wyprawili go do Tarsu.
Tymczasem kościół po całej Judei, Galilei i Samarii, miał pokój, budowany i prowadzony w bojaźni Pańskiej, a dzięki zachęcie Ducha Świętego, powiększał się liczebnie.
I stało się, gdy Piotr obchodził wszystkich, że przyszedł też do świętych, którzy mieszkali w Lyddzie.
Tam zaś natknął się na pewnego człowieka, imieniem Eneasz, który był sparaliżowany i od ośmiu lat leżał w łóżku.
Piotr zwrócił się do niego: Eneaszu, Jezus Chrystus cię leczy; wstań i pościel sobie łóżko. I zaraz wstał.
I zobaczyli go wszyscy mieszkańcy Lyddy i Saronu, którzy też nawrócili się do Pana.
A w Joppie była pewna uczennica, imieniem Tabita, co w tłumaczeniu znaczy Dorkas; była ona pełna dobrych czynów i dzieł miłosierdzia, które czyniła.
I stało się w tych dniach, że zasłabła i umarła; obmyto ją więc i złożono w sali na piętrze.
A ponieważ Lydda leży blisko Joppy, uczniowie, gdy usłyszeli, że Piotr jest w niej, wysłali do niego dwóch mężczyzn z prośbą: Przyjdź do nas bez zwłoki.
Piotr więc powstał i poszedł wraz z nimi. Po przybyciu, zaprowadzili go do sali na piętrze; gdzie obstąpiły go wszystkie wdowy, które płakały i pokazywały mu suknie i płaszcze, które robiła Dorkas, gdy z nimi była.
Piotr zaś usunął wszystkich, padł na kolana, pomodlił się, po czym zwrócił się do ciała i powiedział: Tabito, wstań! Ona zaś otworzyła swoje oczy i - gdy zobaczyła Piotra - usiadła.
A on podaj jej rękę i podniósł ją; następnie przywołał świętych oraz wdowy i przedstawił ją żywą.
Rozniosło się to po całej Joppie i wielu uwierzyło w Pana.
Przez wiele też dni [Piotr] przebywał w Joppie u niejakiego Szymona, garbarza.
A pewien człowiek w Cezarei, imieniem Korneliusz, setnik z kohorty zwanej italską,
pobożny i bojący się Boga wraz z całym swoim domem, udzielający ludowi hojnego wsparcia i nieustannie modlący się do Boga,
zobaczył wyraźnie w widzeniu jakby około dziewiątej godziny dnia anioła Bożego, który podszedł i zwrócił się do niego: Korneliuszu!
On zaś ze wzrokiem utkwionym w niego i ogarnięty lękiem zapytał: Co jest, Panie? A on odpowiedział: Twoje modlitwy i twoje wsparcie wstąpiły dla przypomnienia przed oblicze Boga.
A teraz poślij ludzi do Joppy i sprowadź niejakiego Szymona, którego nazywają Piotrem;
przebywa on w gościnie u niejakiego Szymona, garbarza, który ma dom nad morzem.
Gdy odszedł anioł, który do niego mówił, przywołał dwóch domowników oraz pobożnego żołnierza spośród tych, którzy mu osobiście posługiwali
i po wyjaśnieniu im wszystkiego posłał ich do Joppy.
Tymczasem następnego dnia, gdy oni byli w drodze i zbliżali się do miasta, Piotr około godziny szóstej wszedł [na taras] na dachu, aby się modlić.
I stało się, że był bardzo głodny i chciał jeść; gdy zaś oni przyrządzali posiłek, wpadł w stan zachwycenia
i zobaczył otwarte niebo oraz jakiś zstępujący w dół przedmiot, jakby wielkie lniane płótno, czterema rogami opuszczany w kierunku ziemi;
były w nim wszystkie czworonogi, płazy ziemi oraz ptactwo niebieskie.
I odezwał się do niego głos: Wstań, Piotrze, zabijaj i jedz!
Piotr zaś rzekł: Przenigdy, Panie, gdyż jeszcze nigdy nie jadłem nic skalanego i nieczystego.
A głos znów, po raz wtóry, do niego: Co Bóg oczyścił, ty nie miej za skalane.
A stało się trzy razy, po czym przedmiot został wzięty do nieba.
I gdy Piotr wciąż nie miał pewności, co by mogło oznaczać widzenie, które oglądał, oto ludzie wysłani przez Korneliusza odnaleźli dom Szymona, stanęli u bramy
i podniesionym głosem zaczęli dopytywać czy Szymon, zwany Piotrem, przebywa tam w gościnie.
Piotrowi zaś wciąż zastanawiającemu się nad widzeniem Duch powiedział: Oto szukają cię trzej mężczyźni;
ale wstań przeto, zejdź na dół i idź z nimi bez powątpiewania, gdyż Ja ich posłałem.
Piotr zszedł więc do tych mężczyzn i powiedział: Oto ja jestem tym, którego szukacie; co jest przyczyną dla której [tu] jesteście?
Wówczas oni odpowiedzieli: Korneliusz, setnik, człowiek sprawiedliwy i bojący się Boga, cieszący się dobrym świadectwem całego narodu żydowskiego, otrzymał wiadomość od świętego anioła, że ma cię sprowadzić do swojego domu i posłuchać tego, co masz d
[Piotr] zaprosił ich więc do środka i ugościł. Nazajutrz zaś wstał i poszedł z nimi, a niektórzy spośród braci w Joppie poszli wraz z nim.
Następnego dnia przybył do Cezarei; Korneliusz zaś czekał na nich wraz ze swoimi krewnymi i najbliższymi przyjaciółmi, których zwołał.
A gdy Piotr miał wchodzić, Korneliusz wyszedł mu naprzeciw i padł mu w pokłonie do stóp.
Piotr zaś podniósł go i powiedział: Wstań, i ja sam jestem człowiekiem.
A rozmawiając z nim, wszedł i zastał wielu zgromadzonych;
i przemówił do nich: Wy wiecie jak bardzo niezgodne z Prawem jest dla człowieka [należącego do] żydów przestawanie i odwiedzanie ludzi innego plemienia; mnie jednak Bóg pokazał, abym żadnego człowieka nie nazywał skalanym lub nieczystym;
dlatego też wezwany, przyszedłem bez sprzeciwu. Zapytuję więc, w jakiej sprawie posłaliście po mnie?
A Korneliusz odpowiedział: Przed czterema dniami około tej godziny, o dziewiątej, modliłem się w moim domu, i oto stanął przede mną mężczyzna w lśniącej szacie
i zwrócił się do mnie: Korneliuszu, twoja modlitwa została wysłuchana i twoje datki zostały wspomniane przed Bogiem.
Poślij zatem do Joppy i sprowadź Szymona, którego nazywają Piotrem; przebywa on w gościnie w domu Szymona, garbarza, nad morzem.
Natychmiast więc posłałem po ciebie, a ty pięknie postąpiłeś, że przyszedłeś. Teraz więc my wszyscy jesteśmy obecni przez przed Bogiem, aby wysłuchać tego wszystkiego, co zostało ci polecone przez Pana.
Piotr zaś otworzył usta i przemówił: Naprawdę, zaczynam rozumieć, że Bóg nie jest kimś, kto jednych traktuje lepiej niż innych,
lecz w każdym narodzie miły mu jest ten, kto się Go boi i czyni sprawiedliwość.
Słowo, które posłał synom Izraela, głosząc dobrą nowinę o pokoju przez Jezusa Chrystusa; On to jest Panem wszystkich.
Wy wiecie o sprawie, która działa się po całej Judei, począwszy od Galilei, po chrzcie, który głosił Jan -
o Jezusie z Nazaretu, jak Bóg namaścił go Duchem Świętym i mocą; który chodził [wszędzie], czynił dobrze i leczył wszystkich uciskanych przez diabła, gdyż był z Nim Bóg.
A my jesteśmy świadkami tego wszystkiego, co uczynił w okręgu żydów i w Jerozolimie. Jego też zabili, zawieszając na drzewie.
Tego Bóg w trzecim dniu wzbudził i dał Mu stać się widzialnym;
nie całemu ludowi, lecz świadkom uprzednio wybranym przez Boga, nam, którzy po Jego zmartwychwstaniu wraz z Nim jedliśmy i piliśmy.
Przykazał nam też głosić ludowi i składać świadectwo, że On jest ustanowionym przez Boga sędzią żywych i umarłych.
O Nim świadczą wszyscy prorocy, że każdy, kto w Niego wierzy, dostąpił odpuszczenia grzechów przez Jego imię.
A gdy Piotr jeszcze mówił o tych sprawach, Duch Święty zstąpił na wszystkich słuchających tego słowa.
I zdumieli się wierzący [pochodzący] z obrzezania, ilu ich przybyło wraz z Piotrem, że i na pogan został wylany dar Ducha Świętego;
słyszeli ich bowiem, jak mówili językami i wywyższali Boga. Wtedy odezwał się Piotr:
Czy ktoś może zabronić wody, aby ochrzcić tych, którzy otrzymali Ducha Świętego jak i my?
I rozkazał, aby byli ochrzczeni w imię Jezusa Chrystusa. Następnie uprosili go, aby pozostał [z nimi] kilka dni.
Usłyszeli zaś apostołowie oraz bracia [rozrzuceni] po Judei, że i poganie przyjęli Słowo Boga.
A gdy Piotr przybył do Jerozolimy, ci, którzy byli z obrzezania zaczęli wysuwać przeciw niemu zarzuty.
Mówili: Wszedłeś do ludzi nieobrzezanych i jadłeś wraz z nimi.
Wówczas Piotr zaczął im wyjaśniać po kolei:
Byłem ja w mieście Joppie i gdy się modliłem, zobaczyłem w zachwyceniu widzenie: jakiś zstępujący przedmiot, jakby wielkie płótno, opuszczane z nieba za cztery rogi, zstępowało i podeszło aż do mnie.
Wpatrzyłem się w nie uważnie i zobaczyłem czworonogi ziemi i dzikie zwierzęta, płazy oraz ptaki niebieskie.
Usłyszałem też głos, który kierował się do mnie: Wstań, Piotrze, zabijaj i jedz!
Wtedy odpowiedziałem: Przenigdy, Panie, bo skalane i nieczyste nigdy nie weszło do moich ust.
A głos z nieba po raz wtóry odezwał się do mnie: Co Bóg oczyścił, ty nie miej za skalane.
I stało się to trzykrotnie, po czym znowu wszystko zostało wciągnięte do nieba.
I oto zaraz przed domem, w którym byłem, stanęli trzej mężczyźni, wysłani do mnie z Cezarei.
A Duch powiedział mi, abym poszedł z nimi bez wahania. Poszło też ze mną tych sześciu braci i tak przyszliśmy do domu tego człowieka.
Opowiedział nam on, jak zobaczył anioła, który stanął w jego domu i zwrócił się do niego: Poślij do Joppy i sprowadź Szymona, którego nazywają Piotrem,
który skieruje do ciebie słowa, dzięki którym będziesz zbawiony ty i cały twój dom.
A gdy zacząłem mówić, zstąpił na nich Duch Święty, tak jak na nas na początku.
I przypomniałem sobie wypowiedź Pana, gdy powiedział: Jan chrzcił w wodzie, wy zaś zostaniecie ochrzczeni w Duchu Świętym.
Jeśli więc Bóg dał im ten sam dar, co i nam, którzy uwierzyliśmy w Pana Jezusa Chrystusa, to kim ja byłem, abym mógł zabronić Bogu?
A gdy to usłyszeli, uspokoili się i chwalili Boga, mówiąc: Tak więc i poganom Bóg sprawił opamiętanie dla [otrzymania] życia.
Tymczasem ci, którzy zostali rozproszeni na skutek prześladowania, które wybuchło z powodu Szczepana, dotarli aż do Fenicji, na Cypr i do Antiochii, nikomu nie głosząc Słowa, tylko samym żydom.
Niektórzy zaś z nich byli ludźmi z Cypru i Cyreny; oni po przybyciu do Antiochii, zaczęli mówić również do Greków, głosząc dobrą nowinę o Panu Jezusie.
I ręka Pana była z nimi, rzeczywiście wielka liczba tych, którzy uwierzyli, nawróciła się do Pana.
Słowo o nich dotarło do uszu kościoła w Jerozolimie; wysłali więc Barnabę, aby poszedł aż do Antiochii.
On, gdy tam przybył i zobaczył łaskę Bożą, ucieszył się i zachęcał wszystkich, aby z poświęceniem serca trwali w Panu.
Był to bowiem człowiek dobry, pełen Ducha Świętego i wiary. I znaczny tłum został pozyskany dla Pana.
Udał się on też do Tarsu, aby odszukać Saula,
a gdy go znalazł, przyprowadził go do Antiochii. I stało się, że przez cały rok przebywali razem w zborze i nauczali znaczny tłum; w Antiochii też po raz pierwszy nazwano uczniów chrześcijanami.
W tych zaś dniach przyszli do Antiochii prorocy z Jerozolimy.
Powstał zaś jeden z nich, imieniem Agabos, i zaznaczył przez Ducha, że na całym świecie nastanie wielki głód - nastał on też za Klaudiusza.
Co do uczniów natomiast, tak jak kogo było stać, każdy z nich postanowił posłać pomoc braciom mieszkającym w Judei.
To też uczynili posyłając ją prezbiterom przez rękę Barnaby i Saula.
W tym mniej więcej czasie król Herod zarzucił swoje ręce, aby zaszkodzić niektórym z kościoła.
Jakuba, brata Jana, zgładził mieczem.
A gdy zobaczył, że jest to przyjemne dla żydów, posunął się dalej i schwytał również Piotra. Były to natomiast dni Przaśników.
Po schwytaniu osadził go w więzieniu i przekazał po straż czterem czwórkom żołnierzy, zamierzając po święcie Paschy wyprowadzić go ludowi.
Strzeżono więc Piotra w więzieniu; kościół natomiast trwał w usilnych modlitwach za nim do Boga.
A gdy Herod miał go wyprowadzić, tej nocy, Piotr, skuty dwoma łańcuchami, spał pomiędzy dwoma żołnierzami, przed drzwiami zaś strażnicy strzegli więzienia.
I oto stanął [przy nim] anioł Pana, a w celi rozbłysło światło; trącił Piotra w bok, obudził go i powiedział: Wstań prędko! I opadły łańcuchy z jego rąk.
Anioł dodał: Przepasz się i włóż swoje sandały. I tak zrobił. I polecił mu: Narzuć swój płaszcz i chodź za mną.
Wyszedł więc i podążał za nim, lecz nie wiedział, że prawdą jest to, co się za sprawą anioła dzieje, sądził raczej, że ogląda widzenie.
Jednak po przejściu obok pierwszej straży i drugiej, doszli do żelaznej bramy prowadzącej do miasta, która im się sama otworzyła; i wyszli na zewnątrz, przeszli jedną ulicę i nagle anioł od niego odstąpił.
A gdy Piotr doszedł do siebie, powiedział: Teraz wiem naprawdę, że Pan posłał swego anioła i wyrwał mnie z ręki Heroda i ze wszystkiego, czego oczekiwał lud żydowski.
Gdy sobie to uświadomił, udał się do domu Marii, matki Jana, którego nazywano Markiem, gdzie była zgromadzona znaczna [liczba] i modlili się.
A gdy zakołatał do drzwi bramy, podeszła dziewczyna służebna, imieniem Rode, aby podsłuchać.
Po rozpoznaniu głosu Piotra, z radości nie otworzyła bramy, wbiegła natomiast, aby donieść, że Piotr stoi przed bramą.
Oni zaś powiedzieli do niej: Szalejesz! Ona jednak upierała się, że tak jest. Na co oni: To jego anioł.
Piotr zaś kołatał nadal. A gdy otworzyli i zobaczyli go, zdziwili się.
On zaś dał im znak ręką, aby się uciszyli, i opowiedział im, jak go Pan wyprowadził z więzienia. Po czym powiedział: Powiadomcie o tym Jakuba i braci. Potem wyszedł i udał się na inne miejsce.
Z nastaniem dnia doszło do niemałego popłochu wśród żołnierzy o to, co się stało z Piotrem.
Herod poszukiwał go, a ponieważ nie znalazł, przesłuchał strażników i kazał ich wyprowadzić na stracenie. Potem odszedł z Judei do Cezarei i tam przebywał.
Toczył on zacięty spór z Tyryjczykami i Sydończykami. Oni zaś jednomyślnie przybyli do niego i po przekonaniu Blasta, podkomorzego królewskiego, prosili o pokój, ponieważ ich kraj pobierał żywność z [ziem] królewskich.
W oznaczonym dniu Herod, ubrany w szatę królewską, zasiadł na tronie i publicznie przemawiał do nich;
lud zaś wołał: Głos to boga nie człowieka.
W tej samej chwili uderzył go anioł Pana, ponieważ nie oddał chwały Bogu; potem stoczony przez robactwo, oddał ostatnie tchnienie.
A Słowo Boga rozszerzało się pomnażało.
Barnaba zaś i Saul, po spełnieniu posłannictwo, wrócili do Jerozolimy i zabrali z sobą Jana, zwanego Markiem.
W Antiochii, w kościele, który tam był, prorokami i nauczycielami byli: Barnaba i Symeon, zwany Niger, i Lucjusz Cyrenejczyk, i Manaen, wychowywany razem z tetrarchą Herodem, i Saul.
A gdy oni prowadzili publiczne nabożeństwo i pościli, Duch Święty powiedział: Odłączcie mi Barnabę i Saula do tego dzieła, do którego ich sobie powołałem.
Wtedy, po zakończeniu postu i modlitwy, włożyli na nich ręce i ich wyprawili.
Oni zatem, wysłani przez Ducha Świętego, zeszli do Seleucji, stamtąd natomiast odpłynęli na Cypr,
a gdy przybyli do Salaminy, głosili Słowo Boga w synagogach żydów; mieli też Jana [jako] pomocnika.
Po przejściu całej wyspy aż do Pafos spotkali pewnego maga, fałszywego proroka, żyda imieniem Bar-Jezus,
który był z prokonsulem Sergiuszem Pawłem, rozumnym człowiekiem. Ten, przywołał Barnabę oraz Saula i pragnął posłuchać Słowa Bożego.
Jednak Elymas, mag - tak bowiem tłumaczone jest jego imię - zaczął im się przeciwstawiać, starając się odwieść prokonsula od wiary.
Saul zaś, albo też Paweł, napełniony Duchem Świętym, wpatrzył się w niego
i powiedział: Pełny wszelkiego oszustwa i wszelkiej przewrotności, synu diabelski, nieprzyjacielu wszelkiej sprawiedliwości! Czy nie przestaniesz wykrzywiać prostych dróg Pana?
Oto i teraz ręka Pana na tobie, i będziesz ślepy, i do pewnego czasu nie będziesz oglądał słońca. Natychmiast też ogarnęły go mrok i ciemność, a chodząc wokół, szukał, kto by go poprowadził za rękę.
Wtedy prokonsul zobaczył, co się stało i uwierzył zdumiony nauką Pana.
Po odpłynięciu z Pafos ci, którzy byli przy Pawle, przybyli do Perge w Pamfilii; Jan natomiast odłączył się od nich i wrócił do Jerozolimy.
Oni tymczasem z Perge dotarli do Antiochii Pizydyjskiej, w dzień szabatu weszli do synagogi i usiedli.
A po odczytaniu fragmentów Prawa i Proroków, przełożeni synagogi posłali do nich i powiedzieli: Mężowie bracia, skoro jest w was jakieś słowo zachęty do ludu - mówcie.
Wówczas powstał281 Paweł, dał znak ręką i powiedział: Mężowie izraelscy i wy, którzy się boicie Boga, posłuchajcie!
Bóg tego ludu izraelskiego wybrał sobie naszych ojców i wywyższył lud na obczyźnie w ziemi egipskiej, i z podniesionym ramieniem wyprowadził go z niej,
i przez około czterdzieści lat znosił ich cierpliwie na pustyni;
a po wytępieniu siedmiu narodów z ziemi kanaanejskiej, dał im ich ziemię w dziedzictwo
na około czterysta pięćdziesiąt lat. Potem zaś dał im sędziów, aż do proroka Samuela.
Następnie zażądali króla i Bóg dał im Saula, syna Kisza, człowieka z pokolenia Beniamina - na czterdzieści lat.
A gdy go odrzucił, wzbudził im na króla Dawida, któremu też wystawił świadectwo: Znalazłem Dawida, syna Jessego, człowieka według mojego serca, który wykona całą moją wolę.
Z jego nasienia Bóg, według obietnicy, wywiódł Izraelowi Zbawcę Jezusa,
przed którego przyjściem Jan głosił chrzest opamiętania całemu ludowi Izraela.
A przy końcu swojej misji Jan mówił: Kim uważacie, że jestem? To nie jestem ja, ale oto za mną idzie Ten, którego sandałów u stóp nie jestem godzien rozwiązać.
Mężowie bracia, synowie rodu Abrahama, i ci wśród nas, którzy się boicie Boga, nam zostało posłane słowo tego zbawienia.
Mieszkańcy Jerozolimy bowiem i ich przełożeni nie rozpoznali Go i przez skazanie Go wypełnili głosy proroków czytane w każdy szabat;
choć nie znaleźli żadnego powodu [uzasadniającego wyrok] śmierci, zażądali od Piłata, aby został zgładzony.
A gdy wykonali wszystko, co było o Nim napisane, zdjęli [Go] z drzewa i złożyli w grobowcu.
Bóg jednak wzbudził Go z martwych.
On też przez wiele dni był oglądany przez tych, którzy razem z Nim przyszli z Galilei do Jerozolimy; oni to teraz są Jego świadkami wobec ludu.
I my ogłaszamy wam dobrą nowinę o obietnicy złożonej ojcom,
że tę Bóg wypełnił ich dzieciom przez wzbudzenie nam Jezusa, jak to napisano w psalmie drugim: Jesteś moim Synem, Ja cię dziś zrodziłem.
A że Go wzbudził z martwych, aby już więcej nie uległ skażeniu, powiedział w ten sposób: Dam wam świętości Dawida, godne zaufania.
Dlatego i na innym miejscu mówi: Nie dasz Twojemu świętemu oglądać skażenia.
Dawid bowiem, gdy oddał usługi własnemu pokoleniu, w ramach Bożego planu zasnął i został przyłączony do swoich ojców - i zobaczył skażenie;
lecz Ten, którego Bóg wzbudził, nie oglądał skażenia.
Niech wam zatem wiadome będzie, mężowie bracia, że przez Tego zwiastowane jest wam odpuszczenie grzechów i to wszystkich, co do których nie byliście w stanie być usprawiedliwieni w Prawie Mojżesza;
w Nim każdy, kto wierzy, dostępuje usprawiedliwienia.
Uważajcie zatem, aby nie przyszło to, co zostało powiedziane u proroków:
Spójrzcie, szydercy, zdziwcie się i zgińcie, Bo za waszych dni dokonuję dzieła, Dzieła, któremu na pewno nie uwierzylibyście, Jeśliby wam ktoś o nim opowiadał.
A gdy wychodzili, zachęcano ich, aby w następny szabat opowiedzieli im o tych sprawach.
Po opuszczeniu zaś synagogi wielu żydów i pobożnych prozelitów poszło za Pawłem i Barnabą, którzy rozmawiali z nimi i przekonywali ich, aby trwali w łasce Bożej.
A w następny szabat prawie całe miasto zeszło się, aby słuchać Słowa Pana.
Gdy żydzi zobaczyli tłumy, zostali napełnieni zazdrością, i bluźniąc zaczęli wypowiadać się przeciw temu, co mówił Paweł.
Wtedy Paweł i Barnaba z ufną śmiałością powiedzieli: Wam najpierw należało opowiedzieć Słowo Boga, skoro jednak odsuwacie je od siebie i uznajecie się za niegodnych życia wiecznego, oto zwracamy się do pogan.
Tak bowiem nakazał nam Pan: Ustanowiłem cię światłem dla pogan, Abyś był dla zbawienia aż po krańce ziemi.
Poganie słysząc to, cieszyli się i chwalili Słowo Pana, i uwierzyli wszyscy, ilu ich było wyznaczonych do życia wiecznego.
I rozchodziło się Słowo Pana po całej krainie.
Żydzi zaś podburzyli pobożne wpływowe kobiety oraz główne osoby w mieście i wywołali prześladowanie przeciw Pawłowi i Barnabie, i wypędzili ich ze swoich granic.
Oni natomiast otrząsnęli proch ze swoich nóg przeciw nim i poszli do Ikonium.
Uczniowie zaś pozostawali pełni radości i Ducha Świętego.
W Ikonium zaś stało się tak samo. Weszli do synagogi żydów i przemówili w taki sposób, że uwierzył liczny tłum zarówno żydów jak i Greków.
Ci jednak żydzi, którzy nie okazali posłuszeństwa, podburzyli i źle usposobili dusze pogan przeciw braciom.
Spędzili tam więc dłuższy czas, z ufną odwagą głosząc dzięki Panu, który poświadczał słowo swojej łaski i sprawiał, że przez ich ręce działy się znaki i cuda.
Ludność miasta zaś była podzielona, jedni byli za żydami, drudzy zaś za apostołami.
Gdy jednak poganie i żydzi wraz z ich przełożonymi zaczęli [przygotowywać] na nich napad, aby ich znieważyć i ukamienować,
uświadomiwszy to sobie, uszli do miast likaońskich, Listry, Derbe, oraz okolicy
i tam głosili dobrą nowinę.
A mieszkał w Listrze pewien człowiek o bezwładnych stopach, chromy od łona swojej matki, który nigdy nie chodził.
Ten usłyszał przemawiającego Pawła, który gdy mu się przypatrzył i dostrzegł, że ma wiarę, by być zbawiony,
powiedział donośnym głosem: Stań prosto na swoich nogach! Wówczas zerwał się - i zaczął chodzić.
A kiedy tłumy zobaczyły, czego dokonał Paweł, podniosły swój głos i zaczęły mówić po likaońsku: Bogowie podobni ludziom zstąpili do nas.
I zaczęło nazywać Barnabę Zeusem, a Pawła Hermesem, ponieważ on przewodnikiem słowa.
A kapłan Zeusa mającego [świątynię] przed miastem przyprowadził do bram woły z wieńcami i wraz z tłumami chciał złożyć w ofierze.
Gdy to usłyszeli apostołowie Barnaba i Paweł, rozdarli swoje szaty i doskoczyli do tłumu, krzycząc:
Ludzie, dlaczego to robicie? I my jesteśmy ludźmi podobnymi wam, a głosimy wam dobrą nowinę, abyście odwrócili się od tych marnych rzeczy do Boga żywego, który stworzył niebo i ziemię, i morze, i wszystko, co w nich jest,
który w minionych pokoleniach pozwalał wszystkim poganom chodzić własnymi drogami,
chociaż nie pozostawał bez świadectwa o sobie wyświadczając dobro, dając wam z nieba deszcz i czasy urodzajne, napełniając pokarmem i radością wasze serca.
To mówiąc, ledwie powstrzymali tłumy od złożenia im ofiary.
Tymczasem z Antiochii i z Ikonium przybyli żydzi, [przeciwstawili się im], przekonali tłumy, ukamienowali Pawła i wywlekli go na zewnątrz miasta, sądząc, że umarł.
Kiedy go jednak obstąpili uczniowie, wstał i wszedł do miasta. A nazajutrz odszedł z Barnabą do Derbe.
Po ogłoszeniu dobrej nowiny także temu miastu, i pozyskaniu znacznej liczby uczniów i wrócili do Listry, Ikonium i Antiochii;
tam utwierdzali dusze uczniów, zachęcali, aby trwali w wierze i mówili, że przez wiele ucisków trzeba nam wejść do Królestwa Bożego.
A gdy przez podniesienie rąk wybrali im po kościołach prezbiterów, pomodliwszy się z postami, przedstawili ich Panu, któremu zaufali.
Potem przeszli przez Pizydię i doszli do Pamfilii.
A gdy opowiedzieli Słowo w Perge, zeszli do Atalii,
stamtąd zaś odpłynęli do Antiochii, gdzie zostali powierzeni łasce Boga do tego dzieła, które wykonali.
Po przybyciu zaś i zgromadzeniu kościoła, opowiedzieli, jak wiele Bóg przez nich dokonał i że otworzył poganom drzwi wiary.
I pozostali z uczniami czas niemały.
A pewni [ludzie], którzy przybyli z Judei, zaczęli nauczać braci: Jeśli nie zostaliście obrzezani zgodnie ze zwyczajem Mojżesza, nie zdołacie dostąpić zbawienia.
Gdy zaś powstał zatarg i spór niemały między Pawłem i Barnabą a nimi, postanowiono, że Paweł i Barnaba oraz kilku innych spośród nich uda się w sprawie tego sporu do apostołów i prezbiterów do Jerozolimy.
Ci zatem, wyprawieni przez kościół, szli przez Fenicję i Samarię, szczegółowo opowiadając o nawróceniu pogan i sprawiając tym wielką radość wszystkim braciom.
A gdy przybyli do Jerozolimy, zostali przyjęci przez kościół oraz przez apostołów i prezbiterów, i opowiedzieli o wszystkim, czego tylko Bóg przez nich dokonał.
Wówczas wystąpili niektórzy ze stronnictwa faryzeuszów, którzy uwierzyli, i powiedzieli: Trzeba ich obrzezać i nakazać, aby przestrzegali Prawa Mojżesza.
Zeszli się więc apostołowie i prezbiterzy, aby rozpatrzyć tę sprawę.
A gdy ją już długo rozpatrywano, powstał Piotr i powiedział do nich: Mężowie bracia, wy wiecie, że od dawnych dni Bóg pośród was wybrał, aby przez moje usta poganie usłyszeli Słowo ewangelii i uwierzyli.
Bóg też, który zna serca, złożył im świadectwo przez to, że dał im Ducha Świętego tak, jak i nam,
i nie zrobił żadnej różnicy między nami a nimi, gdy w wierze oczyścił ich serca.
Teraz więc, dlaczego wystawiacie na próbę Boga, wkładając na kark uczniów jarzmo, którego ani nasi ojcowie, ani my nie mogliśmy unieść?
Ale wierzymy, że jesteśmy zbawieni przez łaskę Pana Jezusa - tak samo jak i oni.
Wówczas umilkł cały tłum i zaczął słuchać, jak Barnaba i Paweł opisywali ilu znaków i cudów Bóg dokonał przez nich między poganami.
A gdy i oni umilkli, odezwał się Jakub: Mężowie bracia, posłuchajcie mnie!
Symeon przedstawił, jak to Bóg najpierw zatroszczył się o to, aby wziąć spomiędzy pogan lud dla swojego imienia.
A z tym zgadzają się słowa proroków, jak napisano:
Potem powrócę i odbuduję przybytek Dawida - ten upadły, Odbuduję jego zniszczenia i wzniosę go,
Aby w ten sposób pozostali spośród ludzi odnaleźli Pana I wszyscy poganie, Nad którymi zostało wezwane moje imię na nimi - Mówi Pan, który to czyni
Znane od wieków.
Dlatego ja uważam, że nie należy czynić trudności tym spośród pogan, którzy nawracają się do Boga,
lecz powiadomić ich listem, aby się wstrzymywali od rzeczy splamionych przez bóstwa, od nierządu, od tego, co uduszone, oraz od krwi.
Mojżesz bowiem od dawnych pokoleń ma po miastach tych, którzy go głoszą w synagogach, gdy czyta się go w każdy szabat.
Wtedy apostołowie i prezbiterzy wraz z całym kościołem postanowili posłać do Antiochii wraz z Pawłem i Barnabą wybranych spośród siebie mężów: Judę, zwanego Barsabaszem, i Sylasa, zajmujących przewodzących wśród braci,
po napisaniu przez ich ręce: Apostołowie i prezbiterzy, bracia, do braci pochodzących z pogan w Antiochii, w Syrii i w Cylicji - pozdrowienie.
Ponieważ usłyszeliśmy, że niektórzy po wyjściu spośród nas zaniepokoili was słowami i wzbudzili niepokój w waszych duszach, bez naszego upoważnienia,
uznaliśmy za słuszne, doszedłszy do jednomyślności, posłać do was wybranych ludzi wraz z naszymi umiłowanymi Barnabą i Pawłem,
ludźmi, którzy oddali swoje dusze dla imienia Pana naszego, Jezusa Chrystusa.
Posłaliśmy zatem Judę i Sylasa, którzy wam ustnie powiedzą to samo.
Uznaliśmy bowiem za słuszne, Duch Święty i my, by nie nakładać na was żadnego innego ciężaru oprócz tych rzeczy koniecznych:
Wstrzymywać się od tego, co ofiarowane bóstwom, od krwi, od tego, co uduszone, i od nierządu - od tego się wstrzymując dobrze uczynicie. Bywajcie zdrowi.
A gdy wysłańcy zeszli do Antiochii, zgromadzili tłum i przekazali list.
Po przeczytaniu zaś ucieszyli się z powodu tej zachęty.
Juda zaś i Sylas, którzy sami byli prorokami, długim słowem zachęcili braci i umocnili.
A po spędzeniu [tam pewnego] czasu zostali z pokojem odesłani przez braci do tych, którzy ich wysłali.
-
Paweł natomiast i Barnaba pozostawali w Antiochii, nauczając i głosząc - wraz z wieloma innymi - Słowo Pana.
A po upływie pewnych dni Paweł powiedział do Barnaby: Powróćmy już i odwiedźmy braci we wszystkich tych miastach, w których głosiliśmy Słowo Pana, [aby zobaczyć], jak się mają.
Barnaba jednak zamierzał zabrać z sobą również Jana, zwanego Markiem.
Paweł natomiast obstawał przy tym, że słuszne jest nie zabierać z sobą tego, który odstąpił od nich w Pamfilii i nie poszedł wraz z nimi do dzieła.
Doszło przy tym do ostrego nieporozumienia, tak iż się rozstali ze sobą: Barnaba wziął Marka i odpłynął na Cypr,
Paweł natomiast, poruczony przez braci łasce Pana, obrał sobie Sylasa i odszedł.
Przechodzili zaś Syrię i Cylicję, umacniając kościoły.
Dotarł też do Derbe i do Listry. A oto był tam pewien uczeń, imieniem Tymoteusz, syn kobiety żydowskiej, wierzącej, ojca zaś Greka,
któremu bracia z Listry i Ikonium wystawili dobre świadectwo.
Paweł postanowił zabrać go z sobą, dlatego wziął go i obrzezał ze względu na żydów, którzy przebywali w tych okolicach; wszyscy bowiem byli świadomi, że jego ojciec był Grekiem.
A gdy przechodzili przez miasta, przekazywali im do przestrzegania postanowienia powzięte przez apostołów i starszych w Jerozolimie.
Kościoły zatem rzeczywiście utwierdzały się w wierze i z każdym dniem rosły w liczbę.
I przeszli przez frygijską i galacką krainę powstrzymani przez Ducha Świętego od głoszenia Słowa w Azji.
A gdy podeszli do Mizji, próbowali udać się do Bitynii, lecz Duch Jezusa nie pozwolił im,
a zatem po przejściu obok Mizji, doszli do Troady.
Paweł zaś oglądał w nocy widzenie: Jakiś Macedończyk stał i prosił go: Przepraw się do Macedonii i pomóż nam.
Zaraz po tym widzeniu staraliśmy wyruszyć do Macedonii, dochodząc wspólnie do wniosku, że Bóg nas wezwał, abyśmy im głosili dobrą nowinę.
Odbiliśmy zatem z Troady i skierowaliśmy się do Samotraki, następnego dnia do Neapolu,
a stamtąd do Filippi, które jest przodującym miastem okręgu macedońskiego i kolonią [rzymską]. W tym mieście zatrzymaliśmy się na kilka dni.
A w dzień szabatu wyszliśmy za bramę nad rzekę, gdzie, jak sądziliśmy, było miejsce modlitwy; tam usiedliśmy i rozmawialiśmy z kobietami, które się zeszły.
Przysłuchiwała się też temu pewna bogobojna kobieta, imieniem Lidia, sprzedawczyni purpury z miasta Tiatyry, której Pan otworzył serce na uważne słuchanie tego, co mówił Paweł.
A gdy została ochrzczona, wraz ze swoim domem, poprosiła: Skoro uznaliście, że jestem wierząca w Panu, wstąpcie i zamieszkajcie w moim domu. I wymogła to na nas.
I stało się, że gdy szliśmy na modlitwę, spotkała nas pewna służebna dziewczyna, która miała ducha wieszczego; swoim wróżeniem przynosiła ona duży zysk swoim panom.
Ta, idąc blisko za Pawłem i za nami, wołała: Ci ludzie są sługami Boga Najwyższego! Oni głoszą wam drogę zbawienia!
A to czyniła przez wiele dni. Zmęczony zaś Paweł zwrócił się do ducha i powiedział: Rozkazuję ci w imieniu Jezusa Chrystusa, żebyś z niej wyszedł. I w tej godzinie wyszedł.
A gdy jej panowie zobaczyli, że nadzieja ich zysku odeszła, schwytali Pawła i Sylasa, zawlekli ich na rynek przed przełożonych,
wprowadzili przed ich przed pretorów i powiedzieli: Ci oto ludzie, którzy są żydami, bardzo niepokoją nasze miasto
i głoszą zwyczaje, których nie wolno nam, jako Rzymianom, przyjmować ani praktykować.
Wraz z nimi wystąpił też przeciwko nim tłum, a pretorzy zdarli z nich szaty i kazali wychłostać.
A gdy im zadali wiele razów, wrzucili ich do więzienia i nakazali stróżowi więziennemu, aby ich bacznie strzegł.
Ten, po otrzymaniu takiego rozkazu, wtrącił ich do wewnętrznego lochu i ich nogi zakuł w dyby.
A około północy Paweł i Sylas modląc się śpiewali hymny Bogu, więźniowie zaś przysłuchiwali się im.
Nagle powstało wielkie trzęsienie ziemi, tak że zachwiały się fundamenty więzienia; natychmiast też otworzyły się wszystkie drzwi i rozwiązały się więzy wszystkich.
A gdy stróż więzienny został zbudzony i zobaczył otwarte drzwi więzienia, dobył miecza i chciał się zabić, sądząc, że więźniowie uciekli.
Lecz Paweł głośno zawołał: Nie czyń sobie nic złego, bo wszyscy tu jesteśmy.
Wtedy poprosił o światło, wskoczył do środka i zdjęty przerażeniem, przypadł do Pawła i Sylasa,
a gdy ich wyprowadził na zewnątrz, zapytał: Panowie, co mam czynić, abym był zbawiony?
Oni zaś odpowiedzieli: Uwierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony, ty i twój dom.
I opowiedzieli mu Słowo Pana - [jemu] oraz wszystkim, którzy byli w jego domu.
Wtedy wziął ich w tej godzinie, w nocy, obmył od ran, i zaraz został ochrzczony on sam i wszyscy jego [domownicy].
Wprowadził ich też do swojego domu, zastawił stół i wraz z całym domem cieszył się, że uwierzył Bogu.
A gdy nastał dzień, posłali pretorzy siepaczy z poleceniem: Zwolnij tych ludzi.
Stróż więzienny z kolei oznajmił te słowa Pawłowi: Pretorzy przysłali polecenie, że macie być zwolnieni; teraz zatem wyjdźcie i idźcie w pokoju.
Paweł jednak powiedział do nich: Wychłostali nas, ludzi będących Rzymianami, publicznie bez sądu, wrzucili nas do więzienia; a teraz potajemnie nas wypędzają? O, nie! Niech tu sami przyjdą i nas wyprowadzą.
Siepacze donieśli pretorom te słowa. A ci gdy usłyszeli, że są Rzymianami, przestraszyli się.
Przybyli więc, przeprosili ich, wyprowadzili i prosili, aby odeszli z miasta.
Po wyjściu więc z więzienia, wstąpili do Lidii, a gdy zobaczyli braci, dodali im zachęty i odeszli.
A gdy przeszli Amfipolis i Apolonię, przybyli do Tesaloniki, gdzie była synagoga żydowska.
Paweł zaś, zgodnie z przyzwyczajeniem, wszedł do nich i przez trzy szabaty rozprawiał z [powołaniem] na Pisma,
wyjaśniając i dowodząc, że Chrystus musiał cierpieć i powstać z martwych oraz: To jest Chrystus - ten Jezus, którego ja wam głoszę.
I niektórzy z nich zostali przekonani i przyłączeni do Pawła i Sylasa, również wielki tłum spośród pobożnych Greków oraz niemało wybitnych kobiet.
Żydzi zaś, powodowani zazdrością, dobrali sobie niektórych niegodziwych mężczyzn spośród próżnujących na rynku, wywołali zbiegowisko, wzburzyli miasto, naszli dom Jazona i próbowali wyprowadzić ich przed lud.
Gdy ich jednak nie znaleźli, wlekli Jazona i niektórych braci przed przełożonych miasta, krzycząc: Ci, którzy wzburzyli cały zamieszkały świat, przybyli i tutaj,
a Jazon ich przyjął; wszyscy oni występują przeciwko postanowieniom cesarza, głosząc, że jest inny król - Jezus.
Słuchając tego, tłum zaś oraz przełożeni miasta zaniepokoili się,
lecz po wzięciu kaucji od Jazona i pozostałych, zwolnili ich.
Bracia zaś zaraz w nocy wyprawili Pawła i Sylasa do Berei. Ci natomiast, po zjawieniu się tam, chodzili do synagogi żydów,
którzy byli szlachetniejszego usposobienia od tych w Tesalonice; przyjęli oni Słowo z całą gotowością i codziennie badali Pisma, czy tak się rzeczy mają.
Wielu więc rzeczywiście uwierzyło, również niemało spośród wybitnych kobiet, Greczynek, oraz mężczyzn.
A gdy żydzi z Tesaloniki dowiedzieli się, że i w Berei było przez Pawła głoszone Słowo Boże, udali się tam, poruszając i podburzając tłumy.
Wtedy bracia natychmiast wyprawili Pawła, aby poszedł nad morze, Sylas natomiast i Tymoteusz tam pozostali.
Ci z kolei, którzy towarzyszyli Pawłowi zaprowadzili [go] aż do Aten, wzięli polecenie dla Sylasa i Tymoteusza, aby czym prędzej przyszli do niego, i odeszli.
Czekając na nich w Atenach, Paweł burzył się w swoim duchu na widok miasta oddanego bałwochwalstwu.
Rozprawiał więc w synagodze z żydami i z pobożnymi, a na rynku każdego dnia z tymi, którzy się tam akurat znaleźli.
Niektórzy zaś z filozofów epikurejskich i stoickich ścierali się z nim. I jedni mówili: Cóż to chce nam powiedzieć ten zbieracz? Drudzy zaś: Zdaje się, że jest głosicielem obcych demonów. Głosił im bowiem dobrą nowinę o Jezusie i zmartwychwstaniu.
Zabrali go więc i zaprowadzili na Areopag, mówiąc: Czy możemy dowiedzieć się, co to za nowa nauka, która jest przez ciebie głoszona?
Bo jakieś nowe rzeczy wnosisz nam do uszu; dlatego chcemy wiedzieć, o co właściwie chodzi.
A wszyscy Ateńczycy mieszkającym tam cudzoziemcy na nic innego nie mieli tyle czasu, co na opowiadanie lub słuchanie czegoś nowszego.
A Paweł, stanął na środku Areopagu i powiedział: Mężowie ateńscy! Postrzegam was jako religijnych we wszystkim.
Przechodząc bowiem i przyglądając się waszym świętościom, znalazłem też ołtarz, na którym napisano: Nieznanemu Bogu. Co zatem czcicie, nie znając - to ja wam głoszę.
Bóg, który stworzył świat i wszystko, co na nim, On, który jest Panem nieba i ziemi, nie mieszka w przybytkach zbudowanych ręką
ani też nie służy Mu się rękami ludzkimi, jak gdyby czegoś potrzebował, gdyż sam daje wszystkim życie i tchnienie, i wszystko.
Z jednego uczynił też każdy naród ludzki, aby mieszkały na całym obliczu ziemi, ustalając określone czasy i granice ich zamieszkiwania,
aby szukały Boga, czy Go może nie wyczują i nie odkryją, chociaż nie jest On daleki od każdego z nas.
W Nim bowiem żyjemy i poruszamy się, i jesteśmy, jak to i niektórzy z waszych poetów powiedzieli: Jego bowiem i rodu jesteśmy.
Będąc więc z rodu Bożego, nie powinniśmy sądzić, że Boskość jest podobna do złota albo srebra, albo do kamienia, wytworu rzemiosła i myśli człowieka.
Pominąwszy więc czasy niewiedzy, Bóg wzywa teraz wszędzie wszystkich ludzi, aby się opamiętali,
zgodnie z tym też wyznaczył dzień, w którym będzie sprawiedliwie sądził zamieszkały świat przez Człowieka, którego ustanowił, a czego dowód przedstawił wszystkim, kiedy Go wzbudził z martwych.
Gdy zaś usłyszeli o wzbudzeniu z martwych, jedni zaczęli szydzić, a drudzy powiedzieli: O tym będziemy cię słuchali innym razem.
I tak Paweł wyszedł spośród nich.
Niektórzy jednak mężczyźni przyłączyli się do niego i uwierzyli, a wśród nich również Dionizy Areopagita i kobieta imieniem Damaris oraz inni z nimi.
Potem opuścił Ateny i przyszedł do Koryntu.
I znalazł pewnego żyda imieniem Akwila, rodem z Pontu, który świeżo przybył z Italii, oraz Pryscyllę, jego żonę, dlatego że Klaudiusz zarządził, aby wszyscy żydzi opuścili Rzym, i zbliżył się do nich;
a ponieważ uprawiał to samo rzemiosło, zamieszkał u nich i pracował; byli bowiem z zawodu wytwórcami namiotów.
A w każdy szabat rozprawiał w synagodze i przekonywał zarówno żydów, jak i Greków.
Kiedy jednak Sylas i Tymoteusz przyszli z Macedonii, Paweł poświęcił się całkowicie Słowu, poświadczając żydom, że Jezus jest Chrystusem.
Lecz gdy mu się przeciwstawiali i bluźnili, otrząsnął szaty i powiedział do nich: Krew wasza na głowę waszą, ja jestem czysty, od teraz pójdę do pogan.
A po odejściu stamtąd, wszedł do domu pewnego człowieka, imieniem Tycjusz Justus, bojącego się Boga, którego dom sąsiadował z synagogą.
Kryspus zaś, przełożony synagogi, uwierzył Panu wraz z całym swoim domem, wielu też Koryntian, którzy słuchali, uwierzyło i było chrzczonych.
Pan zaś w nocy przez widzenie powiedział Pawłowi: Przestań się bać, lecz mów i nie milcz,
dlatego, że Ja jestem z tobą i nikt się nie targnie na ciebie, aby cię skrzywdzić; gdyż liczny lud mam w tym mieście.
Pozostał tam zatem rok i sześć miesięcy, nauczając wśród nich Słowa Bożego.
A gdy Gallion był prokonsulem Achai, żydzi powstali jednomyślnie przeciw Pawłowi i stawili go przed krzesłem sędziowskim,
mówiąc: Człowiek ten namawia ludzi, aby czcili Boga niezgodnie z Prawem.
A gdy Paweł miał otworzyć usta, Gallion powiedział do żydów: Gdyby rzeczywiście chodziło o jakieś bezprawie lub niegodziwe przestępstwo, zgodnie ze słowem przyjąłbym was, żydzi,
skoro jednak spór dotyczy słowa, nazw i waszego własnego Prawa, zajmijcie się tym sami; ja nie chcę być sędzią w tych sprawach.
I przepędził ich z sądu.
Wszyscy zaś schwytali Sostena, przełożonego synagogi, i zaczęli go bić przed krzesłem sędziowskim, lecz Galliona wcale to nie obchodziło.
A Paweł przebywał tam jeszcze przez wiele dni, po czym pożegnał się z braćmi i odpłynął do Syrii, a wraz z nim Pryscylla i Akwila po ostrzyżeniu w Kenchreach głowy - miał bowiem ślub.
Przybyli zaś do Efezu; tu ich pozostawił, a sam wszedł do synagogi i rozprawiał z żydami.
A gdy oni prosili, aby pozostał dłuższy czas, nie zgodził się,
ale pożegnał się i powiedział: Za wolą Bożą jeszcze do was wrócę. I odpłynął z Efezu.
A po przybyciu do Cezarei, wstąpił do kościoła i pozdrowił go, po czym zszedł do Antiochii.
Tam spędził jakiś czas, a następnie wyszedł i szedł po kolei przez krainę galacką i Frygię, [a po drodze] utwierdzał wszystkich uczniów.
A do Efezu przybył pewien żyd, imieniem Apollos, rodem z Aleksandrii, człowiek wymowny, biegły w Pismach.
Był on obeznany z drogą Pana, a żarliwy w duchu mówił i nauczał dokładnie tego, co dotyczyło Jezusa, zaznajomiony tylko z chrztem Jana.
Zaczął on z ufną odwagą przemawiać w synagodze. A gdy Pryscylla i Akwila go usłyszeli, zajęli się nim i wyłożyli mu dokładniej drogę Bożą.
Gdy zaś zapragnął przejść do Achai, bracia zachęcili [go] i napisali do uczniów, aby go przyjęli; a on gdy się tam zjawił, bardzo pomagał tym, którzy dzięki łasce uwierzyli,
gdyż skutecznie zbijał twierdzenia żydów, wykazując publicznie z Pism, że Jezus jest Chrystusem.
I stało się, gdy Apollos przebywał w Koryncie, że Paweł przeszedł wyżynne części i przyszedł do Efezu. Tam spotkał jakichś uczniów
i zapytał ich: Czy otrzymaliście Ducha Świętego, gdy uwierzyliście? A oni mu na to: Nawet nie słyszeliśmy, że jest Duch Święty.
Zapytał więc: W czym więc zostaliście zanurzeni? Odpowiedzieli: W chrzcie Jana.
Wtedy Paweł powiedział: Jan zanurzał w chrzcie opamiętania i powtarzał ludowi, żeby uwierzyli w Tego, który idzie za nim, to jest w Jezusa.
A gdy to usłyszeli, zostali ochrzczeni w imię Pana Jezusa.
A gdy Paweł włożył na nich ręce, zstąpił na nich Duch Święty, mówili też językami i prorokowali.
Było zaś wszystkich tych mężczyzn około dwunastu.
Po wejściu zaś do synagogi przez trzy miesiące z ufną odwagą głosił, rozprawiał i przekonywał o sprawach dotyczących Królestwa Bożego.
Gdy jednak niektórzy upierali się [przy swoim], odmawiali wiary i wobec tłumów znieważali drogę Pana, odłączył się od nich, oddzielił uczniów i codziennie rozprawiał w szkole Tyrannosa.
A to działo się przez dwa lata, tak że wszyscy mieszkańcy Azji, zarówno żydzi, jak i Grecy, usłyszeli Słowo Pana.
Bóg też przez ręce Pawła dokonywał niezwykłych dzieł mocy,
tak że nawet chustki lub przepaski, które dotknęły jego skóry, noszono na słabych i ustępowały od nich choroby, a złe duchy wychodziły.
Także niektórzy z wędrownych egzorcystów żydowskich próbowali wzywać imienia Pana Jezusa nad tymi, którzy mieli złe duchy, mówiąc: Zaklinam was przez Jezusa, którego głosi Paweł.
A było siedmiu synów niejakiego Scewy, arcykapłana żydowskiego, którzy to czynili.
Wtedy zły duch odpowiedział im: Jezusa znam i wiem, kim jest Paweł, lecz wy kim jesteście?
I rzucił się na nich człowiek, w którym był zły duch, pokonał ich wszystkich i pobił ich tak, że nadzy i poranieni uciekli z tego domu.
Stało się to zaś znane wszystkim żydom jak i Grekom, którzy mieszkali w Efezie, padł strach na nich wszystkich i zaczęto wywyższać imię Pana Jezusa.
Wielu też z tych, którzy uwierzyli, przychodziło, wyznawało i ujawniało swoje praktyki.
Znaczna też liczba spośród tych, którzy zajmowali się czarnoksięstwem, poznosiło księgi i paliło je wobec wszystkich; gdy podliczono ich wartość, odkryto że wynosiła ona pięćdziesiąt tysięcy srebrnych monet.
W ten to sposób, według potęgi Pana, Słowo krzewiło się i umacniało.
Po wypełnieniu się tych rzeczy Paweł postanowił w Duchu przejść przez Macedonię i Achaję i udać się do Jerozolimy. Mówił: Potem, gdy się tam znajdę, trzeba mi i Rzym zobaczyć.
Wysłał zaś do Macedonii dwóch usługujących mu, Tymoteusza i Erasta, sam natomiast przez jakiś czas pozostał w Azji.
Mniej więcej w tym czasie doszło do niemałego zamieszania z powodu drogi [Pana].
Gdyż pewien złotnik, imieniem Demetriusz, który wytwarzał srebrne przybytki Artemidy, i przynosił rzemieślnikom niemały zysk,
zebrał ich oraz robotników przy tym samym [pracujących] i powiedział: Panowie, wiecie, że z tej pracy jest nasz dobrobyt,
a widzicie i słyszycie, że ten Paweł nie tylko w Efezie, lecz w całej niemal Azji przekonał i odwiódł znaczny tłum, głosząc, że ci, którzy są zrobieni [pracą] rąk, nie są bogami.
Zagraża nam zaś nie tylko to niebezpieczeństwo, że nasze rzemiosło pójdzie w poniewierkę, ale i świątynia wielkiej bogini Artemidy zacznie być brana za nic, dojdzie też do tego, że ze swej wielkości zostanie odarta ta, którą czci cała Azja oraz cały 
Gdy to usłyszeli i stali się pełni gniewu zaczęli krzyczeć: Wielka jest Artemida Efeska.
I całe miasto zostało napełnione wrzawą, ruszyli też jednomyślnie do teatru, porywając z sobą Gajusa i Arystarcha, Macedończyków, towarzyszy podróży Pawła.
Gdy zaś Paweł chciał wyjść do ludu, uczniowie nie pozwolili mu;
również niektórzy z azjarchów, będący mu przyjaciółmi, posłali do niego i prosili, żeby nie ryzykował pójściem do teatru.
Różni zatem różne rzeczy krzyczeli, bo zgromadzenie było w nieładzie, a większość nie wiedziała, dla jakiej przyczyny się zeszli.
Z tłumu zaś zgodnie wskazano na Aleksandra, wypchniętego naprzód przez żydów; Aleksander zaś, dał znak ręką i chciał się bronić przed ludem.
Lecz gdy rozpoznali, że jest żydem, jeden głos rozległ się [z ust] wszystkich. Krzyczano prawie dwie godziny: Wielka jest Artemida Efeska!
Gdy zaś pisarz uspokoił tłum, powiedział: Ludzie, Efezjanie, kto z ludzi nie zna miasta Efezu, jako stróża świątyni wielkiej Artemidy oraz posągu, który spadł od Zeusa?
Ponieważ jest to niezaprzeczalne, trzeba wam się uspokoić i nic pochopnie nie czynić.
Przyprowadziliście bowiem tych mężczyzn, którzy nie są ani świętokradcami, ani bluźniercami naszej bogini.
Jeśli więc Demetriusz i rzemieślnicy, którzy są z nim, mają przeciw komuś sprawę, to odbywają się sądy, są też prokonsulowie, niech jedni drugich oskarżają.
Jeśli zaś czego więcej żądacie, zostanie to załatwione na prawomocnym zgromadzeniu.
Narażamy się bowiem na niebezpieczeństwo oskarżenia nas o dzisiejsze rozruchy, gdyż nie ma żadnej przyczyny, dzięki której moglibyśmy zdać sprawę z powodu tego zbiegowiska. Po tych słowach rozwiązał zgromadzenie.

A gdy rozruchy ustały, Paweł posłał po uczniów i po dodaniu im zachęty, pożegnał się i odszedł, aby iść do Macedonii.
Przeszedł też tamte strony, niejednym Słowem dodał im otuchy i przybył do Grecji,
gdzie zabawił trzy miesiące. A gdy zamierzał odpłynąć do Syrii, ze strony żydów doszło do spisku na niego, stąd powziął postanowienie, żeby wracać przez Macedonię.
Towarzyszył mu zaś Sopater, syn Pyrrusa z Berei, a z Tesaloniczan Arystarch i Sekundus, również Gajus z Derbe i Tymoteusz, z Azjatów natomiast Tychik i Trofim.
Ci poszli naprzód i czekali na nas w Troadzie;
My zaś odpłynęliśmy z Filippi po Dniach Przaśników i w pięć dni przybyliśmy do nich do Troady, gdzie spędziliśmy siedem dni.
A pierwszego dnia po sabacie, gdy się zebraliśmy na łamanie chleba, Paweł, który miał odjechać nazajutrz, rozprawiał z nimi i przedłużył mowę aż do północy.
W górnej sali zaś, gdzie się zebraliśmy, było sporo lamp.
Wówczas pewien młody chłopiec, imieniem Eutychus, który zmorzony snem siedział na oknie, gdy Paweł długo rozprawiał, pogrążony w śnie spadł z trzeciego piętra na dół i podniesiono go martwego.
Paweł zaś zszedł, przypadł do niego, otoczył ramionami i powiedział: Przestańcie rozpaczać, gdyż jego dusza jest w nim.
Potem wszedł na górę, złamał chleb, skosztował, rozmawiał dłuższy [czas], aż do brzasku - i tak odszedł.
Chłopca zaś odprowadzili żywego i odczuwano niemałą pociechę.
My zaś udaliśmy się pierwsi na statek i odpłynęliśmy do Assos, skąd mieliśmy zabrać Pawła; tak bowiem zarządził, zamierzając sam iść pieszo.
Gdy spotkał się z nami w Assos, zabraliśmy go i przybyliśmy do Mitylene.
Po odpłynięciu stamtąd, następnego dnia przybyliśmy naprzeciw Chios, a następnego zawinęliśmy do Samos, a jeszcze na następny dotarliśmy do Miletu.
Paweł bowiem uznał za lepsze opłynąć Efez, aby nie przyszło mu spędzić czasu w Azji; śpieszył się bowiem, aby, jeśli to możliwe, w dzień Pięćdziesiątnicy znaleźć się w Jerozolimie.
Z Miletu natomiast posłał do Efezu i wezwał prezbiterów kościoła.
A gdy stawili się u niego, powiedział do nich: Wy wiecie od pierwszego dnia, gdy stanąłem w Azji, jak z wami przez cały czas byłem,
służąc Panu z całą pokorą wśród łez i prób, które mnie spotykały z strony spisków żydowskich,
jak w żaden sposób nie przemilczałem niczego, co pożyteczne, aby wam [tego] nie powiedzieć lub was nie pouczyć publicznie i po domach,
na podstawie świadectw wzywając zarówno żydów, jak i Greków do opamiętania się przed Bogiem i do wiary w Pana naszego, Jezusa.
A oto teraz ja, związany w duchu, idę do Jerozolimy, nieświadom, co mnie w niej spotka,
prócz tego, co mi Duch Święty w każdym mieście poświadcza, mówiąc że czekają więzy i uciski.
Lecz nie wystawiam sobie żadnego rachunku na wartość duszy, po to by dokonać mojego biegu oraz posługi, którą przyjąłem od Pana Jezusa, aby poświadczyć ewangelię łaski Bożej.
A oto teraz ja wiem, że już więcej nie będziecie oglądać mojego oblicza - wy wszyscy, między którymi przeszedłem, głosząc Królestwo.
Dlatego poświadczam wam w dniu dzisiejszym, że jestem czysty od krwi wszystkich,
gdyż nie uchylałem się od ogłaszania wam całego planu Boga.
Uważajcie na samych siebie i na całe stado, w którym was Duch Święty ustanowił biskupami, abyście paśli kościół Boga, który sobie nabył przez swą własną krew.
Ja wiem, że po moim odejściu wejdą do was wilki drapieżne, które nie będą oszczędzać stada;
także spomiędzy was samych powstaną ludzie, mówiący rzeczy przewrotne, aby odciągnąć za sobą uczniów.
Dlatego czuwajcie, pamiętając, że przez trzy lata nocami i dniami nie przestawałem ze łzami napominać każdego z was.
A teraz powierzam was Bogu i słowu Jego łaski, zdolnemu zbudować i dać dziedzictwo między wszystkimi uświęconymi.
Srebra ani złota, ani niczyjej szaty nie pożądałem.
Sami wiecie, że te ręce służyły potrzebom moim i tych, którzy byli ze mną.
Wszystko pokazałem wam, że w ten sposób się trudząc, trzeba wspierać słabych i pamiętać o Słowach Pana Jezusa, że sam powiedział: Więcej szczęścia jest w dawaniu niż w braniu.
A gdy to powiedział, zgiął wraz z nimi wszystkimi swoje kolana i modlił się.
I powstał niemały płacz wśród wszystkich, a rzucając się Pawłowi na szyję, całowali go,
odczuwając ból szczególnie z powodu słów, które wypowiedział, że już nigdy nie będą oglądać jego oblicza. I odprowadzili go na statek.
A gdy nam przyszło odpłynąć po rozstaniu się z nimi, płynąc prosto, przybyliśmy do Kos, nazajutrz zaś na Rodos, a stąd do Patary.
Po znalezieniu zaś statku płynącego do Fenicji, wsiedliśmy i odpłynęliśmy.
Gdy dostrzegliśmy Cypr, zostawiliśmy go po pomyślnej stronie i popłynęliśmy do Syrii, i przybyliśmy do Tyru; tam bowiem miano wyładować ze statku towar.
Wtedy odszukaliśmy uczniów i pozostaliśmy tam siedem dni; oni za sprawą Ducha mówili Pawłowi, żeby nie wstępował do Jerozolimy.
Gdy zaś przyszło nam skończyć dni [pobytu], wyruszyliśmy i szliśmy odprowadzani przez wszystkich wraz z żonami i dziećmi aż poza miasto, a zginając kolana na wybrzeżu, pomodliliśmy się,
pożegnaliśmy jedni drugich i wsiedliśmy na statek, a tamci wrócili do swoich.
My natomiast kończąc żeglugę z Tyru, zawinęliśmy do Ptolemaidy, przywitaliśmy braci i pozostaliśmy u nich przez jeden dzień.
Wyruszywszy nazajutrz, przybyliśmy do Cezarei i weszliśmy do domu Filipa, ewangelisty, który był jednym z siedmiu, i pozostaliśmy się u niego.
Miał on cztery córki, dziewice, które prorokowały.
A gdy przebywaliśmy tam przez dłuższe dni, przybył z Judei pewien prorok, imieniem Agabos.
Przyszedł on do nas, wziął pas Pawła, związał sobie nogi i ręce i powiedział: To mówi Duch Święty: Mężczyznę, do którego należy ten pas, tak zwiążą żydzi w Jerozolimie i wydadzą w ręce pogan.
A gdy to usłyszeliśmy, zaczęliśmy prosić zarówno my, jak i miejscowi, aby nie szedł do Jerozolimy.
Wtedy Paweł odpowiedział: Co czynicie, płacząc i rozdzierając mi serce? Ja bowiem w Jerozolimie jestem gotów nie tylko być związany, ale i zabity dla imienia Pana Jezusa.
Nie mogąc go zaś przekonać, ucichliśmy i powiedzieliśmy: Niech się dzieje wola Pańska.
Po tych dniach natomiast spakowaliśmy się i wyruszyliśmy do Jerozolimy.
Wraz nami zaś wyruszyli niektórzy z uczniów z Cezarei i zaprowadzili nas do niejakiego Mnazona z Cypru, który od dawna był uczniem, abyśmy się u niego zatrzymali w gościnę.
A gdy znaleźliśmy się w Jerozolimie, bracia przyjęli nas z radością.
Nazajutrz zaś Paweł wraz z nami udał się do Jakuba. Zebrali się tam też wszyscy prezbiterzy.
Pozdrowił ich i zaczął po kolei opisywać, czego Bóg przez jego posługę dokonał wśród pogan.
A oni, gdy to usłyszeli, chwalili Boga i powiedzieli mu: Widzisz, bracie, ile jest wśród żydów tysięcy tych, którzy uwierzyli, a wszyscy pozostają gorliwcami Prawa;
o tobie jednak doniesiono im, że wszystkich żydów, którzy są wśród pogan nauczasz odstępstwa od Mojżesza, mówiąc, żeby nie obrzezywali dzieci ani nie postępowali według zwyczajów.
Co więc począć? Z pewnością usłyszą, że przyszedłeś.
Zrób więc to, co ci mówimy: Są u nas czterej mężczyźni, którzy mają na sobie ślub.
Weź ich, poddaj się wraz z nimi oczyszczeniu i zapłać za nich, aby mogli ogolić głowę, a wszyscy zrozumieją, że to, co o tobie powiedziano, jest niczym, ale że i ty sam trzymasz się linii przestrzegając Prawa.
Co do pogan natomiast, którzy uwierzyli, my napisaliśmy list rozstrzygając, aby wystrzegali się rzeczy ofiarowanych bóstwom, krwi, tego, uduszone oraz nierządu.
Wówczas Paweł wziął z sobą tych mężczyzn, następnego dnia poddał się wraz z nimi oczyszczeniu, i chodził do świątyni, zgłaszając wypełnienie dni oczyszczenia dopóki za każdego z nich nie została złożona ofiara.
A gdy siedem dni miało się zakończyć, żydzi z Azji zobaczyli go w świątyni, podburzyli cały tłum, rzucili na niego ręce
i zaczęli krzyczeć: Mężowie izraelscy, pomóżcie! To jest człowiek, który wszędzie wszystkich naucza przeciw ludowi, Prawu i temu miejscu, a nawet więcej: Greków wprowadził do świątyni i zbezcześcił to święte miejsce.
Przedtem bowiem widywali go w mieście z Trofimem z Efezu i sądzili, że Paweł wprowadził go do świątyni.
I poruszyło się całe miasto, powstało zbiegowisko ludu; po schwytaniu Pawła wlekli go na zewnątrz świątyni i natychmiast zamknięto bramy.
A gdy próbowali go zabić, do dowódcy kohorty doszła wieść, że cała Jerozolima jest wzburzona.
Ten zaś wziął z sobą żołnierzy i setników, i natychmiast pobiegł do nich, a oni, gdy zobaczyli dowódcę i żołnierzy, zaprzestali bić Pawła.
Wówczas dowódca zbliżył się, schwytał go, kazał związać dwoma łańcuchami, po czym zaczął wypytywać, kim jest i co zrobił.
Różni zaś w tłumie wykrzykiwali różne rzeczy. Ponieważ jednak z powodu wrzawy nie mógł dowiedzieć się niczego pewnego, rozkazał prowadzić go do twierdzy.
A gdy znalazł się na schodach, było tak, że z powodu naporu tłumu musiał być niesiony przez żołnierzy;
podążał bowiem za nimi tłum ludu, krzycząc: Precz z nim!
A gdy Paweł miał być wprowadzony do twierdzy, zwrócił się do dowódcy: Czy wolno mi coś ci powiedzieć? A on to: Rozumiesz po grecku?
Nie jesteś zatem tym Egipcjaninem, który przed tymi dniami wzniecił bunt i wyprowadził na pustkowie cztery tysiące nożowników?
Paweł odpowiedział: Ja jestem człowiekiem, żydem, z Tarsu w Cylicji, obywatelem niepośledniego miasta; proszę cię zaś, pozwól mi przemówić do ludu.
A kiedy mu pozwolił, Paweł stanął na schodach i skinął ręką do ludu. Gdy zapadło głębokie milczenie, przemówił do nich w dialekcie hebrajskim.
Mężowie bracia i ojcowie, posłuchajcie teraz mojej wobec was obrony.
A gdy usłyszeli, że zwraca się do nich w dialekcie hebrajskim, jeszcze bardziej się uciszyli. A on mówił:
Ja jestem człowiekiem, żydem, urodzonym w Tarsie w Cylicji, lecz wychowanym w tym mieście u stóp Gamaliela, wykształconym zgodnie z rygoryzmem ojczystego Prawa, jako gorliwy względem Boga - podobnie jak wy wszyscy dzisiaj jesteście.
[Jestem człowiekiem], który tę Drogę prześladował nie wyłączając śmierci, wiążąc i przekazując do więzień zarówno mężczyzn, jak i kobiety,
co też arcykapłan mi poświadcza oraz cała rada starszych, od których otrzymałem listy do braci i szedłem się do Damaszku, aby również tam mieszkających związanych sprowadzić do Jerozolimy dla ukarania.
I stało się, gdy szedłem i zbliżałem się do Damaszku, około południa, że nagle rozbłysło wokół mnie niemałe światło z nieba,
upadłem też na ziemię i usłyszałem głos, który do mnie mówił: Saulu, Saulu, dlaczego Mnie prześladujesz?
Zapytałem: Kim jesteś, Panie? A On do mnie: Ja jestem Jezus z Nazaretu, którego ty prześladujesz.
A ci, którzy ze mną byli, światło wprawdzie zobaczyli, ale głosu Tego, który ze mną rozmawiał - nie usłyszeli.
Zapytałem więc: Co mam czynić, Panie? A Pan powiedział do mnie: Powstań i idź do Damaszku, tam będzie ci powiedziane o wszystkim, co ci wyznaczono, abyś uczynił.
A ponieważ zaniewidziałem od chwały tego światła, poszedłem do Damaszku prowadzony za rękę przez tych, którzy ze mną byli.
Niejaki Ananiasz zaś, człowiek pobożny według Prawa i cieszący się dobrym świadectwem u wszystkich mieszkających tam żydów,
przyszedł do mnie, stanął obok i powiedział: Bracie Saulu, przejrzyj! A ja w tej chwili spojrzałem na niego.
A on powiedział: Bóg naszych ojców już z góry wybrał cię swą ręką, abyś poznał Jego wolę, zobaczył Sprawiedliwego i usłyszał głos z Jego ust,
żebyś był Mu świadkiem wobec wszystkich ludzi - tych rzeczy, które zobaczyłeś i o których usłyszałeś.
A teraz dlaczego zwlekasz? Wstań, daj się ochrzcić i obmyj swoje grzechy, wzywając przy tym Jego imienia.
I stało się, gdy wróciłem do Jerozolimy i modliłem się w świątyni, że znalazłem się w zachwyceniu
i zobaczyłem Go jak do mnie mówi: Śpiesz się i prędko wyjdź z Jerozolimy, ponieważ nie przyjmą twego świadectwa o Mnie.
Wtedy ja powiedziałem: Panie, oni sami wiedzą, że ja więziłem i biczowałem po synagogach tych, którzy wierzyli w Ciebie;
a gdy rozlewano krew Szczepana, Twojego świadka, ja sam stanąłem i pochwalałem, i pilnowałem szat tych, którzy go zabijali.
I On powiedział do mnie: Idź, gdyż Ja cię wyślę daleko do pogan.
Słuchali go aż do tego słowa, po czym podnieśli swój głos i krzyczeli: Precz z ziemi z takim człowieka, bo nie godzi się, żeby taki żył.
A gdy oni krzyczeli, rzucali szatami i ciskali w powietrze piach,
dowódca rozkazał wprowadzić go do twierdzy i polecił chłostą przesłuchać go, aby się dowiedzieć, z jakiej przyczyny tak przeciwko niemu krzyczeli.
A gdy rozciągnięto mu ręce i skrępowano je rzemieniami, Paweł zapytał stojącego obok setnika: Czy wolno wam chłostać człowieka, który jest Rzymianinem i to bez wyroku sądowego?
Po tych słowach setnik podszedł do dowódcy i doniósł: Co zamierzasz robić? Bo ten człowiek jest Rzymianinem.
Dowódca zbliżył się zatem i zapytał: Powiedz mi, czy ty jesteś Rzymianinem? A on na to: Tak.
Wtedy dowódca wyznał: Ja za dużą sumę obywatelstwo to nabyłem. Paweł zaś powiedział: A ja je mam od urodzenia.
Zaraz też odstąpili od niego ci, którzy go mieli przesłuchiwać; a dowódca, gdy się dowiedział, że jest obywatelem rzymskim i że kazał go związać, przestraszył się.
Nazajutrz zaś, chcąc się dowiedzieć czegoś pewnego, o co jest oskarżany przez żydów, uwolnił go i polecił zejść się arcykapłanom i całemu sanhedrynowi, i po sprowadzeniu postawił go przed nimi.
A Paweł spojrzał z uwagą na sanhedryn i powiedział: Mężowie bracia, ja z całkowicie dobrym sumieniem przeżyłem jak obywatel przed Bogiem aż do dnia dzisiejszego.
Arcykapłan Ananiasz zaś rozkazał tym, którzy przy nim stali, uderzyć go w twarz.
Wtedy Paweł powiedział do niego: Bóg cię uderzy, ściano pobielona; i ty siedzisz tu sądząc mnie według Prawa, a wbrew Prawu każesz mnie bić?
Ci zaś, którzy stali obok, zwrócili mu uwagę: Ubliżasz arcykapłanowi Boga?
Paweł odpowiedział: Nie wiedziałem, bracia, że to arcykapłan; bo napisano: Nie będziesz mówił źle o przełożonym twego ludu.
Paweł, świadomy, że jedna część składa się z saduceuszów, a druga z faryzeuszów, zawołał przed sanhedrynem: Mężowie bracia, ja jestem faryzeuszem, synem faryzeuszów, z powodu nadziei i zmartwychwstania umarłych ja jestem sądzony.
A gdy to powiedział, powstał spór między faryzeuszami i saduceuszami i tłum został rozdwojony.
Saduceusze bowiem mówią, że nie ma zmartwychwstania ani anioła, ani ducha, natomiast faryzeusze uznają jedno i drugie.
Powstał zatem wielki hałas, a niektórzy ze znawców Prawa z części faryzeuszów podnosili ostry sprzeciw. Mówili: Nic złego nie znajdujemy w tym człowieku; a jeśli [naprawdę] mówił do niego duch albo anioł?
A gdy spór stawał się coraz większy, dowódca w obawie, aby Paweł nie został przez nich rozerwany, polecił straży zejść, wyrwać go spośród nich i zaprowadzić do twierdzy.
Następnej natomiast nocy Pan stanął przy nim i powiedział: Bądź dobrej myśli; bo jak złożyłeś o Mnie świadectwo w Jerozolimie, tak też trzeba ci złożyć świadectwo w Rzymie.
A gdy nastał dzień, żydzi zawiązali spisek i zobowiązali się, że nie będą ani jeść, ani pić, dopóki nie zabiją Pawła.
Tych zaś, którzy do tego sprzysiężenia przystąpili, było ponad czterdziestu.
Udali się oni do arcykapłanów oraz prezbiterów i powiedzieli: Zobowiązaliśmy się pod klątwą, że niczego nie skosztujemy, dopóki nie zabijemy Pawła.
Teraz więc wy wraz z sanhedrynem dajcie znać dowódcy, żeby go do was sprowadził niby dla dokładniejszego zbadania tego, co się jego tyczy, a my, zanim się zbliży, gotowi jesteśmy go zgładzić.
A gdy o tej zasadzce usłyszał siostrzeniec Pawła, przybył, wszedł do twierdzy i powiadomił Pawła.
Paweł natomiast przywołał jednego z setników i poprosił: Zaprowadź tego młodzieńca do dowódcy, bo ma go [o czymś] powiadomić.
On więc wziął go, zaprowadził do dowódcy i wyjaśnił: Więzień Paweł przywołał mnie i poprosił, abym przyprowadził do ciebie tego młodzieńca, który ma ci coś powiedzieć.
Dowódca zaś wziął go za rękę, odszedł z nim na bok i zapytał: O czym to masz mnie powiadomić?
A on na to: żydzi postanowili cię prosić, abyś jutro sprowadził Pawła do sanhedrynu niby dla dokładniejszego wypytania o to, co go dotyczy.
Lecz ty nie daj się im przekonać, bo czyha na niego w zasadzce ponad czterdziestu mężczyzn spośród nich, którzy zobowiązali się [pod klątwą], że nie będą nic jeść ani pić, dopóki go nie zabiją; a teraz są w pogotowiu i czekają na twoje zezwolenie.
Dowódca zatem odesłał młodzieńca i polecił: Przed nikim się nie wygadaj, że mi te rzeczy wyjawiłeś.
Następnie przywołał jakichś dwóch spośród setników i polecił: Przygotujcie dwustu żołnierzy, aby poszli aż do Cezarei oraz siedemdziesięciu jezdnych i dwustu oszczepników - od trzeciej godziny w nocy;
rozkazał też podstawić zwierzęta juczne, aby wsadzić na nie Pawła i bezpiecznie go odstawić do namiestnika Feliksa.
Napisał też list w takiej formie:
Klaudiusz Lizjasz najdostojniejszemu namiestnikowi Feliksowi - pozdrowienia.
Człowieka tego schwytanego przez żydów z zamiarem zabicia przez nich, uratowałem wraz z wojskiem, gdy się dowiedziałem, że jest Rzymianinem.
Chcąc też poznać przyczynę, dla której go oskarżali, sprowadziłem go do ich sanhedrynu.
Odkryłem, że oskarżają go o sporne zagadnienia dotyczące ich Prawa, nie ma zaś zarzutu godnego śmierci lub więzów.
A gdy mi doniesiono, że będzie zasadzka na tego człowieka, natychmiast wysłałem [go] do ciebie, a oskarżycieli powiadomiłem, aby przed tobą powiedzieli, co mają przeciw niemu.
Żołnierze więc, według tego, co im rozkazano, wzięli Pawła i zaprowadzili go nocą do Antipatris.
Nazajutrz zaś pozwolili jezdnym z nim odjechać i powrócili do twierdzy.
Ci natomiast przybyli do Cezarei, oddali list namiestnikowi i dostawili mu Pawła.
[Namiestnik] po przeczytaniu listu, zapytał, z jakiej jest prowincji, a gdy się dowiedział się, że z Cylicji,
powiedział: Przesłucham cię, gdy zjawią się też twoi oskarżyciele. I polecił go strzec w pretorium Heroda.
A po pięciu dniach przybył arcykapłan Ananiasz z niektórymi prezbiterami oraz z rzecznikiem prawnym, niejakim Tertullusem; wnieśli oni przed namiestnikiem pozew przeciwko Pawłowi.
A gdy został wezwany, Tertullus zaczął oskarżać, mówiąc: Wiele pokoju zażywamy dzięki tobie i reformom mającym miejsce w tym narodzie za sprawą twojej przezorności.
Zawsze i wszędzie przyjmujemy to, najdostojniejszy Feliksie, z wszelką wdzięcznością.
Aby zaś więcej cię nie trudzić, proszę, abyś nas pokrótce w swojej cierpliwości wysłuchał.
Stwierdziliśmy bowiem, że ten człowiek [szerzy] zarazę i wywołuje powstania wśród wszystkich żydów po całym zamieszkałym świecie jako przywódca heretyckiego stronnictwa Nazarejczyków.
Próbował on też zbezcześcić świątynię i jego schwytaliśmy.
-
Od niego też - jeśli wypytasz o to wszystko - sam się możesz dowiedzieć o tym, o co go oskarżamy.
Żydzi również potwierdzili oskarżenie, zapewniając, że tak się sprawy mają.
A gdy namiestnik skinął na niego, aby mówił, Paweł odpowiedział: Wiedząc, że od wielu lat jesteś sędzią tego narodu, w dobrej myśli podejmuję obronę w sprawach, które mnie dotyczą.
Możesz sprawdzić, że nie upłynęło więcej niż dwanaście dni, odkąd przybyłem do Jerozolimy, aby złożyć pokłon [Bogu].
I nie napotkali mnie świątyni na sporze z kimkolwiek, ani na wywoływaniu buntu tłumu czy to w synagogach, czy po mieście,
ani też nie mogą dowieść przed tobą tego, o co mnie teraz oskarżają.
To natomiast wyznaję przed tobą, że zgodnie z drogą, którą nazywają herezją w ten sposób służę ojczystemu Bogu, wierząc wszystkiemu temu, co zgodne z Prawem, oraz temu, co napisano u proroków;
mam przy tym nadzieję względem Boga, [spełnienia] której również oni sami oczekują, że nastąpi zmartwychwstanie sprawiedliwych i niesprawiedliwych.
W tym też sam usilnie się staram mieć sumienie nieskazitelne wobec Boga i ludzi zawsze.
A po wielu latach przybyłem, aby mojemu narodowi uczynić wsparcie oraz [złożyć] ofiary,
przy których napotkali mnie w świątyni, po dokonaniu oczyszczenia, bez tłumu i bez zgiełku,
jacyś żydzi z Azji, którzy powinni tu być przed tobą i oskarżać, jeżeli mają coś przeciwko mnie.
Albo niech ci oto sami powiedzą, jaką nieprawość znaleźli u mnie, gdy stałem przed sanhedrynem.
Chyba tylko ten jeden okrzyk, który wydałem, gdy stałem pośród nich: Jestem dziś postawiony przed waszym sądem z powodu zmartwychwstania.
Feliks zaś odroczył ich, dokładniej zaznajomiony z tym, co dotyczy Drogi, powiedział: Gdy dowódca Lizjasz przybędzie, wydam postanowienie w waszej sprawie.
Rozkazał setnikowi strzec go, stosować ulgę i nikomu z jego bliskich nie bronić mu posługiwać.
A po kilku dniach przybył Feliks z własną żoną Druzyllą, która była żydówką, posłał po Pawła i wysłuchał go w sprawie wiary w Chrystusa Jezusa.
Lecz gdy zaczął mówić o sprawiedliwości, o wstrzemięźliwości i o nadchodzącym sądzie, Feliks przestraszony odpowiedział: Na teraz odejdź, gdy znajdę czas, poślę po ciebie.
Jednocześnie miał nadzieję, że Paweł da mu pieniądze; dlatego częściej po niego posyłał i rozmawiał z nim.
Po upływie dwóch lat Feliks otrzymał następcę, Poncjusza Festusa. Chcąc jednak zyskać względy żydów, Feliks pozostawił Pawła w więzieniu.
Festus zatem, gdy postawił nogę w prowincji, po trzech dniach wstąpił z Cezarei do Jerozolimy,
gdzie arcykapłani oraz główni [przedstawiciele] żydów wnieśli do niego oskarżenie przeciwko Pawłowi. Nalegali na niego
prosząc, aby im okazał łaskę w jego sprawie i [zechciał] przesłać go do Jerozolimy - bo urządzali zasadzkę, aby go zgładzić po drodze.
Lecz Festus odpowiedział, że Paweł osadzony jest pod strażą w Cezarei i że on sam niebawem tam wyruszy.
Niech więc ci spośród was - mówił - którzy są pełnomocni, zstąpią razem [ze mną] i oskarżą go, skoro człowiek ten popełnił coś niestosownego.
Zabawił zatem wśród nich nie więcej niż osiem lub dziesięć dni, po czym zstąpił do Cezarei, gdzie nazajutrz zasiadł na krześle sędziowskim i polecił przyprowadzić Pawła.
A gdy on się zjawił, żydzi, którzy przybyli z Jerozolimy, obstąpili go i obciążyli wieloma ciężkimi zarzutami, których nie potrafili udowodnić.
Paweł natomiast bronił się: Niczym nie zgrzeszyłem ani przeciw Prawu żydowskiemu, ani przeciw świątyni, ani przeciw cesarzowi.
Festus zaś, chcąc żydom wyświadczyć łaskę, odezwał się do Pawłowi tymi słowy: Czy chcesz wstąpić do Jerozolimy i tam być przede mną w tych sprawach sądzony?
Paweł jednak odpowiedział: Stanąłem przed krzesłem sędziowskim cesarza i jemu trzeba mnie sądzić. Żydom w niczym nie zawiniłem, jak i ty wiesz dobrze.
Jeśli więc zrobiłem coś złego i popełniłem coś godnego śmierci, nie wzbraniam się umrzeć; ale jeśli nie ma nic w tym, o co mnie ci oskarżają, nikt mnie nie może im wydać na łaskę i niełaskę. Odwołuję się do cesarza.
Wtedy Festus porozumiał się z radą i odpowiedział: Odwołałeś się do cesarza, do cesarza pójdziesz.
Po upływie kilku dni przybyli do Cezarei król Agryppa i Berenika, i powitali Festusa.
A gdy już wiele dni tam przebywali, Festus przedstawił królowi sprawę Pawła, mówiąc: Jest tu pewien człowiek pozostawiony przez Feliksa w więzieniu.
W czasie mojego pobytu w Jerozolimie arcykapłani i prezbiterzy żydowscy wnieśli przeciw niemu sprawę, domagając się na niego skazującego wyroku.
Odpowiedziałem im, że nie ma u Rzymian zwyczaju wydawać jakiegoś człowieka na łaskę i niełaskę, zanim oskarżany nie stanie twarzą w twarz wobec oskarżycieli i nie dostanie miejsca do obrony przed zarzutami.
Gdy więc przyszli tu razem ze mną, niezwłocznie, następnego dnia, zasiadłem na krześle sędziowskim i kazałem przyprowadzić tego człowieka,
przeciw któremu oskarżyciele w swoim wystąpieniu nie wnieśli żadnego z tych złych oskarżeń, które ja zakładałem,
mieli natomiast przeciw niemu jakieś zagadnienia dotyczące ich własnej religii oraz jakiegoś nieżyjącego Jezusa, o którym Paweł twierdził, że żyje.
Ja natomiast, niepewny jak te sprawy zbadać, zapytałem, czy chciałby pójść do Jerozolimy i tam być o te rzeczy sądzony.
Ponieważ jednak Paweł wniósł odwołanie, by go zatrzymać pod strażą aż do wyroku Czcigodnego, rozkazałem go strzec, dopóki nie odeślę go do cesarza.
Wtedy Agryppa powiedział do Festusa: Chciałbym i ja posłuchać tego człowieka. Jutro - odpowiedział - go usłyszysz.
Gdy nazajutrz Agryppa i Berenika przyszli z przesadną okazałością, gdy wraz z dowódcami i głównymi osobistościami z miasta weszli do audytorium, i gdy Festus wydał rozkaz, przyprowadzono Pawła.
Wtedy Festus rozpoczął: Królu Agryppo oraz wszyscy mężowie, którzy jesteście z nami obecni, widzicie tego, o którego cały tłum żydów wystąpił do mnie zarówno w Jerozolimie, jak i tutaj, wołając, że nie powinien on już dłużej żyć.
Ja jednak stwierdziłem, że nie popełnił on niczego, co zasługuje na śmierć, a gdy sam odwołał się do Czcigodnego, postanowiłem go posłać.
Nie mam jednak nic pewnego, co mógłbym o nim napisać panu, dlatego przyprowadziłem go przed was, a szczególnie przed ciebie, królu Agryppo, abym po przeprowadzonym przesłuchaniu miał co napisać.
Nierozsądne bowiem wydaje mi się posyłać więźnia, a nie podać wysuwanych przeciw niemu zarzutów.
Agryppa zaś zwrócił się do Pawła: Pozwala ci się mówić o sobie. Wówczas Paweł wyciągnął rękę i zaczął się bronić:
Uważam się za szczęśliwego, królu Agryppo, że mogę się dziś wobec ciebie bronić w związku ze wszystkimi sprawami, o które oskarżają mnie żydzi,
szczególnie, że jesteś znawcą wszystkich zwyczajów, jak też spornych zagadnień żydów. Dlatego proszę, wysłuchaj mnie cierpliwie.
A zatem moją drogę życia, które od młodości, od początku toczyło się pośród mojego narodu, a też w Jerozolimie, znają wszyscy żydzi;
od dawna wiedzą - gdyby chcieli poświadczyć - że żyłem według najsurowszego stronnictwa naszej religii jako faryzeusz.
A teraz stoję sądzony z powodu nadziei związanej z daną przez Boga naszym ojcom obietnicy,
której spełnienia spodziewa się dostąpić naszych dwanaście pokoleń, gdy nocą i dniem z wytrwałością odprawia służbę, i z powodu której to nadziei jestem oskarżany przez żydów, królu.
Skoro Bóg wzbudza umarłych, to dlaczego uważane jest to przez was za rzecz nie do wiary?
A zatem ja sam uważałem, że należy gwałtownie wystąpić przeciw imieniu Jezusa z Nazaretu,
co też zrobiłem w Jerozolimie, gdzie wielu spośród świętych ja w więzieniach zamknąłem, gdy od arcykapłanów otrzymałem władzę, a przy skazywaniu ich na śmierć - rzuciłem kamyk przeciw.
Często karząc ich po wszystkich synagogach, zmuszałem do bluźnierstwa, szalejąc rzeczywiście niezmiernie, prześladowałem ich nawet w obcych miastach.
W tych okolicznościach, gdy udawałem się do Damaszku z pełnomocnictwem i poleceniem arcykapłanów,
w środku dnia, na drodze, zobaczyłem, o królu, światło z nieba, przewyższające jasność słońca, które zewsząd oświeciło mnie oraz tych, którzy szli ze mną.
A gdy wszyscy upadliśmy na ziemię, usłyszałem głos, który mówił do mnie w dialekcie hebrajskim: Saulu, Saulu, dlaczego Mnie prześladujesz? Trudno ci przeciw ościeniowi wierzgać.
A ja zapytałem: Kto jesteś, Panie? A Pan odpowiedział: Ja jestem Jezus, którego ty prześladujesz.
Ale powstań i stań na swoich nogach, na to bowiem ci się ukazałem, aby cię sobie już uprzednio ręką wybrać na podwładnego i świadka nie tylko tych rzeczy, w których Mnie zobaczyłeś, ale i tych, w których będę ci pokazany.
Wyrwę cię od tego ludu i od pogan, do których Ja cię posyłam,
aby otworzyć ich oczy, odwrócić od ciemności do światła i od władzy szatana do Boga, aby otrzymali oni odpuszczenie grzechów oraz dział wśród uświęconych przez wiarę we Mnie.
Dlatego też, królu Agryppo, nie byłem nieposłuszny temu widzeniu z nieba,
ale najpierw tym w Damaszku, następnie w Jerozolimie, potem na całym obszarze Judy i wśród pogan głosiłem, aby się opamiętali, zwrócili do Boga i spełniali uczynki godne opamiętania.
Z tych powodów żydzi schwytali mnie, gdy byłem w świątyni i usiłowali zamordować.
Ponieważ jednak doznałem pomocy od Boga aż do dnia dzisiejszego, ostałem się i świadczę zarówno małemu, jak i wielkiemu, nie mówiąc nic oprócz tego, co powiedzieli prorocy, że ma się stać, oraz Mojżesz,
że Chrystus [będzie] poddany cierpieniom, że jako pierwszy ze zmartwychwstania umarłych ma głosić światło zarówno ludowi, jak i poganom.
A gdy on to mówił w swojej obronie, Festus zawołał donośnym głosem: Szalejesz, Pawle! Wielka uczoność kieruje cię w szaleństwo.
Paweł na to: Nie szaleję, najdostojniejszy Festusie, lecz wypowiadam słowa prawdy i rozsądku.
Wie bowiem o tych sprawach król, do którego też z ufną odwagą mówię, gdyż jestem przekonany, że nic z tych rzeczy nie umknęło jego uwadze, bo też nie dokonało się to w jakimś zakątku.
Czy wierzysz, królu Agryppo, prorokom? Wiem, że wierzysz.
A na to Agryppa do Pawła: Zaraz mnie przekonujesz, by zrobić chrześcijanina.
A Paweł: Chciałbym, by Bóg sprawił, aby - zaraz czy później - nie tylko ty, ale i wszyscy, którzy mnie dziś słuchają, stali się tacy, jak ja jestem, oprócz tych więzów.
Wtedy powstał król, namiestnik, Berenika oraz ci, którzy z nimi siedzieli,
a gdy się oddalili, rozmawiali miedzy sobą: Człowiek ten nie robi nic, co by zasługiwało na śmierć lub więzienie.
Agryppa zaś powiedział do Festusa: Człowiek ten mógłby być zwolniony, gdyby nie odwołał się do cesarza.
A gdy postanowiono, że mamy odpłynąć do Italii, przekazano Pawła i kilku innych więźniów setnikowi imieniem Juliusz, z kohorty Czcigodnego.
Wsiedliśmy więc na statek adramyteński, który miał płynąć do portów Azji, i wyruszyliśmy w drogę mając ze sobą Arystarcha, Macedończyka z Tesaloniki.
Następnego dnia przybyliśmy do Sydonu, gdzie Juliusz potraktował Pawła przyjaźnie i pozwolił pójść do przyjaciół, by skorzystał z opieki.
Gdy wyruszyliśmy stamtąd, płynęliśmy pod osłoną Cypru, ponieważ wiatry były przeciwne,
a po przepłynięciu otwartego morza na wysokości Cylicji i Pamfilii, przybyliśmy do Miry w Licji.
Tam setnik znalazł statek aleksandryjski, który płynął do Italii, i umieścił nas na nim.
Płynąc powoli znaczną liczbę dni, z trudem dotarliśmy na wysokość Knidos; ponieważ jednak wiatr nie pozwalał nam posuwać się naprzód, popłynęliśmy pod osłoną Krety na wysokość Salmone,
a przemieszczając się z trudem wzdłuż niej, dobiliśmy do pewnego miejsca o nazwie Piękne Przystanie, w pobliżu miasta Lasaia.
A że upłynął znaczny czas i żegluga była już niebezpieczna, bo i okres postu już minął, Paweł przestrzegał ich:
Mężowie, wiem z doświadczenia, że żegluga będzie ze szkodą i wielką stratą nie tylko dla ładunku i statku, ale i dla naszych dusz.
Setnik jednak bardziej ufał sternikowi i właścicielowi statku niż temu, co było mówione przez Pawła.
A ponieważ przystań była nieodpowiednia dla przetrzymywania statków przez zimę, większość powzięła postanowienie, aby stamtąd odpłynąć i, o ile można dostać się do Feniksu, aby przezimować w przystani na Krecie, patrzącej na południowy zachód i półno
Gdy zaś powiał łagodny wiatr z południa, sądząc, że dopną celu, podnieśli kotwicę i płynęli bliżej Krety.
Jednak niedługo potem uderzył od jej strony huraganowy wiatr, zwany Eurakylon;
gdy zaś statek został porwany i nie mógł sprostać wiatrowi, poddaliśmy się wiatrowi i daliśmy się unosić.
Pędząc pod osłoną wysepki, zwanej Klauda, z trudem zdołaliśmy zabezpieczyć łódź ratunkową,
po wciągnięciu której użyto lin do opasania statku, w obawie, aby nie wpaść na Syrtę, opuścili pływającą kotwicę, i tak ich niosło.
Ponieważ jednak burza rzucała nami gwałtownie, następnego dnia zaczęto wyrzucać za burtę ładunek.
A trzeciego dnia własnymi rękami wyrzucili osprzęt statku.
Gdy zaś przez wiele dni nie ukazywało się ani słońce ani gwiazdy, a sztorm niemało napierał, cała pozostała nadzieja a nasze ocalenie zaczęła zanikać.
Kiedy zaś już długo byli bez posiłku, wówczas Paweł stanął pośród nich i powiedział: Mężowie, trzeba było, posłuchać mej rady i nie odpływać z Krety i uniknąć tej szkody i straty.
A teraz radzę wam być dobrej myśli; bo straty żadnej duszy spośród was nie będzie - oprócz statku.
Gdyż tej nocy stanął przy mnie anioł tego Boga, do którego należę i któremu oddaję cześć,
i powiedział: Nie bój się, Pawle; przed cesarzem trzeba ci stanąć i oto Bóg darował ci wszystkich, którzy płyną z tobą.
Dlatego bądźcie dobrej myśli, mężowie; wierzę bowiem Bogu, że będzie tak, jak mi powiedziano.
Trzeba nam zboczyć na jakąś wyspę.
A gdy nastała czternasta noc jak nas nosiło po Adriatyku, około północy żeglarze zaczęli przypuszczać, że zbliża się do nich jakiś ląd.
Po spuszczeniu sądy stwierdzili dwadzieścia sążni, a po przepłynięciu krótkiej odległości i ponownym spuszczeniu sądy, stwierdzili piętnaście sążni.
W obawie zatem, abyśmy nie wpadli na skaliste miejsca, z rufy zrzucono cztery kotwice i modlono się o nastanie dnia.
A gdy żeglarze próbowali uciec ze statku i opuścili na morze łódź ratunkową pod pozorem, że chcą od dziobu statku rozciągnąć kotwicę,
Paweł powiedział setnikowi oraz żołnierzom: Jeśli ci nie pozostaną na statku, wy nie zdołacie się ocalić.
Wtedy żołnierze odcięli liny łodzi ratunkowej i pozwolili jej spaść.
Kiedy natomiast miał nastać dzień, Paweł zachęcał wszystkich, aby wzięli posiłek, mówiąc: Dziś czternasty dzień, jak czekacie i pozostajecie bez posiłku nic nie przyjmując.
Dlatego zachęcam was od przyjęcia posiłku, bo to przyczyni się do waszego ocalenia; nikomu bowiem z was nawet włos z głowy nie spadnie.
Po tych słowach, wziął chleb, podziękował Bogu wobec wszystkich, złamał i zaczął jeść.
Gdy zostali pocieszeni, również oni wszyscy przyjęli posiłek.
Było nas zaś na statku dusz dwieście siedemdziesiąt sześć.
Nasyceni posiłkiem, odciążyli statek wyrzucając zboże do morza.
Gdy nastał dzień, nie rozpoznawali lądu, dostrzegli jednak jakąś zatokę mającą płaskie wybrzeże, do którego zamierzali, o ile można, przybić statek.
Usunęli zatem kotwice zostawiając je w morzu i po równoczesnym zluzowaniu wiązań sterowych i wystawieniu przedniego żagla podmuchowi trzymali kurs na wybrzeże.
Gdy jednak wpadli na mieliznę, osiedli ze statkiem, i o ile dziób osadzony, rufa była targana przez napór fal.
Wtedy żołnierze powzięli zamiar pozabijania więźniów tak, by żaden po dopłynięciu do brzegu nie uciekł.
Jednak setnik, chcąc ocalić Pawła, przeszkodził ich zamiarowi, rozkazał natomiast tym, którzy są stanie pływać, aby pierwsi skoczyli do morza i wyszli na ląd,
a pozostałym [płynąć] jednym na deskach innym na czymś ze statku. W ten sposób stało się, że wszyscy ocaleli i przedostali się na ląd.
A gdy zostaliśmy ocaleni, wówczas dowiedzieliśmy się, że wyspa ta nazywa się Malta.
Tubylcy zaś okazali nam niespotykaną życzliwość, bo rozpalili ognisko i zajęli się nami wszystkimi; zaczął bowiem padać deszcz i było zimno.
A gdy Paweł zgarnął kupę chrustu i włożył na ogień, od gorąca wypełzła żmija i uczepiła się jego ręki.
Na widok gada zwisającego u jego ręki, tubylcy zaczęli mówić między sobą: Człowiek ten jest na pewno mordercą, bo chociaż wyszedł cało z morza, Sprawiedliwość nie pozwoliła mu żyć.
Lecz on strząsnął gada w ogień i nie ucierpiał nic złego;
oni tymczasem oczekiwali, że spuchnie lub zaraz padnie trupem. Gdy jednak długo czekali i widzieli, że nic niestosownego z nim się nie dzieje, zmienili zdanie i mówili, że jest bogiem.
A w pobliżu tego miejsca znajdowały się dobra naczelnika wyspy, imieniem Publiusz, który nas przyjął i przez trzy dni przyjaźnie gościł.
Zdarzyło się zaś, że ojciec Publiusza leżał złożony gorączką i czerwonką; Paweł wstąpił do niego, pomodlił się, włożył na niego ręce i wyleczył go.
A gdy to się stało, również pozostali, którzy na wyspie mieli słabości, przychodzili i byli uzdrawiani.
Okazywali nam też wiele szacunku, a gdy mieliśmy odpłynąć, nałożyli tego, co potrzeba.
Po trzech miesiącach odpłynęliśmy statkiem, który zimował na wyspie, aleksandryjskim, z godłem Bliźniąt.
Nim przypłynęliśmy do Syrakuz, gdzie pozostaliśmy trzy dni.
Stamtąd, po podniesieniu kotwicy, dotarliśmy do Regium. A gdy po jednym dniu powiał wiatr południowy i drugiego dnia przybyliśmy do Puteoli.
Tam spotkaliśmy braci i proszeni przez nich pozostaliśmy u nich siedem dni. I tak doszliśmy do Rzymu.
Tam bracia usłyszeli o naszym przybyciu i wyszli nam na spotkanie aż do Forum Appii i do Tres Tabernae. Gdy Paweł ich ujrzał, podziękował Bogu i nabrał otuchy.
A gdy weszliśmy do Rzymu, pozwolono Pawłowi mieszkać osobno z żołnierzem, który go pilnował.
I stało się po trzech dniach, że zwołał on tych, którzy byli przywódcami żydów. A gdy się zeszli, zwrócił się do nich: Mężowie bracia, nie uczyniłem nic przeciw ludowi ani zwyczajom ojczystym, że jako więźnia wydano mnie w Jerozolimie w ręce Rzymian,
którzy po przesłuchaniu chcieli mnie zwolnić, ponieważ nie znaleźli u mnie żadnego powodu do wyroku śmierci.
Lecz gdy żydzi sprzeciwili się temu, uznałem za konieczne odwołać się do cesarza, nie jakbym miał mój naród za coś oskarżać.
Dlatego też zaprosiłem was, aby się z wami zobaczyć i porozmawiać, bo z powodu nadziei Izraela łańcuch ten mam założony.
Wówczas powiedzieli do niego: My nie otrzymaliśmy z Judei żadnych pism o tobie ani też nikt z braci nie przybył i nie doniósł ani nie powiedział od tobie nic złego.
Ale chcielibyśmy do ciebie usłyszeć, co myślisz, gdyż wiadomo nam o tej herezji, że wszędzie spotyka się ze sprzeciwem.
Wyznaczyli mu więc dzień i przyszli do niego w gościnę jeszcze liczniej, a on od rana do wieczora wyjaśniał im [sprawę] poświadczając Królestwo Boże i przekonując o Jezusie na podstawie Prawa Mojżesza i proroków.
I jedni dawali się przekonać temu, co mówił, drudzy natomiast nie wierzyli.
Poróżnieni zaś między sobą zaczęli się rozchodzić, gdy Paweł powiedział jedno słowo: Trafnie Duch Święty powiedział do waszych ojców przez proroka Izajasza,
mówiąc: Przyjdź do tego ludu i powiedz: Będziecie słuchać uszami i nie zrozumiecie; Widząc będziecie patrzeć i nie zobaczycie.
Utyło bowiem serce tego ludu i uszami ciężko słuchali, i swoje oczy zamknęli, aby nie zobaczyć oczami i nie usłyszeć uszami, I nie rozumieć sercem, i nie nawrócić się, A ja bym ich nie uleczył.
Niechże wam zatem będzie wiadome, że poganom zostało posłane to zbawienie Boże, oni też będą słuchać.
-
I pozostał przez całe dwa lata w wynajętym przez siebie mieszkaniu i przyjmował wszystkich, którzy do niego przychodzili,
głosząc Królestwo Boże i nauczając o Panu Jezusie Chrystusie z całą ufną odwagą - bez przeszkód.
Paweł, sługa Chrystusa Jezusa, powołany apostoł, oddzielony do ewangelii Boga,
którą już wcześniej obiecał przez swoich proroków w Pismach Świętych,
o Jego Synu, pochodzącym według ciała z nasienia Dawida,
który według ducha uświęcenia został ustanowiony Synem Bożym w mocy przez zmartwychwstanie umarłych, o Jezusie Chrystusie, naszym Panu,
przez którego otrzymaliśmy łaskę i apostolstwo dla posłuszeństwa wiary względem Jego imienia we wszystkich narodach,
wśród których i wy jesteście, powołani Jezusa Chrystusa -
wszystkim, którzy jesteście w Rzymie, umiłowanym Boga, powołanym świętym: Łaska wam i pokój od Boga, naszego Ojca, i Pana Jezusa Chrystusa.
Najpierw dziękuję mojemu Bogu przez Jezusa Chrystusa za was wszystkich, że wasza wiara rozgłaszana jest w całym świecie.
Świadkiem bowiem jest mi Bóg, któremu służę w moim duchu w ewangelii Jego Syna, jak nieustannie was wspominam
zawsze w moich modlitwach prosząc, aby jakoś udało mi się wreszcie w woli Boga do was przyjść.
Bardzo bowiem pragnę was zobaczyć, aby udzielić wam nieco duchowego daru łaski dla utwierdzenia was,
to znaczy, aby razem doznać zachęty wśród was przez wzajemną wiarę - waszą i moją.
Nie chcę zaś, bracia, abyście nie wiedzieli, że często zamierzałem przyjść do was - lecz aż dotąd miałem przeszkody - aby zebrać jakiś plon także wśród was, podobnie jak wśród pozostałych narodów.
Jestem dłużnikiem Greków i barbarzyńców, mądrych i niemądrych.
Tak więc, co do mnie, gotów jestem i wam w Rzymie głosić ewangelię.
Gdyż nie wstydzę się ewangelii, jest ona bowiem mocą Bożą dla zbawienia każdego wierzącego, najpierw żyda, potem Greka,
bo jest w niej objawiona sprawiedliwość Boża, z wiary do wiary, jak napisano: Sprawiedliwy zaś będzie żył z wiary.
Gniew Boży z nieba objawia się bowiem przeciw wszelkiej bezbożności i niesprawiedliwości ludzi, którzy w niesprawiedliwości tłumią prawdę.
Dlatego że [to, co] rozpoznawalne [u] Boga, jest dla nich jawne - Bóg im ukazał.
Jego niewidzialne bowiem, od założenia świata w czynach pojmowane, [to jest] Jego wieczna moc i boskość, są wyraźnie widziane, tak że są bez wymówki,
dlatego że po poznaniu Boga, nie oddali Mu chwały ani nie podziękowali jako Bogu, lecz w swoim powątpiewaniu stali się niezdolni do poprawnego myślenia i zaciemniona została bezmyślność ich serca.
Podając się za mądrych, stali się głupimi.
Zamienili też chwałę nieśmiertelnego Boga na podobiznę obrazu śmiertelnego człowieka oraz ptaków, czworonogów i płazów.
Dlatego wydał ich Bóg w żądze ich serc na nieczystość plugawienia ich ciał między sobą -
tych, którzy prawdę Boga zmienili w fałsz oraz oddawali cześć i służyli stworzeniu zamiast Stwórcy, który jest godny chwały na wieki. Amen.
Dlatego wydał ich Bóg na pastwę hańby; bo zarówno ich kobiety zamieniły potrzeby naturalne na nienaturalne,
jak i mężczyźni pozostawili naturalną potrzebę kobiety i zapłonęli swoją żądzą płciową względem siebie nawzajem, mężczyźni z mężczyznami popełniając bezwstyd i odbierając na sobie samych zapłatę godną ich zboczenia.
I stosownie do tego, że nie uznali za słuszne mieć Boga w poważaniu, zdał ich Bóg na [ich] niezdatny do osądu rozum, na czynienie rzeczy nieprzyzwoitych -
ich, pełnych wszelkiej niesprawiedliwości, zła, chciwości, niegodziwości, pełnych zazdrości, mordu, kłótni, podstępu, złośliwości, plotkarzy,
oszczerców, [ludzi] nienawidzących Boga, zuchwalców, zarozumialców, samochwalców, wynalazców zła, nieposłusznych rodzicom,
nierozumnych, niedotrzymujących umów, pozbawionych serca, pozbawionych litości.
Oni, choć poznali słuszny wyrok Boga, że ci, którzy te rzeczy czynią, godni są śmierci, nie tylko je czynią, ale także pochwalają tak czyniących.
Dlatego jesteś bez wymówki, wszelki osądzający człowieku; bo w czym sądzisz drugiego, potępiasz samego siebie, dlatego że ty, osądzający, robisz te same rzeczy.
Wiemy natomiast, że wyrok Boży na tych, którzy tego rodzaju rzeczy robią, jest zgodny z prawdą.
Czy liczysz na to, człowieku osądzający tych, którzy tego rodzaju rzeczy robią, a sam je robisz, że unikniesz wyroku Bożego?
Albo czy lekceważysz bogactwo Jego dobroci, powściągliwości i cierpliwości, nieświadomy, że dobroć Boga prowadzi cię do opamiętania?
Bo stosownie do swojej twardości i nieskruszonego serca ciułasz sobie gniew na dzień gniewu i objawienia się sprawiedliwego sądu Boga,
który odda każdemu według jego czynów:
z jednej strony życie wieczne tym, którzy według wytrwałości [właściwej dla] dobrego czynu szukają chwały, czci i nieśmiertelności;
z drugiej gniew i wzburzenie tym, którzy powodowani własnym zyskiem, nieposłuszni są prawdzie, a oddani niesprawiedliwości.
Ucisk i udręka każdej duszy człowieka popełniającego zło, najpierw żyda, potem i Greka,
chwała zaś, cześć i pokój każdemu czyniącemu dobro, najpierw żydowi, potem i Grekowi.
Bo u Boga nie ma względu na osobę.
Ci bowiem, którzy bez Prawa zgrzeszyli, bez Prawa też poginą; a ci, którzy w Prawie zgrzeszyli, przez Prawo będą sądzeni;
gdyż nie słuchacze Prawa są u Boga sprawiedliwi, lecz ci, którzy stosują Prawo, będą uznani za sprawiedliwych.
Bo gdy poganie nie mając Prawa z natury czynią to, co Prawo nakazuje, oni - nie mając Prawa - sami sobie są Prawem;
pokazują oni, że czyn Prawa zapisany jest w ich sercach, gdy poświadcza im to ich sumienie oraz myśli, oskarżające się między sobą lub biorące w obronę,
w dniu, gdy według mojej ewangelii Bóg przez Chrystusa Jezusa sądzi ukryte sprawy ludzi.
Jeśli zaś ty określasz się żydem, lgniesz do Prawa, chlubisz się w Bogu,
rozpoznajesz [Jego] wolę, pouczony przez Prawo umiesz badać, co ważne,
masz przekonanie, że jesteś przewodnikiem niewidomych, światłem pogrążonych w mroku,
wychowawcą niemądrych, nauczycielem niemowląt, mającym w Prawie formułę wiedzy i prawdy -
[ty] więc, który pouczasz drugiego, siebie samego nie uczysz? Który głosisz, by nie kraść, kradniesz?
Który mówisz, by nie cudzołożyć, cudzołożysz? Który brzydzisz się bożkami, rabujesz świątynie?
Który chlubisz się Prawem, przez przekraczanie Prawa znieważasz Boga?
Gdyż to z waszego powodu - jak napisano - wśród pogan obraża się imię Boga.
Obrzezanie bowiem pomaga, jeśli przestrzegasz Prawa; jeśli jednak jesteś przestępcą Prawa, twoje obrzezanie już stało się nieobrzezaniem.
Jeśli więc nieobrzezanie strzeże słusznych rozporządzeń Prawa, czy jego nieobrzezanie nie będzie mu zaliczone jako obrzezanie?
Ten też, kto z natury nieobrzezany, a wypełnia Prawo, będzie sądził ciebie, który - przy literze i obrzezaniu - jesteś przestępcą Prawa.
Żydem bowiem jest się nie przez to, co widać, i nie w tym, co widać na ciele przejawia się obrzezanie,
lecz żydem jest się w ukryciu i obrzezanie serca jest w duchu, nie według litery - taki ma pochwałę nie u ludzi, lecz u Boga.
Czym więc szczególnym jest żyd? Albo co za zysk z obrzezania?
Wielki pod każdym względem. Przede wszystkim ten, że im zostały powierzone słowa Boże.
Cóż bowiem? Jeśli niektórzy nie dochowali wiary, czyż ich niewierność zniweczy wierność Boga?
W żadnym razie! Niech Bóg okaże się prawdomówny, a każdy człowiek kłamcą, jak napisano: Abyś okazał się sprawiedliwy w swoich słowach i zwyciężył, gdy będziesz sądzony.
Jeśli zaś nasza niesprawiedliwość uwydatnia sprawiedliwość Boga, to co powiemy? Czy Bóg jest niesprawiedliwy, gdy wywiera gniew? Po ludzku mówię.
W żadnym razie! Bo jak Bóg będzie sądził świat?
Jeśli przez moje kłamstwo prawda Boża tym bardziej obfituje na rzecz Jego chwały, to dlaczego jeszcze i ja miałbym być sądzony jako grzesznik?
I czy nie tak nas obrażają i nie tak nas pomawiają, że my mówimy: Czyńmy to, co złe, aby przyszło to, co dobre? Wyrok na takich jest słuszny.
Cóż więc? Czy mamy korzyść? Wcale nie! Już bowiem wcześniej obwiniliśmy i żydów i Greków o to, że wszyscy są pod grzechem,
jak napisano: Nie ma ani jednego sprawiedliwego,
nie ma, kto by rozumiał, nie ma, kto by szukał Boga;
wszyscy zboczyli, razem ulegli zepsuciu, nie ma, kto by czynił dobrze, nie ma ani jednego.
Grobem otwartym jest ich gardło, ich języki knuły zdradę, jad żmij pod ich wargami;
ich usta wypełnione są przekleństwem i goryczą; 40
ich nogi prędkie do rozlewu krwi,
zniszczenie i nędza na ich drogach
i drogi pokoju nie poznali.
Nie ma bojaźni Bożej przed ich oczami.
Wiemy zaś, że cokolwiek Prawo mówi, mówi do tych, którzy są w Prawie, aby wszelkie usta były zamknięte, a cały świat został pociągnięty do odpowiedzialności wobec Boga.
Dlatego na podstawie czynów [wynikających z] Prawa żadne ciało nie zostanie przed Nim uznane za sprawiedliwe - za pośrednictwem Prawa bowiem [dokonuje się] właściwe poznanie grzechu.
Teraz zaś niezależnie od Prawa ukazana została sprawiedliwość Boża, zaświadczona przez Prawo i proroków,
sprawiedliwość Boża przez wiarę Jezusa Chrystusa dla wszystkich, którzy wierzą. Nie ma bowiem różnicy,
gdyż wszyscy zgrzeszyli i pozbawieni są chwały Bożej,
a dostępują usprawiedliwienia jako daru, z Jego łaski, przez odkupienie w Chrystusie Jezusie,
którego Bóg ustanowił przebłaganiem przez wiarę, w Jego krwi, dla okazania swojej sprawiedliwości przez odpuszczenie popełnionych wcześniej grzechów
w [okresie] powściągliwości Boga, dla okazania swojej sprawiedliwości w teraźniejszym czasie, aby On był sprawiedliwy i usprawiedliwiający tego [człowieka, który jest] z wiary w Jezusa.
Gdzie więc chluba? Wykluczona! Przez jakie prawo? Uczynków? Nie, lecz przez prawo wiary.
Rozumujemy bowiem, że człowiek dostępuje usprawiedliwienia przez wiarę, niezależnie od uczynków Prawa.
Czy Bóg jest tylko Bogiem żydów? Czy nie pogan także? Tak - i pogan,
gdyż jeden jest Bóg, który usprawiedliwi obrzezanie z wiary, a nieobrzezanie przez wiarę.
Czy więc przez wiarę unieważniamy Prawo? W żadnym razie - lecz Prawo utwierdzamy.
Co więc - powiemy - osiągnął Abraham, nasz praojciec według ciała?
Jeśli bowiem Abraham z uczynków został usprawiedliwiony, ma powód do chluby - ale nie przed Bogiem.
Bo co mówi Pismo? Uwierzył Abraham Bogu i poczytano mu to za sprawiedliwość.
[W przypadku] człowieka pracującego zapłaty nie poczytuje się za łaskę, lecz za należność;
[w przypadku] niepracującego zaś, lecz wierzącego w Tego, który usprawiedliwia bezbożnego, jego wiarę poczytuje mu się za sprawiedliwość,
jak i Dawid mówi [opisując] szczęście człowieka, któremu Bóg poczytuje sprawiedliwość niezależnie od uczynków:
Szczęśliwi, którym odpuszczono nieprawości i których grzechy zostały zakryte;
Szczęśliwy ten, któremu Pan rzeczywiście nie poczyta grzechu.
Czy zatem szczęście to odnosi się do obrzezania, czy i do nieobrzezania? Mówimy bowiem: Wiarę poczytano Abrahamowi za sprawiedliwość.
W jakich więc okolicznościach poczytano? Czy był on wówczas w obrzezaniu czy w nieobrzezaniu? Otóż nie w obrzezaniu, lecz w nieobrzezaniu.
I otrzymał znak obrzezania [jako] pieczęć sprawiedliwości wiary, tej [którą miał] w nieobrzezaniu, po to, by był ojcem wszystkich wierzących w nieobrzezaniu, aby i im poczytano [to] za sprawiedliwość,
oraz ojcem obrzezania - tych, którzy są nie tylko z obrzezania, ale jednocześnie idą śladami wiary naszego ojca Abrahama, [którą miał] w nieobrzezaniu.
Gdyż nie za sprawą Prawa [została dana] Abrahamowi lub jego nasieniu obietnica, że będzie dziedzicem świata, lecz za sprawą sprawiedliwości wiary.
Bo jeśli dziedzicami są ci z Prawa, wiara stała się pusta, a obietnica - bezużyteczna;
gdyż Prawo wytwarza gniew; gdzie zaś nie ma Prawa, nie ma i przestępstwa.
Dlatego z wiary, aby [była] według łaski oraz aby obietnica ta była pewna dla całego nasienia, nie tylko tego z Prawa, ale także tego z wiary Abrahama, który jest ojcem nas wszystkich -
jak napisano: Ustanowiłem cię ojcem wielu narodów - przed obliczem Tego, któremu uwierzył, Boga, który ożywia umarłych i powołuje to, czego nie ma, jak gdyby było.
Abraham wbrew nadziei, z powodu nadziei uwierzył, aby się stać ojcem wielu narodów zgodnie z tym, co powiedziano: Takie będzie twoje nasienie.
I nie osłabł w wierze, choć zrozumiał, że jego ciało jest już obumarłe - jako mającego około stu lat - oraz że obumarłe jest łono Sary;
i nie zwątpił w niewierze w obietnicę Boga, lecz wzmocniony wiarą dał chwałę Bogu;
był przy tym całkowicie przekonany, że to, co On obiecał, ma moc i uczynić.
Dlatego też poczytano mu to za sprawiedliwość.
Nie napisano zaś, że mu poczytano tylko ze względu na niego,
ale i ze względu na nas, którym ma to być poczytane i którzy wierzymy w Tego, który wzbudził Jezusa, Pana naszego, z martwych,
który został wydany z powodu naszych występków i wzbudzony dla naszego usprawiedliwienia.
Usprawiedliwieni zatem z wiary, pokój mamy z Bogiem przez Pana naszego, Jezusa Chrystusa,
przez którego uzyskaliśmy też dostęp przez wiarę do tej łaski, w której znaleźliśmy miejsce i chlubimy się nadzieją chwały Boga.
Lecz nie tylko to, chlubimy się też w uciskach, wiedząc, że ucisk wyrabia wytrwałość,
a wytrwałość wypróbowanie, wypróbowanie zaś nadzieję;
a nadzieja nie rozczarowuje, bo miłość Boża rozlana jest w naszych sercach przez Ducha Świętego, który został nam dany.
Już bowiem Chrystus, gdy jeszcze byliśmy słabi, we właściwym czasie umarł za bezbożnych.
Rzadko ktoś umrze za sprawiedliwego; może za dobrego gotów ktoś i umrzeć.
Bóg zaś okazuje dowód swojej miłości względem nas przez to, że gdy jeszcze byliśmy grzesznikami, Chrystus za nas umarł.
O ile bardziej zatem, usprawiedliwieni teraz Jego krwią, będziemy przez Niego uratowani od gniewu.
Jeśli bowiem, będąc nieprzyjaciółmi, zostaliśmy pojednani z Bogiem przez śmierć Jego Syna, o ile bardziej pojednani, zostaniemy uratowani przez Jego życie.
Lecz nie tylko to, chlubimy się też w Bogu za sprawą naszego Pana, Jezusa Chrystusa, przez którego teraz otrzymaliśmy wymianę.
Dlatego jak przez jednego człowieka grzech wszedł na świat, a przez grzech śmierć, tak i na wszystkich ludzi śmierć przyszła, za to, że wszyscy zgrzeszyli;
gdyż jeszcze przed Prawem grzech był na świecie, lecz grzechu się nie liczy, gdy nie ma Prawa;
śmierć jednak panowała od Adama aż do Mojżesza nawet nad tymi, którzy nie zgrzeszyli na podobieństwo przestępstwa Adama, będącego typem Tego, który miał przyjść.
Lecz nie tak jak z przestępstwem jest z darem łaski; jeśli bowiem przez jedno przestępstwo wielu umarło, o ile bardziej łaska Boga i dar w tej łasce jednego człowieka, Jezusa Chrystusa względem wielu zaobfitowały.
I nie tak jak z powodu jednego, który zgrzeszył, jest z tym darem; o ile bowiem wyrok za jeden ściąga potępienie, o tyle dar łaski przynosi usprawiedliwienie z wielu przestępstw.
Jeśli bowiem przez przestępstwo jednego śmierć zapanowała z powodu jednego, o ile bardziej ci, którzy otrzymują obfitość łaski i daru sprawiedliwości, będą królować w życiu z powodu jednego - Jezusa Chrystusa.
A zatem jak z powodu jednego przestępstwa przyszło potępienie na wszystkich ludzi, tak też z powodu jednego aktu usprawiedliwienia na wszystkich ludzi przyszło życie.
Bo jak przez nieposłuszeństwo jednego człowieka wielu stało się grzesznikami, tak też przez posłuszeństwo jednego wielu stanie się sprawiedliwymi.
Prawo natomiast weszło, aby zaobfitowało przestępstwo; a gdzie zaobfitował grzech - jeszcze obficiej łaska,
aby jak grzech królował w śmierci, tak łaska królowała za sprawą usprawiedliwienia i prowadziła do życia wiecznego przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego.
Cóż więc powiemy? Czy mamy pozostawać w grzechu, aby łaska była obfitsza?
W żadnym razie! Jakim sposobem my, którzy umarliśmy dla grzechu, mamy nadal w nim żyć?
Czy nie wiecie, że my wszyscy, ochrzczeni w Chrystusa Jezusa, zostaliśmy zanurzeni w Jego śmierć?
A zatem za sprawą chrztu zostaliśmy pogrzebani wraz z Nim w śmierć, abyśmy jak Chrystus wskrzeszony został z martwych przez chwałę Ojca, tak i my postępowali w nowości życia.
Bo jeśli zrośliśmy się z Nim w podobieństwie Jego śmierci, to nie na tym koniec, [zrośniemy się z Nim] również [w podobieństwie] zmartwychwstania,
wiedząc to, że nasz stary człowiek został razem z Nim ukrzyżowany, aby ciało grzechu zostało pozbawione władzy [nad nami], byśmy już dłużej nie byli niewolnikami grzechu;
kto bowiem umarł, stał się wolny od grzechu.
Jeśli zatem umarliśmy z Chrystusem, wierzymy, że też z Nim będziemy żyć,
wiedząc, że Chrystus wzbudzony z martwych już nie umiera, śmierć nad Nim już nie panuje.
Gdy bowiem umarł, dla grzechu raz na zawsze umarł, a gdy żyje - żyje dla Boga.
Podobnie i wy zaliczajcie siebie z jednej strony do umarłych dla grzechu, a z drugiej do żyjących dla Boga w Chrystusie Jezusie.
Niech więc grzech nie króluje w waszym śmiertelnym ciele, czyniąc [was] posłusznymi swoim pożądaniom,
i nie udostępniajcie swoich członków grzechowi jako narzędzi nieprawości, ale udostępniajcie siebie Bogu jako ożywionych z martwych, i członki swoje Bogu jako narzędzia sprawiedliwości.
Grzech bowiem nie będzie nad wami panował, gdyż nie jesteście pod Prawem, ale pod łaską.
Cóż zatem? Czy mamy grzeszyć, dlatego że nie jesteśmy pod Prawem, lecz pod łaską? W żadnym razie!
Czyż nie wiecie, że jeśli oddajecie się jako niewolnicy w posłuszeństwo, jesteście niewolnikami tego, komu się podporządkowujecie: czy to [niewolnikami] grzechu, i to prowadzi do śmierci, czy też posłuszeństwa - prowadzącego do sprawiedliwości?
Lecz Bogu niech będą dzięki, że gdy byliście niewolnikami grzechu, z [całego] serca przyjęliście ten rodzaj nauki, której zostaliście przekazani,
i po uwolnieniu od grzechu, staliście się niewolnikami sprawiedliwości.
Na sposób ludzki mówię przez wzgląd na słabość waszego ciała. Otóż jak oddawaliście wasze członki w niewolę nieczystości i bezprawia dla [popełniania] bezprawia, tak teraz oddawajcie wasze członki w niewolę sprawiedliwości dla uświęcenia.
Gdy bowiem byliście niewolnikami grzechu, byliście wolni od sprawiedliwości.
Jakie więc korzyści wówczas mieliście? Takie, których się teraz wstydzicie, a których końcem jest śmierć.
Teraz zaś, wyzwoleni od grzechu, a oddani w niewolę Bogu, macie korzyść w uświęceniu, a za cel życie wieczne.
Gdyż zapłatą za grzech jest śmierć, lecz darem łaski Bożej jest życie wieczne w Chrystusie Jezusie, naszym Panu.
Czyż nie wiecie, bracia - mówię przecież do tych, którzy znają Prawo - że Prawo panuje nad człowiekiem, dopóki on żyje?
Bo zamężna kobieta jest z żyjącym mężem związana Prawem; ale gdy mąż umrze, zostaje zwolniona z Prawa [wiążącego ją] z mężem.
A zatem, jeśli za życia męża przystanie do innego mężczyzny, będzie nazwana cudzołożnicą, jeśliby jednak mąż zmarł, wolna jest od Prawa i nie jest cudzołożnicą, gdy zostanie [żoną] drugiego męża.
Tak więc, bracia moi, i wy za sprawą ciała Chrystusowego zostaliście uśmierceni dla Prawa, aby należeć do innego, do wzbudzonego z martwych - po to, byśmy owoc wydawali dla Boga.
Gdy bowiem byliśmy w ciele, grzeszne namiętności [rozbudzane] przez Prawo działały w członkach naszych, by rodzić owoce na rzecz śmierci;
lecz teraz zostaliśmy uwolnieni od Prawa, gdy umarliśmy dla tego, przez co byliśmy związani, po to by służyć w nowości ducha, a nie według przestarzałej litery.
Cóż więc powiemy? Że Prawo to grzech? W żadnym razie! Przecież nie poznałbym grzechu, gdyby nie Prawo; bo też o pożądaniu nie wiedziałbym, gdyby Prawo nie mówiło: Nie będziesz pożądał.
Tymczasem grzech, skorzystawszy dzięki przykazaniu z możliwości, wywołał we mnie wszelki rodzaj pożądania - bo bez Prawa grzech jest martwy.
Otóż ja żyłem niegdyś bez Prawa, lecz gdy przyszło przykazanie, grzech ożył,
a ja umarłem i okazało się, że to przykazanie, które miało mnie prowadzić do życia, doprowadziło do śmierci.
Grzech bowiem skorzystawszy dzięki przykazaniu z okazji, zwiódł mnie i za jego pośrednictwem zabił.
Tak więc Prawo jest święte i przykazanie jest święte i sprawiedliwe, i dobre.
Czy zatem to, co dobre, stało się dla mnie śmiercią? W żadnym razie! To właśnie grzech, żeby się okazać grzechem, posłużył się rzeczą dobrą, by spowodować moją śmierć, aby za pośrednictwem przykazania grzech okazał ogrom swojej grzeszności.
Wiemy bowiem, że Prawo jest duchowe, ja zaś jestem cielesny, zaprzedany jako niewolnik grzechowi.
Nie rozeznaję się bowiem w tym, co wyczyniam; gdyż nie robię tego, co chcę, ale czynię to, czego nienawidzę.
A jeśli czynię to, czego nie chcę, zgadzam się z tym, że Prawo jest dobre.
Teraz jednak już więcej nie czynię tego ja, lecz grzech, który mieszka we mnie.
Dowiaduję się zatem, że nie mieszka we mnie, to jest w moim ciele, dobro; obecne jest bowiem we mnie chcenie, ale wykonania tego, co dobre, brak;
bo nie czynię dobra, które chcę, tylko popełniam zło, którego nie chcę.
A jeśli czynię to, czego ja nie chcę, już więcej nie czynię tego ja, ale grzech, który mieszka we mnie.
Odkrywam zatem prawo, że gdy chcę czynić dobrze, narzuca mi się zło;
bo według człowieka wewnętrznego zachwycam się Prawem Bożym,
w swoich członkach jednak dostrzegam inne prawo, które walczy przeciwko Prawu mojego rozumu, i bierze mnie w niewolę prawa grzechu obecnego w moich członkach.
Nędzny ja człowiek! Któż mnie wybawi z tego ciała śmierci?
Bogu niech będą dzięki - przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego! Tak więc ja sam z jednej strony służę umysłem Prawu Bożemu, a z drugiej strony ciałem - prawu grzechu.
Teraz jednak nie ma żadnego potępienia dla tych, którzy są w Chrystusie Jezusie.
Bo prawo Ducha [odnoszące się do] życia w Chrystusie Jezusie uwolniło cię od prawa grzechu i śmierci.
Bo niemoc Prawa, na którą niedomagało z powodu ciała, [przezwyciężył] Bóg, gdy przez zesłanie swego Syna w postaci grzesznego ciała oraz [na ofiarę] za grzech, potępił grzech w ciele,
aby słuszna norma Prawa spełniła się w nas, którzy nie według ciała postępujemy, lecz według Ducha.
Ci bowiem, którzy są według ciała, myślą o tym, co cielesne; ci zaś, którzy [są] według Ducha - o tym, co duchowe.
Bo zamysł ciała, to śmierć, a zamysł Ducha - to życie i pokój.
Dlatego zamysł ciała jest wrogi Bogu; nie poddaje się bowiem Prawu Bożemu, bo też nie może.
Ci zaś, którzy są w ciele, Bogu podobać się nie mogą.
Wy jednak nie jesteście w ciele, lecz w Duchu - jeśli tylko Duch Boży mieszka w was. Jeśli zaś ktoś nie ma Ducha Chrystusowego, ten nie jest Jego.
Jeśli jednak Chrystus jest w was, to chociaż ciało jest martwe z powodu grzechu, duch jest żywy dzięki usprawiedliwieniu.
Jeśli zaś Duch Tego, który Jezusa wzbudził z martwych, mieszka w was, to Ten, który Jezusa Chrystusa z martwych wzbudził, ożywi i wasze śmiertelne ciała przez swego Ducha, który mieszka w was.
Tak więc, bracia, jesteśmy dłużnikami nie ciała, aby żyć według ciała.
Jeśli bowiem według ciała żyjecie, przyjdzie wam umrzeć; ale jeśli Duchem sprawy ciała uśmiercacie - będziecie żyli.
Bo wszyscy, których Duch Boży prowadzi, są dziećmi Bożymi.
Nie wzięliście przecież ducha niewoli, by znowu ulegać strachowi, lecz wzięliście ducha synostwa, w którym wołamy: Abba, Ojcze!
Ten to Duch świadczy wraz z naszym duchem, że jesteśmy dziećmi Boga.
A jeśli dziećmi, to i dziedzicami - z jednej strony dziedzicami Boga, a z drugiej współdziedzicami Chrystusa, jeśli tylko razem [z Nim] cierpimy, abyśmy także razem [z Nim] zostali uwielbieni.
Uważam bowiem, że utrapienia czasu teraźniejszego nic nie znaczą w porównaniu z chwałą, która ma się nam objawić.
Bo stworzenie z tęsknotą oczekuje objawienia synów Boga,
gdyż stworzenie zostało poddane marności, nie z własnej woli, lecz z woli Tego, który je poddał, w nadziei,
że i samo stworzenie zostanie wyzwolone z niewoli skażenia [i wprowadzone] w chwalebną wolność dzieci Boga.
Wiemy bowiem, że całe stworzenie razem wzdycha i razem boleje aż dotąd.
A nie tylko ono, lecz i my sami, którzy posiadamy pierwociny Ducha, wzdychamy w sobie, oczekując synostwa, odkupienia naszego ciała.
W tej bowiem nadziei zbawieni jesteśmy; a nadzieja, którą się ogląda, nie jest nadzieją, bo kto ma nadzieję na to, co [już] widzi?
A jeśli spodziewamy się tego, czego nie widzimy, wytrwale [na to] oczekujemy.
Podobnie i Duch wspiera nas w naszej słabości; nie wiemy bowiem, o co się modlić, jak należy, ale sam Duch wstawia się [za nami] w niewysłowionych westchnieniach.
Ten zaś, który bada serca, wie, jaki jest zamysł Ducha, gdyż zgodnie [z myślą] Bożą wstawia się za świętymi.
Wiemy też, że wszystko współdziała dla dobra tych, którzy miłują Boga, to jest tych, którzy są powołani zgodnie z planem.
Bo tych, których wcześniej poznał, przeznaczył, by posiedli kształt odpowiadający obrazowi Jego Syna, aby On był pierworodnym pośród wielu braci;
a których przeznaczył, tych też powołał, a których powołał, tych też usprawiedliwił, a których usprawiedliwił, tych też uwielbił.
Cóż więc na to powiemy? Jeśli Bóg za nami, któż przeciwko nam?
On, który nawet własnego Syna nie oszczędził, ale Go za nas wszystkich wydał, jakżeby nie miał wraz z Nim dać nam w darze wszystkiego?
Któż będzie oskarżał wybranych Bożych? Bóg [przecież] usprawiedliwia.
Któż będzie potępiał? Jezus Chrystus, który umarł, więcej, zmartwychwstał, który jest po prawicy Boga, Ten przecież wstawia się za nami.
Któż nas odłączy od miłości Chrystusowej? Czy utrapienie, czy ucisk, czy prześladowanie, czy głód, czy nagość, czy niebezpieczeństwo, czy miecz?
Jak napisano: Z powodu ciebie co dzień nas zabijają, Uważają nas za owce ofiarne.
Ale w tym wszystkim odnosimy przeważające zwycięstwo przez Tego, który nas umiłował.
Gdyż jestem tego pewien, że ani śmierć, ani życie, ani aniołowie, ani potęgi niebieskie, ani teraźniejszość, ani przyszłość, ani moce,
ani wysokość, ani głębokość, ani żadne inne stworzenie nie zdoła nas odłączyć od miłości Bożej, która jest w Chrystusie Jezusie, naszym Panu.
Prawdę mówię w Chrystusie, nie kłamię, poświadcza mi to moje sumienie w Duchu Świętym,
że wielki jest mój smutek, a ból w moim sercu nieustanny.
Ja sam życzyłem sobie bowiem być wyklęty od Chrystusa ze względu na moich braci, moich krewnych według ciała,
którymi są Izraelici [i] których jest usynowienie i chwała, i przymierza, i ustanowienie Prawa, i służba Bogu, i obietnice;
których są ojcowie i z których pochodzi Chrystus według ciała - który jest ponad wszystkim, Bóg błogosławiony na wieki. Amen.
Nie jest jednak tak, że jakoby odpadło Słowo Boże. Bo nie wszyscy, którzy pochodzą z Izraela, są Izraelem,
ani wszyscy dziećmi, dlatego że z nasienia Abrahama, ale w Izaaku będzie nazwane twoje nasienie.
To jest: nie ci, którzy są dziećmi ciała, są dziećmi Boga, lecz dzieci obietnicy liczą się jako nasienie.
Gdyż to jest słowo obietnicy: Przyjdę według tego czasu, a Sarze będzie syn.
Nie tylko to, ale i Rebeka miała [dzieci] z łoża z jednym, naszym ojcem Izaakiem.
A gdy ich jeszcze nie urodzono ani nie zrobiły nic dobrego lub złego - aby mógł trwać nadal Boży plan oparty na wybraniu,
nie z uczynków, lecz z [woli] tego, który powołuje - powiedziano jej, że większy będzie służył mniejszemu,
jak napisano: Jakuba ukochałem, a Ezawem znienawidziłem.
Co zatem powiemy? Czy [mamy] niesprawiedliwość u Boga? W żadnym razie.
Bo do Mojżesza mówi: Zmiłuję się, nad kim się zmiłuję, i zlituję się, nad kim się zlituję.
A zatem zależy to nie od tego, który chce, albo od tego, który zabiega, lecz od Boga, który okazuje miłosierdzie.
Mówi bowiem Pismo do faraona: Po to właśnie cię wzbudziłem, abym mógł na tobie okazać moją moc i aby na całej ziemi rozsławiono moje imię.
A zatem komu chce, okazuje miłosierdzie, i kogo chce, czyni nieustępliwym.
Powiesz mi więc: Dlaczego więc jeszcze oskarża? Kto bowiem [kiedykolwiek] przeciwstawił się Jego woli?
O człowieku! Przeciwnie, to raczej ty kim jesteś, że się spierasz z Bogiem? Czy uformowana rzecz powie temu, który ją ukształtował: Dlaczego mnie taką uczyniłeś?
Albo czy garncarz nie ma władzy nad gliną, aby z tego samego zaczynu zrobić zarówno naczynie do celów szczytnych, jak i do pospolitych?
A jeśli Bóg, chcąc ukazać gniew i dać poznać swoją moc, zniósł z wielką cierpliwością naczynia gniewu przygotowane już na zniszczenie,
oraz aby dać poznać bogactwo swojej chwały nad naczyniami zmiłowania, które już z góry przygotował do chwały?
Jako takie też powołał nas nie tylko z żydów, ale i z pogan,
jak też u Ozeasza mówi: Nie mój lud nazwę moim ludem i niekochaną - umiłowaną;
i będzie w miejscu, gdzie zostało im powiedziane: Wy nie jesteście moim ludem moim, że tam zostaną nazwani synami Boga żywego.
A Izajasz woła w związku z Izraelem: Choćby liczba synów Izraela była jak piasek morski, resztka będzie zbawiona;
Pan bowiem wykona słowo na ziemi do końca i niezwłocznie.
I tak [jeszcze] przepowiedział Izajasz: Gdyby Pan Zastępów nie pozostawił nam nasienia, stalibyśmy się jak Sodoma i przypominalibyśmy Gomorę.
Co zatem powiemy? To, że poganie, którzy nie zabiegali o sprawiedliwość, uchwycili sprawiedliwość - to jest sprawiedliwość z wiary;
Izrael zaś, zabiegający o Prawo sprawiedliwości, do Prawa nie doszedł.
Dlaczego? Dlatego, że nie z wiary, lecz jakby z uczynków; zawadzili o kamień potknięcia,
jak napisano: Oto kładę na Syjonie kamień potknięcia i skałę skandalu, a ten, kto w niego wierzy, nie będzie zawstydzony.
Bracia! Rozkoszą mojego serca i modlitwą do Boga za nimi [jest ich] zbawienie.
Zaświadczam im bowiem, że mają gorliwość dla Boga, lecz nie opartą na właściwym poznaniu.
Bo nieświadomi sprawiedliwości Bożej, w poszukiwaniu ustanowienia sprawiedliwości własnej, nie podporządkowali się sprawiedliwości Bożej.
Gdyż końcem Prawa jest Chrystus, dla sprawiedliwości każdego wierzącego.
Mojżesz bowiem opisuje sprawiedliwość z Prawa, że człowiek, który je zachowuje, będzie żył przez nie.
Sprawiedliwość zaś z wiary mówi tak: Nie mów w swoim sercu: Kto wstąpi do nieba? To znaczy, by Chrystusa sprowadzić;
albo: Kto zstąpi do Abyssu? To znaczy, by Chrystusa wyprowadzić spośród umarłych.
Ale co mówi? Blisko ciebie jest słowo, w twoich ustach i w twoim sercu - to znaczy, słowo wiary, które głosimy.
Bo jeśli swoimi ustami wyznasz, że Jezus jest Panem, i uwierzysz w swoim sercu, że Bóg wzbudził Go z martwych, będziesz zbawiony.
Sercem bowiem wierzy się dla sprawiedliwości, a ustami wyznaje się dla zbawienia.
Gdyż Pismo mówi: Każdy, kto w Niego wierzy, nie będzie zawstydzony.
Nie ma bowiem różnicy między żydem a Grekiem, gdyż [jeden i] ten sam jest Pan wszystkich, hojny dla wszystkich, którzy Go wzywają.
Bo każdy, kto by wezwał imienia Pana, będzie zbawiony.
Lecz jak mają wezwać Tego, w którego nie uwierzyli? A jak mają uwierzyć w Tego, którego nie usłyszeli? I jak usłyszeć bez tego, który głosi?
A jak głosić, jeżeli nie zostali posłani? Jak napisano: Jak piękne są stopy tych, którzy ogłaszają dobrą nowinę o tym, co dobre.
Nie wszyscy jednak posłuchali ewangelii. Izajasz bowiem mówi: Panie, kto uwierzył naszemu powiadomieniu?
A zatem wiara [jest] z powiadomienia, a powiadomienie przychodzi za sprawą Słowa Chrystusa.
Ale mówię: Czy nie usłyszeli? Przeciwnie: Po całej ziemi rozszedł się ich głos, a ich słowa do krańców zamieszkałego świata.
Ale mówię: Czy Izrael nie zrozumiał? Mojżesz jako pierwszy mówi: Ja wzbudzę w was zazdrość przez tych, którzy nie są narodem, pobudzę was do gniewu przez naród, któremu brak zrozumienia.
A Izajasz waży się nawet powiedzieć: Dałem się znaleźć tym, którzy Mnie nie szukali, stałem się widoczny dla tych, którzy o Mnie nie pytali.
Do Izraela natomiast mówi: Cały dzień wyciągałem moje ręce do ludu nieposłusznego i opornego.
Mówię zatem: Czy Bóg odtrącił swój lud? W żadnym razie. Przecież i ja jestem Izraelitą, z nasienia Abrahama, z plemienia Beniamina.
Nie odtrącił Bóg swojego ludu, który już uprzednio poznał. Albo czy nie wiecie, co Pismo mówi o Eliaszu, jak skarży się Bogu na Izraela:
Panie, Twoich proroków pozabijali, Twoje ołtarze poburzyli, zostałem tylko ja sam, lecz i mojej duszy szukają.
Co mu jednak mówi wyrocznia? Zostawiłem sobie siedem tysięcy ludzi, którzy nie zgięli kolana przed Baalem.
W taki sposób więc i w teraźniejszym czasie pozostaje resztka zgodnie z wyborem łaski.
Jeśli zaś dzięki łasce, to już nie z uczynków, bo inaczej łaska nie byłaby już łaską.
Cóż więc? [Otóż] Izrael nie otrzymał tego, czego poszukuje, jednak wybrani otrzymali; pozostali natomiast zostali dotknięci brakiem wrażliwości,
jak napisano: Dał im Bóg ducha odrętwienia, oczy, by nie widzieli, i uszy, by nie słyszeli - aż do dnia dzisiejszego.
A Dawid mówi: Niechaj ich stół stanie się im sidłem i pułapką, potrzaskiem i odpłatą;
niech ich oczy zostaną dotknięte zaćmieniem, aby nie widzieli, a ich grzbiet zegnij na zawsze.
Pytam zatem: Czy potknęli się, aby upaść? W żadnym razie. W ich potknięciu [jest] raczej zbawienie dla pogan, aby w nich wzbudzić zazdrość.
Jeśli zaś ich potknięcie [stało się] bogactwem świata, a ich porażka bogactwem pogan, to o ile bardziej ich pełnia?
Wam natomiast, poganom, mówię: Skoro ja już jestem apostołem pogan, szanuję moją posługę;
może w ten sposób wzbudzę zazdrość u moich według ciała i zbawię niektórych z nich.
Jeśli bowiem ich odrzucenie jest pojednaniem świata, to czym ich przyjęcie, jeśli nie życiem z martwych?
Jeśli zaś zaczyn jest święty, to i ciasto; a jeśli korzeń jest święty, to i gałęzie.
Jeśli natomiast niektóre z gałęzi zostały odłamane, a ty, będąc dziką oliwką, zostałeś między pozostałe wszczepiony i stałeś się uczestnikiem korzenia oraz tłuszczu drzewa oliwnego,
to nie wynoś się nad gałęzie; jeśli zaś się wynosisz, [to pamiętaj], że nie ty dźwigasz korzeń, lecz korzeń ciebie.
Powiesz jednak: Odłamane zostały gałęzie, abym ja mógł być wszczepiony.
Słusznie! Odłamane zostały z powodu niewiary, ty zaś pozostajesz dzięki wierze; nie wzbijaj się w pychę, ale raczej się bój.
Jeśli bowiem Bóg nie oszczędził gałęzi zgodnych z naturą, może nie oszczędzić i ciebie.
Zwróć więc uwagę na dobrotliwość i surowość Boga - z jednej strony surowość dla tych, którzy upadli, z drugiej zaś dobrotliwość Boga względem ciebie, jeśli pozostaniesz w tej dobrotliwości, w przeciwnym bowiem razie i ty będziesz odcięty.
Oni natomiast, jeśli nie będą pozostawali w niewierze, zostaną wszczepieni, gdyż Bóg ma moc wszczepić ich ponownie.
Bo jeżeli ty z natury przynależny do dzikiej oliwki zostałeś odcięty i wbrew naturze wszczepiony w szlachetne drzewo oliwne, o ile bardziej w swoją własną oliwkę będą wszczepieni ci, którzy odpowiadają jej naturze.
Nie chcę bowiem, bracia, abyście byli nieświadomi tej tajemnicy - żebyście nie mieli zbyt wysokiego mniemania o sobie - że niewrażliwość przyszła na część Izraela aż do [czasu], gdy wejdzie pełnia pogan,
i w ten sposób będzie zbawiony cały Izrael, jak napisano: Przyjdzie z Syjonu Wybawiciel, odwróci bezbożności od Jakuba.
I to będzie moje z nimi przymierze, gdy zmażę ich grzechy.
Z jednej strony, co do ewangelii, są oni - ze względu na was - nieprzyjaciółmi, z drugiej zaś, co do wybrania, są umiłowanymi, ze względu na Ojców.
Dlatego że dary łaski i powołanie ze strony Boga są nieodwołalne.
Bo jak i wy niegdyś byliście nieposłuszni Bogu, a teraz - z powodu ich nieposłuszeństwa - dostąpiliście miłosierdzia,
tak i oni teraz - gdy wy dostępujecie miłosierdzia - są nieposłuszni, aby z kolei i oni mogli dostąpić miłosierdzia.
Bóg bowiem zniewolił wszystkich do nieposłuszeństwa, aby móc wszystkim okazać miłosierdzie.
O, głębio bogactwa, mądrości i poznania Boga! Jak niepojęte są Jego wyroki i niewyśledzone Jego drogi!
Bo kto poznał zamysł Pana? Albo kto był Jego doradcą?
Albo kto pierwszy dał Jemu - i będzie mu odpłacone?
Gdyż z Niego i przez niego i dla Niego [jest] wszystko; Jemu chwała na wieki. Amen.
Zachęcam was zatem, bracia, odwołując się do litości Boga, abyście oddali swoje ciała [Panu do użytku] jako ofiarę żywą, świętą i przyjemną dla Boga - na służbę wypływającą z głębi waszej duchowości.
I przestańcie się podporządkowywać wzorcom tego wieku, lecz dajcie się przeobrazić przez odnowę waszego umysłu po to, byście umieli sprawdzić, co jest wolą Bożą, co jest dobre, przyjemne i doskonałe.
Mówię bowiem każdemu spośród was, mocą danej mi łaski, by nie myślał o sobie wyżej, niż należy myśleć, lecz by myślał rozsądnie, każdy tak jak mu Bóg odmierzył co do miary wiary.
Bo jak w jednym ciele mamy wiele członków, lecz nie wszystkie członki mają to samo zadanie,
tak też nas wielu stanowi jedno ciało w Chrystusie, [każdy] zaś z osobna jesteśmy jedni drugich członkami.
Mamy zaś stosownie do udzielonej nam łaski różne dary łaski: czy to proroctwo, według proporcji wiary,
czy to służbę - w służbie, czy gdy ktoś naucza - w nauczaniu,
czy gdy ktoś zachęca - w zachęcaniu. Kto rozdaje - z hojnością; kto przewodzi - z zapałem; kto okazuje miłosierdzie - to ochoczo.
Miłość niech będzie nieobłudna. Brzydźcie się złem, lgnijcie do dobra.
W braterskiej miłości kochajcie się jak rodzice i dzieci, wyprzedzajcie siebie nawzajem w okazywaniu szacunku,
w zapale bądźcie niestrudzeni, w duchu płomienni, w Panu - usługujący,
w nadziei radośni, w ucisku wytrwali, w modlitwie oddani.
Miejcie udział w potrzebach świętych, pilnujcie gościnności.
Dobrze życzcie tym, którzy was prześladują, dobrze życzcie, a nie przeklinajcie.
Weselcie się z weselącymi się, płaczcie z płaczącymi.
Bądźcie względem siebie jednej myśli; nie myślcie o tym, co wyniosłe, dostosowujcie się raczej do pokornych. Nie uważajcie sami siebie za mądrych, [nie miejcie takiego zwyczaju].
Nikomu złem za zło nie odpłacajcie, starajcie się o to, co jest dobre wobec wszystkich ludzi.
Jeśli to możliwe z waszej strony, zachowujcie pokój ze wszystkimi ludźmi.
Umiłowani! Nie mścijcie się sami, ale dajcie miejsce gniewowi [Bożemu], gdyż napisano: Pomsta należy do Mnie, Ja odpłacę, mówi Pan.
Lecz jeśli twój nieprzyjaciel jest głodny, nakarm go; jeśli spragniony, napój go; bo to czyniąc, zgarniesz na jego głowę ogniste węgle.
Nie daj się zwyciężyć złu, ale zło zwyciężaj dobrem.
Każda dusza niech będzie poddana sprawującym rządy władzom; bo nie ma władzy, jak tylko od Boga, a te, które są, przez Boga są ustanowione.
Dlatego kto się opiera władzy, przeciwstawia się Bożemu rozporządzeniu; ci natomiast, którzy się przeciwstawili, sami na siebie ściągną wyrok.
Rządzący bowiem nie są postrachem dla dobrego czynu, ale dla złego. Czy chcesz się nie bać władzy? Czyń dobrze, a będziesz miał od niej pochwałę,
ponieważ jest na służbie u Boga, dla twojego dobra. Jeśli jednak czynisz źle, bój się, bo nie na darmo nosi miecz, jest przecież posługującym Boga, karzącym w gniewie tego, który popełnia zło.
Stąd należy się jej podporządkowywać, nie tylko ze względu na gniew, ale także ze względu na sumienie.
Dlatego też podatki płacicie, bo są urzędnikami Bożymi po to właśnie, aby tego pilnowali.
Oddawajcie każdemu to, co mu się należy; komu podatek - podatek; komu cło - cło; komu poważanie - poważanie; komu cześć - cześć.
Nikomu nic winni nie bądźcie prócz wzajemnej miłości; bo kto kocha drugiego [człowieka], spełnił [to, czego wymaga] Prawo.
Gdyż Nie będziesz cudzołożył, nie będziesz zabijał, nie będziesz kradł, nie będziesz pożądał i jeśli jest jakieś inne przykazanie, w tym słowie się streszczają, to znaczy: Kochaj swego bliźniego jak samego siebie.
Miłość nie wyrządza zła bliźniemu, a zatem miłość jest pełnią Prawa.
Bądźcie także świadomi czasu, że [nadeszła] już dla was godzina, abyście zbudzili się ze snu, ponieważ teraz zbawienie jest bliżej nas, niż wtedy, gdy uwierzyliśmy.
Noc przeminęła, zaś dzień się przybliżył. Odrzućmy zatem uczynki ciemności, przywdziejmy natomiast w zbroję światła.
Postępujmy godnie, jak za dnia, nie w hucznych zabawach i libacjach, nie w rozpustnych i rozwiązłych wybrykach, nie w kłótni i zazdrości;
przywdziejcie raczej Pana Jezusa Chrystusa i o ciało, co do żądz, nie czyńcie zabiegów.
Osobę, której wiara jest wciąż słaba, przygarniajcie do siebie nie dla sporów o poglądy.
Ten wierzy, że można jeść wszystko, natomiast osoba słaba jada jarzyny.
Ten, który jada, niech nie odrzuca tego, który nie jada; ten natomiast, który nie jada, niech nie osądza tego, który jada, gdyż Bóg go do siebie przygarnął.
Kim ty jesteś, który osądzasz cudzego sługę domu? Przed własnym panem stoi lub upada; będzie jednak postawiony, gdyż Pan ma moc go postawić.
Ten bowiem z jednej strony sądzi, że [jest] dzień ponad dniem, tamten z kolei sądzi, że każdy dzień [jest równy]; każdy niech się spełnia w ramach własnego przekonania.
Kto myśli o dniu, myśli dla Pana; kto jada, jada dla Pana, gdyż dziękuje Bogu; a kto nie jada, nie jada dla Pana - i dziękuje Bogu.
Nikt z nas bowiem dla samego siebie nie żyje i nikt dla samego siebie nie umiera;
bo jeśli żyjemy, dla Pana żyjemy, i jeśli umieramy, dla Pana umieramy; czy więc żyjemy, czy umieramy, jesteśmy Pańscy.
Po to bowiem Chrystus umarł i powrócił do życia, aby i nad umarłymi i nad żywymi zapanować.
Ty natomiast dlaczego osądzasz swego brata? Albo i ty, dlaczego odrzucasz swojego brata? Wszyscy przecież staniemy przed sędziowską ławą Boga.
Gdyż napisano: Jak żyję - mówi Pan - że ugnie się przede Mną wszelkie kolano i wszelki język wyzna Boga.
A zatem każdy z nas o sobie samym zda sprawę Bogu.
Nie osądzajmy więc już siebie nawzajem, ale raczej rozsądźmy, by nie dawać bratu [powodu do] potknięcia lub do skandalu.
Wiem i jestem przekonany w Panu Jezusie, że nic samo przez się nie jest nieczyste - coś jest nieczyste tylko dla tego, kto zalicza je jako nieczyste.
Bo jeśli z powodu pokarmu twój brat jest zasmucony, to już nie postępujesz według miłości; nie rujnuj przez swój pokarm tego, za którego umarł Chrystus.
Niech więc wasze dobro nie będzie obrażane.
Gdyż Królestwo Boże to nie jest pokarm i napój, lecz sprawiedliwość i pokój, i radość w Duchu Świętym.
Bo kto w tym służy Chrystusowi, miły jest Bogu i przyjemny ludziom.
Dążmy zatem do tego, co [służy] pokojowi i wzajemnemu zbudowaniu.
Z powodu pokarmu nie burz dzieła Bożego. Wszystko wprawdzie jest czyste, ale jest złe dla człowieka, który przez jedzenie powoduje potknięcie.
Dobrze jest nie jeść mięsa ani nie pić wina i nie robić nic, przez co twój brat mógłby się potknąć.
Wiarę, którą masz, miej dla samego siebie - przed obliczem Boga. Szczęśliwy ten, kto samego siebie nie osądza w tym, czego próbuje.
Kto zaś osądza siebie, jeśli je, już został potępiony, gdyż [to, co robi], nie [wypływa] z wiary. Wszystko natomiast, co nie z wiary, jest grzechem.
Natomiast my, mocni, powinniśmy nosić słabości niemocnych, a nie dogadzać sobie samym.
Każdy z nas niech bliźniemu sprawia przyjemność - dla dobra, ze względu na zbudowanie.
Gdyż i Chrystus dogadzał nie sobie samemu, ale, jak napisano: Zniewagi znieważających ciebie spadły na Mnie.
Cokolwiek bowiem uprzednio napisano, napisano dla naszego pouczenia, abyśmy przez wytrwałość i przez pociechę Pism mieli nadzieję.
A Bóg wytrwałości i pociechy, niech wam sprawi, abyście byli jednej myśli względem siebie na wzór Jezusa Chrystusa,
abyście jednomyślnie, jednymi ustami chwalili Boga i Ojca naszego Pana, Jezusa Chrystusa.
Dlatego przygarniajcie jedni drugich, jak i Chrystus przygarnął was dla chwały Boga.
Mówię bowiem, że Chrystus stał się sługą obrzezania ze względu na prawdę Bożą, aby potwierdzić obietnice [dane] ojcom,
i aby poganie ze względu na miłosierdzie oddali chwałę Bogu, jak napisano: Dlatego będę Cię wyznawał wśród pogan i śpiewał Twojemu imieniu.
I znowu mówi: Cieszcie się, poganie, wraz z Jego ludem.
I znów: Uwielbiajcie Pana, wszyscy poganie, i niech Go wysławiają wszystkie ludy!
I znów Izajasz mówi: Nastanie korzeń Jessego, który też jest ustanowiony, by rządzić poganami; w Nim poganie będą pokładać nadzieję.
A Bóg nadziei niech was wypełni wszelką radością i pokojem w ufaniu po to, byście obfitowali w nadziei, w mocy Ducha Świętego.
Ja sam natomiast, bracia moi, jestem przekonany co do was, że i wy pełni jesteście dobroci, napełnieni wszelkim poznaniem, zdolni jedni drugich pouczać.
Dość odważnie jednak napisałem wam tu i ówdzie, jako ten, który wam przypomina, [a to] ze względu na łaskę daną mi przez Boga,
abym był dla pogan sługą Chrystusa Jezusa, sprawującym świętą służbę zwiastowania ewangelii Bożej, aby poganie stali się przyjemną ofiarą, uświęconą w Duchu Świętym.
Mam zatem chlubę w Chrystusie Jezusie w tym, co odnosi się do Boga.
Nie odważę się bowiem czegokolwiek powiedzieć o rzeczach, których Chrystus nie dokonał przeze mnie dla posłuszeństwa pogan, czy to słowem czy czynem,
w mocy znaków i cudów, w mocy Ducha Świętego, tak że od Jerozolimy i okolic aż po Ilirię dopełniłem ewangelii Chrystusa.
W ten to sposób poczytuję sobie za punkt honoru głosić ewangelię nie tam, gdzie już wspominano imię Chrystusa, abym nie budował na cudzym fundamencie,
lecz jak napisano: Zobaczą Go ci, którym o Nim nie głoszono, i zrozumieją Go ci, którzy o Nim nie usłyszeli.
Dlatego też wielokrotnie miałem przeszkody w przyjściu do was;
teraz jednak, nie mając już miejsca w tych stronach, a jednocześnie od wielu lat żywiąc pragnienie przyjścia do was,
mam nadzieję, że po drodze, gdy będę szedł do Hiszpanii, odwiedzę was i że przez was zostanę tam wysłany, gdy się przedtem wami trochę nacieszę.
Teraz zaś idę do Jerozolimy, aby usłużyć świętym.
Macedonia bowiem i Achaja uznały za słuszne zebrać pewną składkę na ubogich spośród świętych w Jerozolimie.
Uznały za słuszne natomiast, bo rzeczywiście są ich dłużnikami, gdyż skoro poganie dostąpili udziału w ich [dobrach] duchowych, powinni usłużyć im cielesnymi.
Po załatwieniu tej sprawy i po przypieczętowaniu im tego owocu, wybiorę się przez wasze [strony] do Hiszpanii.
A wiem, że idąc do was, przyjdę w pełni Chrystusowego błogosławieństwa.
Proszę was zaś, bracia, przez wzgląd na naszego Pana, Jezusa Chrystusa, oraz przez wzgląd na miłość Ducha, abyście dołączyli i wraz ze mną walczyli w modlitwach za mnie do Boga,
abym został uratowany od nieposłusznych wierze w Judei i aby moja posługa na rzecz Jerozolimy została przez świętych dobrze przyjęta,
tak bym za wolą Bożą w radości do was przyszedł i mógł u was odświeżyć.
A Bóg pokoju niech będzie z wami wszystkimi. Amen.
Polecam wam zaś Febę, naszą siostrę, która jest diakonisą zboru w Kenchreach,
abyście ją przygarnęli w Panu, w sposób godny świętych, i wspomogli ją w każdej sprawie, w której by tego od was potrzebowała, bo i ona stała się pomocnicą wielu - również mnie samemu.
Pozdrówcie Pryskę i Akwilę, moich współpracowników w Chrystusie Jezusie -
którzy za moją duszę własnego karku nadstawili, którym nie tylko ja dziękuję, ale i wszystkie pogańskie zbory -
a także zbór w ich domu. Pozdrówcie mojego ukochanego Epeneta, który jest pierwociną Azji dla Chrystusa.
Pozdrówcie Marię, która się wiele dla was natrudziła.
Pozdrówcie Andronika i Junię, moich rodaków i moich współwięźniów, którzy są znani i cenieni pośród apostołów, którzy też już przede mną narodzili się w Chrystusie.
Pozdrówcie Ampliata, mojego ukochanego w Panu.
Pozdrówcie Urbana, naszego współpracownika w Chrystusie, i Stachysa, mojego ukochanego.
Pozdrówcie Apellesa, wypróbowanego w Chrystusie. Pozdrówcie tych, którzy są z [domu] Arystobula.
Pozdrówcie Herodiona, mojego rodaka. Pozdrówcie tych z [domu] Narcyza, którzy są w Panu.
Pozdrówcie Tryfenę i Tryfozę, które trudzą się w Panu. Pozdrówcie ukochaną Persydę, która wiele natrudziła się w Panu.
Pozdrówcie Rufa, powołanego w Panu, oraz matkę jego i moją.
Pozdrówcie Asynkryta, Flegonta, Hermesa, Patroba, Hermasa oraz braci, którzy są z nimi.
Pozdrówcie Filologa i Julię, Nereusza i jego siostrę, Olimpasa i wszystkich świętych, którzy są z nimi.
Pozdrówcie jedni drugich pocałunkiem świętym. Pozdrawiają was wszystkie kościoły Chrystusa.
A proszę was, bracia, abyście uważali na tych, którzy robią podziały i skandale przeciw nauce, której wy nauczyliście się - unikajcie ich.
Tacy bowiem nie służą naszemu Panu, Chrystusowi, ale własnemu brzuchowi, i za pomocą gładkich oszustw oraz pochlebstw zwodzą serca prostodusznych.
Bo wasze posłuszeństwo znane jest wszystkim; cieszę się więc z was i chcę, abyście byli mądrzy w tym, co dobre, a także czyści wobec zła.
Bóg pokoju natomiast szybko zetrze szatana pod waszymi stopami. Łaska naszego Pana, Jezusa, niech będzie z wami.
Pozdrawia was mój współpracownik Tymoteusz, Lucjusz, Jazon oraz Sozypater, moi rodacy.
Pozdrawiam was w Panu ja, Tercjusz, który ten list pisałem.
Pozdrawia was Gajus, gospodarz mój i całego zboru. Pozdrawia was Erast, skarbnik miejski, oraz brat Kwartus.
-
A Temu, który ma moc utwierdzić was według mojej ewangelii i poselstwa o Jezusie Chrystusie, według objawienia tajemnicy, przez wieczne czasy milczeniem okrytej,
ale teraz ukazanej przez pisma prorockie zgodnie z rozkazem wiecznego Boga [oraz] dla posłuszeństwa wiary obwieszczonej wobec wszystkich narodów,
jedynie mądremu Bogu, przez Jezusa Chrystusa - Jemu chwała na wieki. Amen.
Paweł, apostoł Chrystusa Jezusa powołany z woli Bożej, oraz Sostenes, brat,
kościołowi Boga, który jest w Koryncie, poświęconym w Chrystusie Jezusie, powołanym świętym, wraz ze wszystkimi, którzy wzywają imienia naszego Pana Jezusa Chrystusa - ich i naszego - na każdym miejscu:
Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa.
Dziękuję Bogu za was zawsze, za łaskę Bożą, daną wam w Chrystusie Jezusie,
że we wszystkim zostaliście wzbogaceni w Nim - we wszelkim słowie i we wszelkim poznaniu,
stosownie do tego, jak świadectwo Chrystusa zostało w was utwierdzone,
tak że wam nie brakuje w żadnym darze łaski, [wam], którzy oczekujecie objawienia się naszego Pana Jezusa Chrystusa,
który też utwierdzi was aż do końca, nienagannych w dniu Pana naszego Jezusa Chrystusa.
Wierny jest Bóg, przez którego zostaliście powołani do wspólnoty Jego Syna Jezusa Chrystusa, naszego Pana.
Wzywam was zaś, bracia, przez imię naszego Pana Jezusa Chrystusa, abyście wszyscy mówili jedno i aby nie było między wami rozłamów, lecz abyście byli w pełni nastawieni na tę samą myśl i na to samo zdanie.
Doniesiono mi bowiem o was, bracia moi, przez tych od Chloe, że są między wami kłótnie.
Mówię to natomiast dlatego, że każdy z was mówi: Ja jestem Pawła, a ja Apollosa, ja Kefasa, a ja Chrystusa.
Czy Chrystus jest podzielony? Czy Paweł został za was ukrzyżowany albo czy w imię Pawła zostaliście ochrzczeni?
Dziękuję Bogu, że nikogo z was nie ochrzciłem poza Kryspusem i Gajusem,
aby ktoś nie powiedział, że w moje imię zostaliście ochrzczeni.
Ochrzciłem też i dom Stefana; poza tym nie wiem, czy kogoś innego ochrzciłem.
Chrystus bowiem nie posłał mnie chrzcić, ale głosić ewangelię, nie w mądrości słowa, aby krzyż Chrystusa nie został pozbawiony mocy.
Gdyż Słowo o krzyżu jest głupstwem dla tych, którzy giną, dla nas jednak, którzy dostępujemy zbawienia, jest mocą Bożą.
Napisano bowiem: Zniszczę mądrość mądrych i udaremnię rozwiązania rozumnych.
Gdzie jest mądry? Gdzie uczony? Gdzie badacz tego wieku? Czy Bóg nie uczynił głupstwem mądrości tego świata?
Bo skoro świat przez swoją mądrość nie poznał Boga w jego Bożej mądrości, spodobało się Bogu zbawić wierzących przez głupotę głoszonego poselstwa.
Podczas gdy żydzi domagają się znaków, a Grecy szukają mądrości,
my głosimy Chrystusa ukrzyżowanego, dla żydów wprawdzie skandal, a dla pogan głupstwo,
natomiast dla powołanych - i żydów, i Greków - zwiastujemy Chrystusa, który jest mocą Bożą i mądrością Bożą.
gdyż to, co głupie u Boga, jest mądrzejsze od ludzi, i to, co słabe u Boga jest mocniejsze od ludzi.
Bo przyjrzyjcie się waszemu powołaniu, bracia, że niewielu [wśród] was mądrych według ciała, niewielu wpływowych, niewielu szlachetnie urodzonych,
ale to, co u świata głupiego, wybrał Bóg, aby zawstydzić mądrych, i to, co u świata słabego, wybrał Bóg, aby zawstydzić to, co mocne,
i to, co u świata niskiego rodu, co wzgardzone, wybrał Bóg - to, co jest niczym, aby to, co jest czymś, unieważnić,
tak aby żadne ciało nie chlubiło się wobec Boga.
Dzięki Niemu zaś wy jesteście w Chrystusie Jezusie, który stał się dla nas mądrością od Boga, zarówno sprawiedliwością oraz poświęceniem, jak i odkupieniem,
aby - jak napisano - Kto się chlubi, chlubił się w Panu.
Również ja, gdy przyszedłem do was, bracia, nie przyszedłem z wzniosłością Słowa lub mądrości, ogłaszając wam tajemnicę Bożą.
Postanowiłem bowiem nic nie znać pośród was, poza Jezusem Chrystusem - i to tym ukrzyżowanym.
Stanąłem też przed wami w słabości i w strachu, i z wielkim drżeniem,
a moje Słowo i moje poselstwo nie były w przekonywających słowach mądrości, lecz w przejawie Ducha i mocy,
aby wasza wiara nie była w mądrości ludzkiej, ale w mocy Bożej.
Mądrość zaś opowiadamy wśród doskonałych, jednak nie mądrość tego wieku ani władców tego wieku, tracących na znaczeniu;
ale opowiadamy Bożą mądrość w ukrytej tajemnicy, którą Bóg przed wiekami przeznaczył dla naszej chwały,
której żaden z władców tego wieku nie poznał, bo gdyby poznali, nie ukrzyżowaliby Pana chwały.
Ale jak jest napisane: Czego oko nie zobaczyło i ucho nie usłyszało, i na ludzkie serce nie wstąpiło, to Bóg przygotował tym, którzy Go kochają.
Nam zaś objawił to Bóg przez Ducha; gdyż Duch bada wszystko - również głębokie sprawy Boga.
Bo kto z ludzi zna sprawy ludzkie, jeśli nie duch człowieka, który jest w nim? Tak też spraw Boga nikt nie poznał, tylko Duch Boży.
My zaś posiedliśmy nie ducha świata, ale Ducha, który jest z Boga, abyśmy poznali to wszystko, czym nas Bóg obdarował z łaski.
O tym i mówimy nie w słowach nauczanych przez mądrość ludzką, lecz w nauczanych przez Ducha - to, co duchowe łącząc z tym, co duchowe.
Jednak człowiek zmysłowy nie przyjmuje tych rzeczy, które należą do Ducha Bożego, są bowiem dla niego głupstwem i nie jest w stanie ich poznać, gdyż [muszą być] duchowo rozsądzane.
[Człowiek] duchowy jednak rozsądza wszystko, sam zaś nie jest przez nikogo rozsądzany.
Kto bowiem poznał myśl Pana, tak by Go pouczać? My natomiast mamy myśl Chrystusa.
Ja też, bracia, nie byłem w stanie mówić do was jako do duchowych, lecz jako do cielesnych, jako do niemowląt w Chrystusie.
Mlekiem was napoiłem, nie stałym pokarmem, wciąż bowiem nie mogliście [go przyjąć], ale i teraz jeszcze nie możecie,
gdyż wciąż jesteście cieleśni. Bo skoro między wami zazdrość i kłótnia, to czy nie jesteście cieleśni i czy nie postępujecie po ludzku?
Gdy bowiem jeden mówi: Ja właściwie jestem Pawła, a inny: A ja Apollosa, to czy nie jesteście ludźmi?
Kim więc jest Apollos? Kim zaś jest Paweł? Usługującymi, dzięki którym uwierzyliście, tak też jak każdemu dał Pan.
Ja zasadziłem, Apollos podlał - ale wzrost dawał Bóg.
Tak że ani ten, który sadzi, jest czymś, ani ten, który podlewa, tylko Bóg, który daje wzrost.
Ten zaś, który sadzi, oraz ten, który podlewa, są jedno; każdy według swojego trudu otrzyma własną zapłatę.
Bo [my] jesteśmy Bożymi współpracownikami; [a wy] jesteście Bożą rolą, Bożą budowlą.
Według danej mi łaski Bożej, jako mądry mistrz budowlany założyłem fundament, a inny na nim buduje. Każdy zaś niech uważa, jak na nim buduje.
Innego bowiem fundamentu nikt nie jest w stanie założyć obok tego, który jest założony, a którym jest Jezus Chrystus.
A czy ktoś na tym fundamencie buduje ze złota, srebra, drogich kamieni, z drewna, siana czy słomy,
dzieło każdego stanie się widoczne; pokaże to bowiem ten Dzień, jako że w ogniu zostanie [to] objawione i jakie jest dzieło każdego - ogień to wypróbuje.
Jeśli czyjeś dzieło, wzniesione na tym fundamencie, przetrwa, ten otrzyma zapłatę;
jeśli czyjeś dzieło spłonie, ten poniesie stratę, sam zaś będzie zbawiony, tak jednak, jak przez ogień.
Czy nie wiecie, że jesteście przybytkiem Boga i Duch Boży mieszka w was?
Jeśli ktoś niszczy przybytek Boga, tego zniszczy Bóg, gdyż przybytek Boga jest święty i wy właśnie nim jesteście.
Niech nikt samego siebie nie oszukuje; jeśli ktoś z was uważa, że jest mądry w obecnym wieku, niech się stanie głupim, aby stać się mądrym.
Gdyż mądrość tego świata jest głupstwem u Boga. Napisane jest bowiem: On jest tym, który chwyta mądrych w ich przebiegłość;
i znowu: Pan zna rozważania mądrych, że są jałowe.
A zatem niech się nikt nie chlubi ludźmi; wszystko bowiem jest wasze,
czy to Paweł, czy Apollos, czy Kefas, czy to świat, czy życie, czy śmierć, czy to rzeczy teraźniejsze, czy przyszłe - wszystko wasze,
wy zaś Chrystusa, a Chrystus - Boga.
Tak niech człowiek nas zaszeregowuje: jako podwładnych Chrystusa i odpowiedzialnych za [ogłaszanie] tajemnic Boga.
Od tych, na których spoczywa odpowiedzialność, wymaga się tu ponadto, aby ktoś taki okazał się wierny.
Dla mnie zaś najmniejsza to rzecz, czy przez was będę rozliczony czy przez jakiś ludzki dzień [sądny], owszem, i sam siebie nie rozliczam.
Nic sobie bowiem nie wyrzucam, lecz nie jestem przez to usprawiedliwiony; tym zaś, który mnie rozlicza, jest Pan.
Dlatego o niczym nie sądźcie przed czasem, dopóki nie przyjdzie Pan, który wyświetli to, co ukryte w ciemności, i ukaże motywy serc; a wtedy każdy otrzyma pochwałę od Boga.
To zaś, bracia, odniosłem do siebie samego i do Apollosa przez wzgląd na was, abyście na nas nauczyli się nie wykraczać ponad to, co napisano, aby jeden ponad drugiego nie wynosił się przeciw innemu.
Bo kto ciebie wyróżnia? Co zaś masz, czego nie otrzymałeś? A jeśli otrzymałeś, dlaczego chlubisz się tak, jakbyś nie otrzymał?
Już jesteście zaspokojeni, już wzbogaciliście się, bez nas staliście się królami. I oby zaczęło się wasze królowanie, abyśmy i my zapanowali wraz z wami.
Myślę bowiem, że Bóg nas, apostołów, mianował jako ostatnich, jakby na śmierć skazanych, jako że staliśmy się widowiskiem dla świata i aniołów, i ludzi.
My głupi dla Chrystusa, wy zaś rozumni w Chrystusie; my słabi, wy mocni; wy szanowani, a my pogardzani.
Aż do obecnej godziny jesteśmy głodni i spragnieni, i nadzy, i bici pięściami, i na tułaczce,
i trudzimy się pracując własnymi rękami; szkalowani dobrze życzymy; prześladowani znosimy,
zniesławiani zapraszamy; staliśmy się jak śmieci tego świata, nieczystości wszystkich aż dotąd.
Piszę to nie po to, aby was zawstydzać, ale po to, aby was upomnieć jako moje ukochane dzieci.
Bo choćbyście mieli tysiące wychowawców w Chrystusie, jednak niewielu macie ojców; ja was bowiem zrodziłem przez ewangelię w Chrystusie Jezusie.
Zapraszam was zatem, bądźcie moimi naśladowcami.
Dlatego posłałem do was Tymoteusza, który jest moim ukochanym i wiernym dzieckiem w Panu i który przypomni wam moje drogi w Chrystusie, zgodnie z tym, jak nauczam wszędzie, w każdym kościele.
Ponieważ zaś nie przychodzę do was, niektórzy popadli w zarozumiałość;
ja jednak szybko przyjdę do was, jeśli Pan zechce, i zapoznam się nie ze słowem zarozumiałych, lecz z ich mocą;
gdyż Królestwo Boże jest nie w słowie, ale w mocy.
Czego chcecie? Czy mam przyjść do was z rózgą, czy też z miłością i w duchu łagodności?
Słyszy się powszechnie o nierządzie między wami i to takim nierządzie, jakiego nie ma nawet między poganami, jako że ktoś ma żonę ojca.
A wy staliście się zarozumiali, zamiast się raczej zasmucić, aby usunąć spośród was tego, który się tego czynu dopuścił.
Ja bowiem, nieobecny ciałem, lecz obecny duchem, już osądziłem - tak jak bym był obecny - tego, który to popełnił:
Gdy się zgromadzicie w imieniu naszego Pana, Jezusa Chrystusa, oraz mój duch z mocą Pana naszego, Jezusa,
przekażcie takiego szatanowi na zgubę ciała, aby duch był uratowany w dniu Pana.
Niezdrowa jest wasza chluba. Czy nie wiecie, że odrobina zakwasu całe ciasto zakwasza?
Usuńcie stary kwas, abyście byli nowym ciastem, jako że jesteście przaśni; bo też Chrystus - nasza Pascha - został złożony w ofierze.
Tak więc świętujmy nie w starym zakwasie ani w zakwasie złości i występku, lecz w przaśnikach czystości i prawdy.
Napisałem wam w liście, abyście nie przestawali z ludźmi nierządnymi,
lecz wcale nie [miałem na myśli] nierządnych tego świata lub chciwców, zdzierców, czy też bałwochwalców, bo wówczas musielibyście wyjść z tego świata.
Teraz zaś napisałem wam, abyście nie przestawali, jeśli ktoś mieni się bratem, a jest człowiekiem nierządnym, chciwcem, bałwochwalcą, oszczercą, pijakiem lub zdziercą, żebyście z takim nawet wspólnie nie jadali.
Co mi bowiem sądzić tych z zewnątrz? Czy nie sądzicie tych, którzy są wewnątrz?
Tych z zewnątrz Bóg osądzi. Usuńcie złego spośród was samych.
Czy śmie ktoś z was, mając sprawę do drugiego, być sądzony przed niesprawiedliwymi, a nie przed świętymi?
Czy nie wiecie, że święci będą sądzić świat? A jeśli świat ma być przez was sądzony, czy nie jesteście godni sądów w [sprawach] najmniejszych?
Czy nie wiecie, że będziemy sądzić aniołów? A co dopiero sprawy życiowe?
Jeśli więc macie do rozstrzygnięcia [zwykłe] sprawy życiowe, to [ludzi] bez znaczenia w kościele - tych [jako sędziów] sadzacie?
Dla zawstydzenia was to mówię. Zatem nie ma wśród was ani jednego mądrego, kto byłby w stanie rozstrzygnąć między jednym a drugim jego bratem?
Tymczasem brat przeciw bratu występuje z oskarżeniem i to przed niewierzącymi!
W ogóle już to jest waszą porażką, że macie między sobą procesy. Dlaczego raczej nie znosicie niesprawiedliwości? Dlaczego raczej nie ponosicie szkody?
Tymczasem wy popełniacie niesprawiedliwość i wyrządzacie szkodę, i to braciom.
Albo czy nie wiecie, że niesprawiedliwi Królestwa Bożego nie odziedziczą? Nie łudźcie się! Ani ludzie nierządni, ani bałwochwalcy ani cudzołożnicy, ani zniewieściali, ani homoseksualiści,
ani złodzieje, ani chciwcy, ani pijacy, ani oszczercy, ani zdziercy Królestwa Bożego nie odziedziczą.
A takimi niektórzy z was byli; ale obmyliście się, ale zostaliście poświęceni, ale zostaliście uczynieni sprawiedliwymi w imieniu Pana Jezusa Chrystusa i w Duchu naszego Boga.
Wszystko mi wolno, ale nie wszystko pożyteczne. Wszystko mi wolno, ale ja niczemu nie dam sobą zawładnąć.
Pokarm dla brzucha, a brzuch dla pokarmów; ale Bóg położy kres jednemu i drugim. Ciało zaś jest nie dla nierządu, lecz dla Pana, a Pan dla ciała.
Bóg zaś i Pana wskrzesił, i nas przez swoją moc wskrzesi.
Czy nie wiecie, że wasze ciała są członkami Chrystusa? Czy więc mam wziąć członki Chrystusa i uczynić je członkami nierządnicy? W żadnym razie!
Albo czy nie wiecie, że kto jest złączony z nierządnicą, jest z nią jednym ciałem? Będą bowiem - mówi - ci dwoje jednym ciałem.
Kto zaś jest złączony z Panem, jest [z Nim] jednym duchem.
Uciekajcie przed wszeteczeństwem. Wszelki grzeszny akt, jakiego człowiek się dopuszcza, jest poza ciałem; kto jednak dopuszcza się nierządu, grzeszy względem własnego ciała.
Albo czy nie wiecie, że wasze ciało jest przybytkiem Ducha Świętego, który jest w was i którego macie od Boga, i że nie należycie już do siebie samych?
Drogo bowiem zostaliście kupieni. Chwalcie zatem Boga w waszym ciele.
Co do spraw, o których pisaliście: Dobrze człowiekowi nie dotykać kobiety;
jednak z powodu nierządu, niech każdy ma swoją żonę i niech każda ma własnego męża.
Niech mąż oddaje powinność żonie i podobnie żona mężowi.
Nie żona rozporządza własnym ciałem, lecz mąż; podobnie nie mąż rozporządza własnym ciałem, lecz żona.
Nie odmawiajcie sobie nawzajem, chyba że może za obopólną zgodą do pewnego czasu, aby się oddać modlitwie, a potem znów być ze sobą, aby was szatan nie wystawiał na próbę z powodu waszej niepowściągliwości.
To zaś mówię z wyrozumiałości, a nie z nakazu.
Chciałbym zaś, aby wszyscy ludzie byli jak ja, każdy jednak ma od Boga własny dar łaski, jeden tak, a drugi tak.
Żonatym natomiast, mężatkom i wdowom mówię: Dobrze im [będzie], jeśli pozostaną jak ja.
Ale skoro brak im powściągliwości, niech się pobierają, bo lepiej jest się pobrać, niż płonąć [niezaspokojonym pragnieniem pożycia małżeńskiego].
Tym z kolei, którzy są w małżeństwie, podaję nakaz, nie ja, lecz Pan: Niech żona nie odchodzi od męża -
a jeśliby odeszła, niech pozostaje niezamężna albo niech się z mężem pojedna - i niech mąż żony nie oddala.
Pozostałym zaś mówię ja, nie Pan: Jeśli jakiś brat ma niewierzącą żonę, a ta pragnie z nim mieszkać, niech jej nie oddala;
i żona, jeśli ma niewierzącego męża, a ten pragnie z nią mieszkać, niech męża nie oddala.
Gdyż niewierzący mąż został uświęcony w żonie i niewierząca żona została uświęcona w bracie [który jest jej mężem]; w przeciwnym razie wasze dzieci byłyby nieczyste, teraz natomiast są święte.
Jeśli jednak niewierzący odchodzi, niech odchodzi; brat lub siostra nie zostali [i nie są] w takich [przypadkach] zniewoleni; Bóg zaś powołał was w pokoju.
Bo skąd wiesz, żono, że zbawisz męża? Albo skąd wiesz, mężu, że zbawisz żonę?
Tylko niech każdy tak postępuje, jak mu przydzielił Pan, [według tego], jak każdego powołał Bóg. I tak zarządzam we wszystkich kościołach.
Był ktoś powołany [jako] obrzezany? Niech nie ukrywa obrzezania. W nieobrzezaniu został ktoś powołany? Niech się nie obrzezuje.
Obrzezanie jest niczym i nieobrzezanie jest niczym, tylko przestrzeganie przykazań Boga.
Każdy w powołaniu, w którym został powołany - w tym niech pozostanie.
Zostałeś powołany, będąc niewolnikiem? Nie martw się; ale jeśli i możesz stać się wolnym, raczej korzystaj.
Kto bowiem jako niewolnik został powołany w Panu, ten jest wyzwoleńcem Pana; podobnie kto jako wolny został powołany, jest niewolnikiem Chrystusa.
Drogo zostaliście kupieni; nie stawajcie się niewolnikami ludzi.
Każdy w tym, w czym został powołany, bracia, w tym niech pozostaje u Boga.
Co do dziewic zaś nakazu Pańskiego nie mam, daję jednak radę jako ten, który dzięki okazanemu przez Pana miłosierdziu, jest godny zaufania.
To zatem uważam za dobre przy obecnej udręce, [mianowicie] że tak jest człowiekowi dobrze:
Zostałeś związany z żoną? Nie szukaj rozłączenia. Zostałeś rozłączony z żoną? Nie szukaj żony.
A jeśli się i ożeniłeś, nie zgrzeszyłeś, i jeśli dziewica wyszła za mąż, nie zgrzeszyła; tacy jednak będą mieli ucisk w ciele, a ja chciałbym wam tego oszczędzić.
To zaś mówię, bracia: Czas został skrócony; przez to, co pozostało, niech również ci, którzy mają żony, będą jakby nie mieli;
a ci, którzy płaczą, jakby nie płakali; a ci, którzy się cieszą, jakby się nie cieszyli; a ci, którzy kupują, jakby nie posiadali;
a ci, którzy używają świata, jakby go nie wykorzystywali; przemija bowiem stan rzeczy tego świata.
Chcę, abyście byli wolni od trosk; kto jest bez żony, troszczy się o sprawy Pana, [o to], jak przypodobać się Panu;
a kto się ożenił, troszczy się o sprawy świata, [o to], jak przypodobać się żonie -
i [stał się człowiekiem, który żyje w] rozdarciu. Również kobieta niezamężna i dziewica troszczy się o sprawy Pana, aby być świętą i ciałem i duchem; mężatka zaś troszczy się o sprawy świata, jak przypodobać się mężowi.
To zaś dla waszej własnej korzyści mówię, nie aby pętlę na was zarzucać, lecz abyście w pięknym stylu i wytrwale, bez rozterek [trwali] w Panu.
A jeśli ktoś uważa, że postąpiłby niestosownie względem swojej dziewicy, gdyby miała przekroczyć swe lata, oraz że tak powinno się stać, to niech czyni, co chce - nie grzeszy, niech się pobierają.
Kto zaś postanowił w swoim sercu, mocno, bez [wewnętrznego] przymusu, a panuje nad swoją wolą i rozstrzygnął to w swoim sercu, że zachowa swoją dziewicę, dobrze uczyni.
Tak więc ten, kto poślubia swoją dziewicę, dobrze czyni, a ten, kto nie poślubia, lepiej czyni.
Żona jest związana tak długo, jak długo żyje jej mąż; a jeśli mąż jej zaśnie, jest wolna, by wyjść za kogo chce, byle w Panu.
Ale według mojej rady jest szczęśliwsza, jeśli tak pozostanie; a sądzę, że i ja mam Ducha Bożego.
Co do ofiar składanych bóstwom [pogańskim], wiemy, że wszyscy mamy właściwe poznanie. Poznanie nadyma, lecz miłość buduje.
Jeśli kto mniema, że coś poznał, jeszcze nie poznał, jak należało poznać;
jeśli natomiast ktoś kocha Boga, ten też został przez Niego poznany.
Jeśli więc chodzi o jedzenie ofiarowane bóstwom, wiemy, że nie ma na świecie ani jednego bóstwa i nie ma żadnego innego boga, oprócz Jednego.
I chociaż rzeczywiście są tak zwani bogowie, czy to w niebie, czy na ziemi - jak też jest wielu bogów i wielu panów -
to jednak dla nas jest tylko jeden Bóg Ojciec, z którego wszystko i my dla Niego, oraz jeden Pan, Jezus Chrystus, przez którego wszystko i my przez Niego.
Lecz nie u wszystkich jest poznanie; niektórzy zaś przyzwyczajeni dotąd do bóstwa, spożywają jakoby jemu złożoną ofiarę i sumienie ich, jako że jest słabe, ulega splamieniu.
Pokarm zaś nie postawi nas przy Bogu: nie tracimy nic, jeśli nie jemy, i nic nie zyskujemy, jeśli jemy.
Uważajcie natomiast, aby w jakiś sposób to wasze prawo nie stało się dla słabych powodem potknięcia.
Bo jeśli ktoś zobaczyłby ciebie, mającego poznanie, jak siedzisz w świątyni pogańskiej, to czy jego sumienie, jako słabe, nie zostanie pobudzone do spożycia ofiary?
W twoim postępowaniu bowiem gubi się słaby, brat, za którego umarł Chrystus.
I tak, gdy grzeszycie względem braci i uderzacie w ich słabe sumienie, grzeszycie przeciw Chrystusowi.
Z tego powodu, jeśli pokarm przyczynia się do upadku mojego brata, nie spożyję mięsa na wieki, aby nie przyczynić się do upadku mojego brata.
Czy nie jestem wolny? Czy nie jestem apostołem? Czy nie widziałem Jezusa, naszego Pana? Czy wy nie jesteście moim dziełem w Panu?
Jeśli nawet dla innych nie jestem apostołem, to dla was jestem; pieczęcią mojego apostolstwa wy jesteście w Panu.
Moja obrona przeciw tym, którzy mnie oskarżają, jest taka:
Czy nie mamy prawa jeść i pić?
Czy nie mamy prawa brać z sobą siostry - kobiety, jak i pozostali apostołowie i bracia Pana oraz Kefas?
Czy tylko ja i Barnaba nie mamy prawa nie pracować?
Kto kiedy pełni służbę żołnierską na własny koszt? Kto zasadza winnicę i nie je jej owocu? Albo kto pasie stado i nie spożywa mleka ze stada?
Czy mówię to tylko po ludzku? Czy i Prawo tego nie mówi?
Bo to w Prawie Mojżesza jest napisane: Młócącemu wołowi nie zawiążesz pyska. Czy Bóg troszczy się tylko o woły?
Czy nie mówi tego przede wszystkim ze względu na nas? Ze względu na nas bowiem jest napisane, że oracz powinien orać w nadziei, a młocarz [młócić] w nadziei uczestniczenia [w plonach].
Jeśli my wam posialiśmy [dobra] duchowe, to cóż wielkiego, jeśli my wasze cielesne zbierzemy?
Jeśli inni w waszym prawie uczestniczą, dlaczego nie tym bardziej my? Nie skorzystaliśmy jednak z tego prawa, ale wszystko znosimy, aby żadnej przeszkody nie sprawiać ewangelii Chrystusa.
Czy nie wiecie, że ci, którzy przy rzeczach poświęconych pracują, żywią się tym, co pochodzi z rzeczy poświęconych, ci którzy krzątają się przy ołtarzu, mają w ołtarzu współudział?
Tak też i Pan zarządził, aby ci, którzy ewangelię głoszą, z ewangelii żyli.
Ja jednak nie skorzystałem z żadnej z tych rzeczy. Nie napisałem zaś tego, aby w ten sposób mogło stać się w odniesieniu do mnie; bo wolałbym raczej umrzeć, niż... - mojej chluby nikt mnie nie pozbawi.
Jeśli bowiem głoszę ewangelię, nie jest to moją chlubą - to spoczywa na mnie taka potrzeba; biada mi jest bowiem, jeślibym ewangelii nie głosił.
Bo jeśli czynię to ochotniczo, mam zapłatę; jeśli zaś nieochotniczo, to wywiązuję się [tylko] ze złożonego we mnie zaufania.
Jaka jest więc moja zapłata? [Taka], że głosząc ewangelię służę tą ewangelią za darmo, aby nie korzystać z mojego prawa, jakie mam z racji ewangelii.
Bo jako wolny od wszystkich, uczyniłem z siebie niewolnika wszystkich, abym tym liczniejsze grono pozyskał.
I stałem się dla żydów jak żyd, aby żydów pozyskać; dla tych, którzy są pod Prawem, jak ten, który jest pod Prawem - choć sam nie jestem pod Prawem - aby tych, którzy są pod Prawem, pozyskać.
Dla tych, którzy są bez Prawa, jak ten, który jest bez Prawa - choć nie jestem bez Prawa Bożego, lecz pod Prawem Chrystusa - aby tych, którzy są bez Prawa, pozyskać.
Dla słabych stałem się słaby, aby słabych pozyskać; dla wszystkich stałem się wszystkim, żeby przynajmniej niektórych zbawić.
A wszystko to czynię dla ewangelii, aby stać się jej współuczestnikiem.
Czy nie wiecie, że biegacze na stadionie wprawdzie wszyscy biegną, ale tylko jeden zdobywa nagrodę? Tak biegnijcie, abyście [ją] zdobyli.
A każdy zawodnik od wszystkiego się wstrzymuje, tamci wprawdzie, aby zdobyć zniszczalny wieniec, my zaś niezniszczalny.
Ja - zgodnie z tym, [co powiedziałem] - tak biegnę, nie jakby bez celu, tak boksuję, nie jakbym powietrze okładał;
lecz biję pod oko moje ciało i biorę je w niewolę, abym w jakiś sposób innym ogłosiwszy, sam nie okazał się nie wypróbowany.
Nie chcę bowiem, abyście byli nieświadomi, bracia, że nasi ojcowie wszyscy byli pod obłokiem i wszyscy przeszli przez morze.
Wszyscy też w Mojżesza byli ochrzczeni w obłoku i w morzu,
wszyscy ten sam pokarm duchowy jedli
i wszyscy ten sam napój duchowy pili; pili bowiem z towarzyszącej im duchowej skały, a skałą tą był Chrystus.
Ale większość z nich nie spodobała się Bogu, ciała ich bowiem zostały rozrzucone po pustkowiu.
Rzeczy te stały się dla nas przykładem, abyśmy my nie byli ludźmi pożądającymi złych rzeczy, jak tamci pożądali.
Nie stawajcie się też bałwochwalcami, jak niektórzy z nich; jak napisano: Usiadł lud, aby jeść i pić, i powstali, aby się bawić.
I nie oddawajmy się nierządowi jak niektórzy z nich się oddawali i jednego dnia padło dwadzieścia trzy tysiące [ludzi].
Nie wystawiajmy też na próbę Chrystusa, jak niektórzy z nich wystawiali i poginęli od wężów,
ani nie szemrajcie, tak jak niektórzy z nich szemrali, i poginęli [pobici] przez niszczyciela.
Rzeczy te przykładowo spadły na tamtych i zostały spisane, by być przestrogą dla nas, których dosięgnął koniec wieków.
Dlatego kto myśli, że już stanął, niech uważa, aby nie upadł.
Próba was [jeszcze] nie dopadła, za wyjątkiem ludzkiej; Bóg jednak jest wierny; On nie dopuści, aby was próbowano ponad to, co jesteście w stanie [znieść], ale wraz z próbą uczyni i wyjście, abyście mogli przetrwać.
Dlatego, moi ukochani, uciekajcie od bałwochwalstwa.
Przemawiam jak do rozsądnych: Wy osądźcie to, co mówię.
Kielich błogosławieństwa, który błogosławimy, czyż nie jest wspólnotą krwi Chrystusa? Chleb, który łamiemy, czyż nie jest wspólnotą ciała Chrystusa?
Ponieważ jest jeden chleb, my, liczni, jesteśmy jednym ciałem, wszyscy bowiem bierzemy cząstkę z jednego chleba.
Przyjrzyjcie się Izraelowi według ciała; czy ci, którzy spożywają ofiary, nie są uczestnikami ołtarza?
Co zatem mówię? Czy to, że ofiara składana bóstwom jest czymś? Albo że bóstwo jest czymś?
Raczej że to, co ofiarują, ofiarują demonom, a nie Bogu; nie chcę natomiast, abyście się stawali wspólnikami demonów.
Nie możecie pić kielicha Pańskiego i kielicha demonów; nie możecie brać cząstki ze stołu Pańskiego i stołu demonów.
Czy pobudzamy Pana do zazdrości? Czy jesteśmy mocniejsi niż On?
Wszystko wolno, ale nie wszystko niesie korzyść; wszystko wolno, ale nie wszystko buduje.
Niech nikt nie szuka swego, lecz tego, co drugiej osoby.
Wszystko, co jest sprzedawane na targu mięsnym, jedzcie, o nic z powodu sumienia nie pytając;
gdyż Pańska jest ziemia oraz [cała] jej pełnia.
Jeśli zaprasza was ktoś z niewierzących, a chcecie pójść, jedzcie wszystko, co przed wami postawią, o nic z powodu sumienia nie pytając.
Jeśli jednak ktoś powiedziałby wam: To jest ofiara złożona bóstwom, nie jedzcie ze względu na tego, który to oznajmił, a także na sumienie;
o sumieniu zaś mówię nie twoim, lecz tej drugiej osoby; bo dlaczego moja wolność ma być sądzona przez sumienie innej?
Jeśli ja z wdzięcznością biorę cząstkę, dlaczego mam być obrażany za to, za co ja dziękuję?
Cokolwiek zatem jecie czy pijecie, cokolwiek czynicie, wszystko czyńcie na chwałę Boga.
Bądźcie ludźmi, którzy nie dają powodu do potknięć ani żydom, ani Grekom, ani kościołowi Boga,
jak i ja wszystkich we wszystkim zadawalam, nie szukając własnej korzyści, lecz wielu, aby byli zbawieni.
Bądźcie naśladowcami moimi, jak i ja - Chrystusa.
Chwalę was zaś, że we wszystkim o mnie pamiętacie i - jak wam przekazałem - przekazu tego mocno się trzymacie.
Chcę natomiast, abyście wiedzieli, że głową każdego męża jest Chrystus, a głową żony mąż, a głową Chrystusa Bóg.
Każdy mężczyzna, który się modli lub prorokuje z nakrytą głową, hańbi swoją głowę.
I każda kobieta, która się modli lub prorokuje z nie nakrytą głową, hańbi swoją głowę, jedno bowiem i to samo jest z tą, która została ogolona.
Bo jeśli kobieta nie nakrywa się, to niech się ostrzyże; a skoro brzydko kobiecie strzyc się lub golić, to niech się przykrywa.
Z jednej strony bowiem mężczyzna nie powinien przykrywać sobie głowy, dlatego że rozpoczyna jako obraz i chwała Boga; z drugiej strony kobieta jest chwałą mężczyzny.
Gdyż nie mężczyzna jest z kobiety, lecz kobieta z mężczyzny.
Również nie mężczyzna został stworzony ze względu na kobietę, ale kobieta ze względu na mężczyznę.
Dlatego kobieta powinna mieć na głowie [znak] władzy - ze względu na aniołów.
Zresztą w Panu ani kobieta bez mężczyzny, ani mężczyzna bez kobiety.
Bo jak kobieta z mężczyzny, tak też mężczyzna przez kobietę - a wszystko z Boga.
Sami w sobie osądźcie: Czy kobiecie pasuje modlić się do Boga bez nakrycia?
Czyż sama natura nie uczy was, że mężczyźnie, jeśli nosi długie włosy, przynosi to wstyd,
a dla kobiety, jeśli nosi długie włosy, jest to jej chwałą? Gdyż włosy zostały jej dane za okrycie.
A jeśli ktoś myśli być uparty, my takiego zwyczaju nie mamy ani kościoły Boże.
To natomiast zarządzając, nie pochwalam, że schodzicie się nie ku lepszemu, ale ku gorszemu.
Przede wszystkim więc słyszę, że gdy się jako kościół schodzicie, powstają między wami podziały - i po części temu wierzę.
Bo i muszą być wśród was różne stronnictwa, aby ci, którzy są wypróbowani, stali się wśród was widoczni.
Gdy więc schodzicie się razem, nie ma wśród was spożywania Wieczerzy Pańskiej;
każdy bowiem własną wieczerzę kładzie przed sobą do zjedzenia - i jeden jest głodny, a drugi pijany.
Czy nie macie domów, aby jeść i pić? Albo czy na kościół Boży patrzycie z góry i zawstydzacie tych, którzy nic nie mają? Co mam wam powiedzieć? Czy mam was pochwalić? Za to nie pochwalam.
Ja bowiem przejąłem od Pana to, co też wam przekazałem, że Pan Jezus tej nocy, której został wydany, wziął chleb
i gdy podziękował [Bogu], połamał i powiedział: To jest moje ciało za was [wydane]; to czyńcie na moją pamiątkę.
Podobnie i kielich po wieczerzy, mówiąc: Ten kielich to nowe przymierze we krwi mojej; to czyńcie, ilekroć pijecie - na moją pamiątkę.
Bo ilekroć jecie ten chleb i pijecie z tego kielicha, ogłaszacie śmierć Pana, dopóki [On] nie przyjdzie.
Z tego powodu, kto by jadł chleb i pił z kielicha Pańskiego niegodnie, winien będzie ciała i krwi Pana.
Niech więc człowiek samego siebie poddaje próbie i w ten sposób niech je z tego chleba i pije z tego kielicha.
Bo kto je i pije bez uwzględnienia ciała, je i pije wyrok na siebie.
Dlatego jest między wami wielu słabych i wątłych, a liczni śpią.
Jeśli zaś osądzalibyśmy siebie, nie bylibyśmy sądzeni.
Sądzeni natomiast przez Pana, jesteśmy karceni [jak dzieci], abyśmy nie byli potępieni wraz ze światem.
Dlatego, moi bracia, gdy się schodzicie, aby jeść, czekajcie jedni na drugich.
Jeśli ktoś głodny, niech je w domu, abyście się nie schodzili na [własny] sąd. Co do pozostałych spraw, zarządzę, gdy przyjdę.
A co do [darów] duchowych, bracia, nie chcę, abyście byli nieświadomi [rzeczy].
Wiecie, że gdy byliście poganami, oszukiwano was ilekroć was prowadzano przed nieme bóstwa.
Dlatego oświadczam wam, że nikt, kto przemawia w Duchu Bożym, nie mówi: Niech Jezus będzie przeklęty! I nikt nie jest w stanie powiedzieć: Jezus jest Panem, jak tylko w Duchu Świętym.
Różnorodne zaś są dary łaski, lecz Duch ten sam;
i różnorodne są posługi, lecz Pan ten sam;
różne też są działania, lecz ten sam Bóg, który działa na rzecz wszystkiego we wszystkich.
Każdemu natomiast dawany jest przejaw Ducha dla wspólnej korzyści.
Z jednej strony bowiem za pośrednictwem Ducha dawane jest Słowo mądrości, z drugiej kolejnemu, według tego samego Ducha, Słowo rozpoznania,
innemu wiara w tym samym Duchu, kolejnemu dary łaski uzdrowień w tym jednym Duchu,
kolejnemu działania [związane z przejawami] mocy, kolejnemu zaś proroctwo, kolejnemu natomiast rozróżnienie duchów, innemu rodzaje języków, kolejnemu wykład języków -
wszystko to zaś sprawia jeden i ten sam Duch, rozdzielając każdemu poszczególnie, jak chce.
Dokładnie bowiem tak jak ciało jest jedno, a członków ma wiele, wszystkie zaś członki ciała, których jest wiele, są jednym ciałem - tak i Chrystus;
w jednym też bowiem Duchu my wszyscy zostaliśmy zanurzeni w jedno ciało - czy to żydzi, czy Grecy, czy niewolnicy, czy wolni - i wszyscy zostaliśmy napojeni jednym Duchem.
Bo też ciało nie jest jednym członkiem, ale wieloma.
Jeśliby stopa powiedziałaby: Ponieważ nie jestem ręką, nie jestem z tego ciała; czy przy tym [rzeczywiście] nie jest z tego ciała?
I jeśli powiedziałoby ucho: Ponieważ nie jestem okiem, nie jestem z tego ciała, czy przy tym [rzeczywiście] nie jest z tego ciała?
Jeśliby całe ciało jest okiem, to gdzie słuch? Jeśli całe słuchem, to gdzie węch?
Tymczasem Bóg umieścił członki, każdy jeden z nich w ciele, tak, jak chciał.
Jeśli zaś wszystkie byłyby jednym członkiem, to gdzie to ciało?
Członków jest jednak wiele, a ciało jedno.
Nie może więc oko powiedzieć ręce: Nie potrzebuję ciebie; albo głowa stopom: Nie potrzebuję was.
Lecz te członki ciała, które zdają się być słabsze, są o wiele bardziej potrzebne,
te, które w ciele uważamy za mniej godne uwagi, otaczamy większym szacunkiem, a nasze intymne wymagają więcej dbałości o przyzwoitość,
podczas gdy nasze przyzwoite takiej potrzeby nie mają. Lecz Bóg tak zestawił ciało, że pomniejszemu dał większe znaczenie,
aby nie było w ciele rozdwojenia, ale aby członki tak samo się o siebie troszczyły.
I jeśli cierpi jeden członek, cierpią z nim wszystkie członki; jeśli doznaje chwały jeden członek, cieszą się z nim wszystkie członki.
Wy zaś jesteście ciałem Chrystusa, a z osobna członkami.
I te Bóg ustawił w kościele - najpierw apostołów, po drugie proroków, po trzecie nauczycieli, następnie [przejawy] mocy, dalej dary łaski uzdrowień, niesienia [różnej] pomocy, umiejętności kierowania, różne rodzaje języków.
Czy wszyscy są apostołami? Czy wszyscy prorokami? Czy wszyscy nauczycielami? Czy przez wszystkich przejawia się moc?
Czy wszyscy mają dary łaski uzdrowień? Czy wszyscy mówią językami? Czy wszyscy wykładają?
Gorąco zaś pragnijcie większych darów łaski. A ja wam przy tym wskażę drogę dużo lepszą.
Choćbym mówił językami ludzi i aniołów, a miłości bym nie miał, pozostałbym miedzią, co dźwięczy, lub głośnym cymbałem.
Choćbym też miał [dar] prorokowania, pojął wszystkie tajemnice, [posiadł] wszelkie poznanie i choćbym miał całą wiarę, tak że przenosiłbym góry, ale nie miał miłości - byłbym niczym.
I choćbym część po części rozdał całą mą własność, i choćbym swoje ciało wydał, by się chlubić, lecz miłości bym nie miał, nic bym nie osiągnął.
Miłość czeka cierpliwie, miłość postępuje uprzejmie, nie zazdrości, miłość się nie wynosi, nie jest nadęta,
nie zachowuje się niestosownie, nie szuka swojej [korzyści], nie jest porywcza, nie zlicza sobie złego,
nie cieszy się z niesprawiedliwości, lecz dzieli radość z prawdy;
wszystko zakrywa, wszystkiemu wierzy, ze wszystkim wiąże nadzieje, wszystko przetrzymuje.
Miłość nigdy nie ustaje; jeśli natomiast chodzi o proroctwa - zostaną spełnione; jeśli o języki - skończą się, jeśli o poznanie - straci swoją ważność.
Bo po części poznajemy i po części prorokujemy;
a gdy przyjdzie doskonałe, to, co cząstkowe, przestanie mieć znaczenie.
Kiedy byłem dzieckiem, mówiłem jak dziecko, myślałem jak dziecko, rozumowałem jak dziecko; gdy stałem się mężczyzną, zaniechałem spraw dziecięcych.
[Mówię tak], gdyż teraz widzimy przez [niewyraźne] odbicie w zagadce, potem jednak - twarzą w twarz. Teraz poznaję po części, potem poznam tak, jak zostałem poznany.
Teraz zatem trwają wiara, nadzieja, miłość - te trzy; a z nich największa jest miłość.
Zabiegajcie o miłość, gorąco pragnijcie duchowych [darów], a najbardziej tego, aby prorokować.
Bo kto mówi językiem, mówi nie do ludzi, lecz do Boga; nikt bowiem nie słucha, gdyż w Duchu wypowiada tajemnice.
Kto natomiast prorokuje, mówi do ludzi dla zbudowania, zachęty i pociechy.
Kto mówi językiem, buduje siebie; a kto prorokuje, buduje kościół.
Pragnę, abyście wy wszyscy mówili językami, bardziej jednak, abyście prorokowali; gdyż ten, kto prorokuje, jest większy niż ten, kto mówi językami, chyba żeby wykładał, aby kościół doznał zbudowania.
A teraz, bracia, gdybym przyszedł do was i mówił językami, na co bym wam się przydał, jeślibym wam nie powiedział czy to w objawieniu, czy w poznaniu, czy w nauce?
Podobnie z wydającymi dźwięk przedmiotami martwymi, jak flet czy cytra: jeśli nie nadawałyby zróżnicowania tonom, jak można by rozpoznać, co grane na flecie, a co na cytrze?
Również jeśliby trąba wydała niewyraźny głos, kto by przygotowywał się do bitwy?
Tak i wy, jeśli za pomocą języka zrozumiałego słowa nie wydacie, jak da się rozpoznać, co zostało powiedziane? Bo będziecie mówić w powietrze.
Na świecie jest chyba tyle różnego rodzaju dźwięków i nic nie jest bez dźwięku;
gdybym więc nie poznał znaczenia dźwięku, byłbym dla tego, który mówi cudzoziemcem, a ten, który mówi, byłby cudzoziemcem dla mnie.
Podobnie i wy, ponieważ jesteście zapaleńcami duchów, szukajcie [darów] dla zbudowania kościoła, abyście [w takie] obfitowali.
W tym celu kto mówi językiem, niech się modli, aby wykładał.
Jeśli bowiem modlę się językiem, mój duch się modli, natomiast mój rozum jest nieproduktywny.
Co zatem jest? Będę się modlił w Duchu, ale także będę się modlił rozumem; będę śpiewał duchem, ale także będę śpiewał rozumem.
Ponieważ jeśli błogosławisz w Duchu, to w jaki sposób zajmujący miejsce niezaznajomionego powie amen przy twoim dziękczynieniu, skoro nie rozumie, co mówisz?
Ty wprawdzie pięknie dziękujesz, ale drugi się nie buduje.
Dziękuję Bogu, że w większym stopniu niż wy wszyscy mówię językami,
ale w kościele wolę powiedzieć pięć słów moim rozumem, aby i innych pouczyć, niż dziesiątki tysięcy słów językiem.
Bracia, nie bądźcie dziećmi w myśleniu, ale w złem zachowujcie się jak niemowlęta - w myśleniu stawajcie się dojrzali.
W Prawie jest napisane: Przez ludzi obcego języka i obcych warg przemówię do tego ludu, ale i tak Mnie nie usłuchają, mówi Pan.
Języki zatem są na znak nie dla wierzących, ale dla niewierzących, a proroctwo nie dla niewierzących, ale dla wierzących.
Jeśli się więc zgromadza cały kościół i wszyscy mówią językami, a wejdą niezaznajomieni albo niewierzący, to czy nie powiedzą, że wariujecie?
Jeśli natomiast wszyscy prorokują, a wejdzie jakiś niewierzący albo niezaznajomiony, to jest przez wszystkich przekonywany, przez wszystkich dokładnie badany,
jawne stają się tajniki jego serca i w ten sposób [może się stać], że upadnie na twarz, odda pokłon Bogu i oznajmi: Rzeczywiście Bóg jest pośród was.
Co więc jest, bracia? Gdy się schodzicie, każdy ma psalm [lub] ma naukę, objawienie, język, wykład - wszystko niech się dzieje dla zbudowania.
Jeśli ktoś mówi językiem, niech [to czyni] dwóch lub najwyżej trzech, i z osobna, a jeden niech wykłada;
jeśli natomiast nie ma tłumacza, niech w kościele zamilknie, niech mówi sobie i Bogu.
Prorocy niech mówią dwaj lub trzej, a inni niech dokładnie badają;
jeśli zaś kolejnemu siedzącemu zostało dane objawienie, wcześniejszy [z mówiących] niech zamilknie.
Możecie bowiem pojedynczo wszyscy prorokować, aby wszyscy mogli się uczyć i wszyscy doznać zachęty.
A duchy proroków poddają się prorokom,
gdyż [Bóg] nie jest Bogiem zamieszania, ale pokoju. Jak we wszystkich kościołach [skupiających] świętych
kobiety niech w kościołach milczą, gdyż nie pozwala się im mówić; lecz niech będą poddane, jak i Prawo mówi.
Jeśli natomiast chcą się czegoś nauczyć, niech pytają w domu swoich własnych mężów; gdyż w kościele nie przystoi kobiecie mówić.
Czy od was Słowo Boga albo czy tylko do was samych dotarło?
Jeśli ktoś uważa, że jest prorokiem albo [człowiekiem] duchowym, niech zauważy, że to, co wam piszę, jest przykazaniem Pana;
a jeśli ktoś [tego] nie uznaje, nie jest uznany.
Tak więc, bracia moi, gorąco pragnijcie prorokować i językami mówić nie przeszkadzajcie;
a wszystko niech się dzieje godnie i według porządku.
Zapoznaję was zaś, bracia, z ewangelią, którą wam głosiłem, którą też przejęliście, [na gruncie] której stanęliście,
i przez którą dostępujecie zbawienia, skoro trzymacie się jej w takim Słowie, w jakim wam ją ogłosiłem, chyba że bez powodu uwierzyliście.
Przekazałem wam bowiem przede wszystkim, co i przejąłem, że Chrystus umarł za nasze grzechy według Pism,
że został pogrzebany i że trzeciego dnia został wzbudzony według Pism,
i że ukazał się Kefasowi, potem Dwunastu;
potem ukazał się ponad pięciuset braciom naraz, z których większość dotychczas pozostaje [przy życiu], niektórzy zaś zasnęli;
potem ukazał się Jakubowi, następnie wszystkim apostołom;
a w końcu po wszystkich ukazał się i mnie jako poronionemu płodowi.
Ja bowiem jestem najmniejszym z apostołów, który nie jestem godzien nazywać się apostołem, ponieważ prześladowałem Kościół Boży,
jednak z łaski Boga jestem tym, czym jestem, a Jego łaska względem mnie nie stała się próżna, ale więcej od nich wszystkich pracowałem, jednak nie ja, lecz łaska Boża, która jest ze mną.
Czy więc ja, czy oni, w ten sposób głosimy i w ten sposób uwierzyliście.
A jeśli się o Chrystusie głosi, że został z martwych wzbudzony, jak mogą niektórzy między wami mówić, że nie ma zmartwychwstania umarłych?
Bo jeśli nie ma zmartwychwstania umarłych, to i Chrystus nie został wzbudzony;
a jeśli Chrystus nie został wzbudzony, to daremne jest nasze poselstwo o daremna jest wasza wiara;
okazujemy się też fałszywymi świadkami Boga, że świadczyliśmy o Bogu, że wzbudził Chrystusa, którego nie wzbudził, skoro rzeczywiście umarli nie są wzbudzani.
Jeśli bowiem umarli nie są wzbudzani, to i Chrystus nie został wzbudzony;
a jeśli Chrystus nie został wzbudzony, bezcelowa jest wasza wiara; nadal jesteście w swoich grzechach,
ponadto i ci, którzy zasnęli w Chrystusie - poginęli.
Jeśli tylko w tym życiu pokładamy nadzieję w Chrystusie, jesteśmy ze wszystkich ludzi najbardziej pożałowania godni.
Tymczasem Chrystus został wzbudzony z martwych i jest pierwszym owocem [zmartwychwstania] tych, którzy zasnęli.
Skoro bowiem przez człowieka jest śmierć, przez człowieka też jest zmartwychwstanie umarłych.
Bo jak w Adamie wszyscy umierają, tak też w Chrystusie wszyscy zostaną ożywieni.
Każdy zaś we własnym szyku: jako pierwszy owoc - Chrystus; potem, w czasie Jego przyjścia, ci, którzy są Chrystusa,
następnie - koniec, gdy przekaże królowanie Bogu i Ojcu, gdy usunie wszelką zwierzchność, wszelką władzę i moc.
Trzeba bowiem, aby On królował aż położy wszystkich wrogów pod swoje stopy.
A jako ostatni wróg usunięta jest śmierć.
Wszystko bowiem poddał pod Jego stopy. Gdy zaś powiedział, że wszystko zostało poddane, jasne jest, że poza Tym, który Mu wszystko poddał.
Gdy zaś wszystko będzie Mu poddane, wówczas i sam Syn będzie poddany Temu, który Mu wszystko poddał, aby Bóg był wszystkim we wszystkim.
W przeciwnym razie, co zrobią ci, którzy są chrzczeni ze względu na umarłych? Jeśli umarli w ogóle nie są wzbudzani, to po co są ze względu na nich chrzczeni?
Po co i my każdej godziny podejmujemy ryzyko?
Codziennie umieram, bracia, [zapewniam] na waszą chlubę, którą mam w Chrystusie Jezusie, naszym Panu.
Jeśli po ludzku walczyłem z dzikimi zwierzętami w Efezie, jaka moja korzyść? Jeśli umarli nie są wzbudzani, jedzmy i pijmy, bo jutro pomrzemy.
Nie łudźcie się: Złe kontakty towarzyskie psują dobre obyczaje.
Otrzeźwiejcie naprawdę i przestańcie grzeszyć; niektórym bowiem [z was] brak zrozumienia Boga - mówię dla zawstydzenia was.
Ale powie ktoś: Jak wzbudzeni są umarli? I w jakim ciele przychodzą?
Niemądry! To, co ty siejesz, nie zostaje ożywione, jeśli nie umrze.
A [jeśli chodzi o] to, co siejesz, nie siejesz ciała, które ma powstać, lecz gołe ziarno, może pszenicznym lub jakieś inne;
Bóg zaś daje mu ciało, jakie zechciał, a każdemu z nasion jego własne ciało.
Nie każde ciało jest takim samym ciałem, lecz inne jest z jednej strony ciało ludzi, inne z kolei ciało zwierząt, jeszcze inne ciało ptaków, a inne ryb.
Są też ciała niebieskie i ciała ziemskie, lecz inna z jednej strony chwała ciał niebieskich, inna z drugiej ziemskich.
Inna chwała, a inna chwała księżyca i inna chwała gwiazd; bo gwiazda od gwiazdy różni się chwałą.
Tak też jest ze zmartwychwstaniem umarłych: Zasiewane jest w zniszczalności, wzbudzane jest w niezniszczalności;
zasiewane jest w pogardzie, wzbudzane jest w chwale; zasiewane jest w słabości, wzbudzane jest w mocy;
zasiewane jest ciało duszewne, wzbudzane jest ciało duchowe. Jeśli jest ciało duszewne - jest także duchowe.
Jak też napisano: Pierwszy człowiek, Adam, stał się, by być duszą żyjącą, ostatni Adam - by być duchem ożywiającym.
Nie duchowe jest przy tym pierwsze, lecz duszewne, potem duchowe.
Pierwszy człowiek z prochu ziemi, drugi człowiek - z nieba.
Jaki ziemski, tacy i ziemscy ludzie; jaki niebieski, tacy i niebiescy.
I jak nosiliśmy obraz ziemskiego, tak też będziemy nosić obraz niebieskiego.
A natomiast mówię, bracia, że ciało i krew nie są w stanie odziedziczyć Królestwa Bożego ani zniszczalność nie odziedziczy niezniszczalności.
Oto oznajmiam wam tajemnicę: Nie wszyscy zaśniemy, ale wszyscy będziemy przemienieni
w jednej chwili, w oka mgnieniu, na dźwięk ostatniej trąby; gdyż trąba zabrzmi i umarli wzbudzeni zostaną jako niezniszczalni, a my zostaniemy przemienieni.
Trzeba bowiem, aby to co zniszczalne, przyoblekło niezniszczalność, a to, co śmiertelne, przyoblekło nieśmiertelność.
Gdy zaś to, co zniszczalne, przyoblecze niezniszczalność, a to, co śmiertelne, przyoblecze nieśmiertelność, wtedy stanie się Słowo, które zostało napisane: Połknięta jest śmierć w zwycięstwie!
Gdzie jest, o śmierci, twoje zwycięstwo? Gdzie jest, o śmierci, twoje żądło?
A żądłem śmierci jest grzech, mocą zaś grzechu Prawo;
Bogu zaś dzięki, który [nieustannie] daje nam zwycięstwo przez naszego Pana, Jezusa Chrystusa.
Dlatego, bracia moi ukochani, bądźcie stali, niewzruszeni, zawsze obfitujący w dziele Pana, pewni, że wasz trud w Panu nie jest daremny.
A co do składki na rzecz świętych, zróbcie i wy tak, jak poleciłem kościołom Galacji.
Niech pierwszego dnia tygodnia każdy z was u siebie kładzie i oszczędza to, co mu się udaje, aby składek nie było dopiero wtedy, gdy przyjdę.
A gdy się zjawię, tych, których macie za wypróbowanych, poślę z listami, aby odnieśli wasz dar do Jerozolimy;
a jeśliby okazałoby się słuszne, abym i ja poszedł, pójdą ze mną.
Przyjdę do was natomiast, gdy przejdę Macedonię; ponieważ Macedonię przemierzam;
u was zaś może pozostanę lub przezimuję, abyście mnie wyprawili w drogę dokądkolwiek pójdę.
Nie chcę was bowiem teraz przejazdem widzieć, gdyż mam nadzieję jakiś czas pozostać u was, jeśli Pan pozwoli.
A w Efezie pozostanę aż do Zielonych Świąt;
drzwi bowiem otworzyły mi się wielkie i dające duże możliwości - a przeciwnicy są liczni.
A gdyby przybył Tymoteusz, zadbajcie, aby przebywał u was bez obaw; ponieważ dzieło Pana wykonuje jak i ja;
niech go więc nikt nie lekceważy. Wyprawcie go natomiast w pokoju, aby przyszedł do mnie; bo czekam na niego z braćmi.
A co do brata Apollosa, to bardzo go prosiłem, aby udał się do was wraz z braćmi; nie miał jednak żadnej chęci, aby teraz pójść, przyjdzie jednak, gdy znajdzie możliwość.
Bądźcie czujni, trwajcie w wierze, bądźcie mężni, umacniajcie się.
Wszystko niech u was się dzieje w miłości.
Proszę was natomiast, bracia: wiecie, że dom Stefanasa jest pierwszym owocem Achai, a jego [domownicy] podjęli się posługiwania świętym;
[proszę], abyście i wy się podporządkowywali się takim, jak również każdemu, kto współpracuje i trudzi się.
Cieszę się zaś z przybycia Stefanasa, Fortunata i Achaika, że wasz brak oni wypełnili;
bo wnieśli świeżość w mego ducha i waszego. Miejcie więc dla takich uznanie.
Pozdrawiają was kościoły Azji. Pozdrawiają was w Panu bardzo Akwila i Pryscylla z kościołem, który jest w ich domu.
Pozdrawiają was wszyscy bracia. Pozdrówcie jedni drugich pocałunkiem świętym.
Pozdrowienie moją - Pawła - ręką.
Jeśli ktoś nie kocha Pana, niech będzie przeklęty! Marana tha.
Łaska Pana Jezusa [niech będzie] z wami!
Miłość moja [niech będzie] z wami wszystkimi w Chrystusie Jezusie.
Paweł, apostoł Chrystusa Jezusa z woli Bożej, i Tymoteusz, brat, kościołowi Boga, który jest w Koryncie, wraz ze wszystkimi świętymi, którzy są w całej Achai:
Łaska wam i pokój od Boga, naszego Ojca, i Pana Jezusa Chrystusa.
Błogosławiony niech będzie Bóg i Ojciec naszego Pana Jezusa Chrystusa, Ojciec miłosierdzia i Bóg wszelkiej pociechy,
który nas pociesza we wszelkim naszym ucisku, abyśmy my byli w stanie pocieszać tych, którzy są we wszelkim ucisku, pociechą, którą sami zostaliśmy pocieszeni przez Boga.
Gdyż tak, jak obfitują cierpienia Chrystusa względem nas, tak przez Chrystusa obfituje nasza pociecha.
Jeśli zaś jesteśmy uciskani, to dla waszego pociechy i zbawienia; jeśli jesteśmy pocieszani, to dla waszej pociechy działającej w wytrwałości [pośród] tych samych cierpień, których i my doznajemy;
a nasza nadzieja co do was jest mocna, gdyż wiemy, że jak jesteście uczestnikami cierpień, tak i pociechy.
Nie chcemy bowiem, abyście byli nieświadomi, bracia, co do naszego ucisku, który miał miejsce w Azji, że do granic możliwości, ponad [naszą] moc byliśmy obciążeni tak, że byliśmy całkowicie niepewni nawet czy przeżyjemy;
tak, sami w sobie wystawiliśmy wyrok śmierci, abyśmy nie byli [ludźmi] polegającymi na sobie samych, ale na Bogu, który wzbudza umarłych,
który od tak pewnej śmierci nas uchronił i uchroni, w którym pokładamy nadzieję, jeszcze uchroni,
przy waszym też współdziałaniu w modlitwie za nami, aby z wielu [wzniesionych] twarzy popłynęły podziękowania za nas, za udzielony nam dar łaski.
To bowiem jest naszą chlubą: Świadectwo naszego sumienia, że obracaliśmy się w świecie, a tym bardziej względem was, w prostocie i szczerości Boga, a nie w zmysłowej mądrości - lecz w łasce Boga.
Nie piszemy wam bowiem niczego innego, jak tylko to, co czytacie i co rozumiecie, a mam nadzieję, że całkowicie zrozumiecie,
jak i poznaliście nas po części, że jestem waszą chlubą, podobnie jak wy naszą, w dniu naszego Pana Jezusa.
W takim przeświadczeniu postanowiłem już wcześniej przyjść do was, abyście dostąpili powtórnej łaski,
od was przejść do Macedonii, a z Macedonii znów przyjść do was, abyście wy mnie wyprawili do Judei.
Czy więc tego pragnąc, poczynałem sobie lekkomyślnie? Albo czy planując, planuję według ciała, tak że moje "tak, tak" jest jednocześnie "nie, nie"?
Wierny jest jednak Bóg, że nasze słowo do was nie jest "tak", a zarazem "nie".
Gdyż Syn Boży Jezus Chrystus, który był przez nas pośród was ogłoszony, przeze mnie, Sylwana i Tymoteusza, nie stał się "tak" i "nie", lecz dokonało się w Nim "tak".
Bo ile tylko jest obietnic Bożych, w Nim [mają swoje] "tak"; dlatego też przez Niego mówimy "Amen" dla chwały Bożej.
Tym zaś, który utwierdza nas wraz z wami w Chrystusie i który nas namaścił, jest Bóg;
On też wycisnął na nas pieczęć i dał zadatek Ducha do naszych serc.
Ja zaś przywołuję sobie Boga na świadka mojej duszy, że nie przybyłem do Koryntu dlatego, że chcę was oszczędzam.
Nie że jesteśmy panami waszej wiary, lecz jesteśmy współpracownikami waszej radości; w wierze bowiem stanęliście.
Postanowiłem sobie bowiem to: nie przychodzić znów do was w smutku.
Jeśli bowiem ja was zasmucam, to kto może mnie rozweselić, jak nie ten, który jest przeze mnie zasmucany?
A napisałem to właśnie, aby po przybyciu nie doznać smutku od tych, którzy powinni mnie cieszyć, przekonany co do was wszystkich, że moja radość jest [radością] was wszystkich.
Gdyż z wielkiego utrapienia i przygnębienia serca, wśród wielu łez pisałem do was, nie abyście zostali zasmuceni, ale abyście poznali miłość, którą mam względem was [i to] w obfitości.
Jeśli natomiast ktoś sprawił smutek, to nie mnie sprawił smutek, lecz po części - by nie przesadzać - was wszystkich.
Takiemu wystarczy ta kara, która [została nałożona] przez większość,
tak że przeciwnie, powinniście raczej wybaczyć i zachęcić, aby w jakiś sposób nie został taki pochłonięty przez nadmiar smutku.
Dlatego proszę was, abyście postanowili odnieść się do niego z miłością;
bo i po to napisałem, aby poznać, na ile jesteście wypróbowani i czy we wszystkim jesteście posłuszni.
Komu zaś wy wybaczacie, temu i ja; gdyż i ja co wybaczyłem - jeśli coś wybaczyłem - [uczyniłem to] ze względu na was w obliczu Chrystusa,
abyśmy nie zostali wykorzystani przez szatana; nie jesteśmy bowiem nieświadomi jego intryg.
Gdy dla ewangelii Chrystusa przybyłem do Troady, choć drzwi zostały mi otwarte w Panu,
nie miałem w moim duchu ulgi, ponieważ nie odnalazłem Tytusa, mojego brata; pożegnałem ich więc i odszedłem do Macedonii.
Bogu zaś niech będą dzięki, który nam w Chrystusie zawsze daje zwycięstwo i woń Jego poznania rozchodzi się przez nas na każdym miejscu;
że jesteśmy zapachem Chrystusa dla Boga wśród tych, którzy dostępują zbawienia i tych, którzy giną;
dla jednych jest to woń śmierci zapowiadająca śmierć, dla drugich woń życia niosąca życie. A do tych spraw kto jest odpowiedni?
Nie jesteśmy bowiem jak wielu kupczących Słowem Boga, lecz jak ci, którzy z szczerości, lecz jak ci, którzy [posłani] od Boga [i] wobec Boga mówimy w Chrystusie.
Czy znów zaczynamy polecać samych siebie? Albo czy potrzebujemy, jak niektórzy, listów polecających do was lub od was?
Wy jesteście naszym listem, napisanym w naszych sercach, rozpoznawanym i czytanym przez wszystkich ludzi,
dla których jest jasne, że jesteście listem Chrystusa sporządzonym przez naszą usługę, napisanym nie atramentem, ale Duchem Boga żywego, nie tablicach kamiennych, lecz na tablicach żywych serc.
Taką zatem mamy ufność przez Chrystusa względem Boga.
Nie że sami jesteśmy zdolni przedsięwziąć coś jakby z samych siebie, lecz nasza zdolność jest z Boga,
który też uzdolnił nas do bycia sługami nowego przymierza, nie litery, lecz ducha, gdyż litera zabija, duch zaś ożywia.
Jeśli zaś posługa śmierci, wyryta literami na kamieniach została zapoczątkowana w chwale, tak że synowie Izraela nie byli w stanie spojrzeć w twarz Mojżesza z powodu chwały jego twarzy - [chwały] przemijającej -
czy w ten sposób tym bardziej posługa Ducha nie będzie w chwale?
Jeśli bowiem w posłudze potępienia jest chwała, o wiele bardziej obfituje w chwałę posługa sprawiedliwości.
W tym względzie bowiem nie zostało obdarzone chwałą to, co zostało obdarzone chwałą, z powodu przewyższającej chwały.
Jeśli bowiem to, co przemija, [rozpoczęło się] za sprawą chwały, tym bardziej jest w chwale to, co trwa.
Mając więc taką nadzieję, poczynamy sobie z wielką śmiałością,
a nie tak, jak Mojżesz, który kładł zasłonę na swoją twarz, aby synowie Izraela nie patrzyli na koniec tego, co przemijające.
Ale ich umysły przestały być wrażliwe. Gdyż aż do dnia dzisiejszego ta sama zasłona pozostaje przy czytaniu starego przymierza, nieodsłonięta, ponieważ usuwa się w Chrystusie.
Tak jest aż do dzisiaj, ilekroć czytany jest Mojżesz, zasłona leży na ich sercu;
ilekroć zaś nawróci się do Pana, zasłona zostaje usunięta.
Pan natomiast jest Duchem; gdzie zaś Duch Pana, tam wolność.
My wszyscy natomiast odbijając niby w zwierciadle chwałę Pana, przeobrażamy się na obraz jej samej, od chwały w chwałę, dokładnie tak jak od Pańskiego Ducha.
Dlatego, mając tę posługę, według okazanego nam miłosierdzia, nie poddajemy się,
ale wyrzekliśmy się skrytości wstydu, nie postępujemy w przebiegłości i nie przekręcamy Słowa Bożego, ale w jawności prawdy stawiamy samych siebie, w obliczu Boga, wobec każdego ludzkiego sumienia.
A jeśli nawet nasza ewangelia pozostaje zakryta, zakryta jest w tych, którzy giną,
w których bóg tego wieku zaślepił umysły niewierzących, aby jasno nie zobaczyli światła ewangelii chwały Chrystusa, który jest obrazem Boga.
Gdyż nie siebie samych głosimy, lecz Jezusa Chrystusa, Pana, siebie zaś [przedstawiamy] jako wasze sługi przez Jezusa.
Bo Bóg, który powiedział, że z ciemności zaświeci światło, [jest Tym], który zaświecił w naszych sercach dla światła poznania chwały Boga w obliczu Jezusa Chrystusa.
Mamy zaś ten skarb w naczyniach glinianych, aby ogrom mocy był od Boga, a nie z nas.
Zewsząd uciskani, ale nieprzytłoczeni, niepewni, jednak nie zrozpaczeni,
prześladowani, ale nieopuszczeni, powaleni, ale niepokonani,
zawsze śmierć Jezusa w ciele noszący, aby i życie Jezusa zostało w naszym ciele ujawnione.
Stale bowiem my, którzy żyjemy, wydawani jesteśmy na śmierć z powodu Jezusa, aby i życie Jezusa zostało objawione w naszym śmiertelnym ciele.
W ten sposób śmierć działa w nas, a życie w was.
Mając zaś tego samego ducha wiary, zgodnie z tym, co jest napisane: Uwierzyłem, dlatego przemówiłem, i my wierzymy - i dlatego też mówimy,
wiedząc, że Ten, który wzbudził Pana Jezusa, nas też z Jezusem wzbudzi i razem z wami postawi [przed sobą].
To wszystko natomiast ze względu na was, aby dzięki łasce, która się w obfitości okazała dla wielu, zaobfitowało dziękczynienie - dla chwały Bożej.
Dlatego się nie poddajemy; bo choć nasz zewnętrzny człowiek niszczeje, nasz wewnętrzny26 odnawia się z dnia na dzień.
Gdyż chwilowy nieznaczny ucisk zapewnia nam niepomiernie znaczną wieczną chwałę,
nam, którzy nie pilnujemy tego, co widzialne, ale tego, co niewidzialne; gdyż to, widzialne, jest tymczasowe, a to, co niewidzialne - wieczne.
Wiemy bowiem, że jeśli nasze ziemskie mieszkanie, ten namiot, się rozpadnie, mamy budowlę od Boga, mieszkanie zbudowane nie rękoma, wieczne - w niebie.
Bo i w tym wzdychamy, tęskniąc za przyobleczeniem naszej siedziby z nieba,
jeśli tylko przyobleczeni, a nie nadzy będziemy znalezieni.
Bo i będąc w tym namiocie wzdychamy obciążeni, ponieważ nie chcemy zdjąć, lecz przyoblec się, aby to, co śmiertelne, zostało pochłonięte przez życie.
A tym, który nas do tego właśnie przysposobił, jest Bóg, który dał nam zadatek Ducha.
Zawsze zatem jesteśmy ufni i wiemy, że mieszkając w ciele, jesteśmy u dala od Pana;
przez wiarę bowiem postępujemy, a nie przez to, co się widzi.
Jesteśmy zaś ufni i wolelibyśmy raczej wyprowadzić się z ciała i zamieszkać u Pana.
Dlatego też stawiamy sobie za cel, aby czy mieszkamy, czy się wyprowadzamy, Jemu się podobać.
Wszystkim nam bowiem trzeba się będzie pokazać przed sędziowskim krzesłem Chrystusa, aby każdy sobie odebrał to, co poprzez ciało [zrobił], i ze względu na to, czego dokonał - czy to dobrego czy złego.
Znając zatem strach Pana, przekonujemy ludzi, dla Boga zaś staliśmy się jawni, spodziewam się też, że i w waszych sumieniach stało się jawne.
Nie polecamy wam siebie ponownie, lecz dajemy wam sposobność do chluby z powodu nas, abyście mieli [coś] przeciw tym, którzy chlubią się twarzą, a nie [tym, co] w sercu.
Bo jeśli szalejemy, to dla Boga, a jeśli jesteśmy przy zdrowych zmysłach - to dla was.
Gdyż miłość Chrystusa przynagla nas, którzy stwierdziliśmy, że jeden zamiast wszystkich umarł, a zatem wszyscy umarli;
a umarł zamiast wszystkich, aby ci, którzy żyją, już nie dla siebie żyli, ale dla Tego, który zamiast nich umarł i został wzbudzony.
Z tego powodu od teraz nikogo nie znamy według ciała; i jeśli nawet Chrystusa poznaliśmy według ciała, od teraz już [Go] tak nie rozpoznajemy.
Dlatego jeśli ktoś jest w Chrystusie, nowym jest stworzeniem; to, co stare, przeminęło, oto nastało nowe.
A wszystko to jest z Boga, który nas pojednał z sobą przez Chrystusa i powierzył nam posługę pojednania,
jako że Bóg w Chrystusie świat z sobą pojednuje, nie poczytując im ich upadków, i zlecił nam Słowo pojednania.
Zamiast Chrystusa niesiemy więc poselstwo, jakby [samego] Boga, który przez nas wzywa; zamiast Chrystusa błagamy: Dajcie się pojednać się z Bogiem.
[On] Tego, który nie poznał grzechu, zamiast nas uczynił grzechem, abyśmy my w Nim stali się sprawiedliwością Boga.
Współpracując zaś wzywamy też was, abyście łaski Bożej nie przyjmowali na próżno;
mówi bowiem: W przychylnym czasie łaskawie cię wysłuchałem, I w dniu zbawienia pośpieszyłem ci z pomocą; Oto teraz czas dobry dla przychylności, oto teraz dzień zbawienia.
W niczym nie dajemy żadnej przeszkody, aby nie podważano posługi,
ale we wszystkim stawiamy siebie za przykład jako słudzy Boga: w wielkiej wytrwałości, w uciskach, w potrzebach, w trudnościach,
w chłostach, w więzieniach, w rozruchach, w trudach, w bezsennych nocach, w postach,
w czystości, w poznaniu, w cierpliwości, w uprzejmości, w Duchu Świętym, w nieobłudnej miłości,
w Słowie prawdy, w mocy Bożej; przez oręż sprawiedliwości w prawej i lewej [ręce],
przez chwałę i hańbę, przez złą sławę i dobrą sławę; jako zwodziciele, a jednak godni zaufania,
jako nieznani, a jednak dobrze znani, jako umierający, a oto żyjemy; jako karani, a jednak nie zabici,
jako zasmucani, jednak zawsze radośni, jako ubodzy, jednak wielu wzbogacający, jako nic niemający, a wszystko posiadający.
Nasze usta pozostają przed wami otwarte, Koryntianie, nasze serce pozostaje szerokie;
nie u nas wam ciasno, ciasno natomiast w waszych wnętrzach;
dla takiego samego odwzajemnienia - jak do dzieci mówię - i wy otwórzcie się szeroko.
Przestańcie się wprzęgać w nierówne jarzmo z niewierzącymi; bo co ma wspólnego sprawiedliwość z bezprawiem albo co za współudział światła z ciemnością?
Co też za harmonia między Chrystusem a Beliarem lub jaki dział wierzącego z niewierzącym?
Jak zgoda między przybytkiem Boga a [pogańskimi] bóstwami, my bowiem jesteśmy przybytkiem Boga żywego, jak powiedział Bóg: Zamieszkam z nimi i będę się przechadzał, I będę ich Bogiem, a oni będą moim ludem.
Dlatego wyjdźcie spośród nich i bądźcie odłączeni - mówi Pan - I nieczystego się nie dotykajcie; A ja was przyjmę
I będę wam Ojcem, a wy będziecie mi synami i córkami - mówi Pan Wszechmogący.
Mając zatem takie obietnice, ukochani, oczyśćmy się od wszelkiego splamienia ciała i ducha, w bojaźni Boga doskonaląc poświęcenie.
Zróbcie nam miejsce; nikogo nie skrzywdziliśmy, nikogo nie zrujnowaliśmy, nikogo nie oszukaliśmy.
Nie mówię dla potępienia; bo wcześniej powiedziałem, że w naszych sercach jesteście na wspólną śmierć i na wspólne życie.
Wielka jest moja śmiałość względem was, wielka jest moja chluba z was; zostałem wypełniony pociechą, jestem obficie wypełniony radością przy każdym naszym ucisku.
Bo i gdy przyszliśmy do Macedonii, nasze ciało nie doznało żadnego wytchnienia, lecz zewsząd byliśmy dręczeni - na zewnątrz walki, wewnątrz obawy.
Lecz Ten, który pociesza uniżonych, Bóg, pocieszył nas przybyciem Tytusa;
jednak nie tylko jego przybyciem, ale także pociechą, którą został pocieszony u was, gdy nam opowiadał o waszej tęsknocie, o waszym płaczu i o waszej żarliwości względem mnie, tak że byłem jeszcze bardziej uradowany.
Bo jeśli nawet zasmuciłem was listem, nie żałuję; a jeśli żałowałem - widzę bowiem, że tamten list przynajmniej na chwilę was zasmucił -
teraz się cieszę, nie dlatego, że byliście zasmuceni, ale że byliście zasmuceni dla opamiętania; byliście bowiem zasmuceni po Bożemu tak, że niczego z naszego powodu nie straciliście.
Gdyż smutek, który jest według Boga, wywołuje opamiętanie, którego się nie żałuje, a które prowadzi do zbawienia; natomiast smutek światowy sprawia śmierć.
Oto bowiem samo to zasmucenie według Boga jaką sprawiło w was owszem tęsknotę, owszem żarliwość, owszem [chęć] wymierzenia kary! We wszystkim w tej sprawie okazaliście się czystymi.
A zatem jeśli i napisałem do was, to nie ze względu na tego, który wyrządził krzywdę, ani ze względu na pokrzywdzonego, ale po to, aby uwidoczniła się wasza sumienność o nas z waszej strony przed obliczem Bożym.
Dlatego doznaliśmy zachęty. W tej naszej zachęcie jeszcze obficiej ucieszyliśmy się z powodu radości Tytusa, że jego duch doznał odświeżenia ze strony was wszystkich;
bo jeśli się przed nim nieco wami chlubiłem, nie zostałem zawstydzony, lecz jak wszystko w prawdzie wam powiedziałem, tak i nasza chluba przed Tytusem okazała się prawdą.
A jego głębokie uczucia względem was są jeszcze obfitsze, gdy sobie przypomina posłuszeństwo was wszystkich, jak to przyjęliście go z lękiem i z drżeniem.
Cieszę się, że we wszystkim mogę na was polegać.
Powiadamiamy was zaś, bracia, o łasce Boga, danej w kościołach Macedonii,
że w wielkiej próbie ucisku obfitość ich radości i ich skrajne ubóstwo zaobfitowały w bogactwie ich hojności;
że według możności - zaświadczam to - owszem, ponad możność, dobrowolnie,
z wielkim naleganiem prosząc nas o łaskę oraz o [możliwość] udziału w posłudze na rzecz świętych,
i nie tak, jak się spodziewaliśmy, najpierw siebie oddali Panu i nam, za wolą Bożą,
tak że poprosiliśmy Tytusa, aby, jak rozpoczął, tak też u was dokończył tego dzieła łaski.
Ale jak we wszystkim obfitujecie - w wierze i Słowie, i poznaniu, i we wszelkim zapale oraz w miłości, która się w was z naszej wzięła - [zadbajcie], abyście i w tym dziele łaski obfitowali.
Nie jako rozkaz to mówię, ale przez zapał innych wypróbowuję szczerość i waszej miłości.
Znacie bowiem łaskę naszego Pana Jezusa Chrystusa, że będąc bogaty ze względu na was stał się ubogi, abyście dzięki Jego ubóstwu wy stali się bogaci.
A co do tego [dzieła] daję radę; bo to będzie korzystne dla was, którzy od roku zaczęliście nie tylko czyn, ale też okazaliście chęć [czynu],
teraz zaś i czyn dokończcie, aby stosownie do gotowości [wyrażonej] w chęci, z tego, co macie, nastąpiło zakończenie.
Jeśli bowiem jest gotowość, uznaje się ją według tego, co ma, a nie według tego, czego nie ma.
Nie chodzi bowiem o to, by inni mieli ulgę, a wy ucisk, lecz o równość;
w obecnym czasie niech wasz nadmiar będzie na ich niedostatek, aby i ich nadmiar stał się na wasz niedostatek - i w ten sposób była równość,
jak jest napisane: Ten, kto wiele, nie miał za wiele, a ten, kto mało, nie miał za mało.
Dzięki zaś niech będą Bogu, który dał ten zapał względem was w serce Tytusa;
bo rzeczywiście przyjął tę zachętę i z tym większym zapałem dobrowolnie udał się do was.
A razem z nim posłaliśmy brata, którego sława w ewangelii [rozchodzi się] po wszystkich kościołach -
i nie tylko, ale przez podniesienie rąk wybrany też został przez kościoły na towarzysza naszej podróży z tym dziełem łaski, [owocem] naszej posługi na chwałę samego Pana oraz naszej gotowości [pomocy],
dopilnowując tego, aby ktoś nas nie ganił za ten hojny dar, [owoc] posługi z naszej strony;
zawczasu bowiem myślimy o tym, co dobre, nie tylko przed Panem, ale i przed ludźmi.
Posłaliśmy zaś z nimi naszego brata, którego wypróbowaliśmy wielokrotnie i w wielu sprawach, że jest rzetelny, a teraz [z powodu] wielkiej ufności względem was jeszcze bardziej oddany w swej rzetelności.
Czy to więc jeśli chodzi o Tytusa, mojego współtowarzysza i współpracownika względem was, czy o naszych braci - są oni apostołami kościołów, chwałą Chrystusa.
Okażcie zatem wobec kościołów dowód swojej miłości oraz naszej chluby względem was.
O posłudze na rzecz świętych bowiem zbytecznie jest mi do was pisać,
gdyż znam waszą gotowość, z powodu której chlubię się wami przed Macedończykami [mówiąc], że Achaja już od roku jest przygotowana - i wasza gorliwość pobudziła wielu.
Posłałem zaś braci, aby nasza chluba z was nie okazała się w tej sprawie próżna, [lecz] abyście - jak mówiłem - byli gotowi
tak, że gdyby przyszli ze mną Macedończycy i zastali was nie przygotowanymi, nie zawstydzili nas, żeby nie powiedzieć was, przez taki stan rzeczy.
Za potrzebne więc uznałem poprosić braci, aby wcześniej poszli do was i zawczasu przygotowali obiecany już przez was dar, aby dzięki temu rzeczywiście był on darem, a nie [wyrazem] skąpstwa.
To natomiast [mówię]: Kto skąpo sieje, skąpo też żąć będzie, a kto w obfitości sieje, w obfitości też żąć będzie.
Każdy tak, jak postanowił w sercu, nie z żalem albo z przymusu; gdyż Bóg kocha radosnego dawcę.
Bóg zaś jest w stanie udzielić wam w obfitości wszelkiej łaski, abyście we wszystkim, zawsze byli samowystarczalni i obfitowali w każdym dobrym dziele,
jak jest napisane: Rozproszył, dał potrzebującym, Jego sprawiedliwość trwa na wieki.
Ten zaś, który zaopatruje siewcę w ziarno i chleb na pokarm, zaopatrzy i pomnoży wasz zasiew, i przysporzy owoców waszej sprawiedliwości;
abyście bogaci we wszystko dążyli do wszelkiej prostoty, która za naszym udziałem wywołuje wdzięczność dla Boga.
Gdyż posługiwanie w tej służbie nie tylko wypełnia niedostatek świętych, ale także - ze strony wielu - obfituje we wdzięczność Bogu.
Przez [złożony] dowód tej służby chwalimy Boga za posłuszeństwo waszego wyznania odnośnie do ewangelii Chrystusa oraz szczerość wspólnoty względem nich oraz wszystkich;
a obok swojej modlitwy za wami, będą też darzyć was wielkim uczuciem z powodu przebogatej łaski Boga względem was.
Bogu niech będą dzięki za Jego niewysłowiony dar.
Ja sam, natomiast, Paweł, napominam was przez łagodność i uprzejmość Chrystusa, [ja], który, wprawdzie obecny wśród was jestem uniżony, za to nieobecny odważny względem was;
błagam [zatem], abym - obecny - nie był odważny tą pewnością, z którą niewykluczone, że stanowczo wystąpię przeciw tym, którzy zaliczają nas do żyjących według ciała.
Bo chociaż żyjemy w ciele, nie walczymy według ciała.
Gdyż narzędzia naszej walki nie są cielesne, jednak w Bogu mają moc burzenia warowni; [nimi] burzymy wrogie zamiary
i wszelką zuchwałość, podnoszącą się przeciw poznaniu Boga, i zniewalamy każdą myśl do posłuszeństwa Chrystusowi,
i jesteśmy gotowi do wymierzenia sprawiedliwości wszelkiemu nieposłuszeństwu, dopóki wasze posłuszeństwo nie stanie się pełne.
Patrzcie na to, co oczywiste. Jeśli ktoś jest przekonany, że [należy do] Chrystusa, niech ponownie weźmie sobie pod uwagę, że jak on sam [należy do] Chrystusa, tak i my.
Bo choćbym nawet nieco bardziej chlubił się naszą władzą, którą Pan nam dał, aby was budować, a nie niszczyć, nie będę zawstydzony -
lecz niech się wam nie zdaje, że was straszę listami,
bo mówią: Listy wprawdzie groźne i surowe, lecz wygląd ciała słaby i słowo byle jakie.
Kto tak uważa, niech weźmie pod uwagę, że jakimi jesteśmy w słowie przekazanym listownie pod nieobecność, takimi też - obecni - będziemy w czynie.
Nie ośmielamy się bowiem zaliczać siebie [do niektórych] lub porównywać się z niektórymi spośród tych, którzy siebie samych polecają, oni jednak nie rozumują właściwie, gdy siebie sobą mierzą i siebie samych z sobą porównują.
My zaś nie będziemy się chlubić ponad miarę, ale zgodnie z miarą, której normę wymierzył nam Bóg, miarą, aby dotrzeć aż do was.
Nie wysuwamy się bowiem za daleko, jako ci, którzy nie dotarli do was - bo aż do was jako pierwsi dotarliśmy w ewangelii Chrystusa.
Nie chlubimy się ponad miarę trudem innych, mamy natomiast nadzieję, że gdy w was pogłębiać się będzie wasza wiara, nam według [wymierzonej] nam normy dane będzie niepomiernie więcej,
tak że będziemy głosić ewangelię w stronach jeszcze dalszych niż wasze, bez chlubienia się dokonaniami według cudzej normy.
Ten zaś, kto się chlubi, niech się chlubi w Panu.
Bo nie ten, kto sam siebie poleca, jest wypróbowany, ale ten, kogo Pan poleca.
O, gdybyście mogli znieść odrobinę mojej głupoty - a właściwie mnie znosicie.
Bo jestem o was zazdrosny Bożą zazdrością; gdyż poślubiłem was jednemu mężowi, aby postawić przed Chrystusem dziewicę czystą,
obawiam się jednak, czy w jakiś sposób - podobnie jak wąż zwiódł Ewę swoją przebiegłością - wasze myśli nie zostały skażone [i odwiedzione] od szczerości i czystości względem Chrystusa.
Bo gdy przychodzi ktoś inny, głosi Jezusa, którego nie głosiliśmy, lub przyjmujecie innego ducha, którego nie otrzymaliście, lub inną ewangelię, której nie przyjęliście, znosicie wspaniale.
Otóż uważam, że w niczym nie ustępuję tym arcyapostołom.
Jeśli nawet jestem prostakiem w słowie, to jednak nie w poznaniu - przecież we wszystkim postępowaliśmy względem was całkowicie jawnie.
Czy popełniłem grzech, poniżając siebie, abyście wy byli wywyższeni, że za darmo głosiłem wam ewangelię?
Inne kościoły złupiłem, przyjmując wsparcie, aby wam służyć,
a gdy przebywając u was znajdowałem się w niedostatku, nikogo nie obciążałem; gdyż mój brak uzupełnili bracia, którzy przybyli z Macedonii; i w niczym nie byłem ciężarem - tego strzegłem i będę strzegł.
Jest we mnie prawda Chrystusa, że w granicach Achai ta chluba nie zostanie mi zabrana.
Dlaczego? Że was nie kocham? Bóg to wie!
A czynię to, i będę czynił, aby odciąć podstawę tym, którzy chcą podstawy, by w tym, czym się chlubią, mogli się okazać takimi jak my.
Bo oni są fałszywymi apostołami, nieuczciwymi pracownikami, podszywającymi się pod apostołów Chrystusa.
I nic dziwnego; sam bowiem szatan podszywa się pod anioła światłości.
Nic więc wielkiego, jeśli i jego posługacze podszywają się pod posługujących sprawiedliwości - ich koniec będzie zgodny z ich czynami.
Znów mówię: Niech mnie nikt nie uważa za głupiego; jeśli zaś nie, to przyjmijcie mnie jako głupiego, abym i ja mógł się nieco pochlubić.
To, co mówię, mówię nie po myśli Pana, lecz jakby w głupocie - w tej podstawie chluby.
Ponieważ tak wielu chlubi się według ciała i ja będę się chlubił.
Bo jako mądrzy z przyjemnością znosicie głupich!
Znosicie bowiem, gdy was ktoś zniewala, gdy ktoś objada, gdy ktoś bierze krótko, gdy się ktoś wynosi, gdy was ktoś po twarzy bije.
Ze wstydem mówię: w tym my byliśmy słabi. Jeśli ktoś w czymś jest odważny - w głupocie to mówię - to i ja się ośmielam.
Hebrajczykami są? Ja także. Izraelitami są? Ja także. Nasieniem Abrahama są? Ja także.
Sługami Chrystusa są? Jako obłąkany mówię: tym bardziej ja - więcej [zaznałem] trudów, częściej byłem w więzieniach, ponad miarę poddawano mnie chłostom, często [bywałem] w śmiertelnych niebezpieczeństwach.
Od żydów otrzymałem pięć razy po czterdzieści bez jednego,
trzy razy byłem chłostany, raz ukamienowany, trzy razy rozbił się ze mną okręt, dzień i noc spędziłem w głębinie morskiej.
Często [bywałem] w podróżach, w niebezpieczeństwach na rzekach, w niebezpieczeństwach od zbójców, w niebezpieczeństwach od rodaków, w niebezpieczeństwach ze strony pogan, w niebezpieczeństwach w mieście, w niebezpieczeństwach na pustkowiu, w niebezpi
W trudzie i znoju, często w bezsennych nocach, w głodzie i pragnieniu, często w postach, na zimnie i w nagości.
Poza tymi sprawami zewnętrznymi, pozostaje moja codzienna odpowiedzialność, troska o wszystkie kościoły.
Kto słabnie, a [ja] nie słabnę? Kto wywołuje skandale, a [ja] nie płonę?
Jeśli muszę się chlubić, to będę się chlubił ze mojej słabości.
Bóg i Ojciec Pana Jezusa, który jest błogosławiony na wieki, wie, że nie kłamię.
W Damaszku etnarcha króla Aretasa wystawił warty w mieście Damasceńczyków, aby mnie schwytać,
lecz spuszczono mnie w koszu przez okienko w murze i uszedłem jego rąk.
Trzeba się chlubić, choć to niepożyteczne; przejdę więc do widzeń i objawień Pana.
Znam człowieka w Chrystusie, który przed czternastu laty - czy to w ciele, nie wiem, czy poza ciałem, nie wiem, Bóg wie - został porwany aż do trzeciego nieba.
I wiem, że ten człowiek - czy to w ciele, czy poza ciałem, nie wiem, Bóg wie -
został porwany do raju i słyszał nieopisane rzeczy, o których nie wolno człowiekowi mówić.
Z takiego będę się chlubił, z siebie samego jednak chlubić się nie będę, chyba że z moich słabości.
Bo jeśli chciałbym się chlubić, nie byłbym bez racji, gdyż powiedziałbym prawdę; wstrzymuję się jednak, aby ktoś nie potraktował mnie ponad to, co u mnie widzi lub co ode mnie słyszy
i [nie łączył mnie] z nadzwyczajnością objawień. Dlatego, abym się nie wynosił, dano mi kolec w ciało, anioła szatana, po to, by bił mnie w twarz, abym się nie wynosił.
W tej sprawie trzy razy prosiłem Pana, by on odstąpił ode mnie.
Lecz powiedział do mnie: Wystarczy ci moja łaska, gdyż moc doskonalona jest w słabości. Z największą więc przyjemnością tym bardziej będę się chlubił moimi słabościami, aby zamieszkała we mnie moc Chrystusa.
Dlatego lubię słabości, zniewagi, potrzeby, prześladowania i uciski dla Chrystusa; bo gdy jestem słaby, wtedy jestem mocny.
Stałem się głupi - wy mnie zmusiliście. Ja bowiem powinienem być przez was polecony, gdyż w niczym nie ustępowałem tym arcyapostołom, chociaż jestem niczym.
Zarówno znaki apostoła dały o sobie znać wśród was we wszelkiej cierpliwości, jak i w znakach, cudach oraz przejawach mocy.
W czym bowiem mogliście odczuć, że liczycie się mniej niż inne kościoły, jak nie w tym, że ja sam was nie obciążałem? Przebaczcie mi tę niesprawiedliwość.
Oto po raz trzeci gotów jestem przyjść do was i nie będę ciężarem; nie szukam bowiem tego, co wasze, ale was samych; gdyż nie dzieci powinny składać dla rodziców, ale rodzice dla dzieci.
Ja zaś z przyjemnością pokryję koszty, a nawet sprzedam się za wasze dusze. Czy bardziej was kochając, mniej mam być kochany?
Nie jednak będzie: nie obciążałem was, ale będąc przebiegły, wziąłem was podstępem.
Czy wykorzystałem was przez kogoś spośród tych, których do was posłałem?
Poprosiłem Tytusa i wraz z nim posłałem brata; czy Tytus was wykorzystał? Czy nie kroczyliśmy w tym samym duchu? Czy nie tymi samymi śladami?
Od dawna myślicie, że się przed wami usprawiedliwiamy. W obliczu Boga w Chrystusie mówimy, że to wszystko, kochani, dla waszego zbudowania.
Obawiam się bowiem, czy w jakiś sposób, gdy przyjdę, nie zastanę was takimi, jak nie chcę, i czy wy nie zastaniecie mnie takim, jakim nie chcecie; czy w jakiś sposób nie dojdzie do kłótni, zazdrości, wybuchów gniewu, rywalizacji, oszczerstw, plotek, 
czy gdy znowu przyjdę, nie poniży mnie Bóg wobec was i nie będę opłakiwał wielu spośród tych, którzy wcześniej zgrzeszyli i nie opamiętali się w nieczystości, nierządzie oraz rozwiązłości, którą popełnili.
Trzeci to już raz wybieram się do was; na ustach dwóch lub trzech świadków opierze się każda sprawa.
Zapowiedziałem poprzednio i zapowiadam - jako obecny za drugim razem i nieobecny teraz - tym, którzy przedtem zgrzeszyli, i wszystkim pozostałym, że gdy znów przybędę, nie będę pobłażał,
ponieważ szukacie dowodu na to, że przeze mnie przemawia Chrystus, który nie jest względem was bezsilny, ale okazuje wśród was [swoją] moc.
Bo chociaż został ukrzyżowany ze słabości, jednak żyje z mocy Bożej. Tak i my jesteśmy słabi w Nim, ale będziemy żyli z Nim z mocy Bożej względem was.
Badajcie samych siebie, czy jesteście w wierze, doświadczajcie siebie: czy nie rozpoznajecie samych siebie, że Jezus Chrystus jest w was? Chyba że rzeczywiście jesteście nie wypróbowani.
Mam zaś nadzieję, że dowiecie się, iż my nie jesteśmy nie wypróbowani.
A modlimy się do Boga o to, abyście nie czynili nic złego, nie po to, abyśmy my mogli być wypróbowani, lecz abyście wy czynili to, co dobre, my zaś byli jako nie wypróbowani.
Nie jesteśmy bowiem w stanie uczynić nic przeciw prawdzie, ale dla prawdy.
Bo cieszymy się, gdy my jesteśmy słabi, a wy jesteście mocni; o to też się modlimy - o waszą przydatność.
Dlatego jako nieobecny to piszę, abym - obecny - nie musiał postąpić surowo według władzy, którą Pan dał mi dla budowania, a nie dla burzenia.
W końcu, bracia, radujcie się; bądźcie otwarci na pouczenie, napomnienie, to samo myślcie, zachowujcie pokój - a Bóg miłości i pokoju będzie z wami.
- - -
Pozdrówcie się nawzajem pocałunkiem świętym. Pozdrawiają was wszyscy święci.
Łaska Pana Jezusa Chrystusa i miłość Boga, i wspólnota Ducha Świętego niech będzie z wami wszystkimi.<CL> 
Paweł, apostoł nie od ludzi ani przez człowieka, lecz przez Jezusa Chrystusa i Boga Ojca, który go wzbudził z martwych,
oraz wszyscy bracia, którzy są ze mną, do kościołów Galacji:
Łaska wam i pokój od Boga Ojca naszego i Pana Jezusa Chrystusa,
który wydał samego siebie za nasze grzechy, aby w ten sposób wyrwać nas z teraźniejszego wieku złego według woli Boga i Ojca naszego,
któremu chwała na wieki wieków. Amen.
Dziwię się, że tak szybko dajecie się odwieść od Tego, który was powołał w łasce Chrystusa do innej ewangelii,
jednak innej nie ma, chyba że jacyś ludzie, którzy was niepokoją i chcą przekręcić ewangelię Chrystusa.
Ale choćbyśmy nawet my albo anioł z nieba głosił wam ewangelię inną od tej, którą my wam ogłosiliśmy, niech będzie przeklęty!
Jak powiedzieliśmy przedtem, tak i teraz znowu mówię: Jeśli wam ktoś głosi ewangelię inną od tej, którą przejęliście, niech będzie przeklęty!
A teraz, czy chcę sobie zjednać ludzi, czy Boga? Albo czy staram się przypodobać ludziom? Gdybym nadal chciał się przypodobać ludziom, nie byłbym sługą Chrystusa.
Oznajmiam wam bowiem, bracia: Ewangelia głoszona was przeze mnie, nie jest według [myśli] ludzkiej;
bo też ani ja nie przejąłem jej od człowieka, ani mnie nie nauczono, lecz [mam ją] przez objawienie Jezusa Chrystusa.
Słyszeliście bowiem o moim poprzednim postępowaniu w judaizmie, że wyjątkowo prześladowałem kościół Boży i niszczyłem go,
i robiłem postępy w judaizmie ponad wielu rówieśników mojego pokolenia, w większym stopniu będąc gorliwcem moich ojczystych tradycji.
Gdy jednak spodobało się Bogu, który mnie naznaczył od łona mojej matki i powołał przez swoją łaskę,
żeby objawić swego Syna we mnie, abym go głosił między poganami, natychmiast, nie radziłem się ciała i krwi
ani nie udałem się do Jerozolimy do tych, którzy przede mną byli apostołami, ale odszedłem do Arabii, po czym znów wróciłem do Damaszku.
Następnie, po trzech latach, udałem się do Jerozolimy, żeby się zapoznać z Kefasem, i przebywałem u niego dni piętnaście;
a innego z apostołów nie widziałem poza Jakubem, brata Pana.
Te rzeczy wam piszę - oto, przed obliczem Pana, że nie kłamię.
Potem poszedłem w okolice Syrii i Cylicji.
A osobiście byłem nieznany kościołom Judei, które są w Chrystusie.
A tylko słyszeli: Ten, który nas niegdyś prześladował, teraz głosi wiarę, którą wcześniej niszczył -
i z mego powodu chwalili Boga.
Potem, po czternastu latach, wraz z Barnabą znów udałem się do Jerozolimy, zabrałem też z sobą Tytusa;
udałem się tam zaś w związku z objawieniem; przedstawiłem im ewangelię, którą głoszę wśród pogan, na osobności zaś znaczniejszym, aby się czasem nie okazało, że biegnę czy biegłem na próżno.
Ale nawet Tytusa, który był ze mną, jako Greka, nie zmuszono do obrzezania,
pomimo fałszywych braci, wprowadzonych potajemnie, aby wyszpiegować naszą wolność, którą mamy w Chrystusie, żeby nas podbić w niewolę,
a którym ani na godzinę nie ustąpiliśmy w poddaniu, aby prawda ewangelii przetrwała ze względu na was.
Ze strony zaś tych, którzy zdawali się coś znaczyć - czym oni byli wcześniej, nie robi mi to żadnej różnicy; Bóg nie bierze oblicza człowieka - bo mnie ci znaczniejsi, niczego dodać nie doradzili,
raczej przeciwnie, gdy zobaczyli, że została mi powierzona ewangelia nieobrzezania, tak jak Piotrowi obrzezania -
bo Ten, który działał w Piotrze w odniesieniu do apostolstwa między obrzezanymi, działał i we mnie w odniesieniu do pogan -
i gdy poznali daną mi łaskę, Jakub i Kefas, i Jan, którzy uchodzą za filary, podali mnie i Barnabie prawicę [na znak] wspólnoty, abyśmy [szli] do pogan, a oni do obrzezanych;
abyśmy tylko pamiętali o ubogich, co też pilnie starałem się wykonać.
A gdy Kefas przyszedł do Antiochii, w twarz mu się przeciwstawiłem, bo też był winny.
Zanim bowiem przyszli niektórzy od Jakuba, jadał razem z poganami; a gdy przyszli, zaczął stronić i odcinać się z obawy przed tymi z obrzezania.
W tym obłudnym postępowaniu dołączyli do niego i inni żydzi, tak że i Barnaba dał się wciągnąć w ich obłudę.
Ale gdy zauważyłem, że nie idą prawidłowo zgodnie z prawdą ewangelii, powiedziałem do Kefasa wobec wszystkich: Jeśli ty, będąc żydem, po pogańsku, a nie po żydowsku żyjesz, na jakiej podstawie chcesz zmusić pogan do życia po żydowsku?
My jesteśmy żydami z natury, a nie grzesznikami z pogan,
przekonani jednak, że człowiek nie jest usprawiedliwiany z uczynków Prawa, a tylko przez wiarę Jezusa Chrystusa, i my w Chrystusa Jezusa uwierzyliśmy, abyśmy byli usprawiedliwieni z wiary Chrystusa, a nie z uczynków Prawa, gdyż z uczynków Prawa nie b
Jeśli zaś szukając dostąpienia usprawiedliwienia w Chrystusie i my sami okazaliśmy się grzesznikami, to czy Chrystus jest na usługach grzechu? W żadnym razie.
Bo jeśli znowu odbudowuję to, co zburzyłem, przedstawiam się jako przestępca.
Gdyż ja przez Prawo umarłem Prawu, abym żył Bogu. Wraz z Chrystusem zostałem ukrzyżowany;
żyję zaś już nie ja, żyje we mnie Chrystus; teraz natomiast żyjąc w ciele, żyję w wierze Syna Bożego, który mnie pokochał i wydał samego siebie za mnie.
Nie lekceważę łaski Bożej; bo jeśli sprawiedliwość jest przez Prawo, to Chrystus umarł na darmo.
O, nierozumni Galacjanie! Kto was otumanił, was, przed których oczami był wcześniej wymalowany obraz Jezusa Chrystusa ukrzyżowanego?
Chcę dowiedzieć się od was tego jednego: Czy z uczynków Prawa otrzymaliście Ducha, czy ze słuchania wiary?
Czy tak nierozumni jesteście? Rozpoczęliście w Duchu, a teraz chcecie skończyć w ciele?
Czy tak wiele doświadczyliście na próżno? Rzeczywiście na próżno.
Czy więc Ten, który zaopatruje was w Ducha i dokonuje wśród was czynów mocy, [czyni to] z uczynków Prawa, czy ze słuchania wiary?
Tak jak Abraham uwierzył Bogu i poczytano mu za sprawiedliwość.
Wiedzcie zatem, że ci, którzy są z wiary, są synami Abrahama.
Pismo zaś, które przewidywało, że Bóg z wiary będzie usprawiedliwiał pogan, już wcześniej ogłosiło Abrahamowi: W tobie będą błogosławione wszystkie narody.
Tak więc ci, którzy są z wiary, dostępują błogosławieństwa wraz z wierzącym Abrahamem.
Bo wszyscy, którzy są z uczynków Prawa, są pod przekleństwem; jest bowiem napisane: Przeklęty każdy, kto nie trwa we wszystkim, co zostało napisane w zwoju Prawa, aby to czynić.
A że w Prawie nikt nie jest usprawiedliwiany u Boga, to rzecz oczywista, bo: Sprawiedliwy z wiary żyć będzie.
Prawo zaś nie jest z wiary, ale: Kto je wypełnia, w nich żyć będzie.
Chrystus nas wykupił od przekleństwa Prawa przez to, że stał się zamiast nas przekleństwem, gdyż jest napisane: Przeklęty każdy, kto jest powieszony na drzewie,
aby błogosławieństwo Abrahama stało się w Chrystusie Jezusie udziałem pogan, abyśmy obietnicę Ducha otrzymali przez wiarę.
Bracia, po ludzku mówię: Uprawomocnionego testamentu30 - pomimo że ludzki - nikt nie obala i nic się do niego nie dodaje.
Obietnice zaś zostało ogłoszone Abrahamowi i jego nasieniu. Nie mówi: I nasionom, jako wielu, lecz jako jednemu: i twojemu nasieniu - którym jest Chrystus.
To zaś mówię: Testamentu uprzednio przez Boga uprawomocnionego nie unieważnia po czterystu trzydziestu latach Prawo, by przez to podważyć obietnicę.
Jeśli bowiem dziedzictwo jest z Prawa, to już nie z obietnicy. Bóg zaś Abrahamowi nadał [je] z łaski przez obietnicę.
Czym zatem jest Prawo? Zostało dodane z powodu przestępstw - dopóki nie przyjście Nasienie, któremu została dana obietnica - zarządzone przez aniołów do rąk pośrednika.
Tymczasem [przy obietnicy] nie ma ani jednego pośrednika, za to jest Bóg - jeden.
Czy więc Prawo jest przeciw obietnicom Boga? W żadnym razie! Gdyby bowiem dane było Prawo zdolne ożywić, sprawiedliwość rzeczywiście byłaby z Prawa.
Ale Pismo sprowadza wszystkich pod grzech, aby obietnica z wiary Jezusa Chrystusa była udziałem tych, którzy wierzą.
Przed przyjściem zaś wiary sprowadzeni [pod grzech] byliśmy ściśle strzeżeni przez Prawo aż do objawienia mającej nadejść wiary.
Tak więc Prawo stało się naszym nadzorcą do Chrystusa, abyśmy byli usprawiedliwieni z wiary.
Gdy zaś przyszła wiara, nie jesteśmy już pod nadzorcą.
Wszyscy bowiem jesteście synami Boga przez wiarę w Jezusa Chrystusa.
Bo wszyscy, ilu was było ochrzczonych w Chrystusa, odzialiście się w Chrystusa.
Nie ma żyda ani Greka, nie ma niewolnika ani wolnego, nie ma mężczyzny ani kobiety, gdyż wy wszyscy jedno jesteście w Jezusie Chrystusie.
A jeśli wy [należycie do] Chrystusa, to jesteście nasieniem Abrahama, dziedzicami - według obietnicy.
A mówię: Tyle czasu, ile dziedzic jest małym dzieckiem,38 niczym się nie różni od niewolnika, chociaż jest panem wszystkiego,
ale jest pod dozorcami i rządcami aż do czasu ustalonego przez swego ojca.
Podobnie i my, gdy byliśmy niedojrzali, pozostawaliśmy zniewoleni pod zasadami tego świata;
gdy jednak nadeszła pełnia czasu, Bóg wysłał swojego Syna, który narodził się z kobiety, narodził się pod Prawem,
aby wykupił tych, którzy byli pod Prawem, abyśmy dostąpili usynowienia.
A ponieważ jesteście synami, Bóg wysłał do waszych serc Ducha swojego Syna, wołającego: Abba, Ojcze!
Tak więc już nie jesteś niewolnikiem, lecz synem, a jeśli synem, to i dziedzicem przez Boga.
Wprawdzie kiedyś, gdy nie znaliście Boga, służyliście tym, którzy z natury nie są bogami;
teraz jednak, gdy poznaliście Boga, a raczej, gdy zostaliście przez Boga poznani, dlaczego znów zawracacie do słabych i nędznych zasad, pod którymi ponownie chcecie służyć.
Pilnujecie dni, miesięcy, świąt i lat!
Boję się o was, czy w jakiś sposób nie trudziłem się dla was na darmo.
Błagam was, bracia, stawajcie się tacy, jak ja, gdyż i ja - jak wy. W niczym mnie nie skrzywdziliście;
wiecie przecież, że po raz pierwszy głosiłem wam ewangelię z powodu słabości ciała.
I chociaż moje ciało było dla was próbą, nie pogardziliście mną ani nie wypluliście mnie, ale przyjęliście mnie jak anioła Bożego, jak Chrystusa Jezusa.
Gdzie więc jest wasze szczęście? Bo zaświadczam wam, że - gdyby było można - wyłupilibyście sobie oczy i dali je mnie.
Czy dlatego stałem się waszym wrogiem, że mówię wam prawdę?
Zabiegają o was nie dobrze, lecz po to, by was odłączyć, abyście o nich zabiegali.
Dobrą zaś jest rzeczą zabiegać w słusznej sprawie - zawsze, a nie tylko wtedy, gdy jestem pośród was obecny.
Dzieci moje, które znów w bólach rodzę, dopóki Chrystus nie będzie w was ukształtowany;
a chciałbym teraz być obecny przy was i odmienić mój głos, bo jestem niepewny co do was.
Powiedzcie mi wy, którzy chcecie być pod Prawem, czy nie słuchacie Prawa?
Napisane jest bowiem, że Abraham miał dwóch synów, jednego z niewolnicy, a drugiego z wolnej.
Lecz ten z niewolnicy narodził się według ciała, ten natomiast, który był z wolnej, ze względu na obietnicę.
Ma to znaczenie przenośne, te [kobiety] są jak dwa przymierza, jedno z góry Synaj, rodzące w niewolę - jest nim Hagar.
To Hagar zaś jest górą Synaj w Arabii; odpowiada ona teraźniejszemu Jeruzalem, gdyż wraz ze swoimi dziećmi wciąż pełni powinności niewolnicy.
Natomiast górne Jeruzalem jest wolne i ono jest naszą matką.
Jest bowiem napisane: Rozraduj się, niepłodna, która nie rodzisz, wydaj okrzyk i zawołaj, ty, która w bólach nie rodzisz, bo więcej dzieci jest u porzuconej niż u tej, która ma męża.
Wy zaś, bracia, według Izaaka, jesteście dziećmi obietnicy.
Lecz jak niegdyś ten, który został zrodzony według ciała, prześladował zrodzonego według Ducha, tak i teraz.
Lecz co mówi Pismo? Wypędź niewolnicę oraz jej syna; bo na pewno nie będzie dziedziczył syn niewolnicy z synem wolnej.
Dlatego, bracia, nie jesteśmy dziećmi niewolnicy, lecz wolnej!
Chrystus wyzwolił nas do wolności. Stójcie więc niezachwianie i nie poddawajcie się znów jarzmu niewoli.
Uważajcie! Ja, Paweł, mówię wam: Jeśli poddajecie się obrzezaniu, Chrystus wam nic nie pomoże.
Natomiast każdemu człowiekowi poddającemu się obrzezaniu zaświadczam: Zobowiązany jest wykonać całe Prawo.
Zostaliście odłączeni od Chrystusa, wszyscy, którzy w Prawie staracie się znaleźć usprawiedliwienie, wypadliście z łaski.
My bowiem w Duchu, z wiary, oczekujemy nadziei sprawiedliwości,
gdyż w Chrystusie Jezusie ani obrzezanie nic nie znaczy, ani nieobrzezanie, ale wiara, która działa przez miłość.
Biegliście dobrze; kto wam przeszkodził być przekonanymi w prawdzie?
To namawianie nie pochodzi od Tego, który was powołuje.
Trochę kwasu zakwasza całe ciasto.
Ja jestem co do was przekonany w Panu, że nie będziecie innego zdania; a ten, kto was niepokoi, poniesie karę - kimkolwiek by był.
A ja, bracia, jeśli nadal głoszę obrzezanie, to za co wciąż jestem prześladowany? Wtedy przecież koniec ze skandalem krzyża.
Oby sobie obcięli ci, którzy wam mącą.
Bo wy, bracia, zostaliście powołani do wolności; tylko z tej wolności nie [czyńcie] okazji dla ciała, lecz służcie jedni drugim z miłością.
Gdyż całe Prawo spełnione jest w jednym słowie, mianowicie: Będziesz kochał swojego bliźniego tak, jak samego siebie.
Jeśli jednak jedni drugich kąsacie i pożeracie, uważajcie, abyście jedni drugich nie strawili.
Mówię zaś: żyjcie w Duchu, a na pewno nie spełnicie żądzy ciała.
Ciało bowiem pożąda przeciw Duchowi, a Duch przeciw ciału, te zaś są sobie przeciwne, abyście nie te [cielesne], jeśli ich chcecie, je czynili.
Jeśli zaś jesteście prowadzeni przez Ducha, nie jesteście pod Prawem.
Wyraźne natomiast są uczynki ciała, a mianowicie: nierząd, nieczystość, rozpusta,
bałwochwalstwo, czary, nieprzyjaźnie, spór, zazdrość, wybuchy gniewu, samolubstwo,54 poróżnienia, odstępstwa,
zawiści, zabójstwa, pijaństwa, hulanki i tym podobne; o tych zapowiadam wam, jak już zapowiedziałem, że ci, którzy takie rzeczy czynią, Królestwa Bożego nie odziedziczą.
Owocem zaś Ducha jest: miłość, radość, pokój, cierpliwość, uprzejmość, dobroć, wierność,
łagodność, wstrzemięźliwość. Przeciw takim nie ma Prawa.
A ci, którzy [należą do] Chrystusa Jezusa, ukrzyżowali ciało wraz z namiętnościami i żądzami.
Jeśli żyjemy w Duchu, Duchowi się też podporządkowujmy.
Nie stawajmy się żądni próżnej chwały, jedni drugich drażniąc, jedni drugim zazdroszcząc.
Bracia, jeśli człowiek zostanie przyłapany na jakimś upadku, wy, którzy jesteście duchowi, poprawiajcie takiego w duchu łagodności, pilnując samego siebie, abyś i ty nie uległ pokusie.
Jedni drugich brzemiona noście, a tak wypełnicie Prawo Chrystusa.
Jeśli bowiem kto uważa, że jest czymś, będąc niczym, samego siebie zwodzi.
Niech każdy poddaje próbie własne postępowanie, a wówczas będzie miał chlubę tylko w odniesieniu do siebie, a nie w odniesieniu do drugiego.
Gdyż każdy poniesie własny ciężar.
Ten zaś, kto jest uczony Słowa, niech się dzieli wszelkim dobrem z tym, który naucza.
Nie błądźcie, Bóg nie daje z siebie szydzić; gdyż co człowiek sieje, to i żąć będzie;
tak że kto sieje dla swojego ciała, z ciała żąć będzie skażenie, a kto sieje dla Ducha, z Ducha żąć będzie życie wieczne.
Czynić zaś dobrze nie ustawajmy, gdyż w swoim czasie będziemy żąć nieznużeni.
W takim więc razie, tak jak czas mamy, czyńmy dobro względem wszystkich, a najbardziej zaś względem domowników wiary.
Popatrzcie, jak wielkimi literami moją ręką do was napisałem.
Ci wszyscy, którzy chcą się pokazać od strony ciała, ci was zmuszają, abyście się dali obrzezać, po to tylko, żeby mogli uniknąć prześladowania dla krzyża Chrystusa.
Sami bowiem obrzezani nie przestrzegają Prawa, chcą jednak was obrzezywać, aby się chlubić z waszego ciała.
Co do mnie zaś, w żadnym razie nie będę się niczym chlubił, chyba że krzyżem Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez którego dla mnie świat został ukrzyżowany - a ja dla świata.
Bo ani obrzezanie nic nie znaczy, ani nieobrzezanie, lecz nowe stworzenie.
A tym wszystkim, którzy tej zasady trzymać się będą, nad nimi pokój i miłosierdzie - również dla Izraelem Boga.
Odtąd już nikt niech mi zadaje trudu; ja bowiem na moim ciele noszę piętno Jezusa.
Łaska naszego Pana, Jezusa Chrystusa, niech będzie z waszym duchem, bracia. Amen.
Paweł, z woli Boga apostoł Chrystusa Jezusa, do świętych, którzy są w Efezie i wierzących w Chrystusa Jezusa:
Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego i Pana Jezusa Chrystusa.
Błogosławiony [jest] Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który pobłogosławił nas wszelkim duchowym błogosławieństwem w okręgach niebieskich - w Chrystusie;
zgodnie z tym, jak nas w Nim sobie wybrał przed założeniem świata, abyśmy byli święci i nienaganni przed Jego obliczem w miłości,
gdy przeznaczył nas dla siebie do synostwa przez Jezusa Chrystusa według upodobania swojej woli,
dla uwielbienia chwały swojej łaski, którą obdarzył nas w Umiłowanym,
w którym mamy odkupienie przez Jego krew, odpuszczenie upadków, według bogactwa Jego łaski,
którą nam hojnie okazał we wszelkiej mądrości i zrozumieniu,
gdy oznajmił nam tajemnicę swojej woli według swojego upodobania, które w Nim powziął,
dla planu [obejmującego] pełnię czasów, aby połączyć wszystko w Chrystusie - to, co na niebiosach, i to, co na ziemi - w Nim samym.
W Nim też zostaliśmy przyjęci jako dziedzictwo według planu Tego, który sprawia wszystko według postanowienia swojej woli,
abyśmy istnieli dla uwielbienia Jego chwały, my, którzy już złożyliśmy nadzieję w Chrystusie.
W którym i wy, gdy usłyszeliście Słowo prawdy, ewangelię waszego zbawienia - w którym też uwierzyliście - zostaliście zapieczętowani Świętym Duchem obietnicy,
który jest zadatkiem naszego dziedzictwa, dla odkupienia tego, co nabyte, [oraz] dla uwielbienia Jego chwały.
Dlatego i ja, odkąd usłyszałem o waszej wierze w Pana Jezusa i o miłości do wszystkich świętych,
nie przestaję dziękować za was i wspominać was w moich modlitwach,
aby Bóg Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojciec chwały, dał wam ducha mądrości i objawienia w [dogłębnym] poznaniu Jego,
oświecone oczy waszego serca, abyście zobaczyli, jaka jest nadzieja waszego powołania, jakie bogactwo chwały Jego dziedzictwa w świętych
i jak nadzwyczajna wielkość Jego mocy względem nas, wierzących zgodnie z działaniem potęgi Jego siły,
którą wykazał w Chrystusie, gdy Go wzbudził z martwych i posadził po swojej prawicy w okręgach niebieskich
ponad wszelką zwierzchnością i władzą, i mocą, i panowaniem, i wszelkim imieniem, które można by wymienić, nie tylko w tym wieku, ale i w nadchodzącym;
i wszystko poddał pod Jego stopy, a Jego dał jako Głowę ponad wszystko Kościołowi -
ten jest Jego ciałem, pełnią Tego, który sam wszystko we wszystkim wypełnia.
A was, którzy byliście umarli w waszych upadkach i grzechach,
w których niegdyś żyliście zgodnie z dobą tego świata, według władcy sfery powietrza, [władcy] ducha, który teraz działa w synach nieposłuszeństwa,
wśród których i my wszyscy obracaliśmy się niegdyś w żądzach naszego ciała, spełniając pragnienia ciała oraz myśli, i byliśmy z natury dziećmi gniewu, tak jak pozostali;
jednak Bóg, który jest bogaty w miłosierdziu, przez wielką swoją miłość, którą nas ukochał,
i to nas, którzy byliśmy umarli w upadkach, ożywił wraz z Chrystusem - łaską zbawieni jesteście -
i wraz z Nim wzbudził, i wraz z Nim posadził w okręgach niebieskich w Chrystusie Jezusie,
aby ukazać w nadchodzących wiekach nadzwyczajne bogactwo swojej łaski w dobroci względem nas w Chrystusie Jezusie.
Gdyż łaską jesteście zbawieni przez wiarę, i to nie z was - to dar Boga;
nie z uczynków, aby się ktoś nie chlubił.
Jego bowiem dziełem jesteśmy, stworzeni w Chrystusie Jezusie do dobrych uczynków, w których - [co] z góry przygotował Bóg - abyśmy w nich chodzili.
Dlatego pamiętajcie, że wy, niegdyś poganie w ciele, nazywani nieobrzezaniem przez tych, których nazywają obrzezaniem od [znaku] dokonanego ręką na ciele,
że byliście w tamtym czasie bez Chrystusa, oddzieleni od społeczności Izraela i obcy przymierzom obietnicy, niemający nadziei i bez Boga na tym świecie.
Teraz zaś, w Chrystusie Jezusie, wy, którzy niegdyś byliście daleko, zostaliście sprowadzeni blisko we krwi Chrystusa.
On bowiem jest naszym pokojem, który z dwojga uczynił jedno, i w swoim ciele usunął stojący pośrodku mur wrogości,
On zniósł Prawo przykazań [zawarte] w postanowieniach, aby stworzyć w sobie samym z dwóch jednego nowego człowieka
i obu pojednać z Bogiem w jednym ciele przez krzyż, w którym zabił wrogość.
A gdy przyszedł, głosił pokój wam [pochodzącym] z daleka, i pokój tym z bliska,
że przez Niego mamy dostęp do Ojca, jedni i drudzy w jednym Duchu.
Tak więc nie jesteście już obcymi i przychodniami, lecz współobywatelami świętych i domownikami Boga,
zbudowani na fundamencie apostołów i proroków, podczas gdy jego kamieniem węgielnym jest Chrystus Jezus,
w którym cała budowa razem spojona wyrasta na święty przybytek w Panu,
w którym i wy razem się budujecie na mieszkanie Boga w Duchu.
Z tego powodu ja, Paweł, jestem więźniem Chrystusa Jezusa dla was pogan -
jeśli rzeczywiście usłyszeliście o zleceniu łaski Boga, danym mi względem was,
że według objawienia została mi oznajmiona tajemnica, jak to uprzednio pokrótce opisałem.
Dzięki temu, czytając, możecie zrozumieć mój wgląd w tajemnicę Chrystusa,
której w innych pokoleniach nie oznajmiono synom ludzkim, tak jak teraz objawiono w Duchu Jego świętym apostołom i prorokom.
[Mianowicie], że poganie są współdziedzicami i współczłonkami i współuczestnikami obietnicy w Chrystusie Jezusie przez ewangelię,
której posługującym zostałem według daru łaski Bożej, danej mi według działania Jego mocy.
Mnie, najmniejszemu ze wszystkich świętych, dana została ta łaska, abym ogłosił poganom niezgłębione bogactwo Chrystusa
i oświecił wszystkich, jakie są zadania tajemnicy, która od wieków pozostawała ukryta w Bogu, Stwórcy wszystkiego,
aby teraz zwierzchnościom i władzom w okręgach niebieskich mogła być oznajmiona przez Kościół różnorodna mądrość Boga,
według planu wieków, który wykonał w Chrystusie Jezusie, Panu naszym,
w którym mamy ufną śmiałość i dostęp z ufnością dzięki Jego wierności.
Dlatego proszę, nie zniechęcajcie się moimi uciskami ze względu na was - to jest wasza chwała.
Dlatego zginam moje kolana przed Ojcem,
od którego nazywane jest wszelkie ojcostwo na niebie i na ziemi,
aby według bogactwa swojej chwały dał wam, abyście byli przez Jego Ducha posileni mocą w wewnętrznym człowieku,
aby Chrystus przez wiarę zadomowił się w waszych sercach, w miłości zakorzenieni i ugruntowani,
abyście wraz ze wszystkimi świętymi byli całkowicie zdolni uchwycić, jaka jest szerokość i długość, i wysokość, i głębokość,
i poznać przewyższającą poznanie miłość Chrystusa, abyście zostali wypełnieni całą pełnią Boga.
Temu zaś, który według mocy działającej w nas, może uczynić daleko więcej ponad to wszystko, o co prosimy lub o czym myślimy,
Temu niech będzie chwała w Kościele i w Chrystusie Jezusie po wszystkie pokolenia na wieki wieków. Amen.
Zachęcam was więc ja, więzień w Panu, abyście postępowali w sposób godny powołania, w którym zostaliście powołani,
z wszelką pokorą i łagodnością, z cierpliwością, znosząc jedni drugich w miłości,
usilnie starając się zachować jedność Ducha w spójni pokoju:
jedno ciało i jeden Duch, jak i zostaliście powołani w jednej nadziei waszego powołania;
jeden Pan, jedna wiara, jeden chrzest;
jeden Bóg i Ojciec wszystkich, który jest ponad wszystkimi, przez wszystkich i we wszystkich.
A każdemu z nas dana została łaska według miary daru Chrystusa.
Dlatego powiedziano: Wstąpił na wysokość, Powiódł za sobą jeńców, Rozdał ludziom dary.
A to, że wstąpił, cóż innego oznacza, niż to, że i zstąpił do niższych części ziemi?
Ten, który zstąpił jest Tym samym, który wstąpił ponad wszystkie niebiosa, aby wszystko napełnić.
On sam też ustanowił jednych apostołami, drugich prorokami, innych ewangelistami, a innych pasterzami i nauczycielami,
aby wyposażyć świętych do dzieła posługi, do budowania ciała Chrystusa,
aż dojdziemy wszyscy do jedności wiary i pełnego poznania Syna Bożego, do męskiej doskonałości, do miary dorosłości pełni Chrystusowej,
abyśmy już dłużej nie byli dziećmi, rzucanymi przez fale i unoszonymi dokoła przez każdy wiatr nauki w ludzkim oszustwie, w podstępie [prowadzącym] do metod błędu,
natomiast jako prawdomówni w miłości, we wszystkim rośli w Niego, który jest Głową, w Chrystusa,
z którego całe ciało dopasowywane i wiązane przez każde połączenie zasilania, według działania w mierze [właściwej dla] każdej jednej części, sprawia wzrost ciała dla zbudowania siebie w miłości.
To więc mówię i nalegam w Panu, abyście już więcej nie postępowali, jak poganie postępują w próżności swego umysłu,
jako [ludzie] zaćmionego pojmowania, oddaleni od życia Bożego przez nieświadomość, która jest w nich, przez nieczułość ich serca.
Oni to pozbawili się uczuć i oddali rozpuście w pogoni za wszelką nieczystością w chciwości.
Wy jednak nie tak nauczyliście się Chrystusa,
skoro rzeczywiście o Nim usłyszeliście i w Nim zostaliście pouczeni - jako że prawda jest w Jezusie -
że macie zdjąć z siebie starego człowieka, kierującego się poprzednim sposobem życia, niszczonego według zwodniczych żądz,
a poddawać się odnowie w duchu waszego umysłu
i oblec się w nowego człowieka, stworzonego według Boga w sprawiedliwości i świętości prawdy.
Dlatego odrzućcie kłamstwo i mówcie prawdę, każdy ze swoim bliźnim, gdyż jesteśmy dla siebie nawzajem członkami.
Gniewajcie się - i nie grzeszcie; niech słońce nie zachodzi nad waszym gniewem,
ani nie dawajcie miejsca diabłu.
Kto kradnie, niech kraść przestanie, a raczej niech się trudzi wypracowując własnymi rękami to, co dobre, dobra, aby miał z czego udzielać potrzebującemu.
Niech żadne zepsute słowo nie wychodzi z waszych ust, ale tylko dobre, dla zbudowania, gdy trzeba, aby dało łaskę słuchającym.
I nie zasmucajcie Bożego Ducha Świętego, którym was zapieczętowano na dzień odkupienia.
Wszelka gorycz i gwałt, i gniew, i krzyk, i oszczerstwo niech będą usunięte spośród was wraz z wszelką złośliwością.
Bądźcie zaś jedni dla drugich mili, serdeczni, przebaczając sobie wzajemnie, jak i wam Bóg przebaczył w Chrystusie.
Bądźcie więc naśladowcami Boga, jak ukochane dzieci,
i postępujcie w miłości, jak i Chrystus nas umiłował i siebie samego wydał zamiast nas jako dar i ofiarę Bogu na wonny zapach.
Nierząd zaś i wszelka nieczystość lub chciwość niech nawet nie będą wymieniane wśród was - jak przystoi świętym,
również brzydota i głupia mowa lub błazeństwo, które nie przystoją, lecz raczej dziękczynienie.
Tego bowiem bądźcie pewni, że żaden rozpustnik lub nieczysty, lub chciwiec, to jest bałwochwalca, nie ma udziału w Królestwie Chrystusowym i Bożym.
Niech was nikt nie zwodzi pustymi słowami, bo z ich powodu gniew Boży przychodzi na synów nieposłuszeństwa.
Nie bądźcie więc ich wspólnikami.
Niegdyś bowiem byliście ciemnością, a teraz światłością w Panu; postępujcie jak dzieci światłości,
gdyż owoc światłości jest we wszelkiej dobroci i sprawiedliwości, i prawdzie.
Badajcie, co jest miłe Panu
i nie uczestniczcie w bezowocnych uczynkami ciemności, ale je raczej karćcie,
bo o tym, co się potajemnie wśród nich dzieje, wstyd i mówić;
wszystko to zaś obnażone staje się jawne dzięki światłu;
wszystko bowiem, co jest ujawniane, jest światłem. Dlatego mówi: Obudź się, który śpisz, I powstań z martwych, A zajaśnieje ci Chrystus.
Patrzcie więc uważnie, jak postępujecie, nie jak niemądrzy, ale jak mądrzy,
wykupując czas, gdyż dni są złe.
Dlatego nie bądźcie nierozsądni, ale starajcie się zrozumieć, co jest wolą Pana.
I nie upijajcie się winem, w którym jest rozwiązłość, lecz bądźcie napełniani w Duchu,
zwracając się do siebie w psalmach, hymnach i natchnionych pieśniach, śpiewając i grając w swoim sercu Panu,
dziękując zawsze za wszystko Bogu i Ojcu w imieniu naszego Pana, Jezusa Chrystusa.
Podporządkowani sobie nawzajem w bojaźni Chrystusowej,
żony własnym mężom jak Panu,
bo mąż jest głową żony, jak i Chrystus Głową Kościoła - On sam, Zbawca ciała;
toteż jak Kościół podporządkowuje się Chrystusowi, tak i żony mężom we wszystkim.
Mężowie, kochajcie swoje żony, jak i Chrystus ukochał Kościół i wydał za niego samego siebie,
aby go uświęcić, oczyściwszy przez kąpiel wodną w [wypowiadanym] słowie,
aby sam sobie stawić Kościół [ozdobiony] chwałą, niemający plamy ani zmarszczki, ani żadnej z tych rzeczy, ale żeby był święty i nieskalany.
Tak też mężowie powinni kochać swoje żony, jak własne ciała. Kto kocha swoją żonę, kocha samego siebie.
Gdyż nikt nigdy swego ciała nie miał w nienawiści, ale je żywi i ogrzewa - jak i Chrystus Kościół,
bo jesteśmy członkami Jego ciała.
Właśnie dlatego opuści człowiek ojca i matkę, i połączy się ze swą żoną, a będą ci dwoje jednym ciałem.
Wielka to jest tajemnica, ja zaś odnoszę to do Chrystusa i do Kościoła.
A zatem i wy z osobna, niech każdy kocha swoją żonę, jak siebie samego, a żona niech szanuje swojego męża.
Dzieci, bądźcie posłuszne waszym rodzicom w Panu, bo to jest słuszne.
Poważaj swego ojca i matkę - to jest pierwsze przykazanie w obietnicy,
aby ci się dobrze działo i abyś był długowieczny na ziemi.
A [wy], ojcowie, nie pobudzajcie do gniewu swoich dzieci, ale wychowujcie je w karności i pouczeniu Pana.
Słudzy, bądźcie posłuszni tym, którzy są według ciała waszymi panami, z bojaźnią i z drżeniem, w prostocie waszego serca, jak Chrystusowi;
służcie nie na pokaz, jak [to robią] pochlebcy, lecz jak słudzy Chrystusa, którzy pełnią wolę Boga z [całej] duszy,
służąc z dobrej woli - jak Panu, a nie ludziom,
świadomi, że każdy, jeśli uczni coś dobrego, to też otrzyma od Pana - czy to sługa, czy wolny.
A [wy], panowie, tak samo postępujcie względem nich, porzućcie groźbę, świadomi, że zarówno ich, jak i wasz Pan jest na niebiosach, a u Niego nie ma stronniczości.
W końcu, umacniajcie się w Panu i w potędze Jego siły.
Przywdziejcie pełną zbroję Bożą, po to byście mogli się ostać wobec zakusów diabła;
gdyż nasza walka nie toczy się z krwią i ciałem, lecz ze zwierzchnościami, z władzami, z rządcami tej ciemności, z duchowymi sprawami niegodziwości w okręgach niebieskich.
Dlatego weźcie na [siebie] pełną zbroję Boga, abyście byli w stanie przeciwstawić się w dniu złym i po przezwyciężeniu wszystkiego ostać się.
Stańcie zatem mając swoje biodra przepasane prawdą, przywdziany pancerz sprawiedliwości
i nogi obute w gotowość ewangelii pokoju,
we wszystkim podnieście tarczę wiary, dzięki której będziecie w stanie zgasić wszelkie rozżarzone pociski złego;
weźcie też hełm zbawienia i miecz Ducha, którym jest poselstwo Boga.
W każdej modlitwie i błaganiu módlcie się w Duchu o każdym czasie i na to czuwajcie z całą uporczywością i błaganiem za wszystkich świętych
i za mnie, aby mi dane było słowo, gdy otworzę moje usta, by z odwagą oznajmić tajemnicę ewangelii,
ze względu na którą poselstwo sprawuję w więzach, abym ją śmiało ogłosił, tak jak powiedzieć mi trzeba.
Abyście zaś wiedzieli i wy o tym, co mnie dotyczy, co robię, wszystko oznajmi wam Tychikos, [nasz] ukochany brat i wierny sługa w Panu,
którego posłałem do was właśnie po to, abyście dowiedzieli się o tym, co się z nami [dzieje], i aby pocieszył wasze serca.
Pokój [niech będzie] braciom i miłość wraz z wiarą od Boga Ojca i Pana Jezusa Chrystusa.
Łaska [niech będzie] ze wszystkimi, którzy kochają naszego Pana Jezusa Chrystusa w szczerości.
Paweł i Tymoteusz, słudzy Chrystusa Jezusa, do wszystkich świętych w Chrystusie Jezusie, którzy są w Filippi wraz z biskupami i z diakonami:
Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i od Pana Jezusa Chrystusa.
Dziękuję Bogu mojemu za każdym wspomnieniem o was -
zawsze, w każdej mojej modlitwie, gdy za was wszystkich z radością zanoszę modlitwę,
za wasz współudział na rzecz ewangelii od pierwszego dnia aż do teraz,
przekonany o tym, że Ten, który rozpoczął w was dobre dzieło, [z powodzeniem] będzie je pełnił aż do dnia Chrystusa Jezusa.
Słuszne jest, abym tak o was wszystkich myślał, dlatego że mam was w swoim sercu - tak w moich więzach, jak w obronie i umacnianiu8 ewangelii wy wszyscy jesteście ze mną współuczestnikami łaski.
Gdyż Bóg mi świadkiem, jak tęsknię do was wszystkich najgłębszymi uczuciami Chrystusa Jezusa.
I o to modlę się, aby wasza miłość coraz bardziej i bardziej obfitowała w [pełnym] poznaniu i wszelkim postrzeganiu,
po to, byście umieli rozpoznawać rzeczy ważne, abyście byli szczerzy i bez zarzutu na dzień Chrystusa,
napełnieni owocem sprawiedliwości, tym przez Jezusa Chrystusa, dla chwale i wywyższenia Boga.
Chcę zaś, bracia, abyście wiedzieli, że to, co się ze mną dzieje, posłużyło raczej postępowi ewangelii,
tak, że moje więzy stały się znane w Chrystusie w całym pretorium oraz wszystkim pozostałym
i coraz liczniejsi bracia w Panu, przekonani przez moje więzy, tym bardziej odważają się bez lęku opowiadać Słowo.
Niektórzy wprawdzie głoszą Chrystusa ze względu na zazdrość i współzawodnictwo, inni jednak z dobrych pragnień;
jedni z miłości, świadomi, że jestem wyznaczony do obrony ewangelii,
drudzy natomiast głoszą Chrystusa powodowani ambicją, nieszczerze, sądząc, że przez to wzmogą ucisk moich więzów.
Cóż więc? Mimo to każdym sposobem, czy to obłudnie czy szczerze, Chrystus jest głoszony - i z tego się cieszę. Ale i będę się cieszył,
gdyż wiem, że dzięki waszej modlitwie i wsparciu Ducha Jezusa Chrystusa wyjdzie mi to na ratunek,
zgodnie z moim gorącym oczekiwaniem i nadzieją, że w niczym nie zostanę zawstydzony, lecz z całą śmiałością, jak zawsze, tak i teraz, wywyższony będzie Chrystus w moim ciele, czy to przez życie, czy przez śmierć.
Dla mnie bowiem żyć to Chrystus, a umrzeć - to zysk.
Jeśli już żyć w ciele - to dla mnie owocna praca; i co wolę - nie wiem.
Pociąga mnie zaś jedno i drugie: mam pragnienie odejść i być z Chrystusem, bo to o wiele lepsze;
natomiast pozostać w ciele - korzystniejsze dla was.
I to na pewno wiem, że pozostanę i że przy was wszystkich będę dla waszego postępu i radości wiary,
aby wasza chluba obfitowała w Chrystusie Jezusie we mnie, ze względu na moją ponowną obecność u was.
Tylko, jako obywatele, postępujcie godnie ewangelii Chrystusa, abym czy przyjdę i zobaczę was, czy nieobecny, abym usłyszał o was, że stoicie w jednym duchu, jedną duszą walcząc wspólnie w wierze ewangelii
i w niczym nie dając się zastraszyć przeciwnikom, co jest dla nich zapowiedzią zguby, a dla was zbawienia, i to od Boga;
gdyż wam darowane jest dla Chrystusa nie tylko w Niego wierzyć, ale i dla Niego cierpieć,
staczając ten sam bój, który u mnie zobaczyliście i [o którym] teraz u mnie słyszycie.
Jeśli więc w Chrystusie jest jakaś zachęta, jeśli jakiś bodziec miłości, jeśli jakaś wspólnota Ducha, jeśli jakieś głębsze uczucie i miłosierdzie,
dopełnijcie mojej radości będąc jednego zdania, mając tę samą miłość, jedną duszę, jedno myśląc,
nie o tym, jak się wybić lub jak zaspokoić próżną chwałę, lecz w pokorze uważając jedni drugich za wyższych od siebie,
każdy dbając nie tylko o to, co jego, lecz i o to, co cudze.
Tym kierujcie się między wami, co też w Chrystusie Jezusie,
który będąc w postaci Bożej, nie poczytywał sobie za zdobycz bycia równym Bogu,
lecz wyrzekł się siebie, przyjął postać sługi i stał się podobny ludziom; a gdy znalazł się w stanie człowieczym,
uniżył samego siebie [przez to], że był posłuszny aż do śmierci, i to do śmierci krzyżowej.
Dlatego też Bóg bardzo Go wywyższył i obdarzył Go imieniem, które jest ponad wszelkie imię,
aby na imię Jezusa zgięło się wszelkie kolano [istot] niebieskich i ziemskich, i podziemnych
i [aby] wszelki język wyznał, że Jezus Chrystus jest Panem, na chwałę Boga Ojca.
Dlatego, ukochani moi, tak jak zawsze byliście posłuszni - nie tylko w mojej obecności, ale jeszcze bardziej teraz, pod moją nieobecność - z bojaźnią i z drżeniem zbawienie swoje sprawujcie;
Gdyż Bóg jest Tym, który w was sprawia i chcenie i wykonanie ze względu na dobrą wolę.
Czyńcie wszystko bez szemrania i powątpiewania,
abyście się stali nienaganni i szczerzy - byli dziećmi Boga bez skazy pośród wykolejonego i wynaturzonego pokolenia, w którym świecicie jak światła na świecie,
zachowując Słowo życia na moją chlubę w dniu Chrystusa, na dowód, że nie na próżno biegłem i nie na próżno się trudziłem.
Ale jeśli nawet mam być wylany na ofiarę i w posłudze wiary waszej, cieszę się i dzielę radość z wami wszystkimi;
tak samo i wy się cieszcie i dzielcie radość ze mną.
A mam nadzieję w Panu Jezusie, że wkrótce poślę do was Tymoteusza, abym i ja się pocieszył, wiedząc, co się z wami dzieje.
Nie mam bowiem nikogo myślącego równie jak on, kto porządnie zatroszczy się o to, co wasze;
bo wszyscy szukają swoich spraw, a nie spraw Chrystusa Jezusa.
O doświadczeniu jego wiecie, że jak dziecko ojcu służył ze mną dla ewangelii.
Jego to więc mam nadzieję posłać zaraz jak się dowiem co ze mną będzie;
jestem zaś przekonany w Panu, że i sam wkrótce do was przyjdę.
Uznałem zaś za potrzebne posłać do was Epafrodyta, mojego brata, współpracownika i współbojownika, a waszego wysłannika i tego, który mi [w waszym imieniu] usłużył w mojej potrzebie,
gdyż tęsknił do was wszystkich i bardzo się martwił, ponieważ usłyszeliście, że zachorował.
Bo rzeczywiście zachorował tak, że bliski był śmierci; ale Bóg zmiłował się nad nim, a nie tylko nad nim, lecz i nade mną, abym nie miał smutku za smutkiem.
Pilnie więc go posłałem, abyście na jego widok znów się ucieszyli, a ja [bym] miał mniej smutku.
Przyjmijcie go zatem w Panu z wszelką radością i miejcie takich [ludzi] w poszanowaniu,
gdyż ze względu na dzieło Chrystusa bliski był śmierci, narażając swoją duszę, aby wypełnić wasz brak, jeśli chodzi o posługę względem mnie.
W końcu, bracia moi, radujcie się w Panu. Pisać do was to samo nie nudzi mnie, dla was natomiast jest to zabezpieczające.
Strzeżcie się psów, strzeżcie się złych pracowników, strzeżcie się obrzezywaczy.
My bowiem jesteśmy obrzezaniem, [my,] którzy w duchu czcimy Boga i chlubimy się w Chrystusie Jezusie, a w ciele ufności nie złożyliśmy.
Chociaż ja [mógłbym] mieć ufność także w ciele. Jeśli ktoś inny sądzi, że może pokładać ufność w ciele, to ja tym bardziej:
obrzezany dnia ósmego, z rodu Izraela, z plemienia Beniamina, Hebrajczyk z Hebrajczyków, co do Prawa faryzeusz,
co do żarliwości prześladowca Kościoła, co do sprawiedliwości [opartej] na Prawie - byłem bez zarzutu.
Ale cokolwiek było mi zyskiem, uznałem ze względu na Chrystusa za stratę.
Ale i więcej: wszystko uznaję za stratę ze względu na ważność poznania Jezusa Chrystusa, mojego Pana, dla którego wszystko straciłem i uznaję za śmieci, żeby zyskać Chrystusa
i odnaleźć się w Nim, nie mając mojej sprawiedliwości, opartej na Prawie, lecz tę przez wiarę Chrystusa, sprawiedliwość z Boga, ze względu na wiarę,
żeby poznać Jego i moc Jego zmartwychwstania oraz udział w Jego cierpieniach, doznając upodobnienia w Jego śmierci,
abym w jakiś sposób dostąpił powstania z martwych.
Nie że już [to] posiadłem albo już stałem się doskonały, ale dążę do tego, aby pochwycić, ponieważ zostałem pochwycony przez Chrystusa Jezusa.
Bracia, ja siebie nie uważam za kogoś, kto pochwycił, lecz jedno [czynię]: zapominając o tym, co za mną, z uporem zaś sięgając to, co przede mną,
prę do celu, do nagrody pochodzącego z góry powołania Bożego w Chrystusie Jezusie.
Ilu nas więc jest doskonałych, wszyscy tak myślmy; a jeśli o czymś inaczej myślicie, i to wam Bóg objawi;
nie mniej idźmy zgodnie z tym, co już osiągnęliśmy.
Bądźcie współnaśladowcami moimi, bracia, i przyglądajcie się tym, którzy postępują tak, jak tego wzór macie w nas.
Wielu bowiem postępuje - o których często wam mówiłem, a i teraz płacząc mówię - [jak] wrogowie krzyża Chrystusa;
ich końcem zguba, ich bogiem brzuch, a chwała w ich wstydzie - jako tych, którzy myślą o rzeczach ziemskich.
Nasza bowiem ojczyzna jest w niebiosach, skąd też Zbawcy oczekujemy, Pana Jezusa Chrystusa,
który przekształci ciało naszego poniżenia w postać podobną ciału Jego chwały, według działania, w którym jest On także w stanie poddać sobie wszystko.
Dlatego, bracia moi ukochani i wytęsknieni, radości i korono moja, tak stójcie w Panu, ukochani.
Zachęcam Ewodię i zachęcam Syntychę, aby były jednomyślne w Panu.
Tak, proszę i ciebie, prawdziwy towarzyszu, pomagaj im; one dla ewangelii zmagały się razem ze mną, z Klemensem i z innymi moimi współpracownikami, których imiona są w zwoju życia.
Radujcie się w Panu zawsze; powtarzam, radujcie się.
Wasza uprzejmość niech będzie znana wszystkim ludziom: Pan jest blisko!
Przestańcie martwić się o cokolwiek, ale we wszystkim w modlitwie i błaganiach z dziękczynieniem przedstawiajcie wasze prośby Bogu.
A pokój Boży, który przewyższa wszelki rozum, będzie strzegł waszych serc i waszych myśli w Chrystusie Jezusie.
W końcu, bracia, cokolwiek jest prawdziwe, cokolwiek szlachetne, cokolwiek sprawiedliwe, cokolwiek czyste, cokolwiek miłe, cokolwiek godne polecenia, jeśli coś [jest] cnotą i jeśli coś chwalebne - o tym sobie rozmyślajcie.
Czyńcie też to, czego się nauczyliście, co przejęliście, co słyszeliście i co widzieliście u mnie; a Bóg pokoju będzie z wami.
Niezmiernie ucieszyłem się zaś w Panu, że nareszcie znów zaczęliście o mnie myśleć, już o tym myśleliście, ale nie mieliście sposobności.
Nie że mówię z powodu niedostatku, gdyż nauczyłem się być zadowolony w tym, w czym jestem.
Umiem się ograniczyć, umiem też żyć w obfitości; wszędzie i we wszystko jestem wtajemniczony; umiem być nasycony, umiem też głodować, obfitować i być w niedostatku.
Wszystko mogę w Tym, który mnie umacnia.
Jednakże dobrze uczyniliście, łącząc się ze mną w ucisku.
A wiecie i wy, Filipianie, że na [początku] głoszenia ewangelii, gdy wyszedłem z Macedonii, żaden kościół do mnie nie dołączył w rachunku rozchodu i przychodu - poza wami jednymi,
bo i do Tesaloniki i raz i drugi przysłaliście na moje potrzeby.
Nie że szukam daru, ale szukam plonu, mocno rosnącego na waszym rachunku.
Poświadczam zaś, że odebrałem wszystko, i mam w obfitości; zostałem zaopatrzony w pełni, gdy otrzymałem od Epafrodyta to, co [pochodzi] od was, pachnącą wonność, ofiarę miłą, przyjemną Bogu.
A Bóg mój w pełni zaspokoi wszelką waszą potrzebę według swego bogactwa w chwale, w Chrystusie Jezusie.
Bogu zaś i Ojcu naszemu niech będzie chwała na wieki wieków. Amen.
Pozdrówcie każdego świętego w Chrystusie Jezusie. Pozdrawiają was bracia, którzy są ze mną.
Pozdrawiają was wszyscy święci, zwłaszcza zaś ci z domu Cezara.
Łaska Pana Jezusa Chrystusa niech będzie z duchem waszym.
Paweł, z woli Bożej apostoł Jezusa Chrystusa, i Tymoteusz, brat,
do [mieszkających] w Kolosach świętych i wierzących braci w Chrystusie: Łaska wam i pokój od Boga, naszego Ojca.
Zawsze w naszych modlitwach dziękujemy za was Bogu, Ojcu naszego Pana Jezusa Chrystusa,
odkąd usłyszeliśmy o waszej wierze w Jezusie Chrystusie i miłości, którą żywicie dla wszystkich świętych,
z powodu nadziei, odłożonej wam w niebie, o której już słyszeliście w słowie prawdy ewangelii,
która do was dotarła. Na całym świecie wydaje ona owoce i rośnie, i podobnie jest u was od dnia, gdy usłyszeliście i poznaliście prawdę o łasce Boga.
Tak nauczyliście się od Epafrasa, naszego ukochanego współsługi; jest on względem was wiernym usługującym Chrystusa,
on też nam unaocznił waszą miłość w Duchu.
Dlatego i my od dnia, gdy [o tym] usłyszeliśmy, nie przestajemy się za was modlić i prosić o napełnienie was poznaniem Jego woli we wszelkiej mądrości i duchowym zrozumieniu
po to, byście postępowali w sposób godny Pana dla całkowitego przypodobania się [Jemu], wydając owoc w każdym dobrym czynie i pogłębiając poznanie Boga,
pokrzepieni wszelką mocą zgodną z potęgą Jego chwały, prowadzącą do wytrwałości i cierpliwości we wszystkim. Z radością
dziękujcie Ojcu, który nas przysposobił do udziału w dziedzictwie świętych w światłości;
On nas wyratował od władzy ciemności i przeniósł do Królestwa swego umiłowanego Syna,
w którym mamy odkupienie, przebaczenie grzechów.
On jest obrazem niewidzialnego Boga, pierworodnym wszelkiego stworzenia,
ponieważ w Nim zostało stworzone wszystko, co jest w niebie i na ziemi, rzeczy widzialne i niewidzialne, czy to trony, czy rządy, czy zwierzchności, czy władze; wszystko zostało stworzone przez Niego i dla Niego.
On sam jest przed wszystkim i w Nim wszystko współistnieje;
On też jest Głową Ciała, Kościoła; On jest początkiem, pierworodnym z umarłych, aby we wszystkim dostąpić pierwszeństwa,
gdyż w Nim [Bóg] zapragnął zawrzeć wszelką pełnię
i przez Niego całkowicie pojednać ze sobą wszystko, co jest na ziemi i w niebie, wprowadzając pokój przez krew Jego krzyża.
I was, niegdyś obcych i wrogich w myśleniu skupionym na złych czynach,
teraz całkowicie pojednał w Jego ziemskim ciele przez śmierć, aby was przed sobą postawić jako świętych, nieskazitelnych i nienagannych,
jeśli tylko nieprzerwanie trwać będziecie w wierze, ugruntowani, stali i nieporuszeni dzięki nadziei płynącej z ewangelii, którą usłyszeliście zwiastowaną każdemu stworzeniu pod niebem i której ja, Paweł, zostałem sługą.
Teraz raduję się w cierpieniach za was i ze swojej strony dopełniam w moim ciele niedostatku udręk Chrystusa - za Jego Ciało, którym jest Kościół
i którego sługą zostałem zgodnie z powierzonym mi przez Boga zadaniem, abym względem was wypełnił Słowo Boże,
tajemnicę, zakrytą od wieków i pokoleń, a teraz objawioną Jego świętym,
którym Bóg zechciał oznajmić, jak wielkie jest wśród pogan bogactwo chwały tej tajemnicy, którą jest Chrystus w was, nadzieja chwały.
Jego to zwiastujemy, napominając każdego człowieka i nauczając każdego człowieka z całą mądrością, by przedstawić każdego człowieka jako doskonałego w Chrystusie;
nad tym też się trudzę, stając do walki wsparty Jego działaniem, które się z mocą we mnie przejawia.
Chcę bowiem, abyście wiedzieli, jak wielkie zmagania podejmuję ze względu na was i tych, którzy są w Laodycei, i tych wszystkich, którzy mnie osobiście nie poznali,
aby ich serca doznały zachęty, byli zjednoczeni w miłości i [dążyli] do całego bogactwa całkowitej pewności płynącej ze zrozumienia, do dogłębnego poznania tajemnicy Boga, Chrystusa,
w którym są ukryte wszystkie skarby mądrości i poznania.
Mówię o tym, aby was nikt nie zwodził podstępnymi wywodami.
Bo chociaż ciałem jestem nieobecny, to jednak duchem jestem z wami i cieszę się, widząc wasz porządek i niewzruszoność waszej wiary w Chrystusa.
Jak więc przyjęliście Jezusa Chrystusa, Pana, tak w Nim postępujcie,
zakorzenieni i budujący się w Nim, i umacniający się w wierze, tak jak was nauczono; przepełnieni wdzięcznością.
Uważajcie, aby was kto nie wpędził w niewolę filozofią i mrzonkami, opartymi na przekazach ludzkich i na zasadach świata, a nie na Chrystusie;
w Nim bowiem w cielesnej postaci mieszka cała pełnia boskości
i w Nim zostaliście napełnieni, [w Tym], który jest głową wszelkiej nadziemskiej zwierzchności i władzy;
w Nim też zostaliście obrzezani nie ręką ludzką, gdy w obrzezaniu Chrystusowym zrzuciliście z siebie ziemskie ciało
pogrzebani wraz z Nim w chrzcie, w którym też zostaliście razem [z Nim] ożywieni przez wiarę w działanie Boga, który Go wzbudził z martwych;
i was, martwych z powodu upadków i nieobrzezania własnego ciała, razem z Nim ożywił, wybaczając nam wszystkie upadki.
On wymazał obciążającą nas listę długów wynikających z [naszych] zobowiązań i usunął przygwoździwszy ją do krzyża;
dzięki niemu rozbroił zwierzchności i władze, wystawił je na pokaz i powlókł w tryumfalnym pochodzie.
Dlatego niech was nikt nie osądza z powodu jedzenia i picia lub z powodu święta, lub nowiu, lub sabatów -
są to cienie [rzeczy] przyszłych; ciało zaś - Chrystusa.
Niech was nie odtrąca ten, kto lubi się umartwiać i oddawać cześć aniołom, powoływać na tajemnicze doznania i bezpodstawnie szczycić swoim cielesnym sposobem myślenia,
a lekceważy głowę, z której całe ciało, zasilane i spajane stawami i ścięgnami, rośnie Bożym wzrostem.
Skoro z Chrystusem umarliście dla zasad świata, to dlaczego - niczym żyjący w świecie - stosujecie się do nakazów:
nie dotykaj, nie kosztuj, nie ruszaj?
Te przepisy i nauki ludzkie dotyczą tego, co i tak przeznaczone do zużycia.
Cała ich mądrość tkwi w dewocji, poniżaniu się i umartwianiu ciała, jednak - poza zaspokajaniem cielesnych ambicji - nie mają one żadnej wartości.
Jeśli więc razem z Chrystusem zostaliście wzbudzeni, zabiegajcie o to, co w górze, gdzie siedzi Chrystus po prawicy Boga;
o tym, co w górze, myślcie, nie o tym, co na ziemi.
Umarliście bowiem, a wasze życie jest ukryte wraz z Chrystusem w Bogu.
Gdy pojawi się Chrystus - nasze życie - wtedy i wy wraz z Nim pojawicie się w chwale.
Uśmierćcie zatem to, co w członkach ziemskie: rozwiązłość, nieczystość, zmysłowość, złe pragnienia i zachłanność równoznaczną z bałwochwalstwem.
Z ich powodu Boży gniew nadciąga na nieposłusznych synów.
Dawniej, gdy w tym żyliście, i wy postępowaliście podobnie,
ale teraz odrzućcie i wy to wszystko: gniew, porywczość, złość, oszczerstwo, nieprzyzwoite słowa z waszych ust;
nie okłamujcie się nawzajem skoro zdarliście z siebie starego człowieka wraz z jego postępkami,
a przywdzialiście nowego, bezustannie odnawianego dla [osiągnięcia] poznania zgodnego z obrazem Tego, który go stworzył,
gdzie nie ma Greka ani żyda, obrzezania ani nieobrzezania, cudzoziemca, Scyty, niewolnika, wolnego, ale Chrystus - wszystkim i we wszystkich.
Dlatego jako wybrani Boży, święci i ukochani, przywdziejcie serdeczne współczucie, dobroć, pokorę, łagodność i cierpliwość,
okazując jedni drugim wyrozumiałość i wybaczając sobie nawzajem, jeśli ktoś ma powód do skargi przeciw komuś: jak Chrystus darował wam, tak [czyńcie] i wy;
a na to wszystko [przywdziejcie] miłość, która jest spójnią doskonałości.
Ponadto w waszych sercach niech rządzi pokój Chrystusowy, do którego też zostaliście powołani w jednym ciele; i bądźcie wdzięczni!
Niech was przepełnia Słowo Chrystusa: z całą mądrością nauczajcie i napominajcie jedni drugich przez psalmy, hymny, natchnione pieśni, z wdzięcznością nucąc w waszych sercach Bogu;
i wszystko, cokolwiek robicie w słowie lub czynie, [róbcie] w imieniu Pana Jezusa, dziękując przez Niego Bogu Ojcu.
Żony, bądźcie uległe mężom, jak przystoi w Panu.
Mężowie, kochajcie żony i nie odnoście się do nich z goryczą.
Dzieci, bądźcie we wszystkim posłuszne rodzicom, gdyż to jest miłe Panu.
Ojcowie, nie wywołujcie u swoich dzieci rozżalenia, aby nie ulegały zniechęceniu.
Słudzy, bądźcie we wszystkim posłuszni ziemskim panom - służcie nie na pokaz, jak [to robią] pochlebcy, lecz w szczerości serca, w bojaźni przed Panem.
Cokolwiek czynicie, z duszy czyńcie, jak dla Pana, nie dla ludzi,
świadomi, że od Pana otrzymacie zapłatę w dziedzictwie. Panu, Chrystusowi, służycie.
Kto bowiem krzywdzi, dozna krzywdy bez względu na osobę.
Panowie, traktujcie sługi sprawiedliwie i bezstronnie, świadomi, że i wy macie Pana w niebie.
Trwajcie w modlitwie, czuwając w niej z dziękczynieniem.
Módlcie się przy tym i za nas, aby Bóg otworzył nam bramy Słowa dla rozgłoszenia tajemnicy Chrystusa - z powodu której jestem też więźniem -
abym ujawnił ją tak, jak powinienem.
Wobec [osób] z zewnątrz postępujcie mądrze, wykorzystując sprzyjające okoliczności.
Niech wasze wypowiedzi będą zawsze uprzejme, zaprawione solą, abyście wiedzieli, jak macie każdemu odpowiadać.
O wszystkim, co mnie dotyczy, opowie wam Tychikus, ukochany brat, wierny usługujący i współsługa w Panu.
Posłałem go do was właśnie po to, abyście się dowiedzieli o naszych sprawach i aby pokrzepił wasze serca.
[Posłałem go] wraz z Onezymem, wiernym i ukochanym bratem, który pochodzi spośród was. Oni was powiadomią o wszystkim, co się tutaj dzieje.
Pozdrawia was Arystarch, mój współwięzień, i Marek, siostrzeniec Barnaby - odnośnie którego otrzymaliście polecenie: Przyjmijcie go, jeśli do was przyjdzie -
i Jezus, zwany Justem. Ci spośród obrzezanych są jedynymi [moimi] współpracownikami na rzecz Królestwa Bożego, oni stali się dla mnie pociechą.
Pozdrawia was Epafras, który pochodzi spośród was, sługa Jezusa Chrystusa, zawsze walczący za was w modlitwach, abyście zostali doprowadzeni do doskonałości oraz do pełnego przekonania o całej woli Boga.
Zaświadczam bowiem, że usilnie zabiega o was oraz o tych, którzy są w Laodycei i Hierapolis.
Pozdrawia was Łukasz, kochany lekarz, i Demas.
Pozdrówcie braci w Laodycei i Nimfę oraz zbór w jej domu.
A gdy ten list u was zostanie odczytany, sprawcie, aby został odczytany również w zborze Laodycejczyków, a ten z Laodycei wy również przeczytajcie.
Powiedzcie też Archippowi: Pamiętaj, abyś wypełniał posługę, którą przyjąłeś w Panu.
Pozdrowienie moją, Pawła, ręką. Pamiętajcie o moich kajdanach. Łaska [niech będzie] z wami.
Paweł, Sylwan i Tymoteusz do kościoła Tesaloniczan w Bogu Ojcu i Panu Jezusie Chrystusie: Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego.
Dziękujemy Bogu zawsze za was wszystkich, wspominając was w naszych modlitwach, nieustannie
pamiętając o dziele waszej wiary, trudzie miłości i wytrwałości nadziei [co do] naszego Pana, Jezusa Chrystusa, przed Bogiem i Ojcem naszym,
wiedząc, bracia ukochani przez Boga, o waszym wybraniu,
że nasza ewangelia dotarła do was nie tylko w Słowie, ale także w mocy i w Duchu Świętym, i z wielką siłą przekonania - tak jak wiecie, jacy byliśmy pośród was ze względu na was.
A wy staliście się naśladowcami naszymi i Pana, gdy przyjęliście Słowo w wielkim ucisku z radością Ducha Świętego,
tak że staliście się wzorem dla wszystkich wierzących w Macedonii i w Achai.
Od was bowiem Słowo Pana rozniosło się nie tylko w Macedonii i w Achai, ale w każdym miejscu rozeszła się wasza ufność względem Boga, tak że nie mamy potrzeby o tym mówić;
sami bowiem o nas rozgłaszają, jakie mieliśmy u was przyjęcie, i jak odwróciliście się od bożków do Boga, aby służyć Bogu żywemu i prawdziwemu
i oczekiwać Syna Jego z niebios, którego wzbudził z martwych, Jezusa, który nas ocala od nadchodzącego gniewu Boga.
Sami bowiem wiecie, bracia, że nasze przyjście do was nie okazało się daremne,
ale pomimo, że ucierpieliśmy i doznaliśmy zniewagi - jak wiecie - w Filippi, odważyliśmy się w Bogu naszym głosić wam ewangelię Bożą w ciężkim boju.
Gdyż nasze wezwanie nie wywodzi się z błędu ani z nieczystości i nie kryje w sobie przynęty,
lecz jak zostaliśmy wypróbowani przez Boga, aby została nam powierzona ewangelia, tak też głosimy, nie aby podobać się ludziom, lecz Bogu, który poddaje próbie nasze serca.
Bo ani wcześniej nie występowaliśmy w słowie pochlebstwa - jak wiecie - ani w skrytej chciwości; Bóg świadkiem,
nie szukaliśmy też chwały u ludzi - ani u was, ani u innych,
choć jako apostołowie Chrystusa mogliśmy być w poważaniu; tymczasem byliśmy pośród was jak niemowlęta, jak żywicielka otaczająca troską swoje dzieci.
Tak przywiązaliśmy się do was, że gotowi byliśmy nie tylko przekazać wam ewangelię Bożą, ale i własne dusze, dlatego że staliście się dla nas tak ukochani.
Pamiętacie bowiem, bracia, trud nasz i mozół; pracując nocą i dniem, aby nie obciążać kogokolwiek z was, głosiliśmy wam ewangelię Bożą.
Wy jesteście świadkami i Bóg, jak święcie i sprawiedliwie, i nienagannie postępowaliśmy pośród was wierzących.
Podobnie wiecie, jak każdego jednego spośród was, niby ojciec swoje dzieci,
zachęcaliśmy was i po przyjacielsku radziliśmy, i nakłanialiśmy, abyście prowadzili życie godne Boga, który was powołuje do swojego Królestwa i chwały.
Dlatego też i my dziękujemy Bogu nieustannie, że przyjęliście od nas Słowo Bożego poselstwa, nie jako słowo ludzkie, ale, jak jest naprawdę, jako Słowo Boga, które też w was wierzących skutecznie działa.
Gdyż wy, bracia, staliście się naśladowcami kościołów Bożych, które są w Judei w Chrystusie Jezusie, bo to samo i wy wycierpieliście od swoich rodaków, co i oni od żydów,
którzy i Pana Jezusa zabili, i proroków, i nas prześladowali, i Bogu nie są mili i wszystkim ludziom przeciwni,
przeszkadzając nam głosić poganom, aby byli zbawieni, i [w ten sposób] dopełniając [miary] swoich grzechów. Już wcześniej zaś do końca spadł na nich gniew Boga.
My zaś, bracia, odłączeni od was na czas godziny - obliczem, nie sercem - tym bardziej, z wielkim pragnieniem, staraliśmy się zobaczyć wasze oblicze.
Dlatego chcieliśmy przyjść do was, zwłaszcza ja, Paweł, i raz i drugi, ale przeszkodził nam szatan.
Bo kto jest naszą nadzieją lub radością, lub wieńcem chluby przed naszym Panem Jezusem w [chwili] Jego przyjścia, jeśli nie wy?
Wy bowiem jesteście naszą chwałą i radością.
Dlatego, nie mogąc tego dłużej znieść, uznaliśmy za słuszne sami pozostać w Atenach
i posłaliśmy Tymoteusza, naszego brata i współpracownika Bożego w ewangelii Chrystusa, aby was utwierdził i zachęcił w waszej wierze,
tak by nikt się nie chwiał w tych uciskach. Sami bowiem wiecie, że na to jesteśmy wyznaczeni.
Bo gdy u was byliśmy, zapowiadaliśmy wam, że będziemy uciskani, co się też stało, jak wiecie.
Dlatego i ja, nie mogąc tego dłużej znieść, posłałem, aby się dowiedzieć o waszej wierze, aby w jakiś sposób zwodziciel nie pokonał was w próbie, a nasz trud nie okazał się daremny.
Lecz teraz, gdy Tymoteusz przyszedł do nas od was i gdy przyniósł nam dobrą nowinę o waszej wierze i miłości oraz o tym, że macie nas zawsze w dobrej pamięci i pragniecie zobaczyć nas, tak jak my was.
Dlatego doznaliśmy od was zachęty, bracia - ze względu na wszelką naszą potrzebę i ucisk - z powodu waszej wiary,
gdyż teraz żyjemy, skoro wy stoicie w Panu.
Bo jaką wdzięczność jesteśmy w stanie okazać Bogu za was, za całą radość, której doznajemy z powodu was przed naszym Bogiem?
Nocami i dniami bardzo usilnie modlimy się o to, aby zobaczyć wasze oblicze i naprawić braki waszej wiary.
A sam Bóg i Ojciec nasz, i Pan nasz Jezus, oby wyprostował naszą drogę do was!
Was zaś oby Pan jeszcze bardziej i oby jeszcze obficiej [wypełnił] miłością do siebie nawzajem - tak jak nas względem was,
aby utwierdzić wasze nienaganne serca w poświęceniu przed Bogiem i Ojcem naszym w przyjściu naszego Pana Jezusa ze wszystkimi Jego świętymi.
W końcu, bracia, prosimy was i zachęcamy w Panu Jezusie, abyście tak jak przejęliście od nas, jak macie postępować i podobać się Bogu - jak zresztą postępujecie - abyście tym bardziej obfitowali.
Bo wiecie, jakie zalecenia podaliśmy wam przez Pana Jezusa.
To bowiem jest wola Boga: poświęcenie wasze, aby powstrzymywać was od nierządu,
aby każdy z was wiedział jak utrzymać swe naczynie w poświęceniu i poszanowaniu,
nie w namiętności żądzy, jak poganie, którzy nie poznali Boga,
aby nikt w tej sprawie nie wykraczał i nie oszukiwał swojego brata, gdyż Pan jest mścicielem tego wszystkiego, jak też wam zapowiadaliśmy i zaświadczaliśmy.
Gdyż Pan nie powołał nas do nieczystości, ale w poświęceniu.
Toteż kto to odrzuca, odrzuca nie człowieka, lecz Boga, Tego, który nam też daje swego Ducha Świętego.
A o miłości braterskiej nie trzeba wam pisać, bo wy sami jesteście pouczeni przez Boga, żeby nawzajem się kochać;
to zresztą czynicie względem wszystkich braci w całej Macedonii. My zaś zachęcamy was, bracia, abyście tym bardziej obfitowali
i stawiali sobie za punkt honoru, aby żyć spokojnie, robić swoje, i pracować swoimi własnymi rękami, jak was pouczyliśmy,
tak abyście wobec tych, którzy są na zewnątrz, postępowali godnie i nikogo nie potrzebowali.
Nie chcemy zaś, bracia, abyście byli nieświadomi co do tych, którzy śpią, abyście się nie smucili, jak pozostali, którzy nie mają nadziei.
Skoro bowiem wierzymy, że Jezus umarł i zmartwychwstał, tak też Bóg tych, którzy zasnęli, za sprawą Jezusa poprowadzi wraz z Nim.
Bo to wam mówimy w Słowie Pana, że my, którzy żyjemy i pozostaniemy do przyjścia Pana, nie wyprzedzimy tych, którzy zasnęli.
Gdyż sam Pan na okrzyk rozkazu, na głos archanioła i trąby Bożej zstąpi z nieba; wtedy najpierw powstaną ci, którzy umarli w Chrystusie,
potem my, którzy pozostajemy przy życiu, razem z nimi będziemy porwani w obłokach na spotkanie Pana, w powietrze; i tak zawsze będziemy z Panem.
Dlatego zachęcajcie jedni drugich tymi słowami.
A o czasach i porach, bracia, nie ma potrzeby wam pisać.
Sami bowiem dokładnie wiecie, iż dzień Pana przyjdzie jak złodziej w nocy.
Gdy mówić będą: Pokój i bezpieczeństwo, wtedy spadnie na nich nagła zguba, jak bóle na kobietę w ciąży, i nie umkną.
Wy zaś, bracia, nie jesteście w ciemności, aby ten dzień zaskoczył was jak złodziej.
Wy wszyscy bowiem jesteście synami światłości i synami dnia. Nie należymy do nocy ani do ciemności.
Nie śpijmy zatem jak pozostali, lecz czuwajmy i bądźmy trzeźwi.
Bo ci, którzy śpią, śpią w nocy, a ci, którzy się upijają, upijają się w nocy.
My zaś, którzy należymy do dnia, bądźmy trzeźwi, jako ci, którzy przywdziali pancerz wiary i miłości oraz hełm nadziei zbawienia.
Gdyż Bóg nie przeznaczył nas na gniew, ale na zachowanie zbawienia przez Pana naszego Jezusa Chrystusa,
który umarł za nas, abyśmy, czy czuwamy, czy śpimy, żyli razem z Nim.
Dlatego zachęcajcie się nawzajem i budujcie jeden drugiego - co też czynicie.
Prosimy was również, bracia, abyście darzyli uznaniem tych, którzy pracują wśród was, przewodzą wam w Panu i napominają was;
poważajcie ich głęboko w miłości ze względu na ich pracę. Zachowujcie między sobą pokój.
Wzywamy was natomiast, bracia, napominajcie niekarnych, pocieszajcie lękliwych, wpierajcie słabych, miejcie cierpliwość dla wszystkich.
Uważajcie, aby ktoś komuś nie odpłacał złem za złe, ale zawsze starajcie się o to, co dobre dla was nawzajem i dla wszystkich.
Zawsze się radujcie.
Nieustannie się módlcie.
We wszystkim dziękujcie; gdyż taka jest wola Boża w Chrystusie Jezusie względem was.
Ducha nie gaście.
Proroctw nie lekceważcie.
Wszystko badajcie, co szlachetne - zachowujcie.
Od wszelkiego rodzaju zła trzymajcie się z dala.
Sam zaś Bóg pokoju niechaj was całkowicie poświęci, a cały wasz duch i dusza, i ciało niech będą zachowane bez nagany na przyjście naszego Pana Jezusa Chrystusa.
Wierny jest Ten, który was powołuje; On też tego dokona.
Bracia, módlcie się i za nami.
Pozdrówcie wszystkich braci pocałunkiem świętym.
Zaklinam was na Pana, aby ten list był odczytany wszystkim braciom.
Łaska naszego Pana Jezusa Chrystusa niech będzie z wami.
Paweł, Sylwan i Tymoteusz do kościoła Tesaloniczan w Bogu Ojcu naszym i w Panu Jezusie Chrystusie;
Łaska wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa.
Powinniśmy zawsze dziękować Bogu za was, bracia, jak to jest słuszne, że wasza wiara niezmiernie wzrasta i bardzo obfituje miłość każdego jednego spośród was wszystkich względem siebie nawzajem,
tak że my sami chlubimy się wami w kościołach Bożych z powodu waszej wytrwałości i wiary we wszystkich waszych prześladowaniach i uciskach, które znosicie;
jest to dowodem sprawiedliwego sądu Bożego, po to, abyście zostali uznani za godnych Królestwa Bożego, za które też cierpicie,
skoro jest rzeczą słuszną ze strony Boga odpłacić uciskiem tym, którzy was uciskają,
a wam, uciskanym, sprawić ulgę wraz z nami, przy objawieniu się z nieba Pana Jezusa wraz z aniołami Jego mocy,
w ogniu płomienistym, jako Tego, który wymierzy odpłatę tym, którzy nie uznali Boga oraz tym, którzy nie okazują posłuszeństwa ewangelii Pana naszego Jezusa.
Poniosą oni karę: wieczną zgubę od oblicza Pana i od potęgi Jego chwały,
gdy przyjdzie w tym dniu, aby doznać chwały wśród swoich świętych i być podziwiany wśród wszystkich, którzy uwierzyli, gdyż uwierzyliście naszemu świadectwu pośród was.
W tej myśli też zawsze modlimy się za wami, aby nasz Bóg uznał was za godnych powołania i w mocy wypełnił wszelkie pragnienie dobra i dzieło wiary,
aby w ten sposób zostało uwielbione imię naszego Pana Jezusa Chrystusa wśród was, a wy w Nim, według łaski Boga naszego i Pana Jezusa Chrystusa.
Co do przyjścia naszego Pana Jezusa Chrystusa i naszego spotkania się z Nim, prosimy was, bracia,
abyście nie tak szybko dali się zachwiać w pojmowaniu i straszyć, czy to przez jakiegoś ducha, czy przez słowo, czy przez list, rzekomo przez nas pisany, jakoby już nastał dzień Pana.
Niech was nikt nie zwiedzie w jakiś sposób; gdyż nie [nastanie] zanim najpierw nie przyjdzie odstępstwo i nie zostanie objawiony człowiek bezprawia, syn zagłady,
który przeciwstawia się Bogu i wynosi się ponad wszystko, co się nazywa Bogiem lub jest przedmiotem czci, tak że sam zasiądzie w przybytku Boga, wskazując na samego siebie, że jest Bogiem.
Czy nie pamiętacie, że jeszcze będąc u was, o tym wam mówiłem?
A teraz wiecie, co go powstrzymuje na to, by go objawiono we właściwym czasie.
Tajemnica bezprawia już bowiem działa, tylko dopóki Ten, który teraz powstrzymuje, nie zejdzie z drogi.
A wtedy zostanie objawiony ten niegodziwiec, którego Pan Jezus zabije tchnieniem swoich ust i zniszczy wyraźnym objawieniem swojego przyjścia.
Jego przyjście jest według działania szatana w całej mocy, pośród znaków, fałszywych cudów
i całego podstępu niesprawiedliwości tych, którzy giną, ponieważ nie przyjęli miłości prawdy, aby dostąpić zbawienia.
I dlatego Bóg wystawia ich na działanie oszustwa, po to, by uwierzyli kłamstwu,
aby zostali osądzeni wszyscy, którzy nie uwierzyli prawdzie, lecz znaleźli upodobanie w niesprawiedliwości.
My zaś powinniśmy zawsze dziękować Bogu za was, bracia, ukochani przez Pana, że Bóg wybrał was od początku do zbawienia w poświęceniu Ducha i w prawdziwej wierze.
Do tego też powołał was przez naszą ewangelię, dla zachowania chwały naszego Pana, Jezusa Chrystusa.
Dlatego też, bracia, stójcie niewzruszenie i trzymajcie się przekazanych prawd, których nauczyliście się czy to przez słowo, czy też przez nasz list.
A sam Pan nasz Jezus Chrystus i Bóg, Ojciec nasz, który nas ukochał i dał wieczną zachętę oraz dobrą nadzieję w łasce,
niech zachęci wasze serca i utwierdzi we wszelkim dziele i dobrym słowie.
W końcu, bracia, módlcie się za nami, aby Słowo Pana biegło i było sławione podobnie jak u was,
i abyśmy byli wybawieni od ludzi przewrotnych i złych; wiara bowiem nie jest [rzeczą] wszystkich.
A wierny jest Pan, który was utwierdzi i strzec będzie od złego.
Jesteśmy zaś przekonani w Panu co do was, że to, co wam nakazujemy, czynicie i czynić będziecie.
Pan zaś niech skieruje wasze serca do miłości Bożej i do cierpliwości Chrystusowej.
Nakazujemy wam zaś, bracia, w imieniu naszego Pana Jezusa Chrystusa, abyście odsuwali się od każdego brata, który żyje nieporządnie i nie według przekazanej nauki, którą przejęliście od nas.
Sami bowiem wiecie, jak trzeba nas naśladować, ponieważ nie żyliśmy wśród was nieporządnie
ani też u nikogo nie jedliśmy darmo chleba, ale w trudzie i znoju pracowaliśmy nocami i dniami, po to, by dla nikogo z was nie być ciężarem;
nie dlatego, że nie mamy do tego prawa, ale dlatego, żeby dać wam siebie samych za przykład do naśladowania.
Gdy bowiem byliśmy u was, nakazywaliśmy wam: Skoro ktoś nie chce pracować, niechaj też nie je.
Bo słyszymy, że niektórzy spośród was żyją nieporządnie: nic pracują, lecz zajmują się tym, co nie trzeba.
Takim właśnie nakazujemy i takich wzywamy w Panu Jezusie Chrystusie, aby w spokoju pracowali i własny chleb jedli.
Wy natomiast, bracia, nie ustawajcie w szlachetnym postępowaniu.
Jeśli ktoś jest nieposłuszny naszemu słowu, [przekazanemu] w tym liście, tego sobie zaznaczcie, aby się z nim nie zadawać, żeby go zawstydzić;
lecz nie traktujcie go jak wroga, lecz napominajcie jako brata.
A sam Pan pokoju nich wam da pokój zawsze i we wszelki sposób. Pan [niech będzie] z wami wszystkimi.
Pozdrowienie moją ręką - Pawła - co jest znakiem w każdym liście: tak piszę.
Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie z wami wszystkimi.
Paweł, apostoł Chrystusa Jezusa z rozkazu Boga, naszego Zbawcy i Chrystusa Jezusa, naszej nadziei,
do Tymoteusza, prawowitego dziecka w wierze: Łaska, miłosierdzie i pokój od Boga Ojca i Chrystusa Jezusa, naszego Pana.
Gdy wybierałem się do Macedonii prosiłem cię, abyś pozostał w Efezie i abyś nakazał niektórym, by przestali inaczej nauczać
i nie zajmowali się baśniami oraz niekończącymi się rodowodami, które raczej wywołują spory, niż służą Bożemu porządkowi zbawienia, który jest w wierze.
Celem zaś tego nakazu jest miłość z czystego serca, dobrego sumienia i nieobłudnej wiary,
z czym się niektórzy rozminęli i skręcili ku czczej paplaninie;
chcą być nauczycielami Prawa, a nie rozumieją ani tego, co mówią, ani tego, co [tak] stanowczo twierdzą.
Wiemy zaś, że Prawo jest dobre, jeśli ktoś je właściwie stosuje,
świadomy tego, że Prawo nie jest ustanowione dla sprawiedliwego, lecz dla nieprawych i nieposłusznych, dla bezbożnych i grzesznych, lekceważących Boga i pozbawionych zasad, dla ojcobójców i matkobójców, dla morderców,
nierządnych, homoseksualistów, handlarzy ludźmi, dla kłamców, krzywoprzysięzców i dla wszystkiego, co się sprzeciwia zdrowej nauce,
zgodnej z ewangelią chwały cudownego Boga, która została mi powierzona.
Dziękuję Temu, który mnie wzmocnił, Chrystusowi Jezusowi, naszemu Panu, że mnie uznał za godnego wiary, wyznaczając do posługi,
mnie niegdyś bluźniercę, prześladowcę i gnębiciela, lecz dostąpiłem miłosierdzia, gdyż działałem w nieświadomości, w niewierze.
Rzeczywiście przeobficie okazała się łaska naszego Pana wraz z wiarą i miłością, która jest w Chrystusie Jezusie.
Wiarygodne to Słowo i wszelkiego przyjęcia godne, że Chrystus Jezus przyszedł na świat, aby zbawić grzeszników, z których ja jestem pierwszy.
Ale dlatego dostąpiłem miłosierdzia, aby we mnie pierwszym Chrystus Jezus okazał wszelką cierpliwość dla przykładu tym, którzy mają w Niego uwierzyć, aby mieć życie wieczne.
A królowi wieków, nieśmiertelnemu, niewidzialnemu, jedynemu Bogu, niech będzie cześć i chwała na wieki wieków. Amen.
Ten nakaz poruczam ci, dziecko, Tymoteuszu, według wcześniej wygłoszonych o tobie proroctw, abyś toczył w nich dobry bój,
mając wiarę i dobre sumienie, które niektórzy odsunęli i co do swej wiary stali się rozbitkami.
Do nich należą Himenajos i Aleksander, których przekazałem szatanowi, aby ich oduczono bluźnić.
Przede wszystkim więc zachęcam, aby zanosić błagania, modlitwy, prośby wstawiennicze, dziękczynienia za wszystkich ludzi,
za królów i za wszystkich, którzy są na wysokich stanowiskach, abyśmy wiedli życie ciche i spokojne, we wszelkiej pobożności i z godnością.
Jest to rzecz szlachetna i przyjemna przed Bogiem, naszym Zbawcą,
który chce, aby wszyscy ludzie byli zbawieni i doszli do poznania prawdy.
Gdyż jeden jest Bóg, jeden też pośrednik między Bogiem a ludźmi, człowiek Chrystus Jezus,
który siebie samego złożył na okup za wszystkich, na świadectwo własnych czasów.
Ja na to zostałem ustanowiony kaznodzieją i apostołem - prawdę mówię, nie kłamię - nauczycielem pogan w wierze i prawdzie.
Chcę zatem, aby mężczyźni modlili się na każdym miejscu, wznosząc ręce czyste, bez gniewu i sporów.
Podobnie i kobiety, w odpowiednim stroju, niech się przyozdabiają ze skromnością i umiarem, nie w wymyślne sploty włosów ani w złoto czy w perły, czy kosztowne szaty,
lecz jak przystoi kobietom, przyznającym sobie pobożność - w dobre czyny.
Kobieta niech się uczy w cichości, we wszelkim poddaniu;
natomiast nie pozwalam kobiecie uczyć ani kierować mężem; ale być w cichości.
Bo najpierw Adam został ukształtowany, potem Ewa.
I Adam nie został zwiedziony, lecz kobieta, gdy została zwiedziona, popadła w przestępstwo;
będzie natomiast zbawiona przez rodzenie dzieci, jeśli pozostaną w wierze, w miłości, w poświęceniu, z umiarem.
Wiarygodne to słowo: Kto się o biskupstwo ubiega, pragnie pięknej pracy.
Biskup zatem ma być nienaganny, mąż jednej żony, trzeźwy, umiarkowany, przyzwoity, gościnny, zdolny nauczać,
niepijący, niewybuchowy, lecz łagodny, niekłótliwy, niezamiłowany w pieniądzach,
dobrze kierujący własnym domem, dzieci mający w posłuszeństwie, z wszelką godnością -
skoro bowiem ktoś nie potrafi kierować własnym domem, w jaki sposób zatroszczy się o Kościół Boży? -
nie świeżo nawrócony, aby nadęty nie ściągnął na siebie wyroku diabła.
A powinien też mieć dobre świadectwo u ludzi spoza [kościoła], aby nie popadł w lekceważenie i sidła diabła.
Tak samo diakoni: godni, nie dwulicowi, nienadużywający wina, nie chciwi brudnego zysku,
zachowujący w czystym sumieniu tajemnicę wiary.
I niech oni najpierw zostaną poddani próbie, a potem, jeśli się okażą nienaganni, niech podejmą posłujgę.
Podobnie kobiety: godne, nie skłonne do obmawiania, trzeźwe, wierne we wszystkim.
Diakoni niech będą mężami jednej żony, mężami, dobrze kierującymi dziećmi i własnymi domami.
Bo ci, którzy mają za sobą dobrą służbę, zyskują sobie dobre pozycję i wiele ufnej śmiałości w wierze, która jest w Chrystusie Jezusie.
Te rzeczy ci piszę w nadziei, że wkrótce do ciebie przyjdę;
gdybym się jednak opóźniał, to masz wiedzieć, jak należy obracać się w domu Bożym, który jest Kościołem Boga żywego, filarem i podporą prawdy.
A niezaprzeczalnie wielka jest tajemnica pobożności: Ten, który został objawiony w ciele, dostąpił usprawiedliwienia w duchu, widziany był przez aniołów, ogłoszony wśród narodów, zyskał wiarę w świecie, został wzięty do chwały.
A Duch wyraźnie mówi, że w późniejszych czasach odstąpią niektórzy od wiary chwytając się duchów zwodniczych i demonicznych nauk,
w obłudzie kłamców z piętnem wypalonym na własnym sumieniu,
zabraniających zawierania związków małżeńskich, spożywania pokarmów, które Bóg stworzył, aby z dziękczynieniem przyjmowali je wierzący oraz ci, którzy poznali prawdę.
Gdyż całe stworzenie Boga jest dobre i nie należy odrzucać niczego, co się przyjmuje z dziękczynieniem;
poświęcone jest bowiem przez Słowo Boże i modlitwę.
Gdy te rzeczy będziesz wykładał braciom, będziesz dobrym posługującym Chrystusa Jezusa, karmionym słowami wiary i dobrej nauki, za którą poszedłeś.
Pospolitych zaś [rozmów] i baśni starych bab unikaj. Ćwicz się natomiast w pobożności.
Bo ćwiczenie ciała na nie wiele jest pożyteczne, pobożność natomiast jest przydatna do wszystkiego, ponieważ ma obietnicę życia teraźniejszego i przyszłego.
Wiarygodne to Słowo i godne wszelkiego przyjęcia;
gdyż dlatego się trudzimy i walczymy, że złożyliśmy nadzieję w Bogu żywym, który jest Zbawcą wszystkich ludzi, zwłaszcza wierzących.
To nakazuj i tego nauczaj.
Niech nikt nie lekceważy twojej młodości, ale bądź dla wierzących wzorem w Słowie, w prowadzeniu się, w miłości, w wierze, w czystości.
Dopóki nie przyjdę, pilnuj publicznego czytania, zachęcania, nauki.
Nie zaniedbuj daru łaski, który jest w tobie, który został ci dany za sprawą proroctwa wraz z włożeniem rąk grona starszych.
O to się troszcz, w tym trwaj, aby twoje postępy były widoczne dla wszystkich.
Pilnuj siebie samego i nauki, w tych sprawach trwaj, bo to czyniąc, i samego siebie zbawisz, i tych, którzy cię słuchają.
Starszego nie karć, lecz zachęcaj jak ojca, młodszych jak braci,
starsze jak matki, młodsze jak siostry, we wszelkiej czystości.
Szanuj wdowy, które są rzeczywiście wdowami.
Jeśli zaś któraś wdowa ma dzieci lub wnuki, to niech najpierw one uczą szanować własny dom i oddawać odpłatę swoim rodzicom; to bowiem jest miłe przed Bogiem.
Prawdziwa zaś wdowa, i [przy tym] osamotniona, pokłada nadzieję w Bogu oraz trwa w błaganiach i modlitwach w nocy i we dnie;
ta zaś, która sobie używa, choć żyje, jest martwa.
I to nakazuj, aby były nienaganne.
A kto o swoich, zwłaszcza o domowników się nie troszczy, ten wyparł się wiary i jest gorszy od niewierzącego.
Na listę niech będzie wpisana wdowa licząca co najmniej sześćdziesiąt lat, żona jednego męża,
znana ze szlachetnych czynów, że wychowała dzieci, że udzieliła gościny, że umyła świętym nogi, że pomogła prześladowanym, że podejmowała się wszelkiego dobrego dzieła.
Młodszych zaś wdów nie przyjmuj, bo gdy namiętności zaczną odciągać je od Chrystusa, chcą wyjść za mąż,
obciąża je wyrok, że pierwszą wierność zlekceważyły;
jednocześnie zaś bezczynne uczą się obchodzić domy, przy czym nie tylko są bezczynne, ale i gadatliwe, wścibskie i mówią, czego nie trzeba.
Chcę zatem, aby młodsze wychodziły za mąż, rodziły dzieci, zarządzały domem i nie dawały przeciwnikowi powodu do zniewagi;
bo już niektóre skręciły za szatanem.
Jeśli jakaś wierząca ma wdowy, niech je wspomaga, aby kościół nie był obciążony i mógł wesprzeć te, które rzeczywiście są wdowami.
Starsi, którzy dobrze kierują, godni są podwójnego szacunku, zwłaszcza ci, którzy trudzą się w Słowie i nauczaniu.
Gdyż Pismo mówi: Młócącemu wołowi nie zawiązuj pyska, oraz: Godzien jest robotnik swojej zapłaty.
Przeciw starszemu nie przyjmuj oskarżenia, chyba że jest oparte na [zeznaniu] dwu lub trzech świadków.
Tych, którzy grzeszą, napominaj wobec wszystkich, aby i pozostali byli w lęku.
Zobowiązuję cię w obliczu Boga, Chrystusa Jezusa i wybranych aniołów, abyś się tego trzymał bez zastrzeżeń, niczego nie czyniąc stronniczo.
Rąk na nikogo pochopnie nie nakładaj i nie miej udziału w cudzych grzechach; zachowaj siebie samego czystym.
[Samej] wody już nie pij, ale używaj po trosze wina ze względu na twój żołądek i częste twoje słabości.
Grzechy niektórych ludzi są wyraźne i poprzedzają [ich] na sąd; za niektórymi zaś podążają.
Podobnie z czynami szlachetnymi: są wyraźne, lecz i te, z którymi jest inaczej, ukryte pozostać nie mogą.
Wszyscy, którzy są pod jarzmem [jako] niewolnicy, niech uważają swoich panów za godnych wszelkiej czci, aby imieniu Boga ani nauce nie bluźniono.
Ci zaś, którzy mają wierzących panów, niech ich nie lekceważą, dlatego że są braćmi, lecz niech im tym bardziej służą, dlatego że ci, którzy z tej dobrej służby korzystają, są wierzący i ukochani. Tego nauczaj i do tego zachęcaj.
Kto naucza inaczej i nie przyjmuje zdrowych słów naszego Pana Jezusa Chrystusa oraz nauki zgodnej z pobożnością,
ten jest nadęty, niczego nie rozumie, lecz choruje na wszczynanie sporów i walki o słowa, z czego rodzą się zawiść, kłótnia, bluźnierstwa, złośliwe podejrzenia,
ciągłe wzajemne ścieranie się ludzi spaczonych na umyśle i wyzutych z prawdy, którzy sądzą, że z pobożności można ciągnąć zyski.
Wielkim zyskiem natomiast jest pobożność, która umie powiedzieć wystarczy.
Bo niczego na świat nie przynieśliśmy, dlatego i niczego wynieść nie możemy.
Mając zatem wyżywienie i przyodziewek, niech nam to wystarczy.
A ci, którzy chcą być bogaci, wpadają w próby i w sidła oraz w liczne bezsensowne i szkodliwe pragnienia, które pogrążają ludzi w zgubę i zatracenie.
Gdyż korzeniem wszelkiego zła jest miłość pieniędzy, której niektórzy ulegli, zboczyli od wiary i zadali sobie wiele zgryzot.
Ty natomiast, człowieku Boży, od tego uciekaj, a zabiegaj o sprawiedliwość, pobożność, wiarę, miłość, cierpliwość, łagodność.
Staczaj dobry bój wiary, uchwyć się życia wiecznego, do którego zostałeś powołany i złożyłeś dobre wyznanie wobec wielu świadków.
Nakazuję ci w obliczu Boga, który wszystko ożywia, w obliczu Chrystusa Jezusa, który przed Poncjuszem Piłatem złożył dobre wyznanie,
abyś zachował przykazanie bez skazy i bez zarzutu aż do przyjścia naszego Pana Jezusa Chrystusa,
które we właściwym czasie objawi cudowny i jedyny władca, Król królów, Pan panujących,
jedyny, który ma nieśmiertelność, który mieszka w światłości niedostępnej, którego nikt z ludzi nie widział i widzieć nie jest w stanie; Jemu cześć i moc wieczna. Amen.
Bogatym w teraźniejszej dobie nakazuj, aby się nie wynosili i nie pokładali nadziei w niepewnym bogactwie, lecz w Bogu, który nam dla przyjemności wszystkiego obficie udziela,
aby czynili dobrze, bogacili się w dobre uczynki, byli hojni, gotowi do dzielenia się,
odkładając sobie dobry fundament na przyszłość, aby uchwycili się prawdziwego życia.
Tymoteuszu! Strzeż tej lokaty, unikaj pospolitej, pustej mowy i sprzecznych twierdzeń rzekomej nauki,
którą niektórzy wyznając, zboczyli od wiary. Łaska niech będzie z wami.
Paweł, apostoł Chrystusa Jezusa z woli Boga, zgodnie z obietnicą życia, które jest w Chrystusie Jezusie,
do Tymoteusza, ukochanego dziecka: Łaska, miłosierdzie i pokój od Boga Ojca i Chrystusa Jezusa, naszego Pana.
Dziękuję Bogu, któremu służę jak moi przodkowie, z czystym sumieniem, gdy nieustannie mam cię w pamięci w moich modlitwach, w nocy i we dnie;
pragnę cię zobaczyć - pomny na twoje łzy - abym doznał pełnej radości;
przywodzę sobie na pamięć twoją nieobłudną wiarę, która zamieszkała najpierw w twojej babce Lois i w twojej matce Eunice, a jestem pewien, że i w tobie.
Z tego powodu przypominam ci, abyś rozpalił na nowo dar łaski Bożej, który jest w tobie przez nałożenie moich rąk.
Gdyż nie dał nam Bóg Ducha bojaźni, lecz mocy i miłości, i trzeźwego myślenia.
Nie wstydź się więc świadectwa o naszym Panu, ani mnie, jego więźnia, lecz podejmij wraz ze mną trud dla ewangelii, zgodnie z mocą Boga,
który nas zbawił i powołał powołaniem świętym, nie według naszych czynów, lecz zgodnie z własnym planem i łaską, daną nam w Chrystusie Jezusie przed wiecznymi czasami,
a teraz objawionej przez pojawienie się naszego Zbawcy Chrystusa Jezusa, który z jednej strony zniszczył śmierć, z drugiej zaś rzucił światło na życie i nieśmiertelność - przez ewangelię,
dla której zostałem ustanowiony zwiastunem, apostołem i nauczycielem;
z tego też powodu znoszę te cierpienia, ale nie wstydzę się, gdyż wiem, komu zaufałem i jestem pewien, że On jest w stanie ustrzec mojej lokaty na ten dzień.
Zachowuj wzór zdrowych słów, które ode mnie usłyszałeś, w wierze i miłości, która jest w Chrystusie Jezusie;
strzeż dobrej lokaty przez Ducha Świętego, który mieszka w nas.
Wiesz o tym, że odwrócili się ode mnie wszyscy, którzy są w Azji, a wśród nich Fygelos i Hermogenes.
Niech Pan okaże miłosierdzie domowi Onezyfora, bo często mnie pokrzepiał i nie wstydził się mojego łańcucha,
ale gdy znalazł się w Rzymie, usilnie mnie szukał i znalazł;
niech mu Pan da znaleźć miłosierdzie u Pana w tym dniu; a jak wiele usług oddał mi w Efezie, ty wiesz lepiej.
Ty więc, moje dziecko, wzmacniaj się w łasce, która jest w Chrystusie Jezusie,
a co usłyszałeś ode mnie wobec wielu świadków, to przekaż ludziom godnym zaufania, którzy będą zdolni i innych nauczać.
Przechodź wraz [ze mną] niedole jak dobry żołnierz Chrystusa Jezusa.
Nikt w służbie wojskowej nie wikła się w sprawy tego życia, aby się spodobać temu, kto go powołał do wojska.
Również jeśli ktoś staje do zawodów, nie zdobywa wieńca, jeżeli nie walczył prawidłowo.
Rolnik, który się trudzi, powinien pierwszy korzystać z plonów.
Rozważaj, co mówię, gdyż Pan da ci właściwe zrozumienie wszystkiego
Miej w pamięci Jezusa Chrystusa, który został wzbudzony z martwych, z nasienia Dawida, według mojej ewangelii,
dla której znoszę niedolę aż do więzów, jak złoczyńca, ale Słowo Boga nie zostało związane;
dlatego wszystko znoszę przez wzgląd na wybranych, aby i oni doświadczyli zbawienia, które jest w Chrystusie Jezusie wraz z chwałą wieczną.
Wiarygodne to Słowo: Jeśli bowiem wraz z Nim umarliśmy, z Nim też będziemy żyć;
jeśli trwamy, z Nim będziemy królować; jeśli się zaprzemy - i On się nas zaprze;
jeśli nie dochowujemy wiary, On pozostaje wierny, gdyż nie może zaprzeć się samego siebie.
To przypominaj, nalegając przed Bogiem, aby się nie walczyli o słowa, [bo] nic w tym pożytecznego, a tylko zguba dla słuchaczy.
Postaraj się stanąć przed Bogiem jako wypróbowany, jako pracownik, którego nie trzeba się wstydzić, prawidłowo wyjaśniający Słowo prawdy.
A pospolitej, pustej mowy unikaj, bo jeszcze dalej posuną się w bezbożności,
a ich słowo jak gangrena się rozszerzy; do nich należy Hymeneusz i Filetos,
którzy rozminęli się prawdą, głosząc, że zmartwychwstanie już się dokonało - i wywracają wiarę niektórych.
Jednakże fundament Boży stoi niewzruszony, z taką pieczęcią: Zna Pan tych, którzy są Jego, oraz: Niech odstąpi od niesprawiedliwości każdy, kto wzywa imienia Pańskiego.
W wielkim zaś domu są nie tylko naczynia złote i srebrne, ale też drewniane i gliniane; jedne do [celów] zaszczytnych, a drugie pospolitych.
Jeśli więc ktoś siebie czystym zachowa od tych, będzie naczyniem do [celów] zaszczytnych, poświęconym, przydatnym dla Pana, gotowym do wszelkiego dobrego dzieła.
Młodzieńczych zaś pożądań unikaj, dąż natomiast do sprawiedliwości, wiary, miłości, pokoju - wraz z tymi, którzy wzywają Pana z czystego serca.
A głupich i niedorzecznych dociekań unikaj, wiedząc, że rodzą spory.
Sługa Pana zaś nie powinien wdawać się w spory, lecz być uprzejmy dla wszystkich, zdolny nauczać, cierpliwie znoszący przeciwności,
z łagodnością wychowujący krnąbrnych, bo może Bóg da im opamiętanie dla właściwego poznania prawdy
i otrząsną się z sideł diabła, jako żywcem przez niego schwytani do [pełnienia] jego woli.
A to wiedz, że w dniach ostatecznych nastaną niebezpieczne czasy:
Ludzie bowiem będą samolubni, kochający pieniądz, chełpliwi, wyniośli, bluźnierczy, nieposłuszni rodzicom, niewdzięczni, lekceważący to, co święte,
bez uczuć, nieprzejednani, oszczerczy, niepohamowani, okrutni, niezamiłowani w tym, co dobre,
zdradzieccy, bezmyślni, nadęci, kochający przyjemności bardziej niż kochający Boga,
mający pozór pobożności, lecz zapierający się jej mocy; również tych unikaj.
Z takich bowiem są ci, którzy wkradają się do domów i podbijają frywolne kobiety naładowane grzechami, gnane różnorodnymi żądzami,
które zawsze się uczą i nigdy do poznania prawdy dojść nie mogą.
Podobnie zaś jak Jannes i Jambres przeciwstawili się Mojżeszowi, tak i ci przeciwstawiają się prawdzie, ludzie spaczeni na umyśle, którzy nie wytrzymali próby jeśli chodzi o wiarę.
Daleko jednak nie zajdą, gdyż ich głupota stanie się wyraźna dla wszystkich - podobnie jak stało się z tamtymi.
Ty natomiast poszedłeś za moją nauką, sposobem życia, planem, wiarą, cierpliwością, miłością, wytrwałością,
prześladowaniami, cierpieniami, które mnie spotkały w Antiochii, w Ikonium, w Listrze - prześladowaniami, których doświadczyłem i ze wszystkich wyzwolił mnie Pan.
Właściwie wszyscy, którzy chcą żyć pobożnie w Chrystusie Jezusie, będą prześladowani.
Ludzie zaś źli i oszuści coraz bardziej brnąć będą w zło, błądząc i innych wprowadzając w błąd.
Ty jednak trwaj w tym, czego się nauczyłeś i o czym jesteś przekonany, wiedząc, skąd się [tego] nauczyłeś
i ponieważ od maleńkości znasz Pisma święte, które mogą cię obdarzyć mądrością dla zbawienia przez wiarę w Chrystusa Jezusa.
Każde Pismo natchnione [jest] przez Boga i pożyteczne do nauki, do wykazania błędu, do poprawy, do wychowywania w sprawiedliwości,
aby człowiek Boży był w pełni gotowy, wyposażony do wszelkiego dobrego dzieła.
Zobowiązuję cię zatem w obliczu Boga i Chrystusa Jezusa, który będzie sądził żywych i umarłych, na Jego objawienie się [w czasie przyjścia] i na Jego Królestwo:
Głoś Słowo, bądź gotów w porę i nie w porę, popraw, upomnij, zachęć z wszelką cierpliwością i pouczeniem.
Gdyż przyjdzie czas, że zdrowej nauki nie ścierpią, a że ich ucho swędzi otoczą się nauczycielami według własnych pożądań
i z jednej strony odwrócą się od słuchania prawdy, z drugiej zaś zwrócą ku baśniom.
Ty jednak bądź trzeźwy we wszystkim, znoś niedole, wykonuj pracę ewangelisty, rzetelnie wypełnij swoją służbę.
Ja bowiem już jestem wylany na ofiarę i nadszedł czas mojego odejścia.
Dobry bój bojowałem, bieg ukończyłem, wiarę - zachowałem;
w końcu czeka nam mnie wieniec sprawiedliwości, który mi w tym dniu da Pan, sędzia sprawiedliwy, a nie tylko mnie, lecz i wszystkim, którzy pokochali Jego objawienie [w czasie przyjścia].
Postaraj się przyjść do mnie szybko;
bo Demas mnie opuścił, gdy pokochał teraźniejszą dobę, i odszedł do Tesaloniki, Kreskens do Galacji, Tytus do Dalmacji;
tylko Łukasz jest ze mną. Weź Marka i przyprowadź z sobą, bo mi jest bardzo potrzebny do posługiwania.
Tychika zaś posłałem do Efezu.
Płaszcz, który zostawiłem w Troadzie u Karposa, przynieś, idąc po drodze, oraz zwoje, zwłaszcza pergaminy.
Aleksander, brązownik, wyrządził mi wiele złego; odda mu Pan według jego czynów;
jego i ty się strzeż; bardzo się bowiem sprzeciwił naszym słowom.
W pierwszej mojej obronie nikogo przy mnie nie było, ale wszyscy mnie opuścili - niech im to nie będzie policzone -
Pan jednak stał przy mnie i wzmocnił mnie, aby przeze mnie dopełnione było głoszenie i aby usłyszały wszystkie narody - i zostałem uratowany z paszczy lwiej.
Uratuje mnie Pan od wszelkiego dzieła złego i zbawi dla królestwa swego niebieskiego; Jemu niech będzie chwała na wieki wieków. Amen.
Pozdrów Pryskę i Akwilę oraz dom Onezyfora.
Erast pozostał w Koryncie, a Trofima zostawiłem w Milecie chorego.
Postaraj się przyjść przed zimą. Pozdrawiają cię Eubulos, Pudens, Linus, Klaudia i wszyscy bracia.
Pan [niech będzie] z duchem twoim. Łaska [niech będzie] z wami.
Paweł, sługa Boga, a apostoł Jezusa Chrystusa ze względu na wiarę wybranych Bożych oraz dogłębne poznanie prawdy, która jest zgodna z pobożnością,
z powodu nadziei życia wiecznego, które przed wiecznymi czasami przyobiecał niekłamiący Bóg,
a we właściwym czasie objawił swoje Słowo w głoszeniu, które zostało mi powierzone z rozkazu Boga, naszego Zbawcy -
do Tytusa, prawowitego dziecka według wspólnej wiary: Łaska i pokój od Boga Ojca i od Chrystusa Jezusa, naszego Zbawcy.
Pozostawiłem cię na Krecie po to, abyś uporządkował pozostałe sprawy i ustanowił po miastach prezbiterów - jak ci nakazałem -
takich, którzy są nienaganni, są mężami jednej żony, mają wierzące dzieci, niestojące pod zarzutem rozwiązłości lub niekarności.
Biskup bowiem jako włodarz Boży powinien być nienaganny, nie samowolny, nieskory do gniewu, niepijący, nie porywczy, nie chciwy brudnego zysku,
ale gościnny, zamiłowany w tym, co dobre, rozsądny, sprawiedliwy, poświęcony, zdyscyplinowany,
trzymający się - według nauki - wiernego Słowa, aby był w stanie zarówno udzielać zachęty w ramach zdrowego nauczania, jak i przekonywać przeciwnych.
Wielu jest bowiem niekarnych, rozgadanych, zwodzicieli, zwłaszcza tych spośród obrzezanych;
którym trzeba zatkać usta, gdyż oni całe domy wywracają, nauczając czego nie trzeba dla brudnego zysku.
Jeden z nich, ich własny prorok, powiedział: Kreteńczycy zawsze kłamcy, wstrętne bestie, brzuchy leniwe.
Świadectwo to jest prawdziwe. Z tego powodu karć ich surowo, by byli zdrowi w wierze
i nie zwracali uwagi na żydowskie baśnie oraz nakazy ludzi, którzy odwracają się od prawdy.
Dla czystych wszystko jest czyste, dla skalanych zaś i niewierzących nic nie jest czyste, ale skalane są zarówno ich umysł, jak i sumienie.
Utrzymują, że znają Boga, lecz swoimi uczynkami zapierają się Go - są obrzydliwi, nieposłuszni i niezdolni do żadnego dobrego dzieła.
Ty natomiast mów to, co odpowiada zdrowemu nauczaniu,
że starsi mężczyźni mają być trzeźwi, godni szacunku, rozsądni, zdrowi w wierze, miłości, cierpliwości;
starsze kobiety podobnie: w prowadzeniu się czcigodne, nie skłonne do oszczerstw, niezniewolone nadużywaniem wina, uczące tego, co szlachetne;
niech uczą młodsze kobiety rozsądku: by były kochające mężów, kochające dzieci,
by były rozsądne, czyste moralnie, gospodarne, dobre, własnym mężom uległe - żeby Słowu Bożemu nie bluźniono.
Młodszych podobnie zachęcaj do rozsądku.
We wszystkim stawiaj siebie za wzór szlachetnego postępowania, w nauczaniu - prawość, godność,
słowo zdrowe, bez zarzutu, aby przeciwnik był zawstydzony, nie mając nic złego o nas do powiedzenia.
Słudzy niech będą ulegli swoim panom we wszystkim, niech sprawiają zadowolenie, nie przeciwstawiają się w słowach,
nie kradną, lecz dowodzą wszelkiej dobrej wierności, aby nauczanie Boga, naszego Zbawcy, zdobili we wszystkim.
Pojawiła się bowiem łaska Boża, zbawienna dla wszystkich ludzi,
pouczając nas, abyśmy wyrzekli się bezbożności oraz światowych żądz i żyli w tej obecnej dobie rozsądnie, sprawiedliwie i pobożnie,
w oczekiwaniu cudownej nadziei i pojawienia się chwały wielkiego Boga i Zbawiciela naszego, Jezusa Chrystusa,
który dał za nas samego siebie, aby nas [sobie] wykupić od wszelkiej nieprawości i oczyścić sobie lud na szczególną własność, gorliwy w szlachetnych czynach.
To mów i tak zachęcaj, i tak karć z całą powagą. Niech cię nikt nie lekceważy.
Przypominaj im, aby byli poddani i posłuszni zwierzchnościom i władzom, gotowi do wszelkiego szlachetnego czynu,
aby nikomu nie bluźnili, unikali sporów, byli uprzejmi, wszystkim ludziom okazywali wszelką łagodność.
Bo i my byliśmy niegdyś nierozumni, nieposłuszni, błądzący, zniewoleni przez żądze i różnorodne rozkosze, pędzący życie w złości i zazdrości, znienawidzeni i nienawidzący siebie nawzajem.
Gdy jednak pojawiła się dobroć i miłość do ludzi Zbawiciela naszego, Boga,
zbawił nas nie z uczynków, które my dokonaliśmy w sprawiedliwości, lecz według swojego miłosierdzia przez kąpiel powtórnego narodzenia oraz odnowę Ducha Świętego,
którego wylał na nas obficie przez Jezusa Chrystusa, Zbawcę naszego,
abyśmy, usprawiedliwieni Jego łaską, stali się dziedzicami według nadziei życia wiecznego.
Wiarygodne to Słowo i chcę, abyś obstawał przy tych sprawach, tak aby ci, którzy zaufali Bogu, poważnie myśleli o tym, jak się oddawać szlachetnym czynom; te [właśnie] sprawy są szlachetne i pożyteczne dla ludzi.
Natomiast głupich dociekań i rodowodów, i sporów, i kłótni o Prawo unikaj; są bowiem nieużyteczne i próżne.
A człowieka wywołującego rozłamy po pierwszym i drugim ostrzeżeniu wystrzegaj się,
wiedząc, że taki jest zepsuty i grzeszy, i sam na siebie ściąga wyrok.
Gdy poślę do ciebie Artemasa albo Tychika, postaraj się przyjść do mnie do Nikopolis, gdyż tam postanowiłem przezimować.
Pilnie wypraw w drogę Zenasa, znawcę Prawa, i Apollosa, aby niczego im nie brakowało.
A niech się i nasi uczą poświęcać szlachetnym czynom dla koniecznych potrzeb - niech nie będą bezowocni.
Pozdrawiają cię wszyscy, którzy są ze mną. Pozdrów tych, którzy nas kochają w wierze. Łaska niech będzie z wami wszystkimi.
Paweł, więzień Chrystusa Jezusa, i Tymoteusz, brat, do Filemona, ukochanego - i naszego współpracownika,
oraz do Appii, siostry, do Archippa, naszego współbojownika, a także do kościoła w twoim domu:
Łaska wam i pokój od Boga, naszego Ojca, i od Pana Jezusa Chrystusa.
Dziękuję mojemu Bogu zawsze, wspominając cię w moich modlitwach,
słysząc o twojej miłości i wierze, którą masz względem Pana Jezusa, i względem wszystkich świętych,
aby wspólnota twojej wiary mogła stać się skuteczna we właściwym poznaniu wszelkiego dobra, które [jest] w nas ze względu na Chrystusa.
Doznałem bowiem wielkiej radości i pociechy z powodu twojej miłości, gdyż wnętrza świętych zostały przez ciebie, bracie, odświeżone.
Dlatego, mając w Chrystusie wielką śmiałość nakazać ci, co należy,
raczej ze względu na miłość proszę, taki, jaki jestem, jako stary Paweł, a teraz także więzień Chrystusa Jezusa,
proszę cię za moim dzieckiem, które urodziłem w więzach, za Onezymem,
niegdyś tobie nieprzydatnym, a teraz i tobie i mnie użytecznym,
które ci odesłałem - jego, to jest wnętrzności moje.
Zamierzałem ja go przy sobie zatrzymać, aby mi zamiast ciebie usługiwał w więzach ewangelii,
ale bez twojej zgody nie chciałem nic uczynić, aby twoje dobro nie było jakby z musu, lecz z dobrej woli.
Bo może dlatego opuścił cię na godzinę, abyś mógł go odzyskać na wieki -
już nie jako sługę, ale więcej niż sługę, bo jako brata ukochanego, szczególnie dla mnie, a tym bardziej dla ciebie, zarówno w ciele, jak i w Panu.
Skoro więc masz mnie za uczestnika [wspólnej sprawy], przygarnij go jak mnie.
Jeśli zaś wyrządził ci jakąś szkodę albo jest ci coś winien, mnie to przypisz.
Ja, Paweł, napisałem własnoręcznie: ja wynagrodzę; by już ci nie mówić, że i siebie samego jesteś mi w zamian winien.
Tak, bracie, obym ja przez ciebie odniósł korzyść w Panu; odśwież moje wnętrze w Chrystusie.
Napisałem do ciebie przekonany o twoim posłuszeństwie, świadom, że uczynisz więcej niż mówię.
Jednocześnie zaś przygotuj mi gościnę, ponieważ mam nadzieję, że dzięki waszym modlitwom będę wam z [Jego] łaski dany.
Pozdrawia cię Epafras, mój współwięzień w Chrystusie Jezusie,
Marek, Arystarch, Demas, Łukasz, współpracownicy moi.
Łaska Pana Jezusa Chrystusa, niech będzie z duchem waszym.
Bóg, który stopniowo i na wiele sposobów objawiał dawniej [swoje Słowo] ojcom przez proroków,
w tych ostatnich dniach przemówił do nas w [osobie] Syna, którego ustanowił dziedzicem wszystkiego i przez którego stworzył wszystko, co istnieje w czasie i przestrzeni.
On, jako odblask chwały i odbicie Jego Postaci podtrzymujący wszystko słowem swojej mocy, gdy sam dokonał oczyszczenia [nas] z grzechów, zasiadł po prawicy Majestatu na wysokościach
i stał się o tyle ważniejszym od aniołów, o ile wspanialsze od nich odziedziczył imię.
Do którego bowiem z aniołów [Bóg] powiedział kiedykolwiek: Ty jesteś moim Synem, Ja Cię dziś zrodziłem? I gdzie indziej: Ja będę mu Ojcem, a On będzie mi Synem?
A gdy znowu wprowadza Pierworodnego na świat, mówi: Niech Jemu oddają pokłon wszyscy aniołowie Boży.
O aniołach wprawdzie powiedziano: On swych aniołów czyni wichrami, a swoje sługi płomieniami ognia;
lecz o Synu: Twój tron, o Boże, na wieki wieków, Berłem prawości berło Twojego Królestwa.
Ukochałeś sprawiedliwość, a znienawidziłeś bezprawie; Dlatego Twój Bóg namaścił Cię, o Boże, olejkiem radości jak żadnego z twoich towarzyszy.
Oraz: Ty, Panie, na początku założyłeś fundamenty ziemi i niebiosa są dziełem Twoich rąk;
one przeminą, a Ty pozostaniesz, wszystkie jak szata ulegną zużyciu,
jak płaszcz je zwiniesz, jak okrycie - i doznają przemiany; lecz Ty jesteś ten sam i nie skończą się Twoje lata.
Do którego z aniołów powiedział też kiedykolwiek: Usiądź po mojej prawicy, aż położę Twoich nieprzyjaciół jako podnóżek dla Twoich stóp?
Czy nie są oni wszyscy duchami do posług, posyłanymi do pomocy tym, którzy mają odziedziczyć zbawienie?
Dlatego powinniśmy w większym stopniu stosować się do tego, co usłyszeliśmy, aby nas czasem nie zniosło [z kursu].
Bo skoro słowo wypowiedziane przez aniołów stało się wiążące, a każde wykroczenie i nieposłuszeństwo spotkało się z zasłużoną zapłatą,
to w jaki sposób my ujdziemy cało, lekceważąc tak wyjątkowy [dar] - zbawienie? Początkowo zwiastowane przez Pana, zostało nam [ono] potwierdzone przez tych, którzy usłyszeli,
a przy tym Bóg poświadczał je znakami i cudami, różnorodnymi przejawami mocy i udzielaniem Ducha Świętego według swojej woli.
Gdyż nie aniołom podporządkował przyszły zamieszkały świat, o którym mówimy.
Stwierdził to bowiem ktoś, kiedy gdzieś powiedział: Czym jest człowiek, że wciąż o nim pamiętasz? Albo syn człowieczy, że się o niego troszczysz?
Tylko na chwilę uczyniłeś go mniejszym od aniołów, ukoronowałeś go chwałą i dostojeństwem,
wszystko poddałeś pod jego stopy. Gdy bowiem podporządkował [Mu] wszystko, nie pozostawił niczego, co by Mu nie było podporządkowane. Teraz jednak jeszcze nie widzimy, że wszystko Mu jest podporządkowane;
widzimy raczej Tego, który na chwilę został uczyniony mniejszym od aniołów - Jezusa, ukoronowanego chwałą i dostojeństwem za cierpienia śmierci - po to, by móc z łaski Bożej zakosztować śmierci za każdego.
Przystało bowiem Temu, z powodu którego [dzieje się] wszystko, i za sprawą którego [dzieje się] wszystko, [aby Tego, który] wielu synów do chwały doprowadził, Sprawcę ich zbawienia, udoskonalić przez cierpienia.
Tak bowiem Ten, który uświęca, jak i ci, którzy są uświęcani, z jednego [są] wszyscy; z tego powodu nie wstydzi się nazywać ich braćmi,
gdy mówi: Rozgłoszę Twoje imię wśród moich braci, Pośród zgromadzenia będę Ci śpiewał na chwałę;
i znowu: W Nim będę pokładał ufność; i znowu: Oto Ja i dzieci, które dał mi Bóg.
A ponieważ dzieciom przypadł udział w krwi i ciele, On również miał w nich udział, aby przez śmierć pokonać tego, który ma władzę nad śmiercią, to jest diabła,
i wyzwolić tych wszystkich, którzy z powodu lęku przed śmiercią przez całe życie pozostawali w niewoli.
Oczywiste jest bowiem, że ujmuje się On nie za aniołami, lecz ujmuje się za potomstwem Abrahama.
Dlatego musiał we wszystkim zostać upodobniony do braci, aby stać się miłosiernym i wiernym arcykapłanem w sprawach dotyczących Boga dla przebłagania za grzechy ludu,
w czym bowiem doznał cierpień sam doświadczany, [w tym] może także dopomóc doświadczanym.
Stąd, bracia święci, współuczestnicy powołania niebieskiego, skupcie uwagę na Jezusie, Apostole i Arcykapłanie tego, co wyznajemy,
wiernym Temu, który Go wyznaczył, podobnie jak Mojżesz [był wierny] w całym Jego domu.
Został On przecież uznany za godnego o tyle większej chwały od Mojżesza, o ile większym uznaniem od domu cieszy się jego budowniczy.
Każdy dom jest - jak wiadomo - przez kogoś budowany, Bóg natomiast jest tym, który zbudował wszystko.
Mojżesz wprawdzie, jako sługa, był wierny w całym Jego domu dla poświadczenia tego, co miało być powiedziane,
ale Chrystus, jako syn, [jest] ponad Jego domem. Tym domem my jesteśmy, jeśli tylko zachowamy ufną otwartość i szczycić [się będziemy] nadzieją.
Dlatego, jak mówi Duch Święty: Dziś, jeśli usłyszycie Jego głos,
nie czyńcie waszych serc nieczułymi, jak w czasie buntu, w dniu doświadczania na pustyni,
gdzie wasi ojcowie doświadczali [mnie, wystawiając] na próbę - i oglądali moje dzieła przez czterdzieści lat.
Dlatego zniechęciłem się do tego pokolenia i powiedziałem: Zawsze błądzą sercem; nie poznali też moich dróg,
toteż przysiągłem w moim gniewie: Nie wejdą do mojego odpocznienia.
Uważajcie, bracia, aby w kimś z was nie było czasem złego serca niewiary - w odstępstwie od żywego Boga,
ale zachęcajcie się nawzajem każdego dnia, dopóki trwa to, co się nazywa "dzisiaj", aby przez zwodniczość grzechu żaden z was nie uległ zatwardziałości -
staliśmy się bowiem współuczestnikami Chrystusa, jeśli tylko pierwotną postać zachowamy bez zmian aż do końca -
w słowach bowiem: Dziś, jeśli usłyszycie Jego głos, nie czyńcie waszych serc nieczułymi, jak w czasie buntu,
kim właściwie byli ci, którzy usłyszeli i zbuntowali się? Czyż nie byli to ci wszyscy, którzy wyszli z Egiptu [prowadzeni] przez Mojżesza?
Na kogo gniewał się przez czterdzieści lat? Czy nie na tych, którzy zgrzeszyli i których zwłoki porozrzucał po pustyni?
I którym to przysiągł, że nie wejdą do Jego odpocznienia, jeśli nie tym, którzy odmówili posłuchu?
Widzimy więc, że nie mogli wejść z powodu niewiary.
Bądźmy zatem ostrożni, aby czasem - choć obietnica wejścia do Jego odpocznienia pozostaje aktualna - ktoś z was nie uważał, że stanął poza jej nawiasem,
gdyż i nam, podobnie jak tamtym, oznajmiona została dobra nowina; im jednak zwiastowane słowo nie przyniosło korzyści, ponieważ nie należeli do słuchających z wiarą.
Do odpocznienia natomiast wchodzimy my, którzy uwierzyliśmy. Zgadza się to z Jego stwierdzeniem: Jak przysiągłem w moim gniewie: Nie wejdą do mojego odpocznienia - pomimo [Jego] dzieł dokonanych od założenia świata.
Tak bowiem powiedziano gdzieś o dniu siódmym: I odpoczął Bóg siódmego dnia od wszystkich swoich dzieł.
A tutaj znowu: Nie wejdą do mojego odpocznienia.
Jeśli więc niektórzy mają do niego wejść, a ci, którym najpierw zwiastowano dobrą nowinę, nie weszli z powodu nieposłuszeństwa,
to znowu wyznacza pewien dzień, "dzisiaj", i mówi po tak długim czasie za pośrednictwem Dawida to, co przedtem zostało powiedziane: Dziś, jeśli usłyszycie Jego głos, nie czyńcie waszych serc nieczułymi.
Gdyby ich bowiem Jozue wprowadził do odpocznienia, [Bóg] nie mówiłby po takim czasie o innym dniu.
A zatem pozostaje odpocznienie sabatowe dla ludu Bożego;
kto bowiem wszedł do Jego odpocznienia, ten też odpoczął od swoich dzieł, jak Bóg od swoich.
Postarajmy się zatem wejść do tego odpocznienia, aby ktoś z was nie upadł, tak jak w tym przykładzie nieposłuszeństwa.
Gdyż Słowo Boże jest żywe i skuteczne, ostrzejsze niż jakikolwiek obosieczny miecz, przenikające aż do rozdzielenia duszy i ducha, stawów i szpiku, zdolne osądzić zamysły i zamiary serca;
i nie ma stworzenia zdolnego skryć się przed Jego obliczem, przeciwnie, wszystko jest obnażone i odsłonięte przed oczami Tego, przed którym przyjdzie nam zdać sprawę.
Mając więc wielkiego Arcykapłana, który przeszedł przez niebiosa, Jezusa, Syna Bożego, trzymajmy się mocno tego, co wyznajemy.
Nie mamy bowiem takiego Arcykapłana, który by nie mógł współczuć naszym słabościom, lecz doświadczonego we wszystkim, podobnie jak my, z wyjątkiem grzechu.
Zbliżajmy się zatem z ufną odwagą do tronu łaski, abyśmy dostąpili miłosierdzia i znaleźli łaskę zapewniającą pomoc w stosownej porze.
Każdy bowiem arcykapłan wybierany spośród ludzi jest wyznaczany ze względu na ludzi do prowadzenia spraw dotyczących Boga - po to, by składał dary i ofiary za grzechy
jako zdolny zrozumieć nieświadomych i błądzących, gdyż sam podlega słabości
i ze względu na nią musi tak za lud, jak i za samego siebie składać ofiary za grzechy.
Nikt też sam sobie tej godności nie przyznaje, lecz jest - podobnie jak Aaron - powoływany [do niej] przez Boga.
Stąd i Chrystus nie sam siebie wywyższył, stając się Arcykapłanem, lecz [uczynił to] Ten, który do Niego powiedział: Jesteś moim Synem, Ja Cię dziś zrodziłem.
Podobnie mówi w innym [miejscu]: Ty jesteś kapłanem na wieki według porządku Melchisedeka.
W dniach swego życia w ciele z wielkim wołaniem i ze łzami zanosił On błagania oraz usilne prośby do Tego, który mógł Go wybawić od śmierci, i ze względu na pobożność został wysłuchany;
i chociaż był Synem, nauczył się posłuszeństwa dzięki temu, co wycierpiał,
a uczyniony doskonałym, stał się dla wszystkich Mu posłusznych źródłem wiecznego zbawienia -
nazwany przez Boga Arcykapłanem według porządku Melchisedeka.
Mamy o tym wiele do powiedzenia, lecz trudno to wyjaśnić, gdyż staliście się ociężali w słuchaniu.
Biorąc bowiem pod uwagę czas, powinniście być nauczycielami, tymczasem znowu jest wam potrzebny ktoś, kto by was uczył elementarnych zasad [zawartych] w wyroczniach Boga; potrzebujecie mleka, a nie pokarmu stałego.
Każdy bowiem, kto się karmi mlekiem, nie doświadczył nauki o sprawiedliwości, jest bowiem niemowlęciem;
natomiast pokarm stały jest dla dojrzałych, którzy dzięki praktyce mają władze poznawcze wyćwiczone do rozróżniania między dobrem a złem.
Dlatego pominąwszy podstawy nauki o Chrystusie, przejdźmy do [sprawy] doskonałości, nie kładąc znów fundamentu z [prawd] o odwróceniu się od martwych czynów i zawierzeniu Bogu,
z nauki o obmywaniach, o nakładaniu rąk, o zmartwychwstaniu i o sądzie wiecznym.
To właśnie uczynimy, jeśli Bóg pozwoli.
Nie da się bowiem raz oświeconych, którzy też posmakowali niebiańskiego daru i którym dano stać się uczestnikami Ducha Świętego,
którzy spróbowali dobrego słowa Bożego oraz mocy przyszłej epoki -
i odpadli, ponownie doprowadzić do opamiętania, gdyż oni sami sobie krzyżują Syna Bożego i wystawiają [Go] na publiczną zniewagę.
Ziemia bowiem, która często pije spadający na nią deszcz, i tym, dzięki którym jest uprawiana, wydaje użyteczny plon, otrzymuje od Boga pochwałę,
ta natomiast, która rodzi ciernie i osty, jest bezużyteczna i bliska przekleństwa, a jej kresem - spalenie.
Ale chociaż tak mówimy, jesteśmy co do was, kochani, przekonani o rzeczach lepszych i wynikających ze zbawienia.
Bóg bowiem nie jest niesprawiedliwy, aby zapomnieć o waszym dziele i o miłości dla Jego imienia, której dowiedliście jako ci, którzy usługiwali i usługują świętym.
Pragniemy zaś, aby - w obliczu całkowitej pewności nadziei - każdy z was aż do końca przejawiał to samo poświęcenie,
abyście się nie stali ociężali, lecz byli naśladowcami tych, którzy przez wiarę i cierpliwość dziedziczą obietnice.
Zauważmy dalej, że gdy Bóg składał Abrahamowi obietnicę i nie miał nikogo większego, na kogo mógłby przysiąc, przysiągł na samego siebie
w słowach: Zaręczam, że ci pobłogosławię i rozmnożę cię obficie;
a ponieważ [Abraham] cierpliwie czekał, otrzymał to, co było obiecane.
Ludzie bowiem przysięgają na kogoś większego i przysięga przypieczętowuje koniec każdego ich sporu;
stąd Bóg, chcąc mocniej przekonać dziedziców obietnicy o niewzruszoności swego postanowienia, poręczył je przysięgą,
abyśmy dzięki dwom niezmiennym posunięciom, co do których niemożliwe jest, aby Bóg zawiódł, my, którzy ocaleliśmy, mieli mocną zachętę do uchwycenia leżącej przed nami nadziei.
Trzymamy się jej jako kotwicy duszy, pewnej i niewzruszonej, sięgającej aż poza zasłonę,
gdzie jako przewodnik wszedł w naszym imieniu Jezus, stając się na wieki Arcykapłanem według porządku Melchisedeka.
Co do tego Melchisedeka, króla Salemu, kapłana Boga Najwyższego, który wyszedł na spotkanie Abrahama powracającego po rozgromieniu królów i pobłogosławił mu,
a któremu Abraham ze wszystkiego wydzielił dziesięcinę, to [jego imię] znaczy po pierwsze król sprawiedliwości, a po drugie król Salemu, czyli król pokoju.
Bez ojca, bez matki, bez rodowodu, niemający początku [swoich] dni ani końca życia - podobny w tym do Syna Bożego - pozostaje kapłanem nieprzerwanie.
Zauważcie zatem, jak wielki jest ten, któremu nawet patriarcha Abraham dał dziesięcinę z najlepszego łupu.
Wprawdzie i ci, z synów Lewiego, którzy otrzymują urząd kapłański, mają - zgodnie z Prawem - nakaz pobierania dziesięciny od ludu, to jest od swoich braci, choć także pochodzą z lędźwi Abrahama;
ten jednak, niepochodzący od nich, przyjął dziesięcinę od [samego] Abrahama i pobłogosławił temu, który miał obietnicę.
Nie podlega zaś żadnej dyskusji, że niższe jest błogosławione przez wyższe.
I tutaj dziesięcinę przyjmują śmiertelni ludzie, a tam z kolei Ten, o którym poświadczono, że żyje.
I - jak można by powiedzieć - za pośrednictwem Abrahama również Lewi, który pobiera dziesięcinę, złożył dziesięcinę;
był bowiem wciąż w lędźwiach swego ojca, gdy Melchisedek wyszedł na spotkanie [Abrahama].
Jeśliby więc doskonałość była [osiągalna] za pośrednictwem kapłaństwa lewickiego - a w oparciu o nie lud otrzymał Prawo - to skąd potrzeba, by ustanawiać innego kapłana, według porządku Melchisedeka, a nie według porządku Aarona?
Przy zmianie kapłaństwa z konieczności dochodzi przecież do zmiany Prawa.
Ten zaś, o którym mowa, należał do innego plemienia, z którego nikt nie służył ołtarzowi;
bo wiadomo, że nasz Pan pochodzi z plemienia Judy, a o kapłanach z tego plemienia Mojżesz nic nie powiedział.
I jest to tym bardziej oczywiste, że na podobieństwo Melchisedeka pojawia się inny kapłan,
który stał się [nim] nie według nakazu Prawa [dotyczącego] cielesnego [pochodzenia], ale mocą niezniszczalnego życia.
Złożono bowiem o Nim takie świadectwo: Ty jesteś kapłanem na wieki według porządku Melchisedeka.
Z jednej więc strony dochodzi do unieważnienia poprzedniego nakazu z powodu jego słabości i bezużyteczności -
Prawo bowiem niczego nie uczyniło doskonałym - z drugiej zaś strony do wprowadzenia lepszej nadziei, dzięki której zbliżamy się do Boga.
I co więcej, stało się to nie bez złożenia przysięgi; o ile bowiem tamci zostawali kapłanami bez złożenia przysięgi,
o tyle Ten - ze złożeniem przysięgi ze strony Tego, który do Niego mówi: Przysiągł Pan i nie będzie żałował: Ty jesteś kapłanem na wieki.
O tyle więc lepszego przymierza Jezus stał się poręczycielem.
I podczas gdy tych, którzy stają się kapłanami, jest więcej, ponieważ śmierć [im] przeszkadza [i nie mogą] nieprzerwanie pełnić [służby];
Ten, z racji swojego trwania na wieki, sprawuje kapłaństwo nieprzemijające.
Dlatego też może na zawsze zbawić tych, którzy przez Niego przychodzą do Boga, ponieważ zawsze żyje, aby się za nimi wstawiać.
Taki właśnie potrzebny był nam arcykapłan: święty, niewinny, niesplamiony, odłączony od grzeszników i wywyższony ponad niebiosa;
który nie musi codziennie, jak arcykapłani, składać ofiar najpierw za własne grzechy, a następnie [za grzechy] ludu; uczynił to bowiem raz na zawsze, gdy ofiarował siebie samego.
Prawo bowiem ustanawia arcykapłanami ludzi mających słabości, lecz słowo przysięgi, złożonej po nadaniu Prawa - Syna uczynionego doskonałym na wieki.
Główną zaś myślą [naszych] wywodów, [jest to], że mamy takiego Arcykapłana, który zasiadł po prawicy tronu Majestatu na niebiosach
jako sługa świątyni i prawdziwego przybytku, który wzniósł Pan, a nie człowiek.
Każdy bowiem arcykapłan jest ustanawiany, aby składać dary i ofiary; zachodzi zatem potrzeba, aby i Ten miał coś, co mógłby ofiarować.
Otóż gdyby był na ziemi, nie byłby kapłanem, ponieważ są tu [już] tacy, którzy składają dary według Prawa;
służą oni w [ziemskim] odbiciu i cieniu [świątyni] niebieskiej, takie bowiem polecenie otrzymał Mojżesz, gdy zamierzał postawić przybytek: Dopilnuj - jak powiedziano - abyś wykonał wszystko według wzoru, który ci ukazano na górze.
Teraz zaś [nasz Arcykapłan] przyjął o tyle wyższą służbę, o ile lepszego przymierza jest pośrednikiem - takiego, które zostało oparte na lepszych obietnicach.
Gdyby bowiem to pierwsze było bez wad, nie szukano by miejsca na drugie.
Gani ich bowiem w słowach: Oto idą dni, mówi Pan, gdy ustanowię z domem Izraela i z domem Judy nowe przymierze.
Nie takie przymierze, jakie zawarłem z ich ojcami w dniu, gdy ująłem ich rękę, aby ich wyprowadzić z ziemi egipskiej; ponieważ oni nie wytrwali w moim przymierzu, Ja także przestałem się o nich troszczyć, mówi Pan.
Takie zaś [jest] przymierze, które zawrę z domem Izraela po tych dniach, mówi Pan: moje prawa włożę w ich umysły i wypiszę je na ich sercach, i będę im Bogiem, a oni będą mi ludem.
I nikt nie będzie uczył swego rodaka ani nikt swego brata, mówiąc: Poznaj Pana - ponieważ wszyscy mnie poznają, od najmniejszego aż do największego spośród nich,
gdyż będę miłosierny dla ich nieprawości i nie wspomnę więcej ich grzechów.
Gdy [Pan] mówi: Nowe, pierwsze uznaje za przedawnione; a to, co się przedawnia i starzeje, bliskie jest zaniknięcia.
Wprawdzie i w pierwszym [przymierzu] były przepisy dotyczące służenia Bogu oraz ziemska świątynia.
Postawiony bowiem został przybytek, w [którego części zewnętrznej], zwanej [miejscem] świętym, stały świecznik i stół oraz wyłożone były chleby ofiarne,
za drugą zaś zasłoną [znajdowała się część wewnętrzna] przybytku, zwana Świętym Świętych,
mieszcząca wykonany ze złota ołtarz kadzidlany oraz pokrytą w całości złotem Skrzynię Przymierza, w której [złożone były]: złoty dzban z manną, laska Aarona, która zakwitła, i tablice przymierza;
nad nią zaś [ustawione były] cherubiny chwały, zacieniające wieko miłosierdzia - o czym teraz nie ma potrzeby szczegółowo mówić.
W związku z takim urządzeniem przybytku kapłani pełniący służbę wchodzą zawsze do jego [części] zewnętrznej,
do drugiej zaś raz w roku [wkracza] tylko arcykapłan, i to z krwią, którą ofiaruje za siebie samego i za popełnione nieświadomie grzechy ludu.
Przez to Duch Święty wskazuje, że dopóki istnieje pierwszy przybytek, droga do miejsca świętego nie została jeszcze objawiona;
ma to znaczenie symboliczne, odnoszące się do czasu teraźniejszego, kiedy to składane są dary i ofiary, które w odniesieniu do sumienia nie mogą doprowadzić do doskonałości osoby pełniącej służbę.
Są to tylko przepisy dotyczące ciała, o pokarmach, napojach i różnych obmywaniach, obowiązujące do czasu wprowadzenia nowego porządku.
Lecz Chrystus, który pojawił się jako arcykapłan [nowo] powstałych dóbr, [wszedł] przez większy i doskonalszy przybytek, nie ręką zbudowany, to jest nie [należący] do tego, co stworzone;
wszedł [On] do świątyni nie z krwią kozłów i cieląt, ale ze swoją własną krwią, raz na zawsze, zapewniając [nam] wieczne odkupienie.
Bo jeśli krew kozłów i wołów oraz popiół z jałówki przez pokropienie uświęcają skalanych i przywracają cielesną czystość,
o ileż bardziej krew Chrystusa, który przez wiecznego Ducha, jako nieskazitelny, ofiarował samego siebie Bogu, oczyści nasze sumienie od martwych uczynków, abyśmy mogli służyć żywemu Bogu.
Po to też jest On pośrednikiem nowego przymierza, aby - gdy została poniesiona śmierć dla odkupienia wykroczeń [popełnionych] za pierwszego przymierza - ci, którzy zostali zaproszeni, dostąpili spełnienia obietnicy wiecznego dziedzictwa.
Gdzie bowiem jest testament, tam musi być stwierdzona śmierć tego, który go sporządził;
bo testament staje się prawomocny z chwilą śmierci, a dopóki żyje jego autor, jeszcze nie obowiązuje.
Dlatego i pierwsze [przymierze] nie zostało wprowadzone bez rozlewu krwi.
Gdy bowiem Mojżesz ogłosił całemu ludowi wszystkie ustawy Prawa, wziął krew cieląt i kozłów wraz z wodą, wełną szkarłatną i hizopem, pokropił zarówno samą księgę, jak i cały lud,
i powiedział: To jest krew przymierza, które Bóg dla was ustanowił.
Podobnie też pokropił krwią przybytek i wszystkie naczynia przeznaczone do służby Bożej.
Właściwie według Prawa niemal wszystko oczyszcza się krwią i bez przelania krwi nie ma przebaczenia.
Z jednej zatem strony [ziemskie] obrazy rzeczy niebieskich trzeba oczyszczać takimi [ofiarami], z drugiej zaś same rzeczy niebieskie - lepszymi ofiarami niż te.
Chrystus bowiem wszedł nie do świątyni zbudowanej rękami, będącej odbiciem prawdziwej, ale do samego nieba, aby teraz reprezentować nas przed obliczem Boga;
i nie po to, aby wciąż na nowo ofiarować samego siebie - jak to [czyni] arcykapłan, [gdy] co roku wchodzi do świątyni z cudzą krwią,
wtedy bowiem [Chrystus] musiałby cierpieć wiele razy od powstania świata - lecz po to ukazał się obecnie, raz podczas wypełniania się epok, aby przez ofiarowanie samego siebie usunąć grzech.
I jak zgodnie z przeznaczeniem ludzie raz umierają, a potem [czeka ich] sąd,
tak też Chrystus, raz złożony w ofierze, aby wziąć [na siebie] grzechy wielu, drugi raz ukaże się tym, którzy Go wyczekują, nie z powodu grzechu, lecz dla [ich] zbawienia.
Prawo bowiem jako zawierające w sobie zarys przyszłych dóbr, a nie sam obraz rzeczy, przez te same ofiary, składane stale rok w rok, w ogóle nie może doprowadzić do doskonałości tych, którzy [z nimi] przychodzą.
Bo czyż nie zaprzestanoby ich przynoszenia, gdyby ci, którzy ofiarują, raz oczyszczeni, nie mieli już żadnych grzechów na sumieniu?
A tymczasem one właśnie co roku przypominają o grzechach.
Niemożliwe jest bowiem, aby krew wołów i kozłów zmazywała grzechy.
Z tego powodu wraz z przyjściem na świat mówi: Nie chciałeś ofiary ani daru, lecz ciało mi przygotowałeś;
nie znalazłeś przyjemności w całopaleniach ani ofiarach za grzech,
dlatego powiedziałem: Oto przychodzę - w zwoju księgi napisano o mnie - aby spełnić, Boże, Twoją wolę.
Najpierw powiedział: Nie chciałeś ofiary ani daru, oraz: Nie znalazłeś przyjemności w całopaleniach i ofiarach za grzech - a te przecież składa się zgodnie z Prawem -
następnie stwierdził: Oto przychodzę, aby spełnić Twoją wolę. [Wynika stąd, że] unieważnia pierwsze, aby ustanowić drugie;
mocą tej woli jesteśmy uświęceni dzięki złożonej raz na zawsze ofierze [w postaci] ciała Jezusa Chrystusa.
Ponadto każdy kapłan przystępuje codziennie do służby i wielokrotnie składa te same ofiary, które w ogóle nie mogą zmazać grzechów;
Ten natomiast - [Jezus] - po złożeniu jednej ofiary za grzechy na zawsze usiadł po prawicy Boga
i oczekuje odtąd, aż Jego nieprzyjaciele staną się podnóżkiem dla Jego stóp.
Jedną bowiem ofiarą uczynił na zawsze doskonałymi tych, których uświęca.
Poświadcza nam to również Duch Święty, bowiem po słowach:
Takie przymierze zawrę z nimi po upływie tych dni, mówi Pan: moje Prawa włożę w ich serca i wypiszę je na ich umysłach,
[dodaje]: A ich grzechów i nieprawości już więcej nie wspomnę.
Tam zaś, gdzie jest przebaczenie, nie ma [potrzeby] składania ofiary za grzech.
Ponieważ dzięki krwi Jezusa mamy odwagę, bracia, wkroczyć do miejsca świętego
nowo utworzoną i żywą drogą, którą nam utorował poprzez zasłonę, to jest przez swoje ciało,
a także wielkiego kapłana nad domem Bożym,
przychodźmy ze szczerym sercem, z całkowitą pewnością wiary, z sercem oczyszczonym [przez pokropienie krwią] z wyrzutów sumienia i ciałem obmytym wodą czystą.
Niewzruszenie trzymajmy się nadziei, którą wyznajemy, gdyż wierny jest Ten, który złożył obietnicę.
Myślmy o sobie nawzajem, jak pobudzać się do miłości i dobrych uczynków,
nie opuszczając wspólnych spotkań, co jest u niektórych w zwyczaju, lecz dodając sobie otuchy, i to tym bardziej, im wyraźniej widzicie ten zbliżający się dzień.
Jeśli bowiem po otrzymaniu głębszego poznania prawdy, rozmyślnie grzeszymy, nie pozostaje już żadna ofiara za grzechy,
a tylko jakaś straszna perspektywa sądu i żar ognia mający strawić przeciwników [Boga].
Kto łamie prawo Mojżesza, ten bez litości, na podstawie zeznania dwóch albo trzech świadków, ponosi śmierć;
rozważcie [zatem] o ile sroższej kary winien będzie ten, kto podeptał Syna Bożego, krew przymierza, przez którą został uświęcony, uznał za zwyczajną i znieważył Ducha łaski!
Znamy przecież Tego, który powiedział: Zemsta do mnie należy, Ja odpłacę; oraz: Pan będzie sądził swój lud.
Strasznie jest wpaść w ręce żywego Boga!
Przypomnijcie też sobie wcześniejsze dni, w których - już jako oświeceni - przetrwaliście wielkie zmagania z cierpieniami,
czy to jako publicznie zawstydzani przez zniewagi i udręki, czy też jako stojący u boku tych, których tak traktowano.
Bo też z więźniami dzieliliście cierpienia i z radością przyjęliście grabież swego mienia, wiedząc, że sami posiadacie majątek lepszy - i trwały.
Nie traćcie więc swojej ufnej odwagi, w której zawarta jest wielka nagroda.
Wytrwałości wam bowiem potrzeba, abyście, po wypełnieniu woli Boga, dostąpili spełnienia obietnicy.
Bo jeszcze tylko krótka chwila, a przyjdzie Ten, który nadchodzi, i nie będzie zwlekał;
mój sprawiedliwy zaś z wiary żyć będzie; lecz jeśli się cofnie, przestanie być miły mojej duszy.
My jednak nie jesteśmy z tych, którzy się cofają na [własną] zgubę; ale z tych, którzy wierzą - dla zachowania duszy.
Wiara natomiast jest podstawą spełnienia się tego wszystkiego, co jest treścią nadziei; przekonaniem o prawdziwości tego, co niewidzialne.
Ze względu na taką [wiarę] starsi [ludu] otrzymali dobre świadectwo.
Dzięki wierze pojmujemy, że wszystko, co istnieje w czasie i przestrzeni, zostało ukształtowane słowem Boga, tak że to, co widzimy, nie powstało z rzeczy widzialnych.
Dzięki wierze Abel złożył Bogu cenniejszą ofiarę niż Kain - [ofiarę], na podstawie której otrzymał świadectwo, że jest sprawiedliwy, gdy Bóg uznał jego dary - i dzięki tej [wierze], choć umarł, wciąż przemawia.
Dzięki wierze został wzięty Henoch, tak że nie oglądał śmierci i nie znaleziono go, gdyż zabrał go Bóg. Przed zabraniem bowiem otrzymał świadectwo, że się podobał Bogu.
Bez wiary - przeciwnie - nie można podobać się [Bogu]; kto bowiem przychodzi do Boga, musi uwierzyć, że On istnieje i wynagradza tych, którzy Go poszukują.
Dzięki wierze Noe, ostrzeżony o tym, czego jeszcze nie widziano, przejęty [przestrogą] zbudował arkę dla ocalenia swego domu; przez nią wydał wyrok na świat i stał się dziedzicem sprawiedliwości, której miarą jest wiara.
Dzięki wierze Abraham usłuchał wezwania, by udać się do miejsca, które miał objąć w dziedzictwo, i wyruszył, nie wiedząc, dokąd idzie.
Dzięki wierze zamieszkał jako cudzoziemiec w ziemi obiecanej, na obczyźnie, żyjąc pod namiotami z Izaakiem i Jakubem, współdziedzicami tej samej obietnicy.
Czekał bowiem na miasto o stałych fundamentach, którego architektem i budowniczym jest Bóg.
Dzięki wierze również sama Sara, niepłodna, otrzymała - i to pomimo podeszłego wieku - moc poczęcia, gdyż uznała Tego, który dał obietnicę, za godnego zaufania.
Dlatego też od jednego [człowieka], i to obumarłego [dla rodzicielstwa], pochodzi [potomstwo] tak liczne jak gwiazdy na niebie i tak niezliczone jak piasek na brzegu morskim.
Ci wszyscy poumierali w wierze; nie otrzymali tego, co głosiły obietnice, lecz [jakby] z daleka zobaczyli je i przywitali, i wyznali, że są gośćmi i przechodniami na ziemi.
Ci bowiem, którzy tak mówią, okazują tym samym, że szukają ojczyzny.
I jeśliby im chodziło o tę, z której wyszli, mieliby sposobność do niej powrócić;
tymczasem oni pragną lepszej, to jest niebieskiej. Dlatego Bóg nie wstydzi się ich ani tego, że nazywają Go Bogiem; przygotował im bowiem miasto.
Dzięki wierze Abraham, poddawany próbie, przyniósł na ofiarę Izaaka i ofiarował jednorodzonego - on, który otrzymał obietnicę
[i] do którego powiedziano: Od Izaaka nazwane będzie twoje potomstwo.
Liczył na to, że Bóg ma moc wskrzeszać nawet umarłych - skąd go też, mówiąc obrazowo, odzyskał.
Dzięki wierze i w związku z [tym], co miało nastąpić, Izaak pobłogosławił Jakubowi i Ezawowi.
Dzięki wierze umierający Jakub pobłogosławił każdemu z synów Józefa i pokłonił się, wsparty o wierzchołek swojej laski.
Dzięki wierze konający Józef wspomniał o wyjściu synów Izraela i wydał polecenia dotyczące swoich kości.
Dzięki wierze Mojżesz był przez trzy miesiące po narodzeniu ukrywany przez swoich rodziców, widzieli bowiem, że dziecko jest piękne, i nie przestraszyli się rozkazu króla.
Dzięki wierze Mojżesz, kiedy dorósł, nie zgodził się, by go nazywano synem córki faraona,
i wolał raczej dzielić cierpienia razem z ludem Bożym, niż zażywać przemijającej rozkoszy grzechu,
uznając hańbę Chrystusową za większe bogactwo niż skarby Egiptu - kierował bowiem oczy na zapłatę.
Dzięki wierze opuścił Egipt, nieprzestraszony gniewem króla; trzymał się bowiem Niewidzialnego tak, jak gdyby Go widział.
Dzięki wierze obchodził Paschę i dokonał pokropienia krwią, aby nie dotknął ich ten, który zabijał pierworodne.
Dzięki wierze przeszli przez Morze Czerwone jak po suchej ziemi, a gdy Egipcjanie podjęli tę próbę, potonęli.
Dzięki wierze runęły mury Jerycha, okrążane przez siedem dni.
Dzięki wierze Rachab, kobieta nierządna, nie zginęła razem z niewiernymi, gdyż przyjaźnie przyjęła zwiadowców.
I co mam jeszcze powiedzieć? Zabrakłoby mi bowiem czasu na opowiadanie o Gedeonie, Baraku, Samsonie, Jeftem, Dawidzie i Samuelu, i o prorokach,
którzy dzięki wierze pokonali królestwa, zaprowadzili sprawiedliwość, doczekali spełnienia obietnic, zamknęli paszcze lwom,
zgasili moc ognia, uniknęli ostrza miecza, umocnieni wydźwignęli się z niemocy, stali się mężni na wojnie, zmusili do odwrotu obce wojska.
Kobiety otrzymały swoich zmarłych przez wskrzeszenie; inni natomiast zostali zamęczeni, nie przyjąwszy uwolnienia, aby dostąpić lepszego zmartwychwstania.
Drudzy z kolei doznali zniewag i biczowania, a ponadto kajdan i więzienia;
byli kamienowani, przerzynani piłą, zabijani mieczem, błąkali się w owczych i kozich skórach, pozbawieni wszystkiego, uciskani, poniewierani;
ci, których świat nie był godzien, tułali się po pustyniach i górach, po jaskiniach i rozpadlinach ziemi.
I ci wszyscy, uznani z powodu wiary, nie otrzymali tego, co głosiła obietnica,
gdyż Bóg ze względu na nas przewidział coś lepszego - tak by [oni] bez nas nie zostali doprowadzeni do doskonałości.
Z tego zatem powodu i my, otoczeni tak wielką rzeszą świadków, odrzućmy wszelkie przeszkody i krępujący [nas] grzech [i] biegnijmy wytrwale w wyznaczonym nam wyścigu
ze wzrokiem utkwionym w Jezusie, w Tym, który wzbudza i doskonali wiarę, [i] który zamiast należnej Mu radości wycierpiał krzyż, nie zważając na hańbę, i zajął miejsce po prawicy tronu Boga.
Otóż zastanówcie się nad Tym, który ze strony grzeszników doznał wobec siebie takiej wrogości, abyście, zniechęceni, nie upadli na duszy.
W walce z grzechem nie opieraliście się jeszcze aż do krwi
i całkowicie zapomnieliście o zachęcie, która odnosi się do was jako synów: Synu mój, nie lekceważ Pańskich pouczeń ani się nie zniechęcaj, gdy On wytyka ci błędy;
bo kogo Pan kocha, tego poucza, i okazuje surowość wobec każdego syna, którego darzy uznaniem.
Dzięki pouczeniom jesteście wytrwali; Bóg obchodzi się z wami jak z synami; bo co to za syn, któremu ojciec skąpi pouczeń?
Jeśli nie jesteście pouczani - czego wszyscy stali się uczestnikami - to jesteście dziećmi nieprawymi, a nie synami.
Ponadto, jeśli nasi ziemscy ojcowie pouczali nas, a [my ich] szanowaliśmy, to czy nie tym bardziej poddamy się Ojcu duchów - po to, by żyć?
Tamci bowiem pouczali nas według swego uznania, mając na uwadze krótkie dni [życia], Ten natomiast [czyni to] dla naszego dobra, abyśmy uczestniczyli w Jego świętości.
Wprawdzie żadne [surowe] pouczenie w chwili, gdy [nas] dosięga, nie sprawia [nam] radości, lecz łączy się z bólem, później jednak tym, którzy dzięki niemu zostali wyćwiczeni, przynosi [pełen] pokoju owoc sprawiedliwości.
Dlatego wznieście opadłe ręce, [wzmocnijcie] omdlałe kolana,
i prostujcie ścieżki dla swoich nóg, aby to, co kalekie, nie zbłądziło, ale raczej ozdrowiało.
Dążcie do pokoju ze wszystkimi i do uświęcenia, bez którego nikt nie zobaczy Pana,
pilnujcie też, aby ktoś nie pozostawał z dala od Bożej łaski, aby jakiś pnący się w górę korzeń goryczy nie wywołał niepokoju i nie zaraziło się od niego wielu,
aby ktoś nie był rozwiązły lub bezbożny jak Ezaw, który za jeden posiłek oddał prawa swego pierworodztwa.
A wiecie, że potem, gdy chciał otrzymać błogosławieństwo, został odrzucony, nie znalazł bowiem możliwości opamiętania, chociaż o to ze łzami zabiegał.
Nie podeszliście bowiem do rozpalonego, namacalnego ognia, ani do ciemności, mroku i huraganu,
ani do dźwięku trąby, ani grzmotu słów, po którym słuchacze błagali, by już nie kierować do nich ani słowa,
gdyż nie mogli znieść nakazu: Nawet gdyby zwierzę dotknęło góry, będzie ukamienowane.
A tak straszne było to zjawisko, że Mojżesz powiedział: Jestem przerażony i drżę.
Lecz przystąpiliście do góry Syjon i do miasta żywego Boga, do niebieskiego Jeruzalem i do dziesiątków tysięcy aniołów, do uroczystego zgromadzenia
i kościoła pierworodnych zapisanych w niebie, i do Boga, sędziego wszystkich, i do duchów sprawiedliwych, doprowadzonych do doskonałości,
i do pośrednika nowego przymierza, Jezusa, i do krwi, którą się kropi, a która przemawia wyraźniej niż krew Abla.
Strzeżcie się, byście nie odmówili posłuchu Temu, który [do was] przemawia; jeśli bowiem tamci nie uszli [bezkarnie], gdy odtrącili tego, który [ich] pouczał na ziemi, tym bardziej my, odrzucający [mówiącego] z nieba.
Ten, którego głos wtedy wstrząsnął ziemią, teraz tak zapowiada: Jeszcze raz Ja wstrząsnę nie tylko ziemią, ale i niebem.
[Słowa]: "Jeszcze raz" wskazują na usunięcie tego, co chwiejne, jako stworzone, aby pozostało to, co niewzruszone.
Dlatego, jako ci, którzy otrzymują królestwo niewzruszone, zachowajmy wdzięczność i z nią pełnijmy służbę w sposób miły Bogu: z szacunkiem i bojaźnią.
Bóg nasz bowiem jest ogniem trawiącym.
Niech trwa miłość braterska.
Nie zapominajcie o gościnności; dzięki niej bowiem niektórzy, nieświadomi tego, gościli aniołów.
Pamiętajcie o więźniach, jakbyście współwięźniami byli, o uciskanych, ponieważ sami jesteście w ciele.
Małżeństwo niech będzie przez wszystkich otaczane szacunkiem, a pożycie małżonków bez skazy; Bóg bowiem osądzi rozwiązłych i cudzołożnych
Nieprzywiązani do pieniędzy zadawalajcie się tym, co posiadacie; sam bowiem powiedział: Nie porzucę cię ani cię nie opuszczę.
Tak więc z ufnością możemy mówić: Pan jest moim pomocnikiem i nie będę się lękał; Cóż mi może uczynić człowiek?
Pamiętajcie o waszych przywódcach, którzy wam zwiastowali Słowo Boże, i rozpatrując koniec ich życiowej drogi, naśladujcie ich wiarę.
Jezus Chrystus wczoraj i dziś - ten sam i na wieki.
Nie dawajcie się zwodzić różnorodnym i obcym naukom; dobrze jest bowiem wzmacniać serce łaską, a nie [nakazami o] pokarmach; nie przyniosły one korzyści tym, którzy ich przestrzegali.
Mamy ołtarz, z którego nie mają prawa jeść ci, którzy służą przybytkowi.
Ciała bowiem tych zwierząt, których krew arcykapłan wnosi do świątyni za grzech, spala się poza obozem.
Dlatego i Jezus, aby uświęcić lud własną krwią, cierpiał poza bramą.
Wyjdźmy więc do Niego poza obóz, niosąc Jego pohańbienie.
Nie mamy tu bowiem miasta trwałego, ale za przyszłym tęsknimy.
Przez Niego więc nieustannie składajmy Bogu ofiarę uwielbienia, to znaczy owoc warg wyznających Jego Imię.
Nie zaniedbujcie też dobroczynności i wzajemnej pomocy; takie bowiem ofiary podobają się Bogu.
Bądźcie posłuszni i ulegli swoim przewodnikom, oni bowiem czuwają nad waszymi duszami i zdadzą z tego sprawę; niech to czynią z radością, a nie z narzekaniem, bo to nie wyszłoby wam na korzyść.
Módlcie się za nas; jesteśmy bowiem przekonani, że mamy czyste sumienie, gdyż chcemy we wszystkim dobrze postępować.
Tym bardziej zaś zachęcam, abyście to zrobili, żeby mi było dane co prędzej do was powrócić.
A Bóg pokoju, który przez krew wiecznego przymierza wyprowadził spośród umarłych wielkiego Pasterza owiec, Pana naszego Jezusa,
niech was wyćwiczy we wszystkim, co przydatne do spełnienia Jego woli, czyniąc w nas to, co miłe w Jego oczach, przez Jezusa Chrystusa, któremu chwała na wieki wieków. Amen.
A proszę was, bracia, wysłuchajcie [tego] słowa napomnienia, bo krótko do was napisałem.
Wiedzcie, że nasz brat, Tymoteusz, został zwolniony; zobaczę was razem z nim, jeśli wkrótce przyjdzie.
Pozdrówcie wszystkich waszych przewodników i wszystkich świętych. Pozdrawiają was ci, którzy są z Italii.
Łaska z wami wszystkimi.
Jakub, sługa Boga i Pana Jezusa Chrystusa, do dwunastu pokoleń, które są w diasporze: Pozdrowienia!
Za najwyższą radość uważajcie, bracia moi, gdy spadają na was różnorodne próby,
wiedząc, że doświadczanie waszej wiary sprawia wytrwałość,
wytrwałość zaś niech prowadzi do dzieła doskonałego, abyście byli doskonali i nienaganni, niemający żadnych braków.
A jeśli komuś z was brakuje mądrości, niech prosi Boga, który wszystkim daje szczodrze i bez wypominania, a będzie mu dana.
Niech jednak prosi z wiarą, bez powątpiewania; kto bowiem wątpi, przypomina falę morską, przez wiatr gnaną i rzucaną.
Bo taki człowiek niech nie myśli, że coś od Pana otrzyma -
człowiek o rozdwojonej duszy, niestały na żadnej ze swoich dróg.
Niech zaś brat ubogi chlubi się swoim wywyższeniem,
bogaty natomiast swoim poniżeniem, że przeminie jak kwiat trawy.
Bo wzeszło słońce wraz ze skwarem i wysuszyło trawę, kwiat jej opadł i piękno jego wyglądu przepadło; podobnie zwiędnie bogaty w swoich przedsięwzięciach.
Szczęśliwy człowiek, który trwa mimo próby, bo gdy stanie się doświadczony, posiądzie wieniec życia, obiecany tym, którzy Go kochają.
Niech nikt, kto przechodzi próbę, nie mówi: Moja próba pochodzi od Boga; Bóg bowiem jest niepodatny na próby ze strony złych rzeczy, sam też nikogo nie [w ten sposób] nie doświadcza.
Każdy natomiast jest próbowany przez własne żądze, które go pociągają i nęcą;
potem żądza, gdy zacznie się rozwijać, rodzi grzech, a gdy grzech dojrzeje, rodzi śmierć.
Nie dajcie się zwieść, bracia moi ukochani.
Każdy dobry podarunek i wszelki dar doskonały zstępuje z góry od Ojca światłości; u którego nie istnieje żadna zmienność lub cień poruszenia.
Gdy zechciał, zrodził nas Słowem prawdy, abyśmy byli jakby pierwszym plonem Jego stworzeń.
Już [to] wiecie, bracia moi ukochani; każdy zaś człowiek niech będzie skory do słuchania, nieskory do mówienia, nieskory do gniewu.
Bo gniew człowieka nie wykonuje sprawiedliwości Boga.
Dlatego odrzućcie wszelką plugawość i obfitość złości i z łagodnością przyjmijcie zasiane w was Słowo, które jest w stanie zbawić wasze dusze.
Bądźcie zaś wykonawcami Słowa, a nie tylko słuchaczami, oszukującymi samych siebie.
Bo kto jest słuchaczem Słowa, a nie wykonawcą, ten podobny jest do człowieka, który w zwierciadle przygląda się swemu naturalnemu obliczu;
bo przypatrzył się sobie i odszedł, i zaraz zapomniał, jakim jest.
Kto jednak wniknął w doskonałe prawo wolności i trwa w nim, nie jest słuchaczem, który zapomina, lecz wykonawcą dzieła; ten będzie szczęśliwy w swoim działaniu.
Jeśli ktoś sądzi, że jest bogobojny, lecz nie powściąga swego języka, lecz oszukuje swoje serce, tego bogobojność jest próżna.
Czystą i nieskazitelną bogobojnością u Boga i Ojca jest to: nieść pomoc sierotom i wdowom w ich ucisku i strzec się splamienia ze strony świata.
Bracia moi, nie łączcie wiary naszego Pana Jezusa, Chrystusa chwały, z wyróżnianiem jednych osób przed drugimi.
Bo gdyby na wasze zgromadzenie przyszedł człowiek ze złotym pierścieniem na palcu i w lśniącej szacie oraz przyszedł ubogi w brudnej szacie,
a wy zwrócilibyście uwagę na tego w lśniącej szacie i powiedzielibyście: Ty usiądź tu wygodnie, a ubogiemu powiedzielibyście: Ty stań tam lub usiądź u mojego podnóżka,
to czy nie doszło wśród was do osądu i czy nie staliście się sędziami [kierującymi się] złym rozumowaniem?
Posłuchajcie, bracia moi ukochani, czy nie Bóg wybrał ubogich w tym świecie, a bogatych w wierze i [przez to] dziedziców Królestwa, które obiecał tym, którzy Go miłują?
Wy tymczasem pogardziliście ubogim. Czy nie bogaci was wyzyskują i nie oni ciągną was do sądów?
Czy nie oni bluźnią szlachetnemu imieniu, które zostało nad wami wezwane?
Jeśli rzeczywiście wypełniacie zgodnie z Pismem królewskie prawo: Będziesz kochał swojego bliźniego jak samego siebie, dobrze czynicie.
Lecz jeśli wyróżniacie jednych przed drugimi, popełniacie grzech i jesteście uznani przez Prawo za przestępców.
Ktokolwiek bowiem zachowałby całe Prawo, a potknął się w jednym, stałby się winien wszystkiego.
Bo Ten, który powiedział: Nie cudzołóż, powiedział też: Nie zabijaj; jeśli więc nie cudzołożysz, ale zabijasz, stałeś się przestępcą Prawa.
Tak mówcie i tak czyńcie, jak ci, którzy mają być sądzeni przez Prawo wolności.
Sąd bez miłosierdzia temu, kto nie okazał miłosierdzia - miłosierdzie tryumfuje nad sądem.
Co za pożytek, bracia moi, jeśli ktoś mówi, że ma wiarę, lecz nie ma uczynków? Czy wiara jest w stanie go zbawić?
Jeśli brat albo siostra są nadzy i brak im codziennego chleba,
a ktoś spośród was powiedziałby im: Idźcie w pokoju, ogrzejcie się i nasyćcie, nie dalibyście im jednak tego, czego ciało potrzebuje, jaki z tego pożytek?
Tak i wiara, jeśli nie ma uczynków, martwa jest sama w sobie.
Lecz powie ktoś: Ty masz wiarę, a ja mam uczynki; pokaż mi swoją wiarę bez uczynków, a ja ci pokażę wiarę z moich uczynków.
Ty wierzysz, że Bóg jest jeden? Pięknie czynisz; demony również wierzą - i drżą.
Chcesz zaś poznać, pusty człowieku, że wiara bez uczynków jest bezpłodna?
Czyż Abraham, nasz ojciec, nie z uczynków został usprawiedliwiony, gdy ofiarował na ołtarzu swego syna Izaaka?
Widzisz, że wiara współdziałała z jego uczynkami i z uczynków wiara została uczyniona doskonałą.
I wypełniło się Pismo, które mówi: Abraham zaś uwierzył Bogu i zostało mu to zaliczone na poczet sprawiedliwości, i został nazwany przyjacielem Boga.
Widzicie, że człowiek zostaje usprawiedliwiony z uczynków, a nie jedynie z wiary.
A podobnie i Rahab, nierządna kobieta, czy nie z uczynków została usprawiedliwiona, gdy przyjęła posłów i wypuściła inną drogą?
Bo jak ciało bez ducha jest martwe, tak i wiara bez uczynków jest martwa.
Przestańcie, bracia moi, tak bardzo garnąć się do bycia nauczycielami; miejcie świadomość, że otrzymamy surowszy wyrok.
Wszyscy bowiem w wielu sprawach się potykamy. Kto w słowie się nie potyka, ten jest człowiekiem doskonałym, zdolnym trzymać w ryzach całe ciało.
Gdy zaś koniom wkładamy w pyski wędzidła, aby nam były posłuszne, to kierujemy całym ich ciałem.
Oto i okręty, choć są tak wielkie i gnane przez silne wiatry, kierowane są przez maleńki ster, dokąd zechce ruch [ręki] sternika.
Tak samo i język jest małym członkiem, a przechwala się wielkimi rzeczami. Oto jak wielki las podpala tak mały ogień!
I język jest ogniem; język jest światem nieprawości umieszczonym wśród naszych członków; plami całe ciało i rozpala koło naturalnych skłonności, [sam] rozpalony przez Gehennę.
Bo wszelki rodzaj [dzikich] zwierząt oraz ptaków, płazów oraz stworzeń morskich ujarzmiany jest i został ujarzmiony przez rodzaj ludzki.
Nikt z ludzi natomiast nie jest w stanie ujarzmić języka, krnąbrnego zła, pełnego śmiercionośnego jadu.
Nim sławimy Pana i Ojca, i nim przeklinamy ludzi, stworzonych na Boże podobieństwo;
z tych samych ust wychodzi błogosławieństwo i przekleństwo. Tak, bracia moi, być nie powinno.
Czy źródło z tego samego otworu wydaje [wodę] słodką i gorzką?
Czy figowiec, bracia moi, może rodzić oliwki a winorośl figi? Tak też słony źródło nie może wydać słodkiej wody.
Kto między wami jest mądry i uczony? Niech to wykaże szlachetnym prowadzeniem się, że jego czyny [wypływają] z łagodności cechującej mądrość.
Jeśli jednak macie w sercach gorzką zazdrość i ambicję, nie chwalcie się i nie kłamcie wbrew prawdzie.
Nie jest to mądrość zstępująca z góry, lecz ziemska, zmysłowa, demoniczna.
Bo gdzie jest zazdrość i ambicje, tam zamieszanie i wszelki zły czyn.
Mądrość z góry natomiast jest przede wszystkim czysta, następnie pokojowo usposobiona, uprzejma, dająca się przekonać, pełna miłosierdzia i dobrych owoców, nie stronnicza, nie obłudna.
A owoc sprawiedliwości zasiewany jest w pokoju tym, którzy pokój czynią.
Skąd wojny i skąd walki między wami? Czy nie pochodzą one z waszych namiętności, które toczą bój w waszych członkach?
Pożądacie, a nie macie; zabijacie i zazdrościcie, a nie możecie osiągnąć; walczycie i wojujecie - Nie macie, bo nie prosicie.
Prosicie, a nie otrzymujecie, dlatego że źle prosicie, aby stracić to w waszych namiętnościach.
Wiarołomni, czy nie wiecie, że przyjaźń ze światem, to wrogość wobec Boga? Jeśli więc kto chce być przyjacielem świata, staje się nieprzyjacielem Boga.
Albo czy sądzicie, że na próżno Pismo mówi: Aż do [granic] zazdrości pragnie On ducha, któremu dał w nas mieszkanie?
Większą zaś okazuje łaskę, gdyż mówi: Bóg się pysznym przeciwstawia, a pokornym daje łaskę.
Podporządkujcie się więc Bogu, przeciwstawcie się zaś diabłu, a ucieknie od was.
Zbliżcie się do Boga, a zbliży się do was. Obmyjcie ręce, grzesznicy, i oczyśćcie serca, ludzie o rozdwojonej duszy.
Okażcie żal, zasmućcie się, i zapłaczcie; niech wasz śmiech zamieni się w smutek, a radość w przygnębienie.
Uniżcie się przed Panem, a wywyższy was.
Nie obmawiajcie jedni drugich, bracia. Kto obmawia brata lub osądza swego brata, obmawia Prawo i osądza Prawo; jeśli zaś sądzisz Prawo, nie jesteś wykonawcą Prawa, ale sędzią.
Jeden jest Prawodawcy i Sędzia, Ten, który może zbawić i zatracić. Ty zaś kim jesteś, że sądzisz bliźniego?
A teraz wy, którzy mówicie: Dziś lub jutro pójdziemy do tego oto miasta, będziemy tam działać przez rok i będziemy handlowali, i zarobimy.
Wy, którzy nie wiecie, co jutro będzie. Czym jest wasze życie? Bo mgłą jesteście, która na krótko się ukazuje, a potem znika.
Zamiast tego, powinniście mówić: Jeśli Pan zechce, będziemy żyli i zrobimy to lub owo.
Wy tymczasem chełpicie się swoimi przechwałkami; wszelka tego rodzaju chełpliwość jest zła.
Kto więc umie dobrze czynić, a nie czyni, dopuszcza się grzechu.
A teraz wy, bogaci, zapłaczcie lamentując nad waszymi nieszczęściami, które się zbliżają.
Wasze bogactwo zbutwiało, a wasze szaty zostały zżarte przez mole.
Wasze złoto i srebro przerdzewiało, a ich rdza będzie świadczyć przeciw wam i strawi wasze ciała jak ogień. Zgromadziliście skarby w dniach ostatecznych.
Oto zapłata robotników, którzy zżęli wasze pola, zatrzymana przez was, krzyczy, a wołania żniwiarzy dotarły do uszu Pana Zastępów.
Żyliście na ziemi w zbytku i w przepychu, utuczyliście wasze serca na dzień rzezi.
Skazaliście i zabiliście sprawiedliwego; nie opiera się wam.
Bądźcie zatem cierpliwi, bracia, aż do przyjścia Pana. Oto rolnik cierpliwie oczekuje cennego plonu ziemi, aż spadnie wczesny i późny deszcz.
Bądźcie cierpliwi i wy, umocnijcie swoje serca, gdyż przyjście Pana jest bliskie.
Przestańcie narzekać, bracia, jedni na drugich, abyście nie zostali osądzeni; oto Sędzia stanął u drzwi.
Za przykład nieugiętości [wobec niedoli] oraz cierpliwości bierzcie, bracia, proroków, którzy przemawiali w imieniu Pańskim.
Oto za szczęśliwych uważamy tych, którzy wytrwali. Słyszeliście o wytrwałości Joba i zobaczyliście zakończenie Pana, że Pan jest bardzo litościwy i miłosierny.
A przede wszystkim, bracia moi, przestańcie przysięgać czy to na niebo, czy na ziemię, czy też [składać] jakąś inną przysięgę; ale niech wasze "tak" będzie "tak", a wasze "nie" niech będzie "nie", abyście nie popadli pod sąd.
Jest pośród was ktoś w niedoli? Niech się modli. Weseli się ktoś? Niech [przy akompaniamencie] śpiewa pieśni.
Jest pośród was ktoś w słabości? Niech przywoła prezbiterów kościoła i niech się pomodlą nad nim wraz z namaszczeniem go oliwą w imieniu Pańskim.
A modlitwa wiary uratuje chorego i Pan go podźwignie; jeżeli zaś dopuścił się grzechów, będą mu odpuszczone.
Wyznawajcie zatem grzechy jedni drugim i módlcie się jedni za drugich, abyście w ten sposób byli wyleczeni. Wiele może skuteczna modlitwa sprawiedliwego.
Eliasz był człowiekiem podobnym w [swych] doświadczeniach do nas i modlił się modlitwą, żeby nie spadł deszcz; i nie było deszczu na ziemi przez trzy lata i sześć miesięcy.
Potem znów się pomodlił i niebo dało deszcz, a ziemia wydała swój plon.
Bracia moi, jeśli ktoś spośród was zboczy od prawdy, a ktoś go nawróci,
niech wie, że ten, kto nawrócił grzesznika z jego błędnej drogi, uratuje jego duszę od śmierci i zakryje mnóstwo grzechów.
Piotr, apostoł Jezusa Chrystusa, do wychodźców diaspory Pontu, Galacji, Kappadocji, Azji i Bitynii, wybranych
według wyprzedzającej [zdarzenia] wiedzy Boga Ojca, w poświęceniu Ducha do posłuszeństwa i pokropienia krwią Jezusa Chrystusa: Łaska i pokój niech się wam pomnożą.
Błogosławiony niech będzie Bóg i Ojciec Pana naszego Jezusa Chrystusa, który według swego wielkiego miłosierdzia odrodził nas do nadziei żywej przez powstanie Jezusa Chrystusa z martwych,
do dziedzictwa niezniszczalnego, niesplamionego i niewiędnącego, które zostało zachowane w niebiosach dla was,
którzy mocą Bożą strzeżeni jesteście przez wiarę - dla zbawienia przygotowanego, aby się objawić w czasie ostatecznym.
Nim się cieszcie, chociaż teraz trochę, gdy trzeba, zasmuceni bywacie różnorodnymi próbami,
po to, aby [doświadczona w ten sposób] wasza szczera wiara, cenniejsza niż zniszczalne złoto w ogniu próbowane, dała o sobie znać dla wywyższenia, chwały i czci w objawieniu Jezusa Chrystusa;
którego kochacie, choć Go nie zobaczyliście, w którego teraz wierzycie, choć Go nie widzicie - i cieszycie się radością niewysłowioną i [pełną] chwały,
przyjmując cel waszej wiary - zbawienie dusz.
Tego zbawienia poszukiwali i wypatrywali prorocy, którzy zapowiedzieli mającą się wam okazać łaskę,
chcąc dociec, na który albo na jaki to czas wskazywał obecny w nich Duch Chrystusa, przepowiadający mające dotknąć Chrystusa cierpienia, i następującą po nich chwałę.
Im to zostało objawione, że nie im samym, lecz wam służyły te sprawy, które teraz zostały wam ogłoszone przez ludzi ewangelizujących was w Duchu Świętym posłanym z nieba; [sprawy] w które pragną wejrzeć aniołowie.
Dlatego przepaszcie biodra waszego umysłu i jako trzeźwi całkowicie złóżcie waszą nadzieję w łasce niesionej wam w objawieniu Jezusa Chrystusa.
Jak posłuszne dzieci nie podporządkowujcie się waszym wcześniejszym żądzom, z czasu waszej nieświadomości,
lecz wzorem Świętego, który was powołał, i wy bądźcie święci gdziekolwiek się zwrócicie,
gdyż napisano: Będziecie świętymi, bo Ja jestem święty.
Skoro nazywacie Ojcem tego, który bez względu na osobę sądzi każdego według jego uczynków, niech czas waszego pielgrzymowania [wraz z jego codzienną krzątaniną] będzie przeżyty w bojaźni,
świadomi, że nie rzeczami zniszczalnymi, srebrem albo złotem, zostaliście wykupieni z próżnego waszego zachowania, przez ojców wam przekazanego,
lecz drogą krwią Chrystusa, niby Baranka nieskazitelnego i nieskalanego.
Wprawdzie był On na to przewidziany już przed założeniem świata, ale objawiony został dopiero w czasach ostatecznych ze względu na was,
którzy przez Niego jesteście wierzący w Boga, który Go wzbudził z umarłych i dał mu chwałę, tak że wasza wiara i nadzieja są w Bogu.
Ponieważ wasze dusze oczyściliście w posłuszeństwie prawdzie do nieobłudnej miłości bratniej, z czystego serca pokochajcie jedni drugich serdecznie,
jako odrodzeni nie z nasienia zniszczalnego, ale niezniszczalnego, przez Słowo Boga, które żyje i trwa.
Gdyż wszelkie ciało jest jak trawa i wszelka jego chwała jak kwiat trawy. Uschła trawa, i kwiat opadł,
a słowo Pana trwa na wieki. To zaś jest Słowo, które wam zostało ogłoszone.
Odrzuciwszy więc wszelką złość i wszelki podstęp, obłudne [zachowania], zazdrości i wszelką obmowę,
jako nowonarodzone niemowlęta, zapragnijcie niesfałszowanego właściwego dla was mleka, abyście dzięki niemu wzrastali dla zbawienia,
skoro zakosztowaliście, że dobrotliwy jest Pan,
do którego zbliżając się, do Kamienia Żywego, przez ludzi wprawdzie [sprawdzonego i] odrzuconego, lecz przez Boga [uznanego] za wybrany i kosztowny,
i wy sami niby żywe kamienie jesteście budowani [jako] dom duchowy, dla świętego kapłaństwa, dla składania duchowych ofiar miłych Bogu przez Jezusa Chrystusa.
Dlatego zawarte jest w Piśmie: Oto kładę na Syjonie kamień węgielny, wybrany, kosztowny, A kto wierzy w Niego, na pewno nie będzie zawstydzony.
Dla was zatem, którzy wierzycie, jest on cenny; natomiast dla niewierzących kamień ten, który [sprawdzili] i odrzucili budujący, stał się kamieniem węgielnym
oraz kamieniem potknięcia i skałą obrazy; ci, którzy się potykają, nie wierzą Słowu - na co też są przeznaczeni.
Ale wy jesteście rodem wybranym, królewskim kapłaństwem, narodem świętym, ludem nabytym, abyście rozgłaszali cnoty Tego, który was powołał z ciemności do swego zdumiewającego światła;
wy, którzy niegdyś byliście nie ludem, teraz jesteście ludem Bożym, dla których kiedyś nie było zmiłowania, teraz zmiłowania dostąpiliście.
Umiłowani, zachęcam, abyście jak obcy i wychodźcy powstrzymywali się od cielesnych żądz, które walczą przeciwko duszy;
obracanie się wasze wśród pogan miejcie szlachetne, aby w tym, w czym pomawiają was jak złoczyńców, od przyglądania się waszym pięknym czynom, uwielbili Boga w dniu nawiedzenia.
Bądźcie poddani wszelkiemu ludzkiemu porządkowi ze względu na Pana, czy to królowi jako sprawującemu władzę,
czy to namiestnikom, jako posłanym przez niego do wymierzania sprawiedliwości złoczyńcom, a udzielania pochwały tym, którzy czynią dobrze.
Gdyż taka jest wola Boga, abyście czyniąc dobrze, zamykali usta niewiedzy ludzi głupich,
jak wolni, a nie jak ci, którzy wolność mają za przykrywkę zła - lecz jak słudzy Boga.
Wszystkich szanujcie, braterstwo kochajcie, Boga się bójcie, króla poważajcie.
Domownicy, z wszelką bojaźnią bądźcie poddani panom, nie tylko dobrym i łagodnym, ale i pokrętnym.
Gdyż to jest łaska, gdy ktoś ze względu na sumienie wobec Boga znosi utrapienia i niewinnie cierpi.
Bo co to za honor, jeśli grzeszycie i znosicie bicie pięściami? Ale gdy czynicie dobrze i znosicie cierpienia - jest to łaska u Boga.
Na to bowiem zostaliście powołani, gdyż i Chrystus cierpiał za was, pozostawiając wam przykład, abyście poszli Jego śladami.
On grzechu nie popełnił ani w Jego ustach nie znaleziono podstępu;
On, gdy Mu ubliżano, nie odpowiadał obelgą, gdy cierpiał, nie groził, lecz powierzał się Temu, który sprawiedliwie sądzi;
On nasze grzechy sam w swoim ciele zaniósł na drzewo, abyśmy jako umarli dla grzechom, żyli dla sprawiedliwości; Jego sińcami zostaliście uleczeni.
Byliście bowiem zbłąkani jak owce, lecz teraz nawróciliście się do Pasterza i stróża waszych dusz.
Podobnie żony, bądźcie uległe swoim mężom, aby, nawet jeśli niektórzy są nieposłuszni Słowu, bez słowa zostali pozyskani dzięki codziennemu postępowaniu kobiet,
obserwując wasze czyste, codzienne życie w bojaźni [Bożej].
Waszą ozdobą niech nie będzie to, co zewnętrzne, sploty włosów, nakładanie złotych [ozdób] lub noszenie ozdobnych szat,
lecz ukryty człowiek serca w niezniszczalnej łagodności i spokoju ducha, który jest drogocenny przed Bogiem.
Bo w ten sposób niegdyś przyozdabiały się święte kobiety, pokładające nadzieję w Bogu, uległe swoim mężom;
tak Sara była posłuszna Abrahamowi, nazywając go panem. Jej dziećmi stałyście się wy, czyniąc dobrze i bojąc się niczego strasznego.
Podobnie mężowie, życie razem [z żonami] zgodnie z poznaniem, jak ze słabszym naczyniem kobiecym, okazując szacunek jako współdziedziczkom [wraz z wami] łaski życia, aby wasze modlitwy nie natrafiły na przeszkodę.
A na koniec, wszyscy bądźcie jednomyślni, współczujący, braterscy, litościwi, pokorni;
nie oddawajcie złem za zło ani obelgą za obelgę, lecz przeciwnie, błogosławcie, gdyż na to zostaliście powołani, abyście odziedziczyli błogosławieństwo.
Bo kto chce kochać życie i oglądać dobre dni, ten niech powstrzyma język od złego i wargi, by nie powiedzieć podstępu;
niech odstąpi od zła i czyni dobro, niech [skutecznie] szuka pokoju i [niech] go dosięga.
Gdyż oczy Pana zwrócone są na sprawiedliwych, a Jego uszy na ich prośbę, lecz oblicze Pańskie przeciw tym, którzy czynią zło.
I kto wam wyrządzi coś złego, jeżeli będziecie gorliwymi rzecznikami dobra?
Ale choćbyście i cierpieli dla sprawiedliwości, szczęśliwi jesteście. Groźbą ich zaś nie bądźcie przestraszeni ani zaniepokojeni.
Natomiast Pana, Chrystusa, poświęcajcie w waszych sercach, zawsze gotowi do obrony przed każdym, kto domaga się od was zdania sprawy z nadziei, która jest w was,
czyńcie to jednak z łagodnością i bojaźnią, mając dobre sumienie, aby w tym, w czym jesteście oczerniani, zawstydzeni byli ci, którzy znieważają wasze dobre codzienne życie w Chrystusie.
Lepiej bowiem - jeśli taka jest wola Boża - cierpieć za czynienie dobra niż za czynienie zła.
Gdyż i Chrystus raz za grzechy cierpiał, sprawiedliwy za niesprawiedliwych, aby was przyprowadzić do Boga; zabity wprawdzie w ciele, lecz ożywiony w duchu,
w którym też poszedł i ogłosił duchom w więzieniu -
tym, które niegdyś były nieposłuszne, gdy Bóg cierpliwie czekał za dni Noego, kiedy budowano arkę, w której nieliczni, to jest osiem dusz, zostało ocalonych przez wodę;
tej [wody] odpowiednikiem jest chrzest, który i was teraz zbawia, a jest nie pozbyciem się brudu ciała, lecz skierowanym do Boga wezwaniem dobrego sumienia, przez zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa,
który jest po prawicy Boga, jako Ten, który wstąpił do nieba, gdzie poddani Mu są aniołowie, władze oraz moce.
Ponieważ więc Chrystus cierpiał w ciele, i wy uzbrójcie się tą myślą, że kto cierpiał w ciele, zaprzestał grzechu,
aby pozostały czas życia w ciele przeżyć już nie dla ludzkich żądz, ale dla woli Boga.
Wystarczy bowiem miniony czas kierowania się pragnieniami pogan - [życia] w nieokiełznanych wybrykach, żądzach, pijackich orgiach, biesiadach, pijatykach i bałwochwalczych obrzydliwościach.
Przy tym, bluźniąc, są zdziwieni, że wy razem z nimi nie śpieszycie do tego samego zalewu rozwiązłości.
Zdadzą oni sprawę Temu, który jest gotów sądzić żywych i umarłych.
Po to bowiem i umarłym była głoszona ewangelia, aby wprawdzie osądzeni po ludzku w ciele, żyli po Bożemu w duchu.
Lecz przybliżył się koniec wszystkiego. Bądźcie zatem rozsądni i trzeźwi - dla modlitw.
Przede wszystkim miejcie żarliwą miłość względem siebie nawzajem, gdyż miłość zakrywa mnóstwo grzechów.
Okazujcie jedni drugim gościnność bez szemrania.
Każdy tak jak otrzymał dar łaski, niech drugim nim usługuje, jak dobrzy zarządcy różnorodnej łaski Boga.
Kto mówi, niech to będzie jak słowa Boga. Kto usługuje, niech czyni to w sile, której udziela Bóg, aby we wszystkim uwielbiony był Bóg przez Jezusa Chrystusa. Jego jest chwała i moc na wieki wieków. Amen.
Ukochani! Przestańcie się dziwić - jakby spotykało was coś niezwykłego - że was pali we wnętrzu; to się dzieje, by poddać was próbie.
Ale w takiej mierze, w jakiej uczestniczycie w cierpieniach Chrystusa, [w takiej też] cieszcie się, abyście pełni niepomiernej radości mogli cieszyć się objawieniem Jego chwały.
Gdy was znieważają ze względu na imię Chrystusa, szczęśliwi jesteście, bo spoczywa na was Duch chwały i Duch Boga.
Bo niech nikt z was już nie cierpi jako zabójca lub złodziej, lub złoczyńca, lub stróż cudzych spraw;
jeśli natomiast jako chrześcijanin, niech się przestanie wstydzić, niech raczej tym imieniem oddaje chwałę Bogu.
Gdyż czas, by rozpoczął się sąd od domu Bożego; skoro zaś najpierw od nas, to jaki [będzie] koniec tych, którzy są nieposłuszni ewangelii Bożej?
A skoro sprawiedliwy z ledwością jest zbawiony, to gdzie się pokaże bezbożny i grzesznik?
Dlatego też i ci, którzy cierpią według woli Bożej, niech wiernemu Stwórcy powierzają swoje dusze w czynieniu dobra.
Prezbiterów więc wśród was zachęcam jako współprezbiter, świadek cierpień Chrystusa oraz uczestnik mającej się objawić chwały:
Paście stado Boga, które jest między wami, doglądając go nie z przymusu, ale chętnie, po Bożemu, nie ze względu na brudny zysk, lecz z oddaniem,
nie jako [ludzie], którzy sobie podporządkowują przydzielonych, lecz jako ci, którzy stają się wzorem stada.
A gdy się ukaże Arcypasterz, otrzymacie niewiędnący wieniec chwały.
Podobnie młodsi, bądźcie ulegli prezbiterom; wszyscy zaś przepaszcie się chustą pokory względem siebie, gdyż Bóg się pysznym sprzeciwia, a pokornym daje łaskę.
Upokorzcie się więc pod mocną rękę Boga, aby was w swoim czasie wywyższył,
wszelką swoją troskę przerzucając na Niego, gdyż On się o was troszczy.
Bądźcie trzeźwi, czuwajcie! Przeciwnik wasz, diabeł, chodzi wokoło jak lew ryczący, szukając kogo by pochłonąć.
Przeciwstawcie mu się, mocni w wierze, świadomi, że te same cierpienia są udziałem waszych braci w świecie.
A Bóg wszelkiej łaski, który was powołał do wiecznej swojej chwały w Chrystusie Jezusie, po krótkich cierpieniach sam odnowi, utwierdzi, umocni, ugruntuje.
Jemu moc na wieki. Amen!
Przez Sylwana, wiernego wam, jak liczę, brata, napisałem nieco, zachęcając i potwierdzając, że to jest prawdziwa łaska Boża, w której trwajcie!
Pozdrawia was współwybrana w Babilonie, oraz Marek, mój syn.
Pozdrówcie się nawzajem pocałunkiem miłości. Pokój wam wszystkim, którzy jesteście w Chrystusie.
Szymon Piotr, sługa i apostoł Jezusa Chrystusa, do tych, którzy w sprawiedliwości naszego Boga i Zbawcy Jezusa Chrystusa otrzymali wiarę równie cenną jak nasza:
Łaska wam i pokój niech się pomnożą w [prawdziwym] poznaniu Boga oraz Jezusa, naszego Pana.
Gdyż boska Jego moc obdarzyła nas wszystkim, czego trzeba do życia i pobożności, przez [prawdziwe] poznanie Tego, który nas powołał przez własną chwałę i cnotę,
przez które dane nam zostały drogocenne i największe obietnice, abyście przez nie stali się uczestnikami boskiej natury, jako ci, którzy uszli zepsucia, które w tym świecie [jest] w żądzach.
I właśnie dlatego, przykładając wszelkie staranie, dostarczcie waszej wierze cnoty, cnocie zaś poznania,
poznaniu zaś opanowania, opanowaniu zaś wytrwałości, wytrwałości zaś pobożności,
pobożności zaś braterstwa, braterstwu zaś miłości.
Gdy te bowiem będą u was obecne i pomnażające się, to nie dopuszczą, abyście byli bezczynni i bezowocni w [prawdziwym] poznaniu naszego Pana Jezusa Chrystusa.
Bo komu ich brak, ten jest ślepy, krótkowzroczny - zapomniał o oczyszczeniu od dawnych swoich grzechów.
Dlatego, bracia, tym bardziej postarajcie się uczynić swoje powołanie i wybranie pewnym; te bowiem czyniąc, nigdy się nie potkniecie,
gdyż w ten sposób będziecie wam obficie dostarczony dostęp do wiecznego Królestwa naszego Pana i Zbawcy Jezusa Chrystusa.
Dlatego zamierzam wam wciąż przypominać te sprawy, chociaż zostaliście uświadomieni i utwierdzeni w posiadanej prawdzie.
Za słuszne zaś uważam, dopóki jestem w tym namiocie, pobudzać was przez przypominanie,
świadomy, że zwinięcie mojego namiotu jest rychłe, jak mi to i nasz Pan Jezus Chrystus wyraźnie zaznaczył.
Dołożę zaś też starań, abyście po moim odejściu stale sobie o tych sprawach przypominali.
Gdyż oznajmiliśmy wam moc i przybycie naszego Pana Jezusa Chrystusa nie jako ci, którzy za poszli wymyślnymi baśniami, ale jako ci, którzy stali się naocznymi świadkami Jego wielkości.
Wziął bowiem od Boga Ojca cześć i chwałę, gdy taki głos doszedł Go od Majestatu chwały: Ten jest moim Synem, moim ukochanym, w którym Ja znalazłem upodobanie.
Ten właśnie głos pochodzący z nieba my usłyszeliśmy, będąc wraz z Nim na świętej górze.
Mamy też jeszcze mocniejsze, prorockie słowo; [i] dobrze czynicie, jeśli trzymacie się go jak lampy świecącej w ciemnym miejscu, dopóki nie zaświta dzień i gwiazda poranna nie wzejdzie w waszych sercach.
Przede wszystkim wiedzcie to, że żadne proroctwo Pisma nie pochodzi z własnego wyjaśnienia;
gdyż proroctwo nie było nigdy przyniesione z woli człowieka, lecz wypowiedzieli [je] ludzie od Boga, niesieni przez Ducha Świętego.
Pojawili się jednak w ludzie również fałszywi prorocy, jak i między wami będą fałszywi nauczyciele, którzy wprowadzać będą po kryjomu zgubne herezje i zapierać się Władcy, który ich wykupił. Sprowadzają oni na samych siebie rychłą zgubę -
a wielu pójdzie za ich rozwiązłością - i przez nich droga prawdy będzie obrzucana bluźnierstwami;
Z chciwości będą was oszukiwać fałszywymi słowami; ci, których wyrok od dawna nie jest bezczynny, a ich zguba nie drzemie.
Skoro bowiem Bóg nie oszczędził aniołów, gdy zgrzeszyli, lecz rzuciwszy w więzach w gęste mroki Tartaru, wydał jako zachowanych na sąd;
nie oszczędził też starożytnego świata, choć Noego, herolda sprawiedliwości jako ósmego ocalił, gdy zesłał potop na świat bezbożnych;
również miasta Sodomę i Gomorę obróciwszy w proch przez zagładę potępił, postawiwszy za przykład tego, co ma spotkać bezbożnych,
lecz uratował sprawiedliwego Lota, udręczonego przez codzienne zachowanie się nieprawych w rozwiązłości,
gdyż widokiem i wieścią sprawiedliwy ten mieszkając wśród nich [swoją] sprawiedliwą duszę trapił bezprawnymi czynami -
[skoro tak], to umie Pan wyrywać pobożnych z próby, bezbożnych zaś zachowywać poskromionych na dzień sądu,
szczególnie zaś tych, którzy w żądzy zepsucia idą za ciałem i pogardzają autorytetem. Zuchwali, samowolni, nie drżą, gdy bluźnią chwałom,
podczas gdy aniołowie przewyższając ich siłą i mocą, nie wnoszą przeciw nim uwłaczającego sądu sprzed Pana.
Ci natomiast jak nierozumne zwierzęta, urodzone z natury na schwytanie i zabicie, bluźnią temu, czego nie znają, w zagładzie ich też zostaną zgubione
karząc się zapłatą niesprawiedliwości, za rozkosz uważając rozpustę za dnia, pławiąc się - jako zakały i plugawcy - w oszustwach ich współucztują z wami,
oczy mając pełne cudzołożnic i nienasyconego grzechu, nęcąc niespokojne dusze, mając serce wyćwiczone w chciwości, dzieci przekleństwa.
Opuszczając prostą drogę, zbłądzili i poszli drogą Balaama, syna Bosora, który pokochał zapłatę niesprawiedliwości,
został jednak skarcony za własne przestępstwa; nieme, juczne bydlę, przemówiwszy ludzkim głosem, zapobiegło szaleństwu proroka.
Ci są źródłami bez wody i chmurami gnanymi przez huragan, dla nich zachowany został mrok ciemności.
W przesadach pustosłowia bowiem wydając dźwięki, nęcą w żądzach ciała rozwiązłości tych, którzy ledwie uszli [ludziom] na co dzień żyjącym w błędzie,
obiecując im wolność, sami są niewolnikami zepsucia; czemu bowiem ktoś został poddany, tego stał się niewolnikiem.
Jeśli bowiem uciekłszy od nieczystości świata w [prawdziwym] poznaniu naszego Pana i Zbawiciela Jezusa Chrystusa znów w nie uwikłani zostali podporządkowani, to ich stan ostateczny stał się gorszy od pierwotnego.
Lepiej bowiem byłoby dla nich nie poznać drogi sprawiedliwości, niż poznawszy ją, odwrócić się od przekazanego im świętego przykazania.
Spełniło się na nich treść prawdziwego przysłowia: Pies wraca do swoich wymiocin, oraz: Świnia po umyciu się - do tarzania się w błocie.
Ten list, ukochani, jest już drugim listem, który do was piszę; w nich przez przypominanie pobudzam waszą wypróbowaną słońcem myśl,
by przypomnieć słowa przepowiedziane przez świętych proroków oraz przykazanie Pana i Zbawiciela, [podane przez] waszych apostołów.
Przede wszystkim to wiecie, że w dniach ostatecznych przyjdą szydercy z drwinami, podążający za swoimi własnymi żądzami
i mówiący: Gdzie jest obiecane przez Niego przyjście? Odkąd bowiem zasnęli ojcowie, wszystko tak trwa, jak od początku stworzenia.
Nie zauważają bowiem, sami tego pragnąc, że od dawna były niebiosa oraz ziemia, która z wody i przez wodę zaistniała na Słowo Boga;
przez nie ówczesny zalany wodą, zginął,
a teraźniejsze niebiosa oraz ziemia za sprawą tego samego Słowa odłożone są [i] zachowane dla ognia na dzień sądu i zagłady bezbożnych ludzi.
Niech to jedno, ukochani, nie uchodzi waszej uwagi, że u Pana jeden dzień jest jak tysiąc lat, a tysiąc lat jak jeden dzień.
Pan nie zwleka z [dotrzymaniem] obietnicy, jak niektórzy uważają, że zwleka, lecz okazuje cierpliwość względem was, bo nie chce niektórych zgubić, lecz chce, aby wszyscy doszli do opamiętania.
A dzień Pana nadejdzie jak złodziej; wtedy niebiosa z trzaskiem przeminą, podstawy [świata] zaś, palone, zostaną rozwiązane, a ziemia i dzieła [ludzkie] na niej będą odszukane.
Skoro to wszystko tak ma być zniszczone, jakimi wy powinniście być w świętym postępowaniu na co dzień oraz w pobożnych [czynach],
[wy] oczekujący i ponaglający przyjście dnia Bożego, przez który niebiosa palone zostaną zniszczone, a podstawy [świata] rozpalone stopnieją?
Oczekujemy zaś - według obietnicy - nowych niebios i nowej ziemi, w których prawdziwie mieszka sprawiedliwość.
Dlatego, ukochani, oczekując tego postarajcie się, abyście byli znalezieni przez Niego w pokoju, niesplamieni i nienaganni.
A cierpliwość naszego Pana uważajcie za zbawienie, jak też ukochany nasz brat Paweł w danej mu mądrości do was napisał,
jak i we wszystkich listach, gdzie się o tym wypowiada - są w nich pewne rzeczy trudne do zrozumienia, które - podobnie jak i inne pisma - ludzie niewykształceni i chwiejni przekręcają na swoją własną zgubę.
Wy zatem, ukochani, wiedząc o tym wcześniej, strzeżcie się, abyście błędem nieprawych nie zostali zwiedzeni i nie wypadli z własnej stałości.
Wzrastajcie natomiast w łasce i w poznaniu naszego Pana i Zbawiciela, Jezusa Chrystusa. Jemu chwała i teraz i do dnia wieczności. Amen.
Co było od początku, o czym usłyszeliśmy, co naszymi oczami zobaczyliśmy, co oglądaliśmy i czego nasze ręce dotknęły w związku ze Słowem życia --
a życie zostało objawione, i zobaczyliśmy, i świadczymy, i ogłaszamy wam to życie wieczne, które było u Ojca, a nam zostało objawione -
co [zatem] zobaczyliśmy i o czym usłyszeliśmy, to i wam ogłaszamy, abyście i wy pozostawali we wspólnym związku z nami. A nasz związek jest z Ojcem i z Jego Synem, Jezusem Chrystusem.
My to piszemy, aby nasza radość była pełna.
A to przesłanie, które usłyszeliśmy od Niego i które wam ogłaszamy, jest takie: że Bóg jest Światłem i nie ma w Nim żadnej ciemności.
Gdybyśmy powiedzieli, że mamy z Nim związek, a [nadal] żylibyśmy w ciemności - kłamiemy i nie czynimy prawdy.
Jeśli zaś żyjemy w Świetle, tak jak On sam jest w Świetle, mamy związek ze sobą nawzajem, a krew Jezusa, Jego Syna, [nieprzerwanie] oczyszcza nas od wszelkiego grzechu.
Gdybyśmy powiedzieli, że nie mamy grzechu - zwodzimy samych siebie i prawdy w nas nie ma.
Jeśli przyznajemy się do naszych grzechów, [On] jest wierny i sprawiedliwy i odpuści nam grzechy, i oczyści nas od wszelkiej niesprawiedliwości.
Gdybyśmy powiedzieli, że nie ciąży na nas grzech - robimy z Niego kłamcę i nie ma w nas Jego Słowa.
Dzieci moje, to wam piszę, abyście nie popełniali grzechu. A jeśliby ktoś zgrzeszył, mamy Opiekuna u Ojca, Jezusa Chrystusa sprawiedliwego.
On jest ofiarą przebłagalną za nasze grzechy; a nie tylko za nasze, lecz i za [grzechy] całego świata.
A przez to upewniamy się, że Go poznaliśmy, jeśli zachowujemy Jego przykazania.
Kto mówi: Poznałem Go, a Jego przykazań nie zachowuje, ten jest kłamcą jest i nie ma w nim prawdy.
Kto jednak zachowuje Jego Słowo, w tym prawdziwie Boża miłość jest doprowadzona do doskonałości - dzięki temu przekonujemy się, że w Nim jesteśmy.
Kto mówi, że w Nim mieszka, powinien sam tak postępować, jak On postępował.
Ukochani, nie piszę wam nowego przykazania, lecz przykazanie dawne, które mieliście od początku; tym dawnym przykazaniem jest Słowo, które usłyszeliście.
A jednak piszę wam nowe przykazanie, które jest prawdziwe w Nim i w was, gdyż ciemność przemija, a świeci już prawdziwe Światło.
Kto mówi, że jest w Świetle, a nienawidzi swojego brata, dotąd jest w ciemności.
Kto kocha swojego brata, ten mieszka w Świetle i nie ma w nim nic, o co można by się potknąć.
Kto zaś nienawidzi swojego brata, jest w ciemności i postępuje w ciemności, i nie pojął, dokąd idzie, gdyż ciemność zaślepiła jego oczy.
Piszę wam, dzieci, że ze względu na Jego imię odpuszczone zostały wam grzechy.
Piszę wam, ojcowie, że poznaliście Tego, który jest od początku. Piszę wam, młodzi, że zwyciężyliście złego.
Napisałem wam, dzieci, że poznaliście Ojca. Napisałem wam, ojcowie, że poznaliście Tego, który jest od początku. Napisałem wam, młodzi, że jesteście mocni i mieszka w was Słowo Boże - i zwyciężyliście złego.
Nie kochajcie świata ani tego, co w świecie. Jeśli ktoś kocha świat, nie ma w nim miłości Ojca.
Bo wszystko, co jest w świecie: pożądliwość ciała, pożądliwość oczu oraz pycha życia, nie jest z Ojca, lecz jest ze świata.
A świat przemija wraz ze swoją pożądliwością; kto zaś pełni wolę Boga, ten trwa na wieki.
Dzieci, jest ostatnia godzina i - zgodnie z tym, jak słyszeliście, że antychryst przychodzi - pojawiło się i teraz wielu antychrystów. Stąd poznajemy, że jest ostatnia godzina.
Wyszli spośród nas, ale nie byli z nas; gdyby bowiem byli z nas, pozostaliby z nami - aby stało się jasne, że nie wszyscy są z nas.
A wy macie namaszczenie od Świętego i wszyscy jesteście świadomi.
Nie napisałem wam, że nie znacie prawdy, ale że ją znacie i że żadne kłamstwo nie jest z prawdy.
Kto jest kłamcą, jeśli nie ten, który przeczy, że Jezus jest Chrystusem? Ten jest antychrystem, kto przeczy Ojcu i Synowi.
Każdy, kto odrzuca Syna, nie ma i Ojca; kto przyznaje się do Syna, ma i Ojca.
Co do was, niech w was pozostaje to, co słyszeliście od początku. Jeżeli pozostanie w was to, co słyszeliście od początku, to i wy pozostaniecie w Synu i w Ojcu.
A taka jest obietnica, którą sam nam złożył - życie wieczne.
To wam napisałem na temat tych, którzy was zwodzą.
Jeśli zaś chodzi o was, to namaszczenie, które otrzymaliście od Niego, pozostaje w was i nie ma potrzeby, aby was ktoś uczył; ale jak Jego namaszczenie uczy was o wszystkim i jest prawdziwe, a nie jest kłamstwem, i jak was pouczyło - tak w nim trwajc
A teraz, dzieci, trwajcie w Nim, abyśmy, gdy się ukaże, mieli śmiałość i przy Jego przyjściu nie zostali przez Niego zawstydzeni.
Jeśli przekonaliście się, że jest sprawiedliwy, wiedzcie też, że każdy, kto czyni sprawiedliwość, został zrodzony z Niego.
Patrzcie, jak wielką miłość dał nam Ojciec, abyśmy byli nazwani dziećmi Bożymi - i [nimi] jesteśmy. Świat dlatego nas nie zna, że Jego nie poznał.
Ukochani, teraz jesteśmy dziećmi Boga, a jeszcze się nie okazało, czym będziemy. Wiemy, że gdy się okaże, będziemy podobni do Niego, gdyż zobaczymy Go takim, jaki jest.
A każdy, kto ma w Nim tę nadzieję, oczyszcza się, tak jak On jest czysty.
Każdy kto czyni grzech, czyni bezprawie, a grzech jest bezprawiem.
A wiecie, że On się pojawił, aby wziąć grzechy i w Nim grzechu nie ma.
Każdy, kto w Nim trwa, nie grzeszy; każdy, kto grzeszy, nie widział Go ani Go nie poznał.
Dzieci, niech was nikt nie zwodzi; kto czyni sprawiedliwość, jest sprawiedliwy, tak jak On jest sprawiedliwy.
Kto czyni grzech, jest z diabła, gdyż diabeł od początku grzeszy. Po to pojawił się Syn Boży - aby zniszczyć dzieła diabła.
Każdy, kto został zrodzony przez Boga, nie czyni grzechu, gdyż trwa w nim nasienie Boże, i nie jest w stanie grzeszyć, gdyż został zrodzony przez Boga.
Po tym rozpoznaje się dzieci Boga i dzieci diabła. Każdy, kto nie czyni sprawiedliwości, nie jest z Boga, jak również ten, kto nie kocha swojego brata.
Gdyż takie jest to przesłanie, które słyszeliście od początku, że mamy się darzyć wzajemną miłością;
nie tak jak Kain, który był od złego i brutalnie zamordował swojego brata. A dlaczego go zamordował? Dlatego, że jego czyny były złe, a czyny jego brata sprawiedliwe.
Nie dziwcie się, bracia, jeśli was świat nienawidzi.
My sobie uświadamiamy, że przeszliśmy ze śmierci do życia, ponieważ kochamy braci; ten, kto nie kocha, trwa w śmierci.
Każdy, kto nienawidzi swojego brata, jest zabójcą, a jesteście świadomi, że żaden zabójca nie ma w sobie życia wiecznego, które by w nim trwało.
Po tym rozpoznaliśmy miłość, że On położył za nas swoją duszę; i my powinniśmy położyć duszę za braci.
Jeśli ktoś posiada dobra tego świata, a widzi swojego brata w potrzebie i zamyka przed nim swoje wnętrze, jak może w nim mieszkać miłość Boga?
Dzieci, kochajmy nie słowem ani językiem, ale czynem i prawdą.
A po tym poznamy, że jesteśmy z prawdy i przekonamy przed Nim nasze serce,
to jest, jeśli oskarża nas nasze serce, że Bóg jest większy niż nasze serce i wie wszystko.
Ukochani, jeśli serce nas nie oskarża, mamy śmiałość przed Bogiem
i otrzymujemy od Niego to, o co prosimy, gdyż zachowujemy Jego przykazania i czynimy to, co dla Niego miłe.
A to jest Jego przykazanie, abyśmy uwierzyli w imię Jego Syna, Jezusa Chrystusa, i wzajemnie się kochali - zgodnie z przykazaniem, które nam dał.
A kto przestrzega Jego przykazań, trwa w Nim, a On w nim; to natomiast, że On trwa w nas, poznajemy po Duchu, którego nam dał.
Ukochani, przestańcie wierzyć każdemu duchowi, ale badajcie duchy, czy są z Boga, gdyż wielu fałszywych proroków wyszło na ten świat.
Po tym poznawajcie Ducha Bożego: Wszelki duch, który przyznaje, że Jezus jest Chrystusem, który przyszedł w ciele, jest z Boga
a wszelki duch, który tego o Jezusie nie przyznaje, nie jest z Boga. Jest to natomiast [duch] antychrysta, o którym usłyszeliście, że przychodzi, i teraz już jest na świecie.
Wy z Boga jesteście, dzieci, i odnieśliście nad nimi zwycięstwo, gdyż Ten, który jest w was, większy jest niż ten, który jest w świecie.
Oni są ze świata; dlatego mówią, jak [ludzie] ze świata, a świat ich słucha.
My jesteśmy z Boga; kto zna Boga, słucha nas, kto nie jest z Boga, nie słucha nas. Po tym poznajemy Ducha Prawdy i ducha błędu.
Ukochani, kochajmy się nawzajem, gdyż miłość jest z Boga, i każdy, kto kocha, został zrodzony z Boga i zna Boga.
Kto nie kocha, nie zna Boga, gdyż Bóg jest miłością.
W tym uwidoczniła się miłość Boga do nas, że Bóg posłał na świat swojego jedynego Syna, abyśmy przez Niego mogli zyskać życie.
W tym jest miłość, nie że my pokochaliśmy Boga, lecz że On ukochał nas i posłał swoje Syna jako ofiarę przebłagalną za nasze grzechy.
Ukochani, skoro Bóg nas tak ukochał, i my winniśmy kochać siebie nawzajem.
Boga nikt nigdy nie widział; jeśli [jednak] kochamy się nawzajem, Bóg trwa w nas i Jego miłość w nas została doprowadzona do doskonałości.
Po tym poznajemy, że trwamy w Nim, a On w nas, że udzielił nam ze swojego Ducha.
A my zobaczyliśmy i [teraz] świadczymy, że Ojciec posłał Syna jako Zbawiciela świata.
Ktokolwiek przyzna, że Jezus jest Synem Boga, w tym trwa Bóg, a on w Bogu.
I my poznaliśmy i uwierzyliśmy miłości, którą Bóg ma względem nas. Bóg jest miłością i kto trwa w miłości, trwa w Bogu, a Bóg w nim.
W tym miłość pośród nas została doprowadzona do doskonałości po to, byśmy mieli śmiałość w dniu sądu, gdyż jak On jest, tak i my jesteśmy na tym świecie.
W miłości nie ma strachu, ale doskonała miłość usuwa strach, strach bowiem łączy się z karą kto zaś się boi, nie został [jeszcze], jeśli chodzi o miłość, doprowadzony do doskonałości.
My kochamy, ponieważ On sam pierwszy nas pokochał.
Jeśliby ktoś powiedział: Kocham Boga, a nienawidziłby swojego brata - jest kłamcą; gdyż kto nie kocha swojego brata, którego zobaczył i widzi, nie jest w stanie kochać Boga, którego nigdy nie zobaczył.
A to przykazanie mamy od Niego, aby ten, kto kocha Boga, kochał też swojego brata.
Każdy, kto wierzy, iż Jezus jest Chrystusem, został zrodzony z Boga, a każdy, kto kocha Tego, który zrodził, kocha też tego, który został przez Niego zrodzony.
Po tym poznajemy, że kochamy dzieci Boga, gdy kochamy Boga i spełniamy Jego przykazania.
To bowiem jest miłość Boga, że się przestrzega Jego przykazań, a Jego przykazania nie są uciążliwe.
Gdyż wszystko, co zostało zrodzone z Boga, [nieustannie] zwycięża świat, a to jest zwycięstwo, które zwyciężyło świat - nasza wiara.
Kim zaś jest ten, który zwycięża świat, jeśli nie tym, który wierzy, że Jezus jest Synem Boga?
On jest tym, który przyszedł przez wodę i krew - Jezus Chrystus; nie w wodzie tylko, ale w wodzie i we krwi, a Duch jest tym, który składa świadectwo, gdyż Duch jest prawdą.
Trzej bowiem [nieustannie] składają świadectwo:
Duch, woda i krew, a ci trzej są zgodni.
Skoro przyjmujemy świadectwo ludzi, to świadectwo Boga jest większe, gdyż jest to świadectwo Boga, [jako] że złożył świadectwo o swoim Synu.
Kto wierzy w Syna Bożego, ma świadectwo w sobie. Kto nie wierzy w Boga, zrobił z Niego kłamcę, gdyż nie uwierzył świadectwu, które Bóg złożył o swoim Synu.
A takie jest to świadectwo, że Bóg dał nam życie wieczne, a to życie jest w Jego Synu.
Kto ma Syna, ma to życie; kto nie ma Syna Bożego - nie ma tego życia.
To napisałem wam, którzy wierzycie w imię Syna Bożego, abyście się dowiedzieli, że macie żywot wieczny.
A to jest ta ufna odwaga, którą mamy względem Niego, że kiedykolwiek prosimy o coś zgodnie z Jego wolą, słucha nas.
A skoro wiemy, że nas słucha, gdy o coś prosimy, wiemy, że mamy od Niego [odpowiedź] na prośby, które zanieśliśmy.
Jeśli ktoś zobaczy, że jego brat grzeszy grzechem nie na śmierć, będzie się modlił i [Bóg] da mu życie, to jest tym, którzy grzeszą nie na śmierć. Jest grzech na śmierć; nie o takim mówię, aby prosić.
Wszelka niesprawiedliwość jest grzechem i jest grzech nie na śmierć.
Wiemy, że nikt, kto został zrodzony z Boga, nie grzeszy, lecz [Bóg] strzeże zrodzonego z Boga i zły go nie dotyka.
Wiemy, że jesteśmy z Boga, a cały świat leży w [mocy] złego.
Wiemy zaś, że Syn Boży przyszedł i dał nam rozum, abyśmy poznawali Prawdziwego - i jesteśmy w Prawdziwym, w Jego Synu Jezusie Chrystusie. Ten jest prawdziwym Bogiem i życiem wiecznym.
Dzieci, wystrzegajcie się bożków.
Starszy do wybranej pani i do jej dzieci, które kocham w prawdzie ja i nie tylko ja, ale i wszyscy, którzy już poznali prawdę,
ze względu na prawdę, która trwa w nas i będzie z nami aż do [nastania] Wieku.
Będzie z nami łaska, miłosierdzie, pokój od Boga Ojca i od Jezusa Chrystusa, Syna Ojca - w prawdzie i w miłości.
Bardzo mnie ucieszyło, że wśród twoich dzieci odkryłem postępujące w prawdzie, zgodnie z przykazaniem, które otrzymaliśmy od Ojca.
A teraz proszę cię, pani - nie jak piszący ci nowe przykazanie, ale to, które mieliśmy od początku - abyśmy się wzajemnie kochali.
A to jest miłość, abyśmy postępowali według Jego przykazań; to jest przykazanie - jak słyszeliście od początku - abyśmy zgodnie z nim postępowali.
Gdyż wielu zwodzicieli wyszło na ten świat; nie chcą oni przyznać, że Jezus jest Chrystusem, który przyszedł w ciele. Taki jest zwodzicielem i antychrystem.
Miejcie się na baczności, abyście nie stracili tego, nad czym pracowaliśmy, ale otrzymali pełną zapłatę.
Każdy, kto idzie naprzód, a nie trwa w nauce Chrystusa, nie ma Boga. Kto trwa w tej nauce, ten ma i Ojca, i Syna.
Jeśli ktoś przychodzi do was i tej nauki nie przynosi, nie przyjmujcie go do domu ani nie mówcie mu: Witaj!
Bo kto mówi mu: Witaj! uczestniczy w jego złych uczynkach.
Wiele mam wam do napisania, ale nie chcę na kartce i atramentem, spodziewam się natomiast przybyć do was i z ust do ust porozmawiać, aby dopełniła się nasza radość.
Pozdrawiają cię dzieci twojej wybranej siostry.
Starszy do ukochanego Gajusa, którego Ja kocham w prawdzie.
Ukochany, modlę się, aby we wszystkim dobrze ci się powodziło i abyś był zdrów3 - tak, jak dobrze wiedzie się twojej duszy.
Ucieszyłem się bowiem bardzo, gdy bracia przychodzili i składali świadectwo o tobie w prawdzie, [o tym] jak ty postępujesz w prawdzie.
Nie mam większej radości niż ta, gdy słyszę, że moje dzieci postępują w prawdzie.
Ukochany, wiernie czynisz, cokolwiek wykonujesz dla braci i to obcych,
którzy wobec kościoła złożyli świadectwo o twojej miłości, co do których dobrze postąpisz, jeśli poślesz ich dalej w sposób godny Boga;
gdyż wyruszyli ze względu na Imię, nic nie przyjmując od pogan.
My więc powinniśmy takich podejmować, abyśmy się stali współpracownikami w prawdzie.
Napisałem coś kościołowi, ale Diotrefes, który pragnie być wśród nich pierwszy, nie przyjmuje nas przychylnie.
Dlatego, jeśli przyjdę, przypomnę jego postępki, których się dopuszcza, obmawiając nas bez uzasadnienia szkodliwymi słowami, a niezadowolony i z nich, nie tylko sam nie przyjmuje przychylnie braci, ale także zabrania tym, którzy chcą to czynić, i wyr
Ukochany, nie naśladuj tego, co złe, ale to, co dobre. Ten, kto czyni dobrze, jest z Boga; ten kto czyni źle, Boga nie oglądał.
O Demetriuszu wszyscy złożyli dobre świadectwo, nawet sama prawda. My również świadczymy, a wiesz, że nasze świadectwo jest prawdziwe.
Wiele miałem ci napisać, ale nie chcę ci pisać atramentem i trzciną.
Spodziewam się jednak szybko cię zobaczyć, wówczas ustami do ust pomówimy. Pokój tobie! Pozdrawiają cię przyjaciele. Pozdrów imiennie przyjaciół.
Juda, sługa Jezusa Chrystusa, a brat Jakuba, ukochanym w Bogu Ojcu, zachowanym w Jezusie Chrystusie, powołanym:
Miłosierdzie, pokój i miłość niech wam będą pomnożone.
Ukochani! Podejmując wszelkie staranie, aby pisać wam o naszym wspólnym zbawieniu, miałem potrzebę wezwać was do podjęcia poważnej walki o raz na zawsze przekazaną świętym wiarę.
Wślizgnęli się bowiem pomiędzy was pewni ludzie, na których od dawna wypisany już został ten wyrok, bezbożni, którzy łaskę naszego Boga obracają w rozwiązłość i wypierają się naszego jedynego Władcy i Pana, Jezusa Chrystusa.
Chcę wam zaś przypomnieć - wam, którzy wszystko poznaliście - że Pan najpierw wybawił lud z ziemi egipskiej, potem [jednak] wygubił tych, którzy nie uwierzyli;
aniołów zaś, którzy nie zadbali o swój [pierwotny] urząd, lecz porzucili swe własne mieszkanie, zatrzymał w wiecznych pętach, w mroku, na wielki dzień sądu;
tak też Sodoma i Gomora oraz położone wokół nich miasta, w podobny im sposób pogrążone w nierządzie i wypuszczaniu się za innym ciałem, stanowią przykład słusznie ponoszących karę wiecznego ognia.
Podobnie jednakże i ci snom oddani, z jednej strony plamią ciała, z drugiej zaś gardzą zwierzchnością oraz znieważają [uczestników] chwały.
Michał zaś, archanioł, gdy prowadził spór z diabłem o ciało Mojżesza, nie ośmielił się wypowiedzieć obraźliwego wyroku, lecz powiedział: Pan niech cię skarci!
Ci natomiast znieważają to, czego nie poznali, a to, co instynktownie jak nierozumne zwierzęta pojmują, w tym ulegają zepsuciu.
Biada im, że poszli drogą Kaina i dla zapłaty pogrążyli się w oszustwie Balaama, i poginęli w buncie Korego.
Oni to są niby skryte pod wodą skały na waszych agapach, w których bez obawy biorą udział, sami siebie pasąc, bez owoców, po dwakroć martwymi, wykorzenionymi,
dzikimi bałwanami morskimi, pieniącymi się własnym bezwstydem, zbłąkanymi gwiazdami, dla których na wieki zachowane są mroki ciemności.
Prorokował o nich siódmy po Adamie Henoch, w słowach: Oto przyszedł Pan z miriadami swoich świętych,
aby dokonać sądu nad każdym i skazać wszystkie dusze za wszelkie ich bezbożne czyny, których się dopuścili, i za wszelkie twarde słowa, które wypowiedzieli przeciwko Niemu bezbożni grzesznicy.
Są to ludzie narzekający, wciąż wynajdujący niedociągnięcia, chodzący według własnych żądz; a ich usta wypowiadają słowa przesadnie wzniosłe, dla zysku podziwiają oblicza.
Wy zaś, ukochani, przypomnijcie sobie słowa uprzednio wypowiedziane przez apostołów naszego Pana Jezusa Chrystusa,
że mawiali do was: W czasie ostatecznym pojawią się szydercy, którzy będą postępować według swoich własnych bezbożnych pożądliwości.
To są ci, którzy powodują rozłamy, zmysłowi, niemający Ducha.
Ale wy, ukochani, budujcie siebie samych w waszej najświętszej wierze, módlcie się w Duchu Świętym,
zachowajcie siebie samych w miłości Bożej, oczekując miłosierdzia Pana naszego Jezusa Chrystusa, które prowadzi do życia wiecznego.
I miejcie miłosierdzie dla tych, którzy wątpią,
drugich zbawiajcie wyrywając ich z ognia; dla innych miejcie miłosierdzie połączone z lękiem, mając odrazę nawet do tuniki splamionej przez ciało.
A Temu, który ma moc ustrzec was od upadku i postawić nieskazitelnych, pełnych wielkiej radości przed obliczem swojej chwały,
jedynemu Bogu, naszemu Zbawcy przez Jezusa Chrystusa, naszego Pana, niech będzie chwała, majestat, moc i władza przed wszystkimi wiekami, teraz i po wszystkie wieki. Amen.
Objawienie Jezusa Chrystusa, które dał mu Bóg, aby ukazać swoim sługom to, co wkrótce musi się stać, a [co] przez posłanie swego anioła zaznaczył [On] swemu słudze Janowi,
który to, co zobaczył, poświadczył jako Słowo Boże i świadectwo Jezusa Chrystusa.
Szczęśliwy ten, kto czyta, i ci, którzy słuchają słów proroctwa i trzymają się tego, co w nim jest napisane; czas bowiem jest bliski.
Jan do siedmiu zborów, które są w Azji: Łaska wam i pokój od Tego, który jest, który był i który nadchodzi, oraz od siedmiu duchów, które są przed Jego tronem,
i od Jezusa Chrystusa, który jest świadkiem wiernym, pierworodnym z umarłych i władcą królów ziemi. Temu, który nas kocha, i który swoją krwią uwolnił nas od naszych grzechów,
i uczynił nas królestwem, kapłanami Boga, swojego Ojca - Jemu [niech będzie] chwała i moc na wieki wieków. Amen.
Oto nadchodzi wśród obłoków, i zobaczy Go każde oko, w tym ci, którzy Go przebili; i opłakiwać Go będą wszystkie plemiona ziemi. Tak! Amen.
Ja jestem Alfą i Omegą, mówi Pan, Bóg, który jest, który był i który nadchodzi, Wszechmogący.
Ja, Jan, wasz brat i współuczestnik w ucisku, w Królestwie i w cierpliwym trwaniu w Jezusie, byłem na wyspie, zwanej Patmos, ze względu na Słowo Boże i świadectwo o Jezusie.
W dzień Pański znalazłem się w Duchu i usłyszałem za sobą potężny głos, jakby trąby, który mówił:
To, co widzisz, zapisz na zwoju i wyślij do siedmiu zborów: do Efezu, do Smyrny, do Pergamonu, do Tiatyry, do Sardes, do Filadelfii i do Laodycei.
I obróciłem się, aby widzieć głos, który mówił ze mną; i gdy się obróciłem, zobaczyłem siedem złotych świeczników,
a pomiędzy świecznikami kogoś podobnego do Syna Człowieczego, ubranego w szatę do stóp długą i przepasanego na piersiach złotym pasem.
Jego głowa i włosy [były] lśniące jak biała wełna, jak śnieg, a Jego oczy jak płomień ognia;
Jego stopy [były] podobne do roztopionego mosiądzu, jakby rozżarzonego w piecu, a Jego głos [był] jak szum wielu wód.
W swojej prawej dłoni trzymał siedem gwiazd, a z Jego ust wychodził ostry obosieczny miecz i Jego twarz jaśniała jak słońce, gdy świeci w swojej mocy.
Gdy Go zobaczyłem, padłem do Jego stóp jak martwy. On natomiast położył na mnie swoją prawą rękę i powiedział: Nie bój się, Ja jestem Pierwszy i Ostatni,
i żyjący. Byłem umarły, lecz oto żyję na wieki wieków i mam klucze śmierci i hadesu.
Opisz więc to, co widziałeś, i to, co jest, i to, co ma się stać potem.
Co do tajemnicy siedmiu gwiazd, które widziałeś w mojej prawej ręce, i siedmiu złotych świeczników: siedem gwiazd to aniołowie siedmiu zborów, a siedem świeczników - to siedem zborów.
Do anioła zboru w Efezie napisz: Oto, co mówi Ten, który w swojej prawej ręce trzyma siedem gwiazd, który się przechadza pośród siedmiu złotych świeczników:
Wiem o twoich czynach, o trudzie i o twojej wytrwałości, i o tym, że nie możesz znieść złych, i że poddałeś próbie tych, którzy się podają za apostołów, a nimi nie są, i odkryłeś, że są kłamcami.
Masz też wytrwałość i zniosłeś [przeciwności] dla mojego imienia - i nie uległeś zmęczeniu.
Lecz mam przeciw tobie to, że porzuciłeś swoją pierwszą miłość.
Miej więc w pamięci, skąd spadłeś, opamiętaj się i wróć do [swoich] pierwszych czynów; bo jeśli nie - jeżeli się nie opamiętasz - to przyjdę do ciebie i ruszę twój świecznik z jego miejsca.
[Na swoją obronę] masz jednak to, że czujesz wstręt do postępków nikolaitów, do których i Ja czuję wstręt.
Kto ma uszy, niech wysłucha, co Duch ogłasza zborom. Temu, kto zwycięży, [jemu] właśnie pozwolę spożyć z drzewa życia, które jest w Raju Boga.
A do anioła zboru w Smyrnie napisz: Oto, co mówi Pierwszy i Ostatni, który był umarły, a ożył.
Wiem o twoim ucisku i ubóstwie - choć ty jesteś bogaty - i o bluźnierstwie ze strony tych, którzy podają się za żydów i nie są nimi, lecz synagogą szatana.
Zupełnie się nie bój nadchodzących cierpień. Oto diabeł wtrąci niektórych z was do więzienia, abyście zostali poddani próbie, i przez dziesięć dni będziecie mieli ucisk. Bądź wierny aż do śmierci, a dam ci wieniec życia.
Kto ma uszy, niech wysłucha, co Duch ogłasza zborom. Temu, kto zwycięży, druga śmierć nie wyrządzi szkody.
A do anioła zboru w Pergamie napisz: Oto, co mówi Ten, który ma ostry obosieczny miecz.
Wiem, gdzie mieszkasz - tam, gdzie tron szatana - a jednak trzymasz się mego imienia i nie zaparłeś się swojej wiary we mnie, nawet w dniach, [gdy] Antypas, mój świadek, mój wierny, został zabity u was, tam, gdzie mieszka szatan.
Lecz mam nieco przeciw tobie, [mianowicie] że masz tam zwolenników nauki Balaama, który nauczał Balaka, jak zastawiać sidła na synów izraelskich, by spożywali z ofiar składanych bóstwom i uprawiali nierząd.
Tak i ty masz takich, którzy podobnie trzymają się nauki nikolaitów.
Opamiętaj się więc; bo jeśli nie, wkrótce przyjdę do ciebie i będę z nimi walczył mieczem moich ust.
Kto ma uszy, niech wysłucha, co Duch ogłasza zborom. Temu, kto zwycięży, dam nieco z ukrytej manny i dam mu biały kamyk, a na kamyku wypisane nowe imię, nieznane nikomu, poza tym, który je otrzymuje.
A do anioła zboru w Tiatyrze napisz: Oto, co mówi Syn Boży, który ma oczy jak płomień ognia, a Jego stopy są podobne do mosiądzu.
Wiem o twoich czynach, o miłości, wierze, służbie i o twojej wytrwałości, i o twoich czynach ostatnich lepszych od początkowych.
Lecz mam przeciw tobie to, że pobłażasz tej kobiecie Jezabel, która się podaje za prorokinię i naucza, i zwodzi moje sługi, aby uprawiali nierząd i spożywali z ofiar składanych bóstwom.
Dałem jej czas na opamiętanie, lecz nie chce się opamiętać w swoim nierządzie.
Oto rzucę ją na łoże boleści, a tych, którzy z nią cudzołożą, w wielki ucisk - jeśli się nie opamiętają w swoich uczynkach -
a jej dzieci zabiję śmiercią; i poznają wszystkie zbory, że Ja jestem tym, który bada nerki i serca - i oddam każdemu z was według waszych czynów.
Wam natomiast, pozostałym w Tiatyrze, wszystkim tym, którzy nie macie tej nauki, którzy - jak powiadają - nie poznaliście szatańskich głębin, mówię: Nie nakładam na was innego ciężaru;
jednak dopóki nie przyjdę, pozostańcie przy tym, co posiadacie.
Temu, kto zwycięży, oraz temu, kto zachowa aż do końca moje dzieła, dam władzę nad narodami
i będzie nimi rządził żelazną laską - zostaną pokruszone jak gliniane naczynia -
podobnie jak Ja otrzymałem [władzę] od mojego Ojca; dam mu też gwiazdę poranną.
Kto ma uszy, niech wysłucha, co Duch ogłasza zborom.
A do anioła zboru w Sardes napisz: Oto, co mówi Ten, który ma siedem duchów Bożych i siedem gwiazd: Wiem o twoich czynach; masz imię [głoszące], że żyjesz, ale jesteś umarły.
Bądź czujny i wzmocnij to, co pozostało, a co miało umrzeć; nie stwierdziłem bowiem, aby twoje czyny były doskonałe przed moim Bogiem.
Pamiętaj więc, w jaki sposób przyjąłeś i usłyszałeś, strzeż tego i opamiętaj się. Bo jeśli nie będziesz czujny, przyjdę jak złodziej i nawet się nie dowiesz, o której godzinie cię zaskoczę.
Lecz masz w Sardes kilka osób, które nie splamiły swoich szat. Ci będą chodzić ze Mną w bieli, dlatego że są godni.
Ten, kto zwycięży, podobnie założy białe szaty i na pewno nie wymażę jego imienia ze zwoju życia, i wyznam jego imię przed moim Ojcem i Jego aniołami.
Kto ma uszy, niech wysłucha, co Duch ogłasza zborom.
A do anioła zboru w Filadelfii napisz: Oto, co mówi Święty, Prawdziwy, Ten, który ma klucz Dawida, Ten, który otwiera, a nikt nie zamknie, i Ten, który zamyka, a nikt nie otworzy.
Wiem o twoich czynach - oto sprawiłem, że przed tobą otwarte drzwi, których nikt nie może zamknąć - że niewielką masz moc, jednak zachowałeś moje Słowo i nie zaparłeś się mojego imienia.
Oto daję [ci] tych z synagogi szatana, którzy podają się za żydów, a nimi nie są, lecz kłamią. Oto sprawię, że przyjdą i padną u twoich stóp, i poznają, że Ja cię ukochałem.
Ponieważ zachowałeś naukę o mojej wytrwałości, i Ja zachowam cię od godziny próby, która ma nadejść na cały zamieszkały świat, by doświadczyć mieszkańców ziemi.
Przyjdę wkrótce; trzymaj, co masz, aby nikt nie wziął twojego wieńca.
Tego, kto zwycięży, uczynię filarem w świątyni mojego Boga i już z niej nie wyjdzie, i wypiszę na nim imię mojego Boga, i nazwę miasta mojego Boga, nowego Jeruzalem, które zstępuje z nieba od mojego Boga, a także moje nowe imię.
Kto ma uszy, niech wysłucha, co Duch ogłasza zborom.
A do anioła zboru w Laodycei napisz: Oto, co mówi Amen, Świadek wierny i prawdziwy, Początek Bożego stworzenia:
Wiem o twoich czynach, że nie jesteś ani zimny ani gorący. Obyś był zimny albo gorący!
Skoro jednak jesteś letni, niegorący i nie zimny, wypluję cię z moich ust.
Ponieważ mówisz: Jestem bogaty i wzbogaciłem się, i niczego nie potrzebuję, a nie wiesz, że ty jesteś nędzny i żałosny, i biedny, i ślepy, i goły,
radzę ci nabyć u mnie złoto w ogniu oczyszczone, abyś się wzbogacił, oraz białe szaty, abyś się ubrał i aby przestał razić wstyd twojej nagości, a także maść, byś nią posmarował swoje oczy - i przejrzał.
Ja tych, których kocham, poprawiam i wychowuję; obudź więc w sobie zapał i opamiętaj się.
Oto stanąłem u drzwi i pukam; jeśli ktoś usłyszy mój głos i otworzy drzwi, wstąpię do niego i będę z nim ucztował, a on ze mną.
Temu, kto zwycięży, pozwolę zasiąść ze mną na moim tronie, jak i Ja zwyciężyłem i zasiadłem wraz z moim Ojcem na Jego tronie.
Kto ma uszy, niech wysłucha, co Duch ogłasza zborom.
Potem zobaczyłem - oto w Niebie otwarte drzwi. I głos pierwszy, który usłyszałem, niby dźwięk rozmawiającej ze mną trąby, powiedział: Wstąp tutaj, a pokażę ci to, co musi stać się potem.
Natychmiast znalazłem się w Duchu, a oto w niebie stał tron i na tronie [ktoś] siedział;
Siedzący przypominał wyglądem kamień jaspisu i karneolu, zaś wokół tronu [rozpościerała się] tęcza, podobna z wyglądu do szmaragdu.
Dookoła tronu [stały] dwadzieścia cztery trony, a na tych tronach siedziało dwudziestu czterech starszych, ubranych w białe szaty, ze złotymi wieńcami na głowach.
Z tronu wychodziły błyskawice i głosy, i gromy; a przed tronem [płonęło] siedem ognistych pochodni; które są siedmioma duchami Boga.
Przed tronem też [znajdowało się] jakby szkliste morze przypominające kryształ; a w środku tronu i wokół tronu - cztery żywe stworzenia pełne oczu z przodu i z tyłu.
Pierwsze stworzenie przypominało lwa, drugie stworzenie przypominało wołu, trzecie stworzenie miało jakby ludzką twarz, a czwarte stworzenie przypominało orła w locie.
Każde z czterech stworzeń miało po sześć skrzydeł, a wokół i wewnątrz pełne było oczu, i bez przerwy, dniami i nocami, powtarzało: Święty, święty, święty jest Pan, Bóg Wszechmogący, który był i który jest, i który nadchodzi.
A ilekroć stworzenia oddały chwałę i cześć, i dziękczynienie Temu, który siedzi na tronie i żyje na wieki wieków,
dwudziestu czterech starszych padało przed Tym, który siedzi na tronie, i oddawało pokłon żyjącemu na wieki wieków, i składało swoje wieńce przed tronem, ze słowami:
Godny jesteś, Panie i Boże nasz, przyjąć chwałę i cześć, i moc, ponieważ Ty stworzyłeś wszystko, dzięki Twej woli było i zostało stworzone.
I zobaczyłem w prawej ręce Tego, który siedział na tronie, zwój zapisany wewnątrz i na zewnątrz, opieczętowany siedmioma pieczęciami.
Zobaczyłem też potężnego anioła ogłaszającego donośnym głosem: Kto jest godny otworzyć zwój i zerwać jego pieczęcie?
I nikt w niebie ani na ziemi, ani pod ziemią nie mógł otworzyć zwoju ani do niego zajrzeć.
I bardzo płakałem, że nie znalazł się nikt godny otworzyć zwój ani do niego zajrzeć.
Wtedy jeden ze starszych zwrócił się do mnie: Przestań płakać! Oto zwyciężył Lew z plemienia Judy, korzeń Dawidowy, aby otworzyć zwój i siedem jego pieczęci.
I zobaczyłem Baranka jakby zabitego, stojącego między tronem i czterema stworzeniami oraz między starszymi. Miał On siedem rogów i siedmioro oczu, które są siedmioma duchami Boga rozesłanymi na całą ziemię.
Podszedł [On] i wziął [zwój] z prawej ręki Tego, który siedział na tronie,
a gdy wziął zwój, cztery stworzenia i dwudziestu czterech starszych upadło przed Barankiem, a każdy z nich miał cytrę i złotą czaszę pełną wonności, którymi są modlitwy świętych.
I zaśpiewali nową pieśń tej treści: Godny jesteś wziąć zwój i zdjąć jego pieczęcie, gdyż byłeś zabity i swoją krwią kupiłeś Bogu [ludzi] z każdego plemienia, języka, ludu i narodu,
i uczyniłeś ich naszemu Bogu królestwem i kapłanami - i będą królować na ziemi.
I zobaczyłem i usłyszałem głos wielu aniołów otaczających tron i stworzenia i starszych, a ich liczba wynosiła miriady miriad i tysiące tysięcy;
i mówili donośnym głosem: Godny jest Baranek zabity wziąć moc i bogactwo, i mądrość, i siłę, i cześć, i chwałę, i uznanie.
I słyszałem, jak wszelkie stworzenie w niebie, na ziemi, pod ziemią i na morzu - wszystko, co w nich jest, mówiło: Temu, który siedzi na tronie, i Barankowi, uznanie i cześć, i chwała, i moc na wieki wieków.
A cztery stworzenia mówiły: Amen. Starsi zaś upadli i złożyli pokłon.
I zobaczyłem, jak Baranek otworzył pierwszą z siedmiu pieczęci i usłyszałem pierwsze z czterech stworzeń mówiące jakby głosem grzmotu: Przyjdź!
I zobaczyłem, a oto biały koń, a ten, który na nim siedział, miał łuk; dano mu też wieniec, i wyruszył jako zwycięzca, aby zwyciężać.
A gdy otworzył drugą pieczęć, usłyszałem, jak drugie stworzenie mówiło: Przyjdź!
I wyszedł kolejny koń, jaskrawo czerwony, a temu, który na nim siedział, pozwolono odebrać ziemi pokój, tak aby ludzie wzajemnie się zabijali; i dano mu wielki miecz.
A gdy otworzył trzecią pieczęć, usłyszałem, jak trzecie stworzenie mówiło: Przyjdź! I zobaczyłem, a oto koń kary, ten zaś, który na nim siedział, miał w swej ręce wagę.
I usłyszałem jakby głos, który pośród czterech stworzeń mówił: Choiniks pszenicy za denara i trzy choiniksy jęczmienia za denara; a oliwy i wina nie marnuj.
A gdy otworzył czwartą pieczęć, usłyszałem głos czwartego stworzenia. Mówiło ono: Przyjdź!
I zobaczyłem, a oto koń blado zielony, a ten, który na nim siedział, miał na imię Śmierć, a hades szedł za nim; i dano im władzę nad czwartą częścią ziemi, by zabijali mieczem i głodem, i zarazą, i przez dzikie zwierzęta ziemi.
A gdy otworzył piątą pieczęć, zobaczyłem poniżej ołtarza dusze zabitych z powodu Słowa Bożego i z powodu świadectwa, które składali.
I zawołały donośnym głosem: Jak długo, Władco święty i prawdziwy, czy nie będziesz sądził mieszkańców ziemi i za naszą krew nie wymierzysz im kary?
Każdej z nich dano białą szatę i powiedziano im, by jeszcze przez krótki czas odpoczywały, aż się zamknie liczba ich współsług i ich braci, którzy mają ponieść śmierć podobnie jak oni.
I zobaczyłem, gdy zdjął szóstą pieczęć, że nastąpiło wielkie trzęsienie ziemi i słońce stało się ciemne jak włosiennica, a cały księżyc stał się jak krew.
I gwiazdy nieba spadły na ziemię, podobnie jak figowiec wstrząsany silnym wiatrem zrzuca swe niedojrzałe figi.
i niebo zostało zwinięte niczym zwój zrolowany, a każdą górę i wyspę usunięto z ich miejsca.
A królowie ziemi i dygnitarze, wodzowie, zamożni i wpływowi, każdy niewolnik i wolny ukryli się w grotach i w górskich skałach,
i mówili do gór i skał: Padnijcie na nas i ukryjcie nas przed obliczem Tego, który siedzi na tronie, i przed gniewem Baranka,
gdyż nadszedł wielki dzień ich gniewu i kto zdoła się ostać?
Potem zobaczyłem czterech aniołów stojących na czterech narożach ziemi, powstrzymujących cztery wiatry ziemi, aby nie wiał wiatr na ziemię ani na morze, ani na żadne drzewo.
Zobaczyłem też innego anioła jak wznosił się od wschodu słońca, a miał [przy sobie] pieczęć Boga żywego. Zawołał [on] donośnym głosem w stronę czterech aniołów, którym zezwolono szkodzić ziemi i morzu:
Nie wyrządzajcie szkody ani ziemi, ani morzu, ani drzewom, dopóki nie opieczętujemy sług naszego Boga na ich czołach.
I usłyszałem liczbę opieczętowanych - sto czterdzieści cztery tysiące opieczętowanych ze wszystkich plemion synów Izraela:
z plemienia Judy dwanaście tysięcy opieczętowanych, z plemienia Rubena dwanaście tysięcy, z plemienia Gada dwanaście tysięcy,
z plemienia Asera dwanaście tysięcy, z plemienia Naftalego dwanaście tysięcy, z plemienia Manassesa dwanaście tysięcy,
z plemienia Symeona dwanaście tysięcy, z plemienia Lewiego dwanaście tysięcy, z plemienia Issachara dwanaście tysięcy,
z plemienia Zebulona dwanaście tysięcy, z plemienia Józefa dwanaście tysięcy, z plemienia Beniamina dwanaście tysięcy opieczętowanych.
Potem zobaczyłem, a oto przed tronem i przed Barankiem stał wielki tłum [ludzi]. Nikt ich nie zdołał policzyć. [Pochodzili] z każdego narodu, ze [wszystkich] plemion, ludów i języków. Stali odziani w białe szaty, z palmami w swoich rękach.
I wołali donośnym głosem: Zbawienie w Bogu naszym, który siedzi na tronie, i w Baranku.
A wszyscy aniołowie stanęli wokół tronu, starszych i czterech stworzeń, i upadli przed tronem na swe twarze, i pokłonili się Bogu,
mówiąc: Amen! Sława i chwała, mądrość i wdzięczność, cześć i moc, i potęga Bogu naszemu na wieki wieków. Amen.
I odezwał się do mnie jeden ze starszych: Kim są ci ubrani w białe szaty i skąd przychodzą?
Odpowiedziałem mu: Panie mój, ty wiesz. A on do mnie: To są ci, którzy przychodzą z wielkiego ucisku i wyprali swoje szaty, i wybielili je we krwi Baranka.
Dlatego są przed tronem Boga, dniami i nocami służą Mu w Jego świątyni, a Ten, który siedzi na tronie, będzie rozciągał nad nimi namiot.
Nie będą już głodni ani nie będą spragnieni, nie padnie na nich słońce ani żaden upał,
gdyż Baranek, który jest pośród tronu, będzie ich pasł i prowadził ich do źródeł wód żywych; i otrze Bóg wszelką łzę z ich oczu.
A gdy otworzył siódmą pieczęć, nastała w niebie cisza na około pół godziny.
I zobaczyłem siedmiu aniołów, którzy stali przed Bogiem. Dano im siedem trąb.
Przyszedł też inny anioł i mając złotą kadzielnicę zajął miejsce przy ołtarzu. Dano mu wiele kadzidła, aby wraz z modlitwami wszystkich świętych złożył [je] na złotym ołtarzu przed tronem.
I wzniósł się dym kadzideł oraz modlitw świętych z ręki anioła przed Bogiem.
A anioł ujął kadzielnicę, napełnił ją ogniem z ołtarza i rzucił na ziemię. I nastąpiły grzmoty i ryki, błyskawice i trzęsienie ziemi.
A siedmiu aniołów mających siedem trąb przygotowało się, aby zatrąbić.
Zatrąbił pierwszy. Wtedy powstał grad i ogień zmieszane z krwią i zostały rzucone na ziemię; spłonęła trzecia część ziemi, spłonęła trzecia część drzew i spłonęła cała zielona trawa.
Zatrąbił drugi anioł; wtedy jakby wielka góra ziejąca ogniem została rzucona w morze i jedna trzecia morza stała się krwią;
wyginęła w morzu trzecia część stworzeń mających duszę, uległa też zniszczeniu trzecia część okrętów.
Następnie zatrąbił trzeci anioł. Wtedy spadła z nieba wielka gwiazda płonąca niczym pochodnia; upadła na trzecią część rzek i na źródła wód.
Imię gwiazdy brzmi Piołun; jedna trzecia wód zamieniła się też w piołun i ponieważ zgorzkniały, wielu ludzi od wód pomarło.
Zatrąbił też czwarty anioł. Wtedy została uderzona trzecia część słońca, trzecia część księżyca i trzecia część gwiazd, tak by trzecia ich część uległa zaćmieniu i dzień nie trwał przez trzecią swą część - podobnie i noc.
I spojrzałem i usłyszałem jednego orła lecącego środkiem nieba, wołającego donośnym głosem: Biada, biada, biada mieszkańcom ziemi z powodu pozostałych głosów trąby trzech aniołów, którzy mają zatrąbić.
I zatrąbił piąty anioł. Wtedy zobaczyłem gwiazdę, która spadła z nieba na ziemię; dano jej klucz od gardzieli Abysu
i otworzyła gardziel Abysu. Wówczas z gardzieli wydobył się dym niczym dym z ogromnego pieca i od dymu z gardzieli zaćmiły się słońce i powietrze.
Z dymu wyszły na ziemię szarańcze i dano im władzę, władzę, z jakiej korzystają ziemskie skorpiony.
Powiedziano im też, aby nie szkodziły trawie ziemi ani żadnej roślinie, ani żadnemu drzewu, a jedynie ludziom, którzy nie mają na czołach pieczęci Boga.
I dano im [nakaz], aby nie zabijały ich, ale dręczyły przez pięć miesięcy; a ból [zadany] przez nie przypomina ból [wywołany] przez skorpiona, gdy użądli człowieka.
W tych dniach ludzie będą szukali śmierci, ale jej nie znajdą, będą pragnęli umrzeć, lecz śmierć od nich ucieknie.
Z wyglądu szarańcze przypominały konie przygotowane do boju, a na głowach [miały] jakby wieńce przypominające złoto, a ich twarze przypominały twarze ludzi.
Miały też włosy przypominające włosy kobiet, a ich zęby były niczym [zęby] lwów.
Ponadto miały pancerze jakby pancerze żelazne, a odgłos ich skrzydeł jak odgłos rydwanów wielu koni pędzących do bitwy.
Miały też ogony podobne do skorpionowych oraz żądła, a w ich ogonach władza szkodzenia ludziom przez pięć miesięcy.
Miały nad sobą króla, anioła Abyssu; po hebrajsku nazywał się Abaddon, a po grecku miał imię Apollyon.
Jedno "biada" minęło; oto po tych [wydarzeniach] nadchodzą jeszcze dwa "biada".
Zatrąbił szósty anioł. Wtedy usłyszałem głos jednego z czterech rogów złotego ołtarza [stojącego] przed Bogiem,
jak mówił do szóstego anioła, który miał trąbę: Zwolnij czterech aniołów związanych nad wielką rzeką Eufrat.
I zostali zwolnieni czterej aniołowie, przygotowani na godzinę, dzień, miesiąc i rok, aby zabić trzecią część ludzi.
A liczba wojsk konnych wynosiła dwie miriady miriad - taką ich liczbę usłyszałem.
A tak widziałem w tym widzeniu te konie oraz tych, którzy na nich siedzieli: mieli pancerze ogniście czerwone, hiacyntowe i żółte; głowy koni były jak głowy lwów, a z ich pysków wychodziły ogień, dym i siarka.
Przez te trzy klęski, [to jest] przez ogień, dym i siarkę, wychodzących z ich pysków, została zabita trzecia część ludzi.
Gdyż władza koni jest w ich pyskach i w ich ogonach; bo ich ogony przypominały węże: miały głowy i nimi szkodziły.
A pozostali ludzie, którzy nie zostali zabici przez te klęski, nie opamiętały się [i nie skończyły] z czynami swoich rąk, tak by już nie kłaniać się demonom oraz bożkom złotym, srebrnym, miedzianym i drewnianym, które nie są w stanie ani widzieć, ani
i nie opamiętały się ani w swoich morderstwach, ani w swoich czarach, ani w swoim nierządzie, ani w swoich kradzieżach.
I zobaczyłem innego potężnego anioła zstępującego z nieba, odzianego w obłok. Nad swoją głową miał tęczę, jego twarz była jak słońce, jego nogi jak słupy ognia;
a w swojej ręce miał rozwinięty mały zwój. I postawił swoją prawą nogę na morzu, pomyślną zaś na ziemi.
I zawołał głosem donośnym jak ryk lwa. A gdy zawołał, swoim głosem przemówiło siedem gromów.
A gdy przemówiło siedem gromów, zamierzałem pisać; lecz usłyszałem głos z nieba mówiący: Zapieczętuj to [wszystko], co powiedziało owych siedem grzmotów, i nie spisuj tego.
Anioł zaś, którego widziałem stojącego na morzu i na ziemi, podniósł swoją prawą rękę ku niebu
i poprzysiągł na Tego, który żyje na wieki wieków, który stworzył niebo oraz to, co w nim, ziemię oraz to, co na niej, i morze, oraz to, co w nim, że nie będzie już więcej zwlekania,
ale w dniach głosu siódmego anioła, gdy będzie miał trąbić, dopełniona zostanie tajemnica Boża, jak to ogłosił swoim sługom, prorokom.
A głos, który usłyszałem z nieba, znowu odezwał się do mnie: Idź, weź rozwinięty zwój, który jest w ręce anioła stojącego na morzu i na lądzie.
Poszedłem więc do anioła i powiedziałem mu, aby dał mi ten mały zwój. Wtedy on mi powiedział: Weź i zjedz go; będzie gorzki w twoim żołądku, ale w twoich ustach będzie słodki niby miód.
Wziąłem zatem mały zwój z ręki anioła i zjadłem go, a był w moich ustach słodki jak miód; natomiast gdy go zjadłem, zrobiło mi się gorzko na żołądku.
I powiedzieli mi: Trzeba ci znów prorokować o ludach, narodach, językach i wielu królach.
I dano mi trzcinę podobną do laski i powiedziano: Wstań i zmierz przybytek Boży i ołtarz oraz tych, którzy się w nim kłaniają [Bogu].
Odrzuć jednak całkowicie dziedziniec zewnętrzny przybytku i nie mierz go, gdyż został oddany poganom i będą deptać święte Miasto przez czterdzieści dwa miesiące.
Dam też dwom moim Świadkom i przez tysiąc dwieście sześćdziesiąt dni będą prorokować, odziani we włosiennice.
Oni to są tymi dwoma drzewami oliwnymi i tymi dwoma świecznikami, które stoją przed Panem ziemi.
A jeśli ktoś chce im szkodzić, ogień wychodzi z ich ust i pożera ich wrogów - tak właśnie musi zginąć każdy, kto chciałby im szkodzić.
Mają oni władzę zamknąć niebo, tak by nie padał deszcz za dni ich prorokowania; mają też władzę nad wodami, aby je zamieniać w krew i uderzyć ziemię wszelką klęską, ilekroć zechcą.
A gdy dopełnią swego świadectwa, zwierzę wychodzące z Abyssu stoczy z nimi bitwę, zwycięży ich i zabije ich.
A ich trupy będą leżeć na ulicy wielkiego miasta, które duchowo nazywa się Sodomą i Egiptem, gdzie też ich Pan został ukrzyżowany.
I przez trzy i pół dnia [ludzie] należący do różnych ludów, plemion, języków i narodów będą patrzeć na ich trupy i nie pozwolą złożyć ich trupów w grobie.
A mieszkańcy ziemi cieszyć się będą z ich powodu i weselić, będą też posyłać podarunki jedni drugim, gdyż ci dwaj prorocy udręczyli mieszkańców ziemi.
Lecz po trzech i pół dniach wszedł w nich duch życia od Boga i stanęli na swoje nogi, a na tych, którzy to oglądali padł wielki strach.
I usłyszeli donośny głos z nieba, mówiący do nich: Wstąpcie tutaj! I wstąpili do nieba w obłoku, a ich wrogowie zobaczyli ich.
W tej godzinie powstało wielkie trzęsienie ziemi i dziesiąta część miasta zawaliła się, a w tym trzęsieniu ziemi zginęło siedem tysięcy imion ludzi, pozostałych natomiast ogarnął strach i oddali chwałę Bogu niebieskiemu.
Drugie "biada" minęło; oto szybko zbliża się trzecie "biada".
I zatrąbił siódmy anioł. Wówczas w niebie rozległy się donośne głosy mówiące: Królestwo świata stało się [królestwem] naszego Pana i Jego Chrystusa, i królować będzie na wieki wieków.
A dwudziestu czterech starszych, którzy siedzą na tronach swoich przed Bogiem, upadło na swoje twarze i oddało pokłon Bogu,
mówiąc: Dziękujemy ci, Panie, Boże Wszechmogący, który jesteś i byłeś, że odwołałeś się do swojej wielkiej mocy i zacząłeś królować.
Narody wpadły w gniew, wówczas przyszedł Twój gniew oraz czas sądzenia umarłych i rozdania zapłaty Twoim sługom prorokom, świętym, tym, którzy się boją Twego imienia - małym i wielkim - oraz zniszczenia niszczących ziemię.
I otworzył się przybytek Boga, który jest w niebie, i ukazała się skrzynia Jego Przymierza w jego Przybytku; i powstały błyskawice, głosy, grzmoty, trzęsienie ziemi i wielki grad.
I został na niebie pokazany wielki znak: Kobieta odziana w słońce, księżyc pod jej stopami, a na jej głowie wieniec z dwunastu gwiazd;
jest w ciąży i w bólach porodowych oraz w męce rodzenia krzyczy.
Następnie został na niebie pokazany inny znak: Oto wielki ognisty smok, ma siedem głów, dziesięć rogów, a na jego głowach siedem diademów;
jego ogon zmiótł trzecią część gwiazd nieba i zrzucił je na ziemię. Smok stanął przed Kobietą, która miała urodzić, aby - gdy urodzi - pożreć jej dziecko.
I urodziła Syna, Mężczyznę, który wszystkie narody ma paść żelazną laską, a jej Dziecko zostało porwane do Boga i do Jego tronu.
I uciekła Kobieta na pustkowie, gdzie ma tam miejsce przygotowane przez Boga, aby ją tam karmiono przez tysiąc dwieście sześćdziesiąt dni.
I wybuchła bitwa w niebie: Michał i jego aniołowie stoczyli bój ze smokiem. I walczył smok oraz jego aniołowie,
lecz nie przemógł i już nie znalazło się dla nich miejsce w niebie.
I zrzucony został wielki smok, wąż starodawny, zwany diabłem i szatanem, który zwodzi cały zamieszkały świat - zrzucony został na ziemię, a z nim zrzuceni zostali jego aniołowie.
I usłyszałem donośny głos w niebie: Teraz nastało zbawienie i moc, i Królestwo Boga naszego oraz władza Jego Chrystusa, gdyż zrzucony został oskarżyciel naszych braci, który dniem i nocą oskarża ich przed naszym Bogiem.
A oni zwyciężyli go przez krew Baranka i przez słowo świadectwa swojego, i nie pokochali swojej duszy aż do śmierci.
Dlatego weselcie się, niebiosa, i wy, którzy w nich mieszkacie. Biada ziemi i morzu, gdyż zstąpił do was diabeł mając wielki gniew, świadom, że czasu ma niewiele.
A gdy smok zobaczył, że został zrzucony na ziemię, zaczął prześladować Kobietę, która urodziła Mężczyznę.
I dano Kobiecie dwa skrzydła wielkiego orła, aby leciała na pustkowie, do swojego miejsca, tam gdzie jest karmiona przez czas i czasy, i pół czasu, z dala od węża.
A wąż ze swojej paszczy wyrzucił za Kobietą wodę jak rzekę, aby ją nurt [jej] uniósł.
Lecz ziemia przyszła na pomoc Kobiecie: ziemia otworzyła swoją gardziel, i wchłonęła rzekę, którą smok wyrzucił z swojej paszczy.
I rozgniewał się smok na Kobietę, i odszedł, aby podjąć walkę z resztą jej nasienia, które strzeże przykazań Boga i ma świadectwo Jezusa.
I zobaczyłem wychodzące z morza zwierzę, mające dziesięć rogów i siedem głów, a na jego rogach dziesięć diademów i na jego głowach bluźniercze imię.
Zwierzę, które zobaczyłem, było podobne do pantery, jego nogi [były] jak u niedźwiedzia, a jego paszcza jak paszcza lwa. I dał mu smok swoją moc, swój tron i wielką władzę.
A jedna z jego głów była jakby śmiertelnie ranna, lecz ta jego śmiertelna rana została uzdrowiona. I cała ziemia poszła w podziwie za tym zwierzęciem.
I pokłonili się smokowi za to, że dał władzę zwierzęciu, pokłonili się też zwierzęciu, mówiąc: Kto jest podobny do zwierzęcia i kto jest w stanie podjąć przeciw niemu walkę?
I dano mu paszczę mówiącą rzeczy wielkie i bluźnierstwa oraz dano mu władzę działać przez czterdzieści i dwa miesiące.
I otworzyło swoją paszczę, aby bluźnić przeciwko Bogu, Jego imieniu jego i Jego Namiotowi oraz tym, którzy mieszkają w niebie.
I dano mu podjąć walkę ze świętymi i zwyciężyć ich; dano mu też władzę nad wszystkimi plemionami, ludami, językami i narodami.
I pokłonią się mu wszyscy, którzy mieszkają na ziemi, każdy, którego imię nie jest wpisane w Zwój życia Baranka zabitego od założenia świata.
Jeśli kto ma uszy niech [uważnie] słucha.
Jeśli ktoś [ma iść] do niewoli, do niewoli pójdzie; jeśli ktoś [ma] zostać zabity mieczem, ten zostanie zabity mieczem. Tu jest wytrwałość i wiara świętych.
I zobaczyłem inne zwierzę, wychodzące z ziemi; miało ono dwa rogi podobne do Barankowych i mówiło jak smok.
Sprawuje ono wszelką władzę pierwszego zwierzęcia wobec niego. Ono też sprawia, że ziemia i ci, którzy ją zamieszkują, kłaniają się pierwszemu zwierzęciu, którego śmiertelna rana została uzdrowiona.
I czyni wielkie znaki, tak że na oczach ludzi zrzuca ogień z nieba na ziemię.
I zwodzi mieszkańców ziemi przez znaki, które dano mu czynić wobec zwierzęcia, mówiąc mieszkańców ziemi, by zrobili podobiznę zwierzęcia, które ma ranę od miecza, a zostało przy życiu.
I dano mu obdarzyć duchem podobiznę zwierzęcia, tak by podobizna zwierzęcia przemówiła i sprawiła, że wszyscy, którzy nie pokłonią się podobiźnie zwierzęcia, zostali zabici.
Ono też sprawia, że wszyscy: mali i wielcy, bogaci i ubodzy, wolni i niewolnicy, otrzymują znamię na swojej prawej ręce albo na swoim czole,
i że nikt nie może kupować ani sprzedawać, jeżeli nie ma znamienia imienia zwierzęcia lub liczby jego imienia.
Tu jest mądrość. Kto ma rozum, niech obliczy liczbę zwierzęcia, gdyż jest to liczba człowiecza - jego liczba jest sześćset sześćdziesiąt sześć.
I zobaczyłem, a oto Baranek stał na górze Syjon, a z Nim sto czterdzieści cztery tysiące tych, którzy mieli na czole wypisane Jego imię i imię Jego Ojca.
I usłyszałem głos z nieba jakby szum wielu wód i jakby głos wielkiego grzmotu; a głos, który usłyszałem, [brzmiał] jak harfiarze grający na swoich harfach.
I śpiewali jakby nową pieśń przed tronem i przed czterema stworzeniami i przed starszymi; i nikt nie był w stanie nauczyć się tej pieśni, jak tylko sto czterdzieści cztery tysiące tych, którzy zostali wykupieni z ziemi.
Są to ci, którzy się nie splamili się z kobietami; są bowiem dziewiczy. Idą oni za Barankiem, dokądkolwiek idzie. Zostali oni kupieni spośród ludzi jako pierwociny dla Boga i dla Baranka.
I w ich ustach nie znaleziono kłamstwa - są bez skazy.
I zobaczyłem innego anioła, jak leciał środkiem nieba. Miał on ewangelię wieczną, aby ją głosić, mieszkańcom ziemi i wszystkim narodom, plemionom, językom i ludom. Wołał on donośnym głosem:
Zacznijcie bać się Boga i oddajcie Mu chwałę, gdyż nadeszła godzina Jego sądu, i pokłońcie się Temu, który uczynił niebo i ziemię, morze i źródła wód.
A inny anioł, drugi, szedł za nim ze słowami: Upadł, upadł wielki Babilon, który winem szaleństwa swojej rozpusty napoił wszystkie narody.
Kolejny zaś anioł, trzeci, szedł za nimi z donośnym wołaniem: Jeżeli ktoś kłania się zwierzęciu i jego podobiźnie oraz przyjmuje znamię na swoje czoło lub na swoją rękę,
to i on będzie pił wino szaleństwa Boga, zmieszanego, nierozcieńczonego w kielichu Jego gniewu i będzie męczony w ogniu i w siarce wobec świętych aniołów i wobec Baranka.
A dym ich męki unosi się na wieki wieków i nie mają wytchnienia we dnie i w nocy ci, którzy kłaniają się zwierzęciu i jego posągowi, ani nikt, kto przyjmie znamię jego imienia.
Tu jest wytrwałość świętych, którzy przestrzegają przykazań Boga i wiary Jezusa.
I usłyszałem głos z nieba: Napisz: Szczęśliwi są od teraz umarli, którzy w Panu umierają. Tak, mówi Duch, aby mogli odpocząć po swoich trudach, bo ich czyny idą za nimi.
I zobaczyłem, a oto biały obłok, na obłoku zaś siedział ktoś podobny do Syna Człowieczego. Na swej głowie miał złoty wieniec, a w swojej ręce ostry sierp.
I inny anioł wyszedł z przybytku, wołając donośnym głosem na Tego, który siedział na obłoku: Zapuść swój sierp i żnij, gdyż nadeszła pora żniwa, gdyż dojrzało żniwo ziemi.
I rzucił Ten, który siedział na obłoku, swój sierp na ziemię, i ziemia została zżęta.
I wyszedł inny anioł ze świątyni, która jest w niebie. On również miał ostry sierp.
I jeszcze inny anioł wyszedł od ołtarza. Ten miał władzę nad ogniem. Zawołał on donośnie na tego, który miał ostry sierp: Zapuść swój ostry sierp i obetnij kiście winogron z winorośli ziemi, gdyż dojrzały jej grona.
I anioł rzucił swój sierp na ziemię, i poobcinał winogrona ziemi, i wrzucił je do wielkiej tłoczni Bożego gniewu.
I deptano tłocznię na zewnątrz miasta, i popłynęła z tłoczni krew, aż do wędzideł koni na przestrzeni tysiąca sześciuset stadiów.
I zobaczyłem na niebie inny znak, wielki i zdumiewający: siedmiu aniołów trzyma siedem ostatnich klęsk, gdyż w nich dopełnia się gniew Boży.
I zobaczyłem jakby szklane morze zmieszane z ogniem oraz i tych, którzy zwyciężają zwierzę, jego podobiznę i liczbę jego imienia; stali oni nad szklanym morzem, trzymali harfy Boże
i śpiewali pieśń Mojżesza, sługi Bożego, i oraz pieśń Baranka, takiej treści: Wielkie i zdumiewające są Twoje dzieła, Panie, Boże Wszechmogący; sprawiedliwe i słuszne są Twoje drogi, Królu narodów;
któż by się Ciebie nie bał, Panie, i nie oddał chwały Twojemu imieniu? Gdyż Ty jedynie jesteś Święty, tak że wszystkie narody przyjdą i pokłonią Ci się, ponieważ uwidoczniły się Twoje sprawiedliwe dzieła.
Potem zobaczyłem, że został w niebie otwarty przybytek namiotu Świadectwa
i wyszło z przybytku siedmiu aniołów, trzymających siedem klęsk, ubranych w czyste, lśniące płótno i przepasanych przez piersi złotymi pasami.
A jedno z czterech stworzeń dało siedmiu aniołom siedem złotych czasz, pełnych gniewu Boga, który żyje na wieki wieków.
I napełniła się przybytek dymem od chwały Bożej i Jego mocy, i nikt nie mógł wejść do świątyni, aż do [chwili] wypełnienia się siedem klęsk siedmiu aniołów.
I usłyszałem donośny głos mówiący ze świątyni do siedmiu aniołów: Idźcie i wylejcie na ziemię siedem czasz Bożego gniewu.
Wówczas poszedł pierwszy i wylał swoją czaszę na ziemię; i wystąpiły na ludziach, którzy mają znamię zwierzęcia i kłaniają się jego podobiźnie, złośliwe i bolesne wrzody.
A drugi wylał swoją czaszę na morze; i stało się krwią jakby zmarłego - i umarła każda dusza życia w morzu.
A trzeci wylał swoją czaszę na rzeki i na źródła wód - i stały się krwią.
I usłyszałem, jak mówi anioł wód: Jesteś Sprawiedliwy [Ty], który jesteś i który byłeś, Święty, że wydałeś taki wyrok;
ponieważ wylali krew świętych i proroków Również im dałeś pić krew - zasłużyli na to.
Usłyszałem też, jak ołtarz mówił: Tak, Panie, Boże Wszechmogący, słuszne i sprawiedliwe są Twoje wyroki.
A czwarty wylał swoją czaszę na słońce; i dano mu przypiec palenia ludzi ogniem.
I przypieczeni zostali ludzi wielkim żarem, i bluźnili imieniu Boga, który ma moc nad tymi klęskami - i nie opamiętali się, aby oddać Mu chwałę.
A piąty wylał swoją czaszę na tron zwierzęcia; wówczas w jego królestwie nastała ciemność i z bólu gryźli swoje języki,
i bluźnili Bogu Nieba z powodu swoich bólów oraz z powodu swoich wrzodów, lecz nie opamiętali się w swoich uczynkach.
A szósty wylał swoją czaszę na wielką rzekę Eufrat; i wyschła jej woda, aby mogła być przygotowana droga dla królów ze wschodu słońca.
I zobaczyłem trzy duchy nieczyste niby żaby wychodzące z paszczy smoka i z paszczy zwierzęcia, i z ust fałszywego proroka;
są to bowiem duchy demonów, które czynią znaki i które idą do królów całego zamieszkałego świata, aby ich zgromadzić do bitwy w ten wielki dzień Wszechmogącego Boga.
Oto przychodzę jak złodziej; szczęśliwy ten, który czuwa i strzeże swoich szat, aby nie chodzić nago i aby nie widziano jego pohańbienia.
I zgromadził ich w miejscu zwanym po hebrajsku Armagedon.
A siódmy wylał swoją czaszę w powietrze; wówczas z przybytku, od tronu, wyszedł donośny głos, który głosił: Stało się!
I nastąpiły błyskawice, gromy i doszło do tak wielkiego trzęsienia ziemi, jakiego nie było, odkąd człowiek istnieje na ziemi - tak wielkie było to trzęsienie.
I stało się, że wielkie miasto rozpadło się na trzy części, a także miasta pogan runęły. I wspomniano przed Bogiem o wielkim Babilonie, aby mu dać kielich wina szaleństwa gniewu Bożego.
I wszelka wyspa uciekła i nie znaleziono już gór.
I spadł z nieba na ludzi wielki grad, jakby [o wadze] talentu; a ludzie bluźnili Bogu z powodu klęski gradu, gdyż była to bardzo wielka klęska.
I przyszedł jeden z siedmiu aniołów mających siedem czasz i tak się do mnie odezwał: Chodź, ukażę ci sąd nad wielką nierządnicą, która siedzi nad wielu wodami,
z którą królowie ziemi uprawiali nierząd i której winem nierządu upili się mieszkańcy ziemi.
I przeniósł mnie w duchu na pustkowie. I zobaczyłem kobietę siedzącą na szkarłatnym zwierzęciu, pełnym bluźnierczych imion, mającym siedem głów i dziesięć rogów.
A kobieta była odziana w purpurę i szkarłat, przyozdobiona złotem, drogocennymi kamieniami i perłami; w swojej ręce miała złoty kielich pełen obrzydliwości i nieczystości jej nierządu.
Na jej czole zaś wypisane było imię, tajemnica: Wielki Babilon, matka nierządnic i obrzydliwości ziemi.
I zobaczyłem tę kobietę upitą krwią świętych i krwią świadków Jezusa. Gdy to zobaczyłem, wpadłem w wielkie zdumienie.
Wtedy anioł powiedział do mnie: Dlaczego się zdziwiłeś? Ja ci wyjaśnię tajemnicę kobiety i zwierzęcia, które ją nosi i które ma siedem głów oraz dziesięć rogów.
Zwierzę, które zobaczyłeś, było i go nie ma, i ma wyjść z Abyssu, aby pójść na zagładę; i zdziwią się mieszkańcy ziemi, których imiona nie są zapisane na zwoju życia od założenia świata, gdy zobaczą zwierzę, że było, nie ma go, lecz będzie.
Tu trzeba umysłu mającego mądrość. Siedem głów to siedem gór, na których siedzi kobieta, i siedmiu jest królów:
pięciu upadło, jeden jest, inny jeszcze nie przyszedł, a gdy przyjdzie, krótko trzeba mu będzie pozostać.
Zwierzę zaś, które było i go nie ma, samo jest ósmym i jest z tych siedmiu - i idzie na zagładę.
A dziesięć rogów, które zobaczyłeś, to jest dziesięciu królów, którzy królestwa jeszcze nie wzięli, lecz władza, którą obejmą jako królowie [obejmą] wraz ze zwierzęciem na jedną godzinę.
Ci są jednej myśli, a swoją moc i władzę dają zwierzęciu.
Będą oni walczyć z Barankiem, lecz Baranek ich zwycięży, gdyż jest Panem panów i Królem królów, a z Nim ci, którzy są powołani i wybrani, i wierni.
Do mnie zaś mówi: Wody, które zobaczyłeś i nad którymi siedzi nierządnica, to są ludy i tłumy, narody i języki.
A dziesięć rogów, które zobaczyłeś, i zwierzę - ci znienawidzą nierządnicę i sprawią, że będzie spustoszona i naga, i jej ciała będą jedli i spalą ją w ogniu.
Bóg bowiem dał to w ich serca, aby wykonali Jego zamysł i wykonali jeden zamysł, i dali swoje królestwo zwierzęciu, aż się wypełnią słowa Boga.
A kobieta, którą zobaczyłeś, to wielkie miasto, mające władzę królewską nad królami ziemi.
Po tych [wydarzeniach] zobaczyłem innego anioła zstępującego z nieba, mającego wielką władzę - a od jego chwały rozjaśniła się ziemia.
I zawołał potężnym głosem: Upadł, upadł Wielki Babilon i stał się siedzibą demonów i kryjówką wszelkiego ducha nieczystego, kryjówką wszelkiego ptactwa nieczystego, kryjówką wszelkiego zwierzęcia nieczystego i ohydnego,
gdyż winem szaleństwa jego nierządu zostały upojone wszystkie narody, królowie ziemi uprawiali z nim nierząd, a kupcy ziemi wzbogacili się na mocy jego przepychu.
I usłyszałem inny głos z nieba mówiący: Wyjdźcie z niego, mój ludu, abyście nie byli uczestnikami jego grzechów i abyście nie otrzymali z jego klęsk,
gdyż jego grzechy nałożyły się [na siebie] aż [dosięgły] nieba i Bóg wspomniał na jego niesprawiedliwe [czyny].
Oddajcie mu tak, jak on oddawał, i podwójcie odpłatę według jego uczynków - w kielichu, w którym mieszał, zmieszajcie mu podwójnie.
Ile się sam wychwalał i rozkoszował przepychem, tyle zadajcie mu udręki i bólu, gdyż mówi w swoim sercu: Siedzę jak królowa, nie jestem wdową, bólu na pewno nie zobaczę.
Dlatego w jednym dniu nadejdą jego klęski, śmierć, ból oraz głód, i spłonie w ogniu; bo potężny jest Pan, Bóg, który go osądził.
I zapłaczą nad nim, i uderzą się w pierś królowie ziemi, którzy uprawiali z nim nierząd i rozkoszowali się przepychem, gdy ujrzą dym jego pożaru.
Stojąc z dala, ze strachu przed jego męką, powiedzą: Biada, biada [ci], miasto wielkie, Babilonie, miasto potężne, gdyż w jednej godzinie przyszedł twój sąd.
A kupcy ziemi płaczą i boleją nad nim, bo już nikt nie kupuje od nich towaru,
towaru ze złota, srebra, drogiego kamienia, pereł, bisioru, purpury, jedwabiu, szkarłatu, żadnego [towaru z] drzewa tujowego, żadnego przedmiotu z kości słoniowej, żadnego sprzętu z najdroższego drzewa, z miedzi, z żelaza, marmuru,
ani cynamonu, korzeni, pachnideł, mirry, kadzidła, wina, oliwy, najlepszej mąki, pszenicy, bydła, owiec, koni, wozów, ani ciał, ani dusz ludzkich.
I odszedł od ciebie dojrzały owoc pożądań twojej duszy, przepadło ci wszystko, co tłuste i lśniące - wcale już tego nie znajdą.
Kupcy tych [towarów], ci, którzy wzbogacili się na nim, stanęli z dala, ze strachu przed jego męką, z płaczem i żalem
mówiąc: Biada, biada, miasto wielkie, ubrane w bisior, purpurę i szkarłat, ozdobione złotem, drogim kamieniem i perłą,
że w jednej godzinie zostało spustoszone tak wielkie bogactwo! I każdy sternik oraz każdy żeglujący na miejscu, marynarze, i [wszyscy] ilu ich pracuje na morzu, stanęli z dala
i patrząc na dym jego pożaru, zaczęli krzyczeć: Co jest podobne do tego wielkiego miasta?
Rzucili proch na swoje głowy i krzyczeli z płaczem i żalem: Biada, biada, miasto wielkie, w którym - na jego cennym towarze - wzbogacili się wszyscy, którzy mają okręty na morzu! Bo w jednej godzinie zostało spustoszone!
Rozwesel się nad nim, niebo i święci, apostołowie i prorocy, gdyż Bóg rozstrzygnął na jego szkodę wasz pozew przeciw niemu.
A jeden potężny anioł podniósł kamień, wielki jak młyński, i wrzucił do morza, mówiąc: W ten sposób, z rozmachem, zostanie rzucone wielkie miasto Babilon, i już wcale go nie znajdą.
I nie usłyszą już w tobie głosu harfiarzy ani muzyków, flecistów ani trębaczy, nie znajdą też żadnego rzemieślnika jakiegokolwiek rzemiosła, ani już nie usłyszą w tobie odgłosów z młyna;
i nie zabłyśnie już w tobie światło lampy, nie usłyszą już w tobie głosu pana młodego ani pani młodej; gdyż twoi kupcy byli możnymi ziemi, gdyż twoimi czarami zostały zwiedzione wszystkie narody.
W nim też znaleziono krew proroków i świętych, i wszystkich zabitych na ziemi.
Po tych [wydarzeniach] usłyszałem jakby donośny głos licznego tłumu w niebie, który mówił: Alleluja! Zbawienie i chwała, i moc [należy do] naszego Boga,
gdyż słuszne i sprawiedliwe są Jego sądy; gdyż osądził wielką nierządnicę, która psuła ziemię swoim nierządem, i ukarał ją za krew swoich sług [przelaną] z jej ręki.
I powtórnie powiedzieli: Alleluja! I jej dym unosi się na wieki wieków.
Wówczas upadło dwudziestu czterech starszych oraz cztery stworzenia i pokłonili się Bogu, który siedzi na tronie, mówiąc: Amen, Alleluja!
A od tronu wyszedł głos: Uwielbiajcie naszego Boga, wszyscy Jego słudzy, i wy, którzy się Go boicie - mali i wielcy.
I usłyszałem jakby głos licznego tłumu i jakby głos wielu wód, i jakby głos potężnych gromów, które mówiły: Alleluja! Gdyż Pan, nasz Bóg Wszechmogący, objął panowanie.
Cieszmy się i radujmy, i oddajmy Mu chwałę, gdyż nadeszło wesele Baranka, i przygotowała się Jego Małżonka;
i dano jej ubrać się w czysty, lśniący bisior, gdyż bisior oznacza sprawiedliwe czyny świętych.
A do mnie mówi: Napisz: Szczęśliwi na ucztę weselną Baranka wezwani. I mówi: To są prawdziwe Słowa Boga.
I upadłem przed jego stopami, aby mu się pokłonić. A on do mnie: Nie rób tego! Jestem współsługą twoim i twoich braci, którzy mają świadectwo Jezusa - Bogu oddaj pokłon! A świadectwem Jezusa jest duch proroctwa.
I zobaczyłem otwarte niebo, i oto biały koń, a Ten, który na nim siedział, nazywa jest Wierny i Prawdziwy - w sprawiedliwości sądzi i walczy.
Jego oczy jak płomień ognia, a na Jego głowie wiele diademów; ma wypisane imię, którego nie zna nikt poza Nim samym.
Ubrany był w szatę skąpaną we krwi, a Jego imię brzmi: Słowo Boga.
I szły za nim wojska, które są w niebie, na białych koniach, ubrane w czysty, biały bisior.
A z Jego ust wychodzi ostry miecz, aby nim pobić narody; On sam będzie je pasł laską żelazną, On sam też [jest Tym], który depcze tłocznię wina szaleńczego gniewu Wszechmogącego Boga.
A na szacie i na swoim biodrze wypisane ma imię: Król królów i Pan panów.
I zobaczyłem jednego anioła stojącego w słońcu; zawołał on donośnym głosem, mówiąc wszystkim ptakom latającym środkiem nieba: Chodźcie, zbierzcie się na wielką ucztę Boga,
aby jeść zwłoki królów, zwłoki wodzów, zwłoki mocarzy, zwłoki koni oraz ich jeźdźców, zwłoki wszystkich wolnych i niewolników, małych i wielkich.
I zobaczyłem zwierzę, królów ziemi oraz ich wojska zebrane, aby stoczyć bój z Tym, który siedzi na koniu, oraz z Jego wojskiem.
I schwytane zostało zwierzę, a wraz z nim fałszywy prorok, który czynił wobec niego znaki, przez które zwiódł tych, którzy przyjęli znamię zwierzęcia i pokłonili się jego podobiźnie - obaj zostali wrzuceni żywcem do jeziora ognia płonącego siarką.
Pozostali natomiast zostali zabici mieczem wychodzącym z ust Tego, który siedzi na koniu - i wszystkie ptaki nasyciły się ich ciałami.
I zobaczyłem anioła zstępującego z nieba, mającego klucz Abyssu i wielki łańcuch w swojej ręce.
I schwytał on smoka, węża starodawnego, którym jest diabeł i szatan, i związał go na tysiąc lat.
I wrzucił go do Abyssu, zamknął i położył nad nim pieczęć, aby nie mógł już zwieść narodów, aż się dopełni tysiąc lat. Potem musi być zwolniony na krótki czas.
I zobaczyłem trony: zasiedli na nich i powierzono im sąd. I zobaczyłem dusze ściętych z powodu świadectwa Jezusa oraz z powodu Słowa Boga, tych którzy nie pokłonili się zwierzęciu ani jego podobiźnie i nie przyjęli znamienia na ich czoło i rękę. Ożyl
Pozostali spośród umarłych nie ożyli aż do dopełnienia się tysiąca lat. To jest pierwsze zmartwychwstanie.
Szczęśliwy i święty, kto ma udział w pierwszym zmartwychwstaniu; nad tymi druga śmierć nie ma władzy, będą natomiast kapłanami Boga i Chrystusa - i będą z Nim królować tysiąc lat.
A gdy się dopełni tysiąc lat, szatan zostanie zwolniony ze swojego Więzienia
i wyjdzie, aby zwieść narody na czterech narożach ziemi, Goga i Magoga, i zgromadzić je do boju; a ich liczba jak piasek morski.
I wstąpili na szerokość ziemi i otoczyli obóz świętych oraz ukochane Miasto - i zstąpił ogień z nieba ogień, i pochłonął ich.
A diabeł, który ich zwodził, został wrzucony do jeziora z ognia i siarki, gdzie jest zwierzę oraz fałszywy prorok i będą dręczeni dniem i nocą na wieki wieków.
I zobaczyłem wielki, biały tron oraz Tego, który na nim siedzi, przed którego twarzą uciekła ziemia i niebo, i nie znaleziono dla nich miejsca.
I zobaczyłem umarłych, wielkich i małych, stojących przed tronem; i otwarte zostały zwoje; został też otwarty inny zwój, to jest [zwój] życia; i osądzeni zostali umarli na podstawie tego, co było napisane w księgach - według ich czynów.
I morze wydało umarłych, którzy w nim byli, również śmierć i hades wydały umarłych, którzy w nich byli, i zostali osądzeni - każdy według swoich czynów.
I śmierć, i piekło zostały wrzucone do jeziora ognistego; to jezioro ogniste to śmierć druga.
I jeśli ktoś nie został znaleziony jako zapisany na zwoju życia, został wrzucony do jeziora ognistego.
I zobaczyłem nowe niebo i nową ziemię; gdyż pierwsze niebo i pierwsza ziemia przeminęły, i nie ma już morza.
I zobaczyłem święte Miasto, nowe Jeruzalem, zstępujące z nieba od Boga, przygotowane niby panna młoda przyozdobiona dla swojego męża.
I usłyszałem donośny głos od tronu, mówiący: Oto Namiot Boga z ludźmi! Będzie mieszkał z nimi, a oni będą Jego ludem i sam Bóg będzie z nimi ich Bogiem.
I otrze wszelką łzę z ich oczu; i śmierci już nie będzie ani bólu, ani krzyku, ani znoju już nie będzie; gdyż pierwsze rzeczy przeminęły.
I powiedział Ten, który siedzi na tronie: Oto wszystko czynię nowym. I mówi: Napisz: te słowa te są wierne i prawdziwe.
I powiedział do mnie: Stało się. Ja jestem alfa i omega, początek i koniec. Ja dam pragnącemu darmo ze źródła wody życia.
Zwycięzca to odziedziczy i będę mu Bogiem, a on będzie mi synem.
Co do tchórzy zaś i niewiernych, skalanych i zabójców, nierządnych i czarowników, bałwochwalców i wszystkich kłamców - ich działem będzie jezioro płonące ogniem i siarką; to jest śmierć druga.
I przyszedł jeden z siedmiu aniołów, którzy mieli siedem czasz, napełnionych siedmiu ostatecznymi plagami, i powiedział do mnie: Chodź, pokażę ci pannę młodą, małżonkę Baranka.
I zaniósł mnie w duchu na wielką, wysoką górę i pokazał mi święte Miasto Jeruzalem zstępujące z nieba od Boga;
miało ono chwałę Boga, jego blask przypominał najdroższy kamień, niby lśniąc jak kryształ jaspis.
Miało ono wielki, wysoki mur, miało dwanaście bram, a na bramach dwunastu aniołów oraz wypisane imiona dwunastu plemion synów Izraela.
Od wschodu trzy bramy, od północy trzy bramy, od zachodu trzy bramy i od południa trzy bramy.
Mur Miasta miał dwanaście fundamentów, na nich dwanaście imion dwunastu apostołów Baranka.
A ten, który ze mną rozmawiał, miał miarę, złotą trzcinę, aby zmierzyć Miasto, jego bramy i jego mur.
Miasto natomiast było położone jako czworokątne; jego długość była równa szerokości. I zmierzył Miasto trzciną na dwanaście tysięcy stadiów; jego długość, szerokość i wysokość były równe.
Zmierzył też jego mur - sto czterdzieści cztery łokcie miary ludzkiej, której użył anioł.
Jego mur zbudowany był z jaspisu, a Miasto ze czystego złota, przypominającego czyste szkło.
Fundamenty muru Miasta ozdobione były wszelkim drogim kamieniem: pierwszy kamień - jaspis, drugi szafir, trzeci chalcedon, czwarty szmaragd,
piąty sardoniks, szósty karneol, siódmy chryzolit, ósmy beryl, dziewiąty topaz, dziesiąty chryzopras, jedenasty hiacynt, dwunasty ametyst.
A dwanaście bram to dwanaście pereł; każda z bram była z jednej perły. Ulica Miasta to z kolei szczere złoto, jak przezroczyste szkło.
A przybytku w nim nie widziałem; gdyż Pan, Bóg Wszechmogący jest jego przybytkiem - oraz Baranek.
Miasto nie potrzebuje też słońca ani księżyca, aby mu świeciły; oświetla je bowiem chwała Boga, a jego lampą - Baranek.
Przy świetle tego [miasta] chodzić będą narody, a królowie ziemi wniosą do niego swoją chwałę.
Za dnia jego bramy nigdy nie będą zamknięte, gdyż nocy tam nie będzie;
i wniosą do niego chwałę i dostojeństwo narodów.
I nie wejdzie do niego w ogóle nic nieczystego ani nikt, kto popełnia obrzydliwość i kłamstwo, tylko ci, którzy są zapisani w zwoju życia Baranka.
I pokazał mi rzekę wody życia, lśniącą jak kryształ, wypływającą z tronu Boga i Baranka.
Środkiem jego ulicy i po obu brzegach rzeki - drzewo życia, dające dwanaście owoców, każdego miesiąca wydające swój owoc, a liście drzewa - dla uzdrawiania narodów.
I nie będzie już nic godnego klątwy. Będzie w nim tron Boga i Baranka, a Jego słudzy będą Mu służyć
i będą oglądać Jego oblicze, a Jego imię będzie na ich czołach.
I nocy już nie będzie, nie będzie już trzeba światła lampy ani światła słońca, gdyż Pan, Bóg, będzie nad nimi świecił - i będą królować na wieki wieków.
I powiedział do mnie: Te słowa są wiarygodne i prawdziwe, a Pan, Bóg duchów proroków posłał swojego anioła, aby ukazać swoim sługom to, co musi się wkrótce stać.
I oto przychodzę wkrótce. Szczęśliwy, który strzeże słów proroctwa tego zwoju.
A ja, Jan, jestem tym, który słuchał i oglądał to [wszystko]. A gdy to usłyszałem i zobaczyłem, upadłem, aby pokłonić się do stóp anioła, który mi to pokazywał.
Lecz on powiedział do mnie: Nie rób tego! Jestem współsługą twoim i twoich braci, proroków oraz tych, którzy strzegą słów tego zwoju - Bogu złóż pokłon!
I dodał: Nie zapieczętowuj słów proroctwa tego zwoju, gdyż czas jest bliski.
Niesprawiedliwy niech nadal dopuszcza się niesprawiedliwości, niegodziwy niech nadal popełnia niegodziwość, sprawiedliwy niech nadal czyni sprawiedliwość, a święty niech daje się uświęcać.
Oto przychodzę wkrótce, a moja zapłata ze Mną, by oddać każdemu zgodnie z jego czynem.
Ja jestem Alfą i Omegą, Pierwszym i Ostatnim, Początkiem i Końcem.
Błogosławieni, którzy piorą swoje szaty, aby mieli prawo do drzewa życia i mogli wejść przez bramy do Miasta.
Na zewnątrz są psy, czarownicy, ludzie dopuszczający się nierządu, zabójcy, bałwochwalcy oraz każdy, kto kocha kłamstwo i popełnia je.
Ja, Jezus, posłałem mojego anioła, aby o tym wszystkim złożył wam świadectwo dla zborów. Ja jestem Korzeń i Ród Dawida, Gwiazda jasna, poranna.
A Duch i Panna Młoda mówią: Przyjdź! I kto słyszy, niech powie: Przyjdź! Kto jest spragniony, niech przychodzi, kto chce, niech weźmie wodę życia za darmo.
Ja zaświadczam każdemu, kto słucha słów proroctwa tego zwoju: Jeśli ktoś [coś] do nich dołoży, dołoży mu Bóg klęsk opisanych w tym zwoju;
a jeśli ktoś [coś] odejmie ze słów tego zwoju proroctwa, odejmie Bóg jego udział w drzewie życia i w świętego Mieście, opisanych w tym zwoju.
Mówi Ten, który o to zaświadcza: Tak, przyjdę wkrótce. Amen, przychodź, Panie Jezu!
Łaska Pana Jezusa [niech będzie] z wszystkimi. <CM>

short.title=PBD
description=NT Przekład Dosłowny EIB
about={\rtf1\ansi\ansicpg1252\deff0\deflang1033{\fonttbl{\f0\fnil\fcharset238 Microsoft Sans Serif;}}\
\viewkind4\uc1\pard\f0\fs17\par\
 \v Generated by Ben's e-Sword Tool 2.1.0.2 on 2009-07-29 01:02:29\v0  \~\par\
}\

